19/06/2026
Het rijbewijs wordt duurder. En nee, dat is niet de schuld van de rijschool.
Een rijbewijs halen kost dit jaar gemiddeld € 3.000,- tot € 3.300,-. In 2018 was dat nog € 2.300,-. Bijna duizend euro erbij in nog geen tien jaar. De koppen waren deze week dan ook somber: het rijbewijs wordt onbetaalbaar, jongeren stellen het uit, de drempel wordt te hoog.
"Een rijbewijs halen is de afgelopen jaren aanzienlijk duurder geworden", zegt een auto-expert er deze week over. Daar valt weinig op af te dingen. Maar dan komt het: dat komt niet doordat de rijscholen ineens zijn gaan graaien. Kijk maar eens mee.
De echte stijger zit bij de examens
Een theorie-examen ging sinds 2016 van € 31,- naar € 50,50, een stijging van bijna 63%. Het praktijkexamen werd ruim 46% duurder. Daar bovenop een verplichte gezondheidsverklaring van bijna € 47,-. Ter vergelijking: de prijzen in Nederland stegen in diezelfde periode met ongeveer een derde. De examens werden dus bijna twee keer zo hard duurder als alles eromheen.
En het vervelende: daar valt voor de kandidaat niets op te besparen. Eén instantie, één tarief, geen actie, geen alternatief. Theorie en praktijk zijn verplicht.
Kostendekkend en zonder winstoogmerk
Het CBR verhoogt de tarieven voor 2026 met gemiddeld 3,6% en wijst daarbij op gestegen kosten voor personeel, ICT en dienstverlening. En het CBR benadrukt iets anders met droge stem: de tarieven zijn kostendekkend en zonder winstoogmerk.
Mooie woorden. Leg ze nu eens naast het eigen jaarverslag over 2025.
Daarin staat een eigen vermogen van € 53,9 miljoen — volgens datzelfde verslag zo'n € 12 miljoen bóven de bovengrens van het doelvermogen die het CBR zelf met de toezichthouder heeft afgesproken. Ondertussen werd er voor 114,2 fte aan externe capaciteit ingehuurd en noteert het verslag een directiebeloning van ruim € 221.000,- — op zichzelf alweer zo'n € 12.000,- méér dan het jaar ervoor. Keurig binnen de wettelijke norm, dat wel. Maar "kostendekkend en zonder winstoogmerk" voelt anders als de kas € 12 miljoen te vol zit, de directie er € 12.000 bij krijgt en professionals worden ingevlogen waar dat nodig is.
Dit is precies het contrast dat ook elders in de branche begint te steken: aan de ene kant van het speelveld ruimte voor groei in beloning en flexibele inhuur, aan de andere kant een rijschoolbranche die elke euro moet omdraaien. Van een gelijk speelveld is dan moeilijk te spreken.
Dít is de prijsdruk waar geen kandidaat iets aan kan doen, en die het hardst boven de inflatie uitstijgt.
€ 65,- tegenover € 1.000,-
Want in absolute euro's stelt die examenstijging weinig voor. Reken even mee: sinds 2016 werd het theorie-examen € 19,50 duurder en het praktijkexamen € 45,25. Samen nog geen € 65,-.
En het totale rijbewijs? Dat werd in nog geen tien jaar zo'n
€ 1.000,- duurder.
€ 65,- tegenover € 1.000,-. In procenten zijn de examens de meest schreeuwerige stijger, maar in euro's verklaren ze maar een fractie van de rekening. Waar zit de rest dan? In de lessen — meer lesuren én een hogere lesprijs — en vooral in herexamens. En juist die twee verdienen uitleg, want geen van beide is het verhaal dat je in de koppen leest.
En toch krijgt de rijschool de zwartepiet
"Rijbewijs duurder dan ooit" wordt al snel "die rijscholen worden ook steeds duurder". Alsof de instructeur de prijsopdrijver is. Onzin. De waarheid is precies andersom: de lesprijs loopt juist achter.
Ja, lessen werden nominaal duurder. Maar zet daar eens tegenover wat er met de kosten van een instructeur gebeurde: auto's fors duurder, brandstof onvoorspelbaar, vaste lasten die doorlopen, fiscale voordelen die worden afgebouwd. Reken het maar uit: voor een gemiddelde eenmanszaak ligt de netto kostprijs al rond de € 56,- per lesuur, nog vóór één euro winst. Tel daar een bescheiden marge bij op én de 21% btw die er verplicht overheen gaat, en je komt uit op een gezonde lesprijs van rond de € 75,- per uur inclusief btw. Niet als maximum, maar als ondergrens om dit vak professioneel vol te houden.
En wat blijkt uit de cijfers van het CBR zelf? Het overgrote deel van de kandidaten betaalt nog altijd ruim minder dan dat. De instructeur is in dit hele verhaal het minst meegestegen.
Goedkoop is duurkoop — en zelfs het CBR zegt het nu
Hier komt de pijnlijke ironie. De grootste kostenpost voor een leerling zijn niet de examens, maar de herexamens. En slagen is allesbehalve vanzelfsprekend: het slagingspercentage voor het theorie-examen auto lag in 2025 op 40%, voor het praktijkexamen op nog geen 50%. Meer dan de helft zakt dus, en betaalt opnieuw.
Een instructeur die vijf euro per uur goedkoper is, levert niets op als een leerling daardoor vijf lessen extra nodig heeft. En zakt diezelfde leerling, dan vegen het herexamen en de extra lessen die korting in één klap van tafel.
Het mooie is: dat hoef je tegenwoordig niet eens meer zelf te beweren. Vakmedium Autobahn kopt zwart op wit dat goedkoop duurkoop is. En zelfs het CBR adviseert leerlingen inmiddels: kies een rijschool niet op het laagste uurtarief, maar op het openbare slagingspercentage — en doe pas examen als je er echt klaar voor bent.
Lees dat nog een keer. De partij die de examens afneemt, raadt leerlingen aan om níet op prijs te kiezen.
Tot slot
De examens worden duurder. Daar heb je als instructeur geen invloed op. Op je eigen prijs, je eigen kwaliteit en je eigen slagingspercentage heb je dat wél.
En minstens zo belangrijk: durf het uit te leggen aan je leerling. Want de consument hoort "rijbewijs duurder dan ooit" en kijkt vervolgens naar jou. Leg dan rustig uit hoe het zit. Dat de examens fors boven de inflatie zijn gestegen en dat het CBR daar aan de knoppen zit, niet de rijschool. Dat jouw lesprijs niet méér is dan wat dit vak werkelijk kost. En dat de grootste besparing voor de leerling niet in een paar euro korting per uur zit, maar in één keer slagen. Een leerling die snapt waar zijn geld naartoe gaat, valt niet voor de goedkoopste — die kiest voor de beste.
Zorg dus dat je fundament klopt, en dat je het verhaal erachter kunt vertellen. Niet omdat duurder lekker klinkt. Maar omdat het rekent. En omdat de hele markt, tot aan het CBR aan toe, je nu gelijk geeft.
