WEAG, Werkgroep Experimentele Archeologie Groningen

| Doggerland spitsen maken! |

Afgelopen vrijdag is de WEAG in het bezig geweest met het reproduceren van benen en gewei spitsen! Dit deden wij in samenwerking met Merel Spithoven. Merel kijkt voor haar onderzoek naar de gebruiks- en productiesporen op het oppervlak van mesolitische pijlpunten (spitsen).

Om genoeg data te kunnen verzamelen heeft zij nog heel wat spitsen nodig. En die haal je (helaas) niet eventjes bij de supermarkt.
Daarom hebben een aantal leden van de WEAG en vrijwilligers van het Hunebedcentrum haar een handje geholpen. Een flinke klus, maar ontzettend leuk en leerzaam. Met dank aan de duidelijke uitleg van Merel en haar partner Timothy zijn er uiteindelijk een heleboel spitsen gemaakt!

Benieuwd naar het onderzoek van Merel Spithoven? Check haar LinkedIn voor updates of stuur haar een mail - [email protected]

Dank aan het Hunebedcentrum voor de fijne experimenteer-locatie!

In de eerste aflevering van het nieuwe NTR programma ‘ Het Verhaal van Nederland’ kan men een familie jagers zien, die voor het eerst in aanraking komt met een boerensamenleving. Een groot deel van deze aflevering is opgenomen bij Swifterkamp en ook onze reconstructie van de mesolitische hut uit Kampen speelt een bescheiden rol.

De reconstructie is twee jaar geleden gebouwd op basis van een nieuw-gevonden hutplattegrond uit de Midden-Steentijd. Het doel van de reconstructie was het bieden van een veelzijdiger beeld van (mogelijke) onderkomens in de prehistorie.
We zijn erg blij dat deze nieuwe beeldvorming nu ook kort mag fungeren als toneel voor een interessant en hopelijk veel-bekeken verhaal.

De aflevering wordt uitgezonden op woensdagavond 2 februari om 20:35 op NPO1. Wij gaan zeker kijken!

https://hetverhaalvannederland.ntr.nl/

De WEAG wenst iedereen een fijne Kerst en een mooie jaarwisseling toe! Veel goeds voor 2022!

Kijk dan, wat geweldig: een boek boordevol prehistorische technologie, prachtige platen en natuurlijk experimentele archeologie! Ga zelf aan de slag met de doe-het-zelf-handleidingen, of laat je simpelweg inspireren door de creativiteit en het vernuft van mensen in de steentijd.

Gratis online te lezen, maar bij Sidestone kun je ook een mooi gedrukt exemplaar bestellen.

Naast het schelpenexperiment uit onze vorige post (zie foto's voor een voorbeeld van het nemen van bodemmonsters), werd er afgelopen weken ook hard gewerkt aan onderhoud en reparatie van verschillende structuren.
Zo kregen de spiekers een paar nieuwe p***n, werd het rieten dak van meerdere hutten vervangen, en werd er creatief geleemd!

| Schelpen snacken voor de wetenschap! |

Sinds afgelopen zaterdag zijn veel van onze leden weer druk aan het werk in Swifterkamp. Naast verschillende reparatiewerkzaamheden stond er dit jaar nog een speciale klus op de planning: voor het onderzoek van dr. Jos Kleijne moest er een heuze 'shell midden' worden nagemaakt!

Shell middens (schelpenhopen) zijn bergen huishoudelijk afval waarvan een groot deel uit lagen schelpmateriaal bestaat. Deze middens zijn op talloze kustlocaties ontdekt, en variëren flink in hun datering - Europese voorbeelden dateren echter voornamelijk in de late Steentijd.
Op basis van observaties in het veld wordt vaak aangenomen dat de schelpenhopen niet in één keer zijn gedeponeerd, maar dat de middens over langere tijd zijn ontstaan, in meerdere fasen van afvaldepositie. Deze langzame opbouw kunnen we zien wanneer er verschillende lagen in een shell midden kunnen worden onderscheiden. Dit kan met het blote oog, maar ook - zoals in het onderzoek van dr. Kleijne - onder de microscoop.

