Nederland-Rusland Centrum

Het Nederland-Rusland Centrum en diens medewerkers veroordelen iedere agressieve handeling van de Russische regering tegen Oekraïne. Het voeren van een oorlog is onacceptabel. Het is glashelder dat deze grootschalige schending van de soevereiniteit van Oekraïne niet zonder gevolgen kan blijven. Wij zijn, zoals velen verontrust over de nieuwe ontwikkelingen en volgen deze situatie op de voet.

De toestand van zaken is complex, onoverzichtelijk en zeer veranderlijk. Als kennisinstelling en dienstverlener naar Nederlandse instellingen en bedrijven is het nu onze taak de Nederlandse samenleving te helpen de ontwikkelingen te begrijpen en onze klanten te ondersteunen in te spelen op de huidige situatie. Onze medewerkers staan klaar om daar waar nodig onze expertise, inzichten en kennis te delen met eenieder die daar behoefte aan heeft.

Benadrukt moet worden dat wij een onafhankelijk instituut zijn. Onze missie is om wetenschappelijke kennis over de cultuur en geschiedenis van Rusland, Oekraïne en omringende landen ten dienste te maken aan de Nederlandse samenleving en te werken aan betere banden tussen deze landen. Helaas bemoeilijkt het Russische optreden dit laatste aanzienlijk. Helaas zijn wij genoodzaakt onze contacten met Russische partners, waaronder kennisinstellingen, te bevriezen.

Namens de voltallige staf,

prof. dr. Hans van Koningsbrugge
Directeur Nederland-Rusland Centrum

De vorming van het ‘Oostblok’

Nu het er naar uit ziet dat we met z’n allen nog wel even aan huis gekluisterd zitten en nauwelijks sociale activiteiten mogen ondernemen is het vooral noodzaak zinvolle activiteiten te blijven ondernemen. Wij bieden u daarom graag de onderstaande digitale cursus aan.
Het IJzeren Gordijn

"From Stettin in the Baltic to Trieste in the Adriatic, an iron curtain has descended across the Continent." – Winston Churchill (1946)

Aldus verklaarde Winston Churchill de Koude Oorlog voor geopend. Dit was het dominante conflict van de tweede helft van de twintigste eeuw. Het kapitalistische westen stond recht tegenover het communistische oosten. Dit ‘Oostblok’ was de creatie van Jozef Stalin. In deze cursus behandelen we hoe Stalin een zeer diverse regio tot één totalitair en communistisch blok heeft kunnen smeden.

We gaan hierbij in op de volgende vragen hoe het IJzeren Gordijn heeft kunnen ontstaan en hoe Stalin de Sovjet-invloedssfeer in Midden- en Oost-Europa heeft kunnen verzekeren. Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie is hierover steeds meer duidelijk geworden: archieven zijn geopend, en ooggetuigen hebben vrijelijk kunnen vertellen over wat zij mee hebben gemaakt.

In deze cursus hebben we naast de politiek van de Sovjet-Unie ook aandacht voor de rol die gespeeld wordt door communisten in de diverse landen van het toenmalige ‘Oostblok’, hun politieapparaten, jeugdbewegingen. We zullen zelfs gaan zien dat het middel van etnische zuivering niet geschuwd werd om Midden- en Oost-Europa tot één geopolitieke regio te maken. We kunnen daarbij ook niet vergeten dat inwoners voor grote morele dillema’s kwamen te staan: werk je bewust mee met het nieuwe regime of werk je het juist tegen? Is niet tegenwerken niet hetzelfde als collaboreren met het regime?

Een boeiende cursus over een nog altijd actueel onderwerp: het IJzeren Gordijn mag weliswaar verdwenen zijn, veel politieke scheidslijnen in het huidige Europa zijn nog altijd terug te voeren naar de Koude Oorlog. Bovendien heeft Jozef Stalin om het ‘Oostblok’ te creëren een complete regio moeten transformeren. Een vraagstuk dat ons, zeker in tijden van crisis, tot nadenken moet stemmen.

