SuperYou - Be Your Best Version

14/05/2020

Regering van Nederland, horen jullie ook dat toenemende gemor?

Dat gemopper over de onduidelijkheid van de regels? Over de belachelijkheid ervan zelfs?

Het begon zo goed. Ik was, net als vele anderen, danig onder de indruk van Mark Rutte en de manier waarop hij uitlegde waarom een intelligente lockdown nodig was. En net als velen met mij, had ik er geen enkele moeite mee om de regels op te volgen. Maar nu, twee maanden later, hoor ik steeds meer gemopper.

Wat gebeurt er? Zijn we het gewoon zat? Duurt het te lang? Zijn we zo’n ongeduldig volk? Dat zijn de verklaringen die ik krijg als ik het mensen gewoon op de man af vraag. Maar toch geloof ik dat er meer aan de hand is. Er speelt iets op een diepere laag, waar we bijna geen oog meer voor hebben omdat we er al zo lang aan gewend zijn dit gedrag met elkaar te vertonen.

Ik heb het dan over het verschuiven van de verantwoordelijkheid. De overheid beschermt ons en treft maatregelen in het algemeen belang. So far so good. We zijn er blij mee. Want als we dat allemaal individueel hadden moeten uitdokteren en moeten regelen dan was het niet gelukt. Alle lof voor Mark Rutte en zijn kompanen is wat mij betreft dan ook nog steeds volkomen terecht. Maar dan. Dan gebeurt er iets dat bijna onzichtbaar is.

Wij, het gewone volk, wij gaan achterover leunen en we gaan afwachten. Wachten op wat jullie, de deskundigen, de regering, er verder van gaan vinden en met welke maatregelen jullie verder komen. En ondertussen ervaren we zelf de effecten van de maatregelen. Een dochter die ineens thuis scholing krijgt. Makkelijk gezegd, blijkt in de praktijk toch een stuk lastiger. (ja, ik spreek hier uit ervaring) Ouders of schoonouders die in een verzorgingstehuis zitten en die niet meer bezocht kunnen worden. Het verdriet en de onmacht. (ja, ik spreek hier uit eigen ervaring) Werk dat compleet verandert. Ofwel omdat je vanuit huis moet werken ofwel om jouw klanten ineens compleet andere prioriteiten hebben en jij je omzet ziet kelderen. (ja, ik spreek hier uit eigen ervaring)
En dan gebeurt het: omdat niet ik zelf maar jullie, de deskundigen, de regering, het besluit tot een intelligente lockdown hebben genomen, wordt het ineens wel heel gemakkelijk om ook jullie verantwoordelijk te houden voor alle consequenties. En om in diezelfde beweging zowel mijn eigen verantwoordelijkheid als mijn gezond verstand in jullie handen te leggen. (en nee, ik spreek hier niet uit eigen ervaring 😊)

En dan begint het gemopper. Want met het weggeven van onze verantwoordelijkheid groeit er iets anders in onszelf: de commentator. Want als ik niet zelf verantwoordelijk ben, dan is het ook wel heel gemakkelijk om commentaar te leveren op wat een ander zegt, doet en bedenkt. En dat is precies wat er nu gebeurt.

Jullie geven ons aan wat er nu wel mag. Wij reageren door vooral heel veel detailvragen te stellen: maar hoe zit dat dan met…? Hoe werkt dat dan precies in….? Wij kunnen altijd meer uitzonderingen en vragen bedenken dan jullie op voorhand kunnen overwegen.

Ik hoor mensen zeggen dat ze zitten te wachten totdat jullie aangeven of we wel of niet op vakantie mogen deze zomer. Of we wel of niet met 3 of met 4 mensen buiten mogen wandelen? Ik hoor ook steeds meer geluiden dat jullie ons zouden voorliegen. Dat het allemaal niet klopt wat jullie beweren. Want de ene keer zijn mondkapjes niet nodig maar als je in het openbaar vervoer gaat ineens weer verplicht. Hoe zit dat dan?