Een manier om meer te weten te komen over de opbouw van een shell midden, is door te zoeken naar aanwijzingen voor loopoppervlakken. Immers, wanneer je een afvalhoop in fasen ophoogt, zou het best kunnen dat er in de tussentijd mensen of dieren over de berg hebben gelopen. Voor zijn onderzoek focust Jos Kleijne zich hier op gebroken schelpen - zou je op basis hiervan iets kunnen zeggen over de bereidingswijze van schelpen, of over de mogelijkheid dat er mensen over de midden heen zijn gelopen?

Om hier achter te komen, hebben we materiaal nodig om de archeologische schelpenresten mee te kunnen vergelijken. Dit is waar de WEAG heeft kunnen helpen, in de vorm van het volgende experiment (zie ook de foto's):

1. 8 kg kokkels (+ zeekraal en lamsoor) is in tweeën gedeeld en op twee verschillende manieren bereid
2. De eerste groep kokkels is op een open vuur gekookt, de tweede groep geroosterd door middel van de overgebleven hete as en kooltjes
3. Een kleine groep deelnemers heeft (teveel) kokkels gegeten. Alle schelpen zijn bewaard, nog steeds apart gehouden in twee groepen
4. De schelpen zijn, wederom in twee groepen, in een vrijgemaakt vierkant van 50x50cm gedeponeerd. Steven van Ens is vervolgens 1500 keer over 1 helft van de mini-afvalhoop heen gelopen. De andere helft is intact gehouden

Morgen zullen de eerste monsters voor microscopisch onderzoek worden genomen. We zijn heel benieuwd: zien we verschillen in de manier waarop geroosterde en gekookte schelpen breken? Zitten er nog intacte schelpen in de helft van de 'shell midden' waar iemand op heeft gestaan?
Na morgen laten we onze mini-midden een jaar met rust, om volgend jaar opnieuw monsters te nemen. We houden jullie natuurlijk op de hoogte van dit interessante experiment!

Heb je nog vragen over het onderzoek van Jos Kleijne? Laat het hem dan vooral weten.
Verder natuurlijk ook veel dank aan Swifterkamp, voor de perfecte experimenteerlocatie en de goede sfeer!

| Een nieuwe hut! |

Hoewel onze eigen projecten pas later deze zomer van start gaan, staan onze leden niet stil! Een aantal studenten zijn deze week als vrijwilligers betrokken bij de bouw van een nieuwe Mesolithische hutreconstructie in het Hunebedcentrum. Na tweeënhalve dag hard werk in de zon staat er al een herkenbare constructie!

We wensen alle betrokkenen nog veel succes en plezier deze week, en we zijn natuurlijk erg benieuwd naar het resultaat 😄

Even voorstellen: Steven van Ens

Eind vorig jaar en begin dit jaar hebben we helaas afscheid moeten nemen van oud-bestuursleden Rhea Buijs en Jelke Take, die beiden aan mooie nieuwe projecten zijn begonnen. We zijn hen erg dankbaar voor hun inzet in het bestuur van de werkgroep :-)

Gelukkig hebben we in Steven van Ens een geweldige plaatsvervanger gevonden!
Steven is verbonden aan de Masteropleiding Archeologie van de Rijksuniversiteit Groningen, en loopt hiernaast op dit moment stage bij Provincie Groningen. Hij staat graag in het veld - niet alleen bij experimenten, maar ook op opgravingen - en denkt graag mee over ontwikkelingen in archeologische beleidsvorming.
Op dit moment is Steven bezig om samen met dr. Jos Kleijne een bijzonder experiment op te zetten, waarbij schelpen en bergen afval een belangrijke rol spelen. Meer informatie over dit project volgt in de toekomst.

Welkom, Steven, en bedankt dat je ons team wilt komen versterken!

Prehistorische hut- en boerderijreconstructies in de sneeuw. Prachtig! ❄️🌨☀️