28/08/2026
Waarom we vetten nodig hebben en waar kiezen we dan uit?
Vetten – onmisbaar voor een gezond lichaam
Als koolhydraten onze brandstof zijn en eiwitten onze bouwstenen, wat zijn vetten dan?
Je kunt vetten zien als de energiereserve én beschermlaag van ons lichaam. Ze leveren energie, helpen bij de opname van vitamines, beschermen onze organen en zijn belangrijk voor onze cellen en hormonen.
Toch hebben vetten jarenlang een slechte naam gehad.
Vet maakt vet, werd vaak gedacht.
Maar zo simpel is het niet. Ons lichaam heeft vet nodig. Het gaat vooral om welke vetten je kiest en hoeveel je ervan eet.
Waarom hebben we vetten nodig?
Zonder vet kan ons lichaam niet goed functioneren.
Vetten zijn onder andere belangrijk voor:
* energie;
* de opbouw van onze cellen;
* de aanmaak en werking van hormonen;
* bescherming van onze organen;
* het op temperatuur houden van ons lichaam;
* de opname van vitamine A, D, E en K;
* het leveren van essentiële vetzuren die ons lichaam niet zelf kan maken.
Vet is dus absoluut geen voedingsstof die we volledig uit ons eten moeten schrappen.
Sterker nog: een gezond voedingspatroon bevat iedere dag vet.
Vet is een krachtige energiebron
Er is wel iets bijzonders aan vet.
Eén gram koolhydraten levert ongeveer 4 kcal.
Eén gram eiwit levert ook ongeveer 4 kcal.
Maar één gram vet levert ongeveer 9 kcal.
Vet bevat dus ruim twee keer zoveel energie.
Dat is niet automatisch slecht, maar het betekent wel dat de hoeveelheid sneller aantikt.
Een handje noten is bijvoorbeeld ontzettend voedzaam, maar vijf flinke handen noten leveren ook behoorlijk veel calorieën.
Hetzelfde geldt voor olijfolie. Een scheutje over je salade is prima, maar wanneer er ongemerkt een flinke hoeveelheid olie overheen gaat, kan een lichte salade ineens behoorlijk calorierijk worden.
Gezond betekent dus niet automatisch onbeperkt.
Niet alle vetten zijn hetzelfde
Net als bij koolhydraten is het belangrijk om onderscheid te maken.
We hebben onverzadigde vetten en verzadigde vetten.
Onverzadigde vetten zijn de vetten waarvan je er in verhouding het liefst meer kiest.
Je vindt ze bijvoorbeeld in:
🥑 avocado
🫒 olijfolie
🥜 noten
🌰 zaden en pitten
🐟 vette vis zoals zalm, haring en makreel
🥜 pindakaas en notenpasta zonder veel toevoegingen
Vooral vette vis is interessant omdat deze omega-3-vetzuren levert.
Verzadigd vet zit onder andere relatief veel in:
🧈 roomboter
🧀 volvette kaas
🥓 vet vlees en vleeswaren
🥐 gebak en sommige koeksoorten
🍫 chocolade
🥛 volle zuivel
🥥 kokosvet
Je hoeft verzadigd vet niet volledig te vermijden. Het advies is vooral om verzadigd vet zo veel mogelijk te vervangen door onverzadigd vet.
Hoeveel vet hebben we nodig?
Ook bij vet bestaat er niet één perfecte hoeveelheid voor iedereen.
Volgens de Nederlandse voedingsrichtlijnen kan bij volwassenen grofweg 20 tot 40% van de dagelijkse energie uit vet komen, afhankelijk van de situatie en het totale voedingspatroon.
Belangrijker dan iedere gram vet tellen, is voor de meeste mensen kijken naar de kwaliteit en portiegrootte.
Gebruik bijvoorbeeld wat olijfolie bij het bereiden van je maaltijd, eet regelmatig een kleine portie ongezouten noten en zet vis op het menu.
Dan krijg je vanzelf verschillende gezonde vetten binnen.
Wanneer kun je vetten het beste eten?
In tegenstelling tot wat je soms op sociale media hoort, bestaat er geen speciaal moment waarop je lichaam ineens wel of geen vet mag hebben.