De economische schade zal verschrikkelijk zijn. We stevenen af op een crisis die vergelijkbaar is met die van de jaren 30. En dat is allemaal jullie schuld!

Dit wordt dus per definitie een verloren wedstrijd.

Het is dus tijd om uit dit spel te stappen. Uit deze rondedans van verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. Om de verantwoordelijkheden weer gewoon terug te leggen waar ze horen: bij de burgers als het gaat om hun individuele belangen en hun individuele gedrag.

Ik heb er bewust voor gekozen om er te zijn voor mijn dochter en de periode van thuis scholing zo prettig en goed mogelijk in te vullen. En dat lukt heel aardig. Ik heb daarmee ook geaccepteerd dat dit consequenties heeft voor mijn werk. Het zij zo. Ik vind mijn dochter belangrijker dan die mooie shutters voor in de woonkamer of die rondreis door Scandinavië die dit jaar op mijn wensenlijst staan. Ik overleef het wel als dat dit jaar niet lukt. Wij kiezen er bewust voor om met regelmaat een oude foto, een kaart, een bloemetje op te sturen naar mijn schoonvader. Om regelmatig even te face timen. Heel kort, want hij begrijpt er niets van. Maar zijn gezicht licht even op als hij ons ziet. En daar houden we ons aan vast. Ik ben gaan nadenken over wat er bij mijn klanten juist in deze periode gebeurt en hoe ik ze daar het allerbeste bij kan helpen. En dat is door ze nu vooral te steunen, er te zijn, te luisteren. En straks door ze te helpen om écht te leren van deze hele periode en er sterker uit te komen. Het betekent dat ik nu geen omzet heb. Het is maar even zo. Ik vertrouw erop dat het straks wel weer goed komt. Omdat ik op mezelf, op mijn kennis en op mijn inzet vertrouw.

Ik heb altijd een keuze. Ik heb altijd mijn eigen verantwoordelijkheid. En de enige die ik ’s avonds verantwoording hoef af te leggen als ik in de spiegel kijk, dat ben ik zelf.

Wat ik van jullie verwacht is dat jullie de grote besluiten voor ons nemen: de komende weken blijft iedereen zoveel mogelijk thuis. Scholen zijn gesloten. Prima besluit wat mij betreft. Ik sta daar nog steeds vierkant achter. Dat jullie vervolgens, zoals jullie ook heel goed begonnen, ons meenemen in de versoepeling: ok, de cijfers laten zien dat er weer wat meer kan. Geef ons richtlijnen mee die helder zijn: geen grote groepen bij elkaar, niet naar buiten als je klachten hebt, de 1,5 m geldt nog steeds als een belangrijke maatstaf om besmetting te voorkomen. Dus ja: terrassen mogen weer open. Zorg daarbij voor voldoende afstand en bescherm je personeel. Ja, er mag buiten weer gesport worden.
Geef aan wat wordt afgeraden en waarom. Geef richtlijnen mee waar men rekening mee moet houden. Maar ga niet in detail schieten. Ga niet voorschrijven dat de terrastafeltjes 1,5 uit elkaar moeten staat en dat er maar 1 persoon aan een tafeltje mag zitten. Want daar, op dat detailniveau, daar gaat het mis.

Geef ook duidelijk mee: we houden de cijfers nauwkeurig in de gaten. Zodra we zien dat deze weer oplopen gaan we een stap terug. En daarmee is het dus aan ons zelf. Aan ons allemaal. Hoe beter wij ons aan de richtlijnen houden, hoe beter wij ons gezonde verstand gebruiken, hoe meer verantwoordelijkheid wij zelf pakken, hoe beter we deze hele situatie met elkaar het hoofd zullen bieden.

Jullie zijn niet verantwoordelijk voor mijn gezondheid. Nooit geweest, zullen jullie ook nooit worden. Jullie zijn niet verantwoordelijk voor mijn ondernemersgeest, voor mijn creativiteit. Nooit geweest, zullen jullie ook nooit worden. Jullie zijn niet verantwoordelijk voor hoe ik mijn dochter opvoedt. Voor hoe ik met mijn schoonvader om ga. Voor hoe ik mezelf en mijn buurtbewoners bescherm. En eerlijk is eerlijk: dat moeten jullie ook helemaal niet willen.