Meer informatie en inschrijving:https://nrce.nl/nl/content/digitale-cursus-het-ijzeren-gordijn

Ook tijdens de Coronacrisis leest Emmanuel Waegemans stug door. Vandaag op onze website: een bespreking van wel een heel bijzondere historische romen: Wat nu als Peter de Grote niet de echte Peter de Grote was geweest maar een Zweedse marionette? Een verhaal met de nodige komische gebeurtenissen, maar die ook het nodige bevat om het Rusland van Peter de Grote beter te begrijpen.

Sergej Karpoesjtsjenko. De valse Peter, tsaar der Moskovieten | Nederland-Rusland Centrum Сергей Карпущенко. Лже-Петр - царь московитов. Роман. СПб., Амфора, 2000, 381 с. [Sergej Karpoesjtsjenko. De valse Peter, tsaar der Moskovieten. Roman. Sint-Petersburg 2000]

Over ieder land bestaan stereotypen: Fransen drinken wijn, Duitser schreeuwen, Nederlanders zijn direct, Italiaanen hebben een machocultuur etc.

Ook over Rusland bestaan dat soort beelden: het is er koud, Russen zijn onplezierig in de omgang, Rusland is een ellendig land, en Russen worden onderdrukt. Dit zijn maar een paar van zulke presentaties van Rusland. Ze hebben één gemene deler: ze zijn negatief. Negatieve beeldvorming overheerst ons westerse Ruslandbeeld.

Nu is niets zwart-wit: ook Rusland niet. Sommige negatieve denkbeelden zullen op z'n minst berusten op een kern van waarheid, maar er zijn ook positieve zaken die het e.a. kunnen nuanceren. De vraag is echter waar ons negatieve Ruslandbeeld vandaan komt. Veel daarvan is te wijten aan het boek La Russie en 1839 van de Franse schrijver Marquis de Custine. Emmanuel Waegemans bespreekt een nieuwe uitgave van dit beeldbepalende werk:

Marquis de Custine. La Russie en 1839. | Nederland-Rusland Centrum Marquis de Custine. La Russie en 1839. USA, Createspace Independent Publishing Platform, 2016, 358 p. ISBN 9781523630226 (Nederlandse editie – niet volledig : Brieven uit Rusland. Amsterdam 1978).

Altijd al willen weten hoe het is rondom Rusland te reizen? De Noorse reizigster en journalisme deed het en schreef er een interessant boek over. Emmanuel Waegemans heeft het ondertussen gelezen en gerecenseerd. Volgens hem is het boek zeker de moeite waard.

Zie: https://nrce.nl/nl/content/erika-fatland-de-grens

Wederom een mooie boekbespreking van Emmanuel Waegemans. Dit keer een niet-Russisch onderwerp, dat toch in-en-in Russsich bleek te zijn: hoe er zich in Europa een gemeenschappelijke cultuur had gevormd. Een leesbaar en interessant boek van de bestsellerauteur Orlando Figes.

Orlando Figes. Europeanen. Het ontstaan van een gemeenschappelijke cultuur. | Nederland-Rusland Centrum Orlando Figes. Europeanen. Het ontstaan van een gemeenschappelijke cultuur. Amsterdam, Nieuw Amsterdam, 2019, 623 p. ISBN 978 90 468 2504 4 (Oorspronkelijke titel: The Europeans: Three Lives and the Making of a Cosmopolitan Culture).

Ook tijdens de warme zomderdagen heeft Emmanuel Waegemans doorgeschreven én doorgelezen. Vandaag bespreekt hij een biografie van de Russische denker Dmitri Lichatsjov (1906-1999) van de hand van Vladislav Zoebok. Een aanrader alleen al omdat de hoofdpersoon alle belangrijke omwentelingen van de twintigste eeuw heeft doorgemaakt: de Russische revolutie, de burgeroorlog, het stalinisme, de dooi, de stagnatie, glasnost en perestroika, het ineenstoren van de Sovjet-Unie en de chaotische jaren '90.

