SOB Research

30/01/2024

SOB Research bestond vorig jaar 25 jaar. Eind vorig verscheen ons jubileumboek. Dit boek kan ook digitaal worden bekeken.

Onderstaand treffen jullie het jubileumboek van SOB Research. Het boek is gevuld met een aantal van onze meest bijzondere, opmerkelijke opgravingen en vondsten, van 1997 - 2022. Daarnaast hebben we geprobeerd om jullie ook mee te nemen in de verschillende facetten van ons vak. Van Bureauonderzoek to...

23/02/2022

Conservering van een 17e eeuwse schoen uit Halderberge.

Deze als slof geëindigde schoen met houten hak is net uit het eerste ontwateringsbad.

De schoen werd door SOB Research aangetroffen tijdens een archeologische begeleiding en en bloc gelicht.

27/01/2022

SOB Research ontdekt kleine middeleeuwse muntschat.

Bij archeologisch onderzoek in het centrum van Enschede zijn door SOB Research resten gevonden uit de vroegste fase van de stad. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van Bouwbedrijf Kamphuis uit Geesteren, die momenteel de uitbreiding van een winkelpand realiseert aan een van de oudste straten van Enschede.
Tijdens het graafwerk zijn resten aangetroffen van een houten gebouw met leemvloer die teruggaat tot de 13de en 14de eeuw. Oudere aardewerkvondsten geven aan dat de locatie mogelijk ook al in de periode van de 10de -12de eeuw bewoond was of voor bepaalde doeleinden gebruikt werd. Veel van de aangetroffen sporen waren aangetast door brand. Het is bekend dat Enschede in de loop der eeuwen meerdere malen is getroffen door branden die grote delen van stad in de as hebben gelegd. De laatste grote stadsbrand vond plaats in 1862.

Naast resten van gebouwen, fragmenten aardewerk en een waterput van Bentheimer zandsteen, werd op de laatste onderzoeksdag een bijzondere vondst gedaan. In een funderingssleuf uit de 18de of 19de eeuw werd dicht bijeen een negental zilveren munten aangetroffen. Bij het graven van de sleuf zijn deze munten indertijd opgespit en niet opgemerkt. Er zijn aanwijzingen dat de muntschat oorspronkelijk in een klein buideltje heeft gezeten. Het aantal munten is dusdanig gering dat het destijds een kleine geldelijke waarde vertegenwoordigde daardoor wordt gedacht dat deze omwille van de symbolische waarde werden begraven. Zo zijn voorbeelden bekend dat men bij de oprichting van een nieuwe woning of de aanleg van een waterput een ‘bouwoffer’ deed ten bate van geluk en voorspoed.
Onderzoek door een deskundige heeft uitgewezen dat de munten allen uit een relatief korte periode aan het einde van de 13de en in het begin van de 14de eeuw dateren (de periode van 1282-1321). De muntschat moet in elk geval ná 1305 begraven zijn. Opvallend is de herkomst van de munten uit veel verschillende gebieden, zoals penningen uit het Graafschap Holland, penny’s uit Engeland, twee bracteaten uit Duitsland, een sterling uit het Graafschap Kleef en een dinar uit Servië. De muntschat dateert uit een periode waarin door de bisschop van Utrecht stadsrechten werden verleend en Enschede de kenmerken van een echt stadje begon te vertonen. Misschien moet de muntschat dan ook worden gezien in de context van de opkomst van de stad Enschede.

08/11/2021

Aan de rand van Didam voerde SOB Research in maart 2020 een archeologische opgraving uit. Er werd een erf aangetroffen uit het laatste deel van de Vroege IJzertijd – begin Midden-IJzertijd. Er werd een vijftal structuren onderscheiden waaronder een groot deel van een tweeschepige boerderij van het type Dalen. Deze IJzertijdbewoning was hier geconcentreerd op de flanken van een dekzandrug en op de flanken van een erosiegeul die door de rug heen liep.

Naast sporen die kunnen worden gerelateerd aan structuren werd een aantal kuilen aangetroffen waaronder een geïsoleerde afvalkuil (mogelijk een verlatingsoffer) met een grote hoeveelheid verbrand en gesinterd aardewerk en verbrande leem. Bijzonder was de vondst van een weefgewicht, dat bewust centraal op de bodem van deze kuil lijkt te zijn gelegd.