Ik richt mijn pleidooi tot jullie omdat ik veel vertrouwen in jullie heb én omdat ik ervan overtuigd ben dat jullie het meest effectief de eerste stap kunnen zetten. Tegelijk hoop ik natuurlijk veel mensen te inspireren om gewoon weer zelf hun verantwoordelijkheid te pakken. Te doen wat ze goed lijkt, rekening houdend met de situatie. Te stoppen met achterover leunen en commentaar geven. Omdat niemand daar beter van wordt.

Alleen samen krijgen we corona onder controle. Jullie met jullie verantwoordelijkheid en wij met de onze.

06/02/2020

Als je geknipt wordt, moet je stil blijven zitten!

Ik weet als geen ander hoe het is om je aan te passen. In de omgeving waar ik opgroeide was me aanpassen “aan de norm” een overlevingsmechanisme in zijn meest zuivere vorm. Ik zal er hier verder niet over uitweiden. Wat ik vooral wil zeggen is: ik herinner me nog zo goed het moment dat ik besefte: die norm van thuis, die is niet van mij. Die is ook niet vóór mij, niet in mijn belang. En langzaam maar zeker ben ik hem gaan loslaten en mijn eigen normen gaan vinden. En boy o boy wat heeft dat me veel opgeleverd!

Ik moest hier aan denken omdat ik niet zo lang gelden weer eens met een overheids-norm werd geconfronteerd. En die norm is: Als je geknipt wordt moet je stil blijven zitten!

Ok, daar hoort wat uitleg bij. Ik verkeer intussen al weer ruim 10 jaar in de bevoorrechte positie dat ik leiders (waaronder ook bestuurders) binnen de overheid mag coachen. Echt, ik vind dat een voorrecht en ik neem het dan ook nooit voor lief dat mensen me hun vertrouwen daarin geven. Een week of twee geleden sprak ik een bestuurder die, laten we zeggen, onder vuur ligt. Niet terecht, maar de vraag is gesteld of deze persoon wel integer is. Ik hoef waarschijnlijk niet uit te leggen dat daar behoorlijk wat commotie omheen ontstaan is. Waarbij de meningen van vooral buitenstaanders rijkelijk over elkaar heen buitelen.

En nu komt het punt waar ik het over wil hebben: het advies dat deze persoon van verschillende kanten binnen de organisatie krijgt is: stilzitten, nietsdoen, het waait wel over. Met daarbij dus de aloude “slogan”: Als je geknipt wordt, moet je stil blijven zitten!

Op het moment dat ik de persoon in kwestie spreek, zit de frustratie hem eigenlijk al te hoog. Hij voelt zich niet alleen gepiepeld door “het publiek”, maar ook door de adviseurs intern en medebestuurders. En ik snap dat.

Onder het advies dat gegeven wordt, zit namelijk angst als drijfveer. Angst voor nare consequenties, angst voor gedoe. En de hoop dat “het weer overwaait”. En laten we eerlijk zijn, dat ís ook zo. Want morgen is er weer iets anders dat de aandacht vraagt en waar “het publiek” haar pijlen op richt.

Maar dat het “overwaait” wil niet zeggen dat het voorgoed weg is. Dat iemands naam gezuiverd is. Want: Waar rook is, is vuur. Om er maar even een andere dooddoener in te gooien. En vroeg of laat kan dit akkefietje dus weer opgerakeld worden. En dat is maar zelden vanuit goede intenties en met een nobele doelstelling. Ik geloof dus niet “in over laten waaien”. Want daarbij tolereren we onbewust de beschadiging van het imago van de overheid. Waar ik dan wel in geloof: in je uitspreken. Ook als overheid. Juist als overheid.