Hans van Koningsbrugge, directeur van het Nederland-Rusland Centrum, heeft op 18 juni 2019 een zeer geslaagde lezing gegeven in het historisch museum van Lefortovo te Moskou. Onderwerp was hoe Nederlanders in 17e eeuw keken naar Rusland: “Reisverslagen van Nederlandse reizigers – die als eerste buitenlanders - naar het 17e eeuwse Rusland reisden vormen een belangrijke bron voor de bestudering van het dagelijks leven in Moskou van destijds. Nederlanders reisden niet alleen naar Rusland, maar vestigden zich er ook in de toenmalige “Duitse wijk” en het hedendaagse rayon Lefortovo en gingen deel uitmaken van de Moskovische samenleving. In deze lezing werd het 17e eeuwse Moskou belicht vanuit Nederlandse ogen."

Geslaagde lezing “Van, Der en Den in Moskou“ | Nederland-Rusland Centrum Hans van Koningsbrugge, directeur van het Nederland-Rusland Centrum, heeft op 18 juni 2019 een zeer geslaagde lezing gegeven in het historisch museum van Lefortovo te Moskou. Onderwerp was hoe Nederlanders in 17e eeuw keken naar Rusland: “Reisverslagen van Nederlandse reizigers – die als eerste ...

Rusland heeft met recht een verleden, met vele mooie kanten maar ook vele minder fraaie kanten. Een verleden om mee te worstelen. Recentelijk publiceerde Marc Jansen het boek 'De toekomst die nooit kwam' over die worsteling. Op onze website bespreekt Emmanuel Waegemans zowel dit verleden als Jansens jongste boek. Diverse ingewikkelde vragen over bijvoorbeeld de herinnering aan Sovjetleider Jozef Stalin worden in vraag gesteld. Wat Rusland karakteriseert is dat dit soort vragen wel gesteld zijn, maar dat het process van verwerking nooit echt is aangegaan zoals bijvoorbeeld Duitsland dat na de verschrikkingen van het Nazi-regime uitgebreid over het verleden heeft gereflecteerd. Janssen concludeert dat dit wél noodzakelijk is in Rusland om het land een toekomst te kunnen geven. Zowel de boekbespreking als het boek worden van harte aanbevolen!

Heeft Rusland een toekomst? | Nederland-Rusland Centrum In april 2019 heeft het Moskouse Levada Centrum de resultaten van een opiniepeiling gepubliceerd waaruit blijkt dat een meerderheid van de Russische bevolking de rol van dictator Stalin in de geschiedenis van het land positief waardeert. 71 % voelde ‘enthousiasme’, ‘respect’ of ‘sympathie....

De laatste kans, nog maar een paar kaartjes over! Kom zaterdag genieten van Russische klassieke muziek in de Nieuwe Kerk in Groningen!

Nederland-Rusland Centrum - Events 636 followers

De kunst van de Russische avant-gardisten wordt door velen bewonderd, door anderen juist verguist. Deze baanbrekende kunstenaars zoals Kazimir Malevitsj en Vasili Kandinski kennen vaak bewogen en tragische levens. De revolutie die zij met hun kunst wilden bereiken verslond hun uiteindelijk ook. Emmanuel Waegemans bespreekt op onze website het recente werk van slavist Sjeng Scheijen en concludeert dat het magistaal is: "verzorgd geschreven, met een overvloed van getuigenissen, heel gedetailleerd, maar zonder dat het onleesbaar of vermoeiend wordt." Een aanrader dus! https://nrce.nl/nl/content/sjeng-scheijen-de-avant-gardisten-de-russische-revolutie-de-kunst-1917-1935