28/08/2026
Elke vrijdag een INSPIRERENDE VROUW
Deze week AïSHA BINT ABOE BAKR (614-678)
Aïsja r.a. werd geboren rond 614 in Mekka en stierf waarschijnlijk in 678 in Medina. Ze was de dochter van Aboe Bakr en Oemm Roemmaan, die tot de eerste moslims behoorden. Haar vader stond bekend vanwege zijn oprechtheid, goedheid en kennis van de Arabische geschiedenis en werd Mohammed’s (vzmh) trouwste bondgenoot. Haar moeder maakte deel uit van de metgezellen aan wie de Profeet volgens een hadieth het paradijs had voorspeld. Ook haar zus Asmaa is een bekende moslima.(1) Als jong meisje kreeg Aïsja al les in de Arabische taal, poëzie en cultuur.
Er wordt over het algemeen van uitgegaan dat Aïsja op negenjarige leeftijd de derde vrouw van de Profeet werd. Er zijn echter ook moslimgeleerden die stellen dat Aïsja in ieder geval ouder dan dertien geweest moet zijn, anderen hanteren een leeftijd van 16 en mogelijk zelfs negentien jaar.(2) Hoewel het leeftijdsverschil groot was, was de relatie tussen Mohammed en Aïsja er een “van oprechte liefde en respect, wederkerigheid en gelijkwaardigheid”, zoals blijkt uit talloze ahadith. (3) De Profeet gaf vaak blijk van zijn liefde voor Aïsja. Zo is er een hadieth waarin ‘Amr ibn al-‘As, een van de metgezellen, de Profeet vroeg: “Wie is de persoon van wie je het meeste houdt?”, waarop de profeet “Aïsja” antwoordde. De metgezel wilde blijkbaar de naam van een man horen, want hij reageerde met: “Nee, maar onder mannen?”, waarop de Profeet zei: “Haar vader.”(4) Aïsja was niet vrij van jaloezie. Zij vroeg de Profeet waarmee hij zijn liefde voor haar zou kunnen vergelijken. Hij antwoordde: “Het is als een stevige knoop in een touw.” Aïsja vroeg hierna regelmatig hoe het met de knoop stond, waarop hij antwoordde: “Die is nog hetzelfde.”(5)
Aïsja staat vooral bekend vanwege haar kennis, intelligentie en grote geheugen. Zij was een goede leerling van de Profeet en werd op haar b***t een leraar en adviseur voor anderen. Haar adviezen werden door iedereen erkend en ze had een grote kennis van de fiqh an-nisaa’, “de rechtsleer met betrekking tot de vrouw, waarvan zij elk detail beheerste, vooral inzake huwelijksaangelegenheden, de echtscheiding, de voogdij, de vrouwelijke intieme problemen, enz.”(6) Haar reputatie als geleerde op het gebied van ahadith en Koranuitleg is onomstreden. Er worden haar zo’n 2210 hadieth toegeschreven.(7) Haar rol in de hadiethwetenschappen, en vooral in de codificatie of reglementering van hadieth, was zeer belangrijk: “Zij is de eerste geleerde die de basis heeft gelegd voor de codificatie, door o.a. gebruik te maken van de methode waarbij de Hadith wordt vergeleken met de Qur’ân.”(8) Ook wordt gezegd dat 1/3e van de kennis over de religie van haar komt. Ook haar vrijgevigheid is legendarisch geworden; zodra ze haar pensioengeld ontving, liet ze haar dienstbode het verdelen onder de meest behoeftige moslims, waardoor ze ‘s avonds niets meer had om eten van te kopen.(9) Aïsja begaf zich ook in de politieke arena. Zo leidde ze als legeraanvoerder na de dood van de Profeet een veldslag tegen Ali.
Vanwege haar karaktereigenschappen en verworven positie en gezag vormt Aïsja voor moslimvrouwen van nu een nog steeds levendig voorbeeld. Volgens Lamrabet toont zij aan “dat het geslacht geen rol mag spelen in de godsdienstige, sociale of politieke emancipatie, zoals sommigen het graag beweren.”(10) En volgens Van de Wetering bieden “haar assertiviteit, eigengereidheid, oprechtheid, liefde voor de profeet en liefde voor de moslimgemeenschap (…) een weervoord voor vrouwen tegen vrouwonvriendelijke interpretaties en tendensen in de islamitische wetenschappen en culturen.”(11)
Door: Dr Karen Woets r.A.
Eindnoten:
1. Asma Lamrabet. ‘Aïcha. Echtgenote van de Profeet of De vrouwelijke islam. Brussel: Tasnim, 2006, p. 25-26.
2. Stella van de Wetering. ‘Aisha, dochter van Abu Bakr (r.a.)’. In: Stella Bouyadi-van de Wetering en Henk Vroom (red.): In het spoor van Jezus en Mohammed. Zoetermeer: Meinema, 2008, p. 143-157, hier p. 147-148.
3. Van de Wetering (2008), p. 148.
4. Lamrabet (2006), p. 27.
5. Van de Wetering (2008), p. 148-149.
6. Lamrabet (2006), p. 66.
7. Lamrabet (2006), p. 62.
8. Lamrabet (2006), p. 72.
9. Malika Dif. De echtgenotes van de Profeet Mohammed. Brussel: Tasnim, 2005, p. 89.
10. Lamrabet (2006), p. 122.
11. Van de Wetering (2008), p. 157.