Als iemand openlijk beschuldigd wordt van niet integer gedrag en dat is niet terecht, dan moeten we daar stelling in nemen. Het is niet o.k. om zomaar, ongefundeerd mensen van wat dan ook te beschuldigen. Je hoeft niet en je kunt niet zomaar iedereen aan de schandpaal nagelen alleen omdat die persoon gekozen heeft voor een baan in het openbaar bestuur.

Net zo goed vind ik ook: als iemand beschuldigd wordt van niet integer gedrag en het is wél terecht, dan moeten we ook direct tot maatregelen komen. Dan moet je het ook niet “over laten waaien”.

En om tot slot dan nog even terug te komen op het moeten stilzitten als je geknipt wordt: als ik bij de kapper zit en ik zie in de spiegel dat ze een enorme pluk van mijn haar wil knippen of als ik ineens een tondeuse richting mijn voorhoofd zie gaan, reken maar dat ik dan niet stil blijf zitten!

Wat mij betreft gooien we die hele norm dan ook overboord. Of je gaat op gedegen onderzoek uit en je treft maatregelen, of je neemt stelling vóór de persoon die het betreft.

Hoe zit dat met jou? Waar opereer jij nog volgens een norm die niet van jou is?

19/11/2019

Van altijd "nee" zeggen krijg je vanzelf een burn-out!

Zeg eens eerlijk: je denkt dat ik een fout heb gemaakt in de titel hè? Want we weten natuurlijk allemaal dat juist het géén “nee” zeggen een belangrijke factor is in het ontwikkelen van een burn-out. Hoe zit dat dan? Dat kan ik je het beste laten zien met een persoonlijk voorbeeld.

Hoge ambities
Toen ik zelf ruim 20 jaar geleden in mijn eerste leidinggevende baan begon, was ik vast voornemens om er een succes van te maken. Ik zou “een goed afdelingshoofd” zijn, niet zo eentje die ik zelf had ervaren, die er nooit was, of die zich niet aan zijn afspraken hield. Nee, ik zou het anders doen: ik zou er voor iedereen zijn, beschikbaar, toegankelijk, een luisterend oor, behulpzaam, betrouwbaar. Én ik zou mooie resultaten neerzetten met mijn team! Want ik was ook toen al een resultaatgerichte idealist 🙂

Ik begon vol goede moed, maakte een plan voor het team en stond ondertussen medewerkers, collega’s van andere afdelingen en bestuurders te woord. Dat ging ongeveer zo:

Jeanette, kun je even met me meedenken over dat B&W voorstel dat vandaag nog weg moet? Ja, natuurlijk, kom maar even verder, dan kijken we er samen naar.

Jeanette, kun je even naar de wethouder lopen, hij heeft wat vragen over de commissievergadering van morgenavond. Ja, natuurlijk, ik loop er direct even langs.

Jeanette, wil jij even inspringen in dat project, het gaat niet helemaal goed en we kunnen het ons echt niet permitteren dat dit misloopt. Ja, natuurlijk, geef me de stukken maar, ik ga me er direct in inlezen.

Jeanette, heb je even…. Ja, natuurlijk….

De sleutelwoorden zijn “even” en “ja, natuurlijk”. Want jij en ik weten dat "even" altijd meer dan 5 minuten in beslag neemt en dat het helemaal niet zo "natuurlijk" is om dat er in je drukke agenda nog even bij te pakken. Dit ging zo een goede anderhalf tot twee jaar door. Tot het moment kwam dat ik totaal op was. Letterlijk opgebrand. Een burn-out dus. Dat was naast de fysieke klap ook mentaal een behoorlijke klap. Want ik wilde van alles, maar niet zwak zijn, niet mislukken, niet falen. En dat was in mijn ogen precies wat ik nu wel deed.