Loopgraven en schuttersputjes

Ter plaatse van het plangebied werden 19 sporen aangetroffen die kunnen worden gerelateerd aan een loopgraaf die op twee plaatsen werd waargenomen en aan schuttersputjes die ten weerszijden van loopgraven waren gelegen. Deze sporen uit de Tweede Wereldoorlog vormden een onderdeel van een groot netwerk van loopgraven en andere aan de Tweede Wereldoorlog gerelateerde structuren in de omgeving van Zevenaar (de Niederrheinstellung). Dit netwerk werd door de Duitsers aangelegd na de toenemende dreiging van de Geallieerden in september 1944 en na de mislukte Slag om Arnhem toen de Geallieerden zich terugtrokken richting Nijmegen. De Liemers speelde een belangrijke rol bij de Duitse verdediging, omdat dit gebied was gelegen in het grensgebied tussen Nederland en Duitsland en vanwege de daar gelegen spoorlijn van Emmerich naar Arnhem.

Lees meer: https://www.sobresearch.nl/boerenerf-uit-de-vroege-midden-ijzertijd-in-didam/

06/10/2021

SOB Research heeft de afgelopen weken een Archeologische Begeleiding uitgevoerd in Gendringen. Rond de Sint Maartenkerk werd een muur aangetroffen die was opgebouwd uit ijzeroer en tufsteenblokken. Het betrof de muur van het kerkhof dat tussen circa 850 – 1850 A. D. in gebruik was. Binnen (en wat betreft de oudste graven voor een deel ook buiten) deze muur werd een groot aantal begravingen aangetroffen. Door een aanpassing in de werkzaamheden kon een groot deel van de graven onverstoord blijven liggen. Een tiental graven moest wel onderzocht en opgegraven worden. Deze waren in wisselende staat. Van de oudste skeletten was slechts nog een silhouet zichtbaar.

Een bijzonder graf was dat van een kindje dat een paar weken te vroeg was geboren. Het kindje was begraven in een klein kistje. Het had de beentje opgetrokken. Destijds mochten ongedoopte kinderen niet op het kerkhof worden bijgezet. Daarom probeerden ouders deze kindjes zo dicht mogelijk bij het kerkhof te begraven. Ook in Gendringen werd het graf vlak naast de kerkhofmuur aangetroffen. Naar schatting is het graf circa 200 – 300 jaar oud.

De Gelderse Post schreef een artikel over het onderzoek, lees het hier: https://www.geldersepost.nl/nieuws/algemeen/383866/opgravingen-tonen-veel-facetten-leven-in-gendringen

24/08/2021

SOB Research heeft onderzoek gedaan op een bijzondere locatie in de Gemeente Losser, namelijk de Staringgroeve op de Losser Es. In 1843 voerde Staring hier een onderzoek uit naar de ondiep voorkomende Losserse zandsteen, die bleek erg rijk aan fossielen, waaronder diverse soorten tweekleppigen, zee-egels, haaien, zeelelies, kreeften en ammonieten.

Voorafgaand aan de uitbreiding van deze groeve heeft archeologisch onderzoek plaatsgehad. Daarbij kon worden vastgesteld dat in de Late Middeleeuwen een perceelsgrens tussen twee bolle akkers aanwezig was. Daarnaast werd in een met dekzand opgevulde laagte een kuil aangetroffen met enkele aardewerkfragmenten uit de IJzertijd of Romeinse tijd en met verbrande brokken zandsteen. Samen met eerdere vondsten die in de tijd van de aanleg van de woonwijk zijn gedaan, kan worden geconcludeerd dat in de directe omgeving van de Staringgroeve een nederzetting uit de IJzertijd moeten hebben gelegen.