Je kunt vetten prima verspreiden over de dag.
Bijvoorbeeld:
Ontbijt
🥣 Havermout of kwark met fruit en een kleine hoeveelheid noten.
Lunch
🍞 Volkorenbrood met ei en avocado.
Tussendoor
🍎 Een stuk fruit met een handje ongezouten noten.
Avondeten
🐟 Zalm met aardappelen en groenten, bereid met een beetje olijfolie.
Zo krijg je koolhydraten, eiwitten én vetten binnen.
En vet eten als je wilt afvallen?
Dit is waar het vaak misgaat.
Mensen die willen afvallen denken soms:
“Ik moet zo min mogelijk vet eten.”
Dat hoeft helemaal niet.
Je kunt prima afvallen terwijl je avocado, noten, olijfolie en vette vis eet.
Afvallen wordt uiteindelijk vooral bepaald door je totale energiebalans.
Omdat vet veel calorieën per gram bevat, is de hoeveelheid wel belangrijk.
Neem bijvoorbeeld noten.
Een klein handje is een prachtige aanvulling op je voeding. Maar gedachteloos uit een grote zak blijven eten kan ervoor zorgen dat je ongemerkt honderden calorieën extra binnenkrijgt.
Hetzelfde geldt voor pindakaas, avocado en olijfolie.
Ze kunnen heel goed in een gezond voedingspatroon passen, maar meer is niet automatisch beter.
Moeten we bang zijn voor vet?
Nee.
We moeten vooral leren om onderscheid te maken tussen verschillende voedingsmiddelen.
Een stuk zalm met groenten en aardappelen bevat vet.
Een zak chips bevat ook vet.
Maar dat betekent niet dat die twee voedingsmiddelen hetzelfde effect hebben op de kwaliteit van je voedingspatroon.
Daarom is het vaak beter om naar je hele maaltijd te kijken dan naar één voedingsstof.
Koolhydraten, eiwitten en vetten horen bij elkaar
En daarmee komen de drie belangrijkste voedingsstoffen mooi samen.
⚡ Koolhydraten zijn onze brandstof.
🧱 Eiwitten zijn onze bouwstenen.
🛡️ Vetten zijn onze energiereserve, bescherming en ondersteuning.
Een goede maaltijd hoeft daarom niet te bestaan uit alleen kip en groenten omdat je “gezond” wilt eten.
Denk bijvoorbeeld aan:
🍗 Kip + aardappelen + groenten + olijfolie
De aardappelen leveren voornamelijk koolhydraten.
De kip levert vooral eiwitten.
De olijfolie levert vetten.
En de groenten leveren onder andere vezels, vitamines en mineralen.
Of:
🐟 Zalm + rijst + groenten
De rijst geeft je lichaam energie, de zalm levert eiwitten én gezonde vetten en de groenten maken de maaltijd compleet.
De mooiste manier om naar vetten te kijken
Vet is niet iets waar we bang voor hoeven te zijn.
Ons lichaam heeft het nodig.
Het probleem zit meestal niet in één avocado, een handje noten of een scheutje olijfolie. Het gaat om het totale voedingspatroon en de totale hoeveelheid energie die we dagelijks binnenkrijgen.
Dus in plaats van te denken:
“Vet moet ik vermijden.”
kun je beter denken:
“Welke vetten geven mijn lichaam iets waardevols en hoeveel heb ik daarvan nodig?”
Want gezond eten betekent niet dat je koolhydraten, vetten of andere voedingsstoffen moet verbannen.
Het betekent dat je begrijpt waarom je lichaam ze nodig heeft en hoe je ze in balans gebruikt.
Koolhydraten geven ons energie.
Eiwitten helpen ons opbouwen en herstellen.
Vetten beschermen, ondersteunen en leveren energie.
Samen vormen ze geen vijanden op ons bord.
Ze vormen juist het team dat ons lichaam iedere dag nodig heeft.
Met sportieve groet,
Ramona Schijven
www.jouw-personal trainer.nl
Jouw-Personal Trainer Ramona en team.