Ja tegen een ander is nee tegen jezelf
Gelukkig kwam ik bij een goede psycholoog terecht. Ze stelde me verschillende vragen en zo kwamen we op een bepaald moment ook op het onderwerp van “nee zeggen”. Ze stelde de gebruikelijke vragen: waarom ik geen “nee” wilde zeggen, waar was ik bang voor? Maar toen liet ze me ook de andere kant van de medaille zien: elke keer als ik “ja” zei tegen iemand anders, zei ik “nee” tegen mezelf. “Nee” tegen mijn eigen prioritering, tegen mijn eigen agenda, tegen mijn eigen keuzes, voornemens, doelstellingen en uiteindelijk “nee” tegen mijn eigen gezondheid.

Op zoek naar een ja-ja
Wat ik daarna heb geleerd (en nee, dat ging niet in één keer allemaal goed. Ik ben nog wel een paar keer gevallen en weer opgestaan) is om steeds op zoek te gaan naar een ja-ja. Een ja tegen de ander én een ja tegen mezelf. Bijvoorbeeld: ja, ik wil je best helpen met dat project en ja, dan maak ik eerst dit wat nu prioriteit heeft af. Zullen we er dan morgen samen naar kijken?

Of: ja, ik wil zeker even met je meelezen en sparren en ik heb daar woensdag a.s. rond 11 uur tijd voor. Schikt het jou om dan even te bellen of te Skypen?

En wat denk je? Sinds ik dit doe heb ik meer grip op mijn eigen tijd en agenda. Tegelijkertijd leidt deze aanpak eigenlijk altijd tot wederzijdse tevredenheid. Een héél enkele keer tref ik iemand die niet mee wil bewegen in mijn “ja” voor mezelf, iemand die alleen oog heeft voor zijn of haar eigenbelang. En omdat dit nu een stuk helderder is, is het voor mij ook een stuk gemakkelijker om daarin de keuze te maken: ga ik dan toch “ja” zeggen tegen de ander en “nee” tegen mezelf? Of ga ik “nee” zeggen tegen de ander en “ja” tegen mezelf? Door dit steeds bewust te toetsen bij mezelf (in plaats van dat het me onbewust overkomt) zijn mijn “ja’s” overtuigender en mijn “nee’s” comfortabeler. En ik denk dat het dat ook voor jou kan doen.

Ik ben benieuwd hoe dit bij jij werkt. Ben jij ook een type dat vaak “nee” zegt tegen jezelf, omdat je “ja” zegt tegen een ander? Mogelijk helpt mijn inzicht jou verder. Laat je het me weten?

Met veel passie coach ik leiders binnen de overheid. Ik stond zelf 20 jaar met m’n voeten in de klei en lag regelmatig met m’n neus in de modder. Was afdelingshoofd en gemeentesecretaris. Leerde wat niet werkt door te vallen, stond op en ging op zoek naar wat wél werkt. Wil jij beter worden in je leiderschap zonder de fouten te maken die ik maakte? Neem gerust vrijblijvend contact op om samen de mogelijkheden te onderzoeken.

Wil jij ook meer resultaten halen met je team?
Wil je meer voldoening en plezier uit je werk? Ben je het zat dat de waan van de dag meer invloed heeft op wat er binnen je team gebeurt dan jij zelf?

Meld je dan nu aan om regelmatig inspiratie, tips en adviezen per e-mail voor inspirerend publiek leiderschap te ontvangen. Je krijgt dan direct ook mijn gratis e-book. Zo maak je van elk team een succesteam!

10/10/2019

Gemeenten zoeken steeds meer de samenwerking met hun inwoners, zetten in op inclusieve democratie of overheidsparticipatie en experimenteren met democratische innovaties. Dat stelt andere eisen aan …

07/10/2019

02/10/2019

Ik mocht vandaag al 6 keer door de regen fietsen 😊En dat gaat steevast met een brede smile op mijn gezicht. Omdat ik zo van regen hou? Nou nee, omdat ik "in vakantie houding" op de fiets zit!

Laat me dat even uitleggen. Ik heb al een tijdje een knieblessure en nu heb ik pas ontdekt dat als ik op mijn vakantiefiets zit, ik daar veel minder last van heb, dan wanneer ik op mijn gewone fiets zit. En dus pak ik nu gewoon mijn vakantiefiets.