Lees meer: https://www.sobresearch.nl/archeologische-sporen-in-fossielrijke-staringgroeve-losser/

29/07/2021

SOB Research voerde onlangs een bijzonder project uit in Oud-Beijerland.

https://www.gemeentehw.nl/actueel/bijzondere-archeologische-vondst-bij-het-oude-raadhuis?fbclid=IwAR2TIUCm2k9wMjVu2SUx0UjCFLip4w9zIZMtuoS7jPSDdFQa14Es3zLjwb0

Bij archeologisch onderzoek tijdens het uitgraven van de bouwput voor de werkzaamheden van de verbouwing en aanbouw van het Oude Raadhuis in Oud-Beijerland is een bijzondere vondst gedaan. Archeologen vonden…

21/07/2021

SOB Research ontdekt Romeinse nederzetting in Nieuwegein

Na de sloop van een deel van een bedrijventerrein aan de Edisonbaan te Nieuwegein werden sporen van een Romeinse nederzetting ontdekt. Op basis van archeologisch onderzoek kan worden geconcludeerd dat de nederzetting was omgeven met een greppel met daarin een poortconstructie. Daarnaast was de nederzetting gelegen langs een restgeul van de Jutphaas-stroomgordel, waarvan de randzone het volledige plangebied doorsneed. De oeverzone van de restgeul was gebruikt om huishoudelijk afval te dumpen, waaronder bovenstaande fibula.

Lees meer: https://www.sobresearch.nl/romeinse-nederzetting-nieuwegein/

29/06/2021

De opgraving te Schiedam wordt op dit moment voortgezet. Het geeft ons een steeds completer en duidelijker beeld van de 5 panden die langs de Schie hebben gestaan. De panden hebben elk hun eigen unieke karakter maar hebben ook duidelijke overeenkomsten die gerelateerd kunnen worden aan de jeneverindustrie, zoals houten al dan niet betegelde vaten en ovens. Van één van de woningen weten we dat burgemeester Borgerhout hier heeft gewoond. Deze woning was betegeld met een vloer van marmer.

Benieuwd naar de eerste resultaten: zie het interview met collega Rene van Wilgen.

Op het voormalige terrein van Dirkzwager zijn archeologen bezig de grond te doorzoeken.JW TV sprak met archeoloog Rene van Wilgen van SOB research over de re...

18/05/2021

Sporen van bewoning tussen de kerken in Gendringen

In april en mei heeft SOB Research, samen met een groot aantal vrijwilligers een opgraving uitgevoerd in het centrum van Gendringen. We troffen een mooie vindplaats uit de Late Middeleeuwen aan met enkele grote paalsporen, waarschijnlijk behorende tot een boerderij van het Gasselte type. Naast de aan de bebouwing gerelateerde sporen hebben we een groot aantal sporen aangetroffen die behoorden tot het erf, waaronder meerdere dierbegravingen van runderen, waterputten en een waterkuil.

Collega Jacobine Melis werd door de regionale media geïnterviewd.

De verbouwing van het Kerkplein in het centrum van Gendringen zorgt voor bijzondere ontdekkingen. Het nieuwe plein wordt deze zomer opgeleverd, maar voorlopi...

21/04/2021

Archeologen aan de drank

Na een proefsleuvenonderzoek in 2020 is SOB Research in maart begonnen met de opgraving van vier gebouwen die tot halverwege de vorige eeuw langs de Schie waren gelegen. De aangetroffen sporen geven een mooi kijkje in het jeneververleden van Schiedam.

De nog aanwezige structuren zijn bijzonder goed bewaard. Zo werden niet alleen funderingsresten aangetroffen maar bleken de vloeren nog grotendeels intact te zijn. Bovendien was er bij verbouwingen binnen het pand voor gekozen om een nieuwe vloer boven een oude vloer te leggen, waardoor er soms wel tot drie vloerniveaus werden aangetroffen.

Op basis van de Kadastrale Kaart uit 1811 – 1832 kan worden geconcludeerd dat de vier structuren in eigendom waren van destillateur Adrianus Knappert, kuiper Johannes Burgerhout en winkelier A. M. Mol. Binnen het pand van de destillateur werd een aantal vaten aangetroffen van hout al dan niet betegeld met glazen tegels. Daarnaast werden stevige funderingen aangetroffen die het onderstel vormden van destilleerovens.

In de komende maanden wordt het archeologisch onderzoek te Schiedam voortgezet.

Meer info: https://www.sobresearch.nl/het-jeneververleden-van-schiedam/