Ik zit dan in een iets andere houding, meer voorover, ander stuur. Waarschijnlijk is het ook die andere houding waardoor ik minder last heb van mijn knie. Dat plus het feit dat deze fiets meer versnellingen heeft en ik dus de weerstand beter kan regelen.

In alle coaching en trainingen komt altijd wel een keer aan bod welke invloed je lichaamshouding heeft op je stemming en hoe je hiermee kunt spelen. Hoe je met een bepaalde houding een zwaarmoedig stemming versterkt en met een andere houding juist meer vertrouwen kunt opwekken. Of meer rust.

Ik ervaar dus exact dát, als ik op mijn vakantiefiets stap. Zodra ik opstap en het stuur in handen neem, komt mijn hele brein in fiets-vakantie stemming! Ik zie ons weer door zonnig Zuid-Frankrijk fietsen, langs Canal du Midi, of de Camino richting Santiago. Of ik moet ineens weer denken aan die kleine camping bij de boer in Duitsland. Waar de do**hes letterlijk naast de koeienstallen waren gebouwd. Om één of andere reden had ik niet helemaal het gevoel van privacy toen ik daar onder de do**he stond 😅

Heb jij ook zo'n ervaring? Dat een bepaalde beweging, een bepaalde lichaamshouding je weer in een positieve herinnering zet? Ik ben benieuwd naar jou ervaringen.

01/10/2019

Laatst mocht ik een team binnen een gemeente begeleiden. Ze hadden al verschillende pogingen gewaagd om als team meer samenwerking en meer resultaten te bereiken. Er was, laten we zeggen, een wat gelaten stemming ontstaan doordat ze steeds weer teleurgesteld waren in het uiteindelijke resultaat.

Toen ik in de ochtend schetste wat er in mijn beleving mogelijk is voor het team (en wat daarvoor nodig is) stelde één van de collega's heel stellig: "Dat gaat toch niet werken!" Hij bracht dit met zoveel zekerheid dat de groep het direct overnam en wat volgde was een lange opsomming van alle redenen en voorbeelden waarom het ook deze keer wéér niet zou lukken.

Om 4 uur in de middag sloot ik de teamdag af. Ik vraag dan altijd hoe de mensen het ervaren hebben en hoe ze nu tegen de ontwikkeling aankijken. De collega die in de ochtend de toon zette, deed dat in de middag opnieuw. Maar nu door te stellen dat het misschien wél mogelijk was, mits zij er zelf mee aan de slag gingen. En opnieuw had deze informele leider grote invloed op de rest van de groep. Wat nu volgde was een lijst van concrete (kleine) acties waar een ieder mee ging beginnen om de gewenste ontwikkeling in gang te zetten en te houden.

Wil je weten hoe het komt dat deze groep zo'n omslag heeft weten te maken op 1 dag? Van een stellige "nee" naar een "ja, mits"?

De truc is hoe je tegen de inbreng van de groep aankijkt en hoe je er vervolgens mee omgaat. De meesten zullen geneigd zijn om de inbreng in de ochtend te typeren als "weerstand" en ligt de valkuil om ertegen te gaan vechten op de loer.

Ik typeer het nooit als weerstand. Ik neem waar wat er is en ik buig een beetje mee. Ik heb begrip voor de frustratie, voor de wanhoop. En daarna laat ik een andere mogelijkheid zien. Nooit als een "moeten", altijd als een keuze die het team óók kan maken. En omdat ik heel goed weet wat de diepste drijfveren van mensen zijn, lukt het me eigenlijk altijd om ze mee te krijgen in de gewenste richting. Om in ieder geval een begin te maken. Daarna is het een kwestie van blijven begeleiden, blijven aanmoedigen en blijven waarderen.

Op welke manier kijk jij naar een "nee" van je teamleden? Zie je dat als weerstand? Hoe zou het jou kunnen helpen om mee te buigen? Deel je je voorbeelden met me? Ik ben oprecht nieuwsgierig naar jouw ervaringen.