11/02/2023
Gisteren deelgenomen aan een systemische dag voor ondernemers. Het was wederom verhelderend om familielijnen te ervaren met dit keer een extra accent op de invloed van het grote gezin.
Vanmorgen verrast met dit artikel uit 1955 en foto uit 1965 van het grote gezin van mijn opa en oma.
Nieuwe kinderbijslag zeer welkom in vele mijnwerkersgezinnen
Bron: Limburgs Dagblad 22-12-1955
Samenstelling: © René Bovens-Meersje-Wes
Verkwikkend bezoek aan pionier van de N.K.M.B. te Meerssen
De familie Vandewall uit de Humcovenstraat in Meerssen,
21 December (Eigen red.) — Het is deze week een Goede Week. Nagenoeg alle bedrijven verblijden hun personeel met kerstgaven, in de vorm van, gratificaties of kerstpakketten. Daar komt nu nog de nieuwe kinderbijslag bij voor de mijnbedrijven. Zo kan men zich voorstellen, dat het deze week in duizenden gezinnen in Limburg een goede week zal zijn van vrede en liefde, want daarvoor is ook lees „Rerum Novarum" een materieel gezonde basis nodig. We lazen in een der vakbladen becijferd dat de verhoogde kinderbijslag voor een gezin met tien kinderen maandelijks tachtig gulden bedraagt. Een kerstgratificatie van vijftig gulden groeit voor een flink gezin al tot twee a driehonderd gulden. Men kan zich daarom voorstellen, dat juist in de kinderrijke gezinnen met vreugde deze kerstweek tegemoet gezien wordt. En er is alle reden voor! Hoezeer de kinderbijslag gerechtvaardigd is, blijkt wanneer men de reactie in een Limburgs mijnwerkersgezin ervaart, Wij zijn daarom deze week er eens op uitgetrokken en zo maar eens binnengevallen in een kroostrijk mijnwerkersgezin. Ons slachtoffer was Vandewall in Meerssen, die wij wel aan niemand hoeven voor te stellen. Hij had een beetje pech of misschien geluk dat we hem niet thuis troffen, maar zijn vrouw stond ons met Limburgse gemoedelijkheid en openhartigheid te woord en vertelde ronduit hoe de zaken stonden in een gezin met twaalf kinderen. Van tijd tot tijd lachte ze, dat Vandewall wel raar zou opkijken als hij dat allemaal in de krant zou lezen, maar onderbrak dan weer zichzelf met een „'t is toch de woerheid en dat maag toch eederein wete". Trouwens, je vrouw kan erger dingen van je vertellen, dan wat we hier hoorden . . .
GEZOND GEZINSGELUK
Hoe het precies zat met die kinderbijslag en hoeveel men er op vooruitging, dan kon moeder Vandewall niet vertellen. Dat is allemaal iets wat de man aangaat. „Ik weet alleen wat hij mij op tafel legt als het loondag geweest is en dat is altijd het volle loon". Vandewall gaat niet naar café's, tenzij voor een vergadering van de Katholieke mijnwerkersbond of zo. Verbaasd kijken we deze flinke blonde vrouw aan. als zij lachend beweert, dat ze twaalf kinderen heeft. Twaalf kinderen! De oudste is 16 en is, na zijn technische school in Maastricht afgemaakt te hebben, nu al bankwerker op het SBB, Dan komt een meisje van 15, dan eentje van 14, die een kop groter is dan de oudste, en zo gaat dat rijtje verder tot die van één jaar. Het is een lied van gezond gezinsgeluk wat hier tussen al die lachende woorden doorklinkt De kinderen zijn niet verwend, hoor. Daar is geen beginnen aan en dat weten ze ook wel! Hier eten ze en ze doen het graag wat de pot schaft. Maar als het kermis is ja dan moet moeder Vandewall wel eens het voorhoofd fronsen: en het was werkelijk een opluchting, dat dit jaar door de herstelwerkzaamheden aan de markt de augustuskermis in Meerssen niet is doorgegaan. Maar met de novemberkermis werd de schade ingehaald. Je moet maar tien knapen hebben, die allemaal nog in de draaimolenleeftijd zijn. Dat is geen geval meer van rijksdaalders, als je even met het stel een uurtje naar de molentjes gaat. Wat het mijnwerkersgezin en ieder arbeidersgezin nodig heeft, dat is een goed en verstandig stel ouders. Als er dat niet is, dan helpt geen bijslag of gratificatie. Hier in Meerssen liggen enkele gezonde gedragsregels aan 't besteden van het geld ten grondslag. „Ik gebruik die extraatjes altijd voor grote zaken. Twee jaar geleden moesten we een nieuwe haard hebben. Het vorig jaar is de gang opgeschilderd, waar tweehonderd gulden voor nodig was en dit jaar heeft de man een nieuwe jas nodig en er moet dringend een hangkast bij. We doen 't nu met ons veertienen nog altijd met één hangkast". Moeder Vandewall heeft plezier aan haar eigen openhartigheid. Als die kast er dit jaar nog niet af kan, dan een volgend jaar. Goede hemel neen, die moeder Vandewall zal niet zeuren om een hangkast omdat de buurvrouw misschien wel een hangkast koopt en zij zal de gratificatie niet met Sinterklaas opsnoepen, om dan in de kerstweek haar schuld te moeten betalen. Behalve een grote wasmachine voor zo’n gezin onontbeerlijk is hier nog nooit wat op afbetaling gekocht.
KERSTPAKKETTEN
We worden onderbroken door de komst van een bakkersauto. En we zijn al bij voorbaat nieuwsgierig, hoeveel stuks brood voor zo’n gezin zou afgeleverd worden. Maar het is de bakker niet. Het is de wagen van de coöperatie „Ons Dagelijks Brood" uit Heerlen, die twee-en-twintig zware kerstpakketten aflevert, allemaal mooi in wit papier verpakt met een kerstversierinkje er op. Dat zijn de pakketten voor de gepensioneerde mijnwerkers in Meerssen. Moeder laat ze met vreugde in haar salonnetje dragen en neerzetten. En nu we horen dat Vandewall voorzitter van de afdeling van de katholieke Mijnwerkersbond is, voorzitter van de KAB-afdeling, voorzitter van „Credo Pugno" en lid van de gemeenteraad. Deze week gaat Vandewall namens de mijnwerkersbond de zware kerstpakketten rondbrengen en brengt zo ook nog eens vreugde in twee-en-twintig andere huizen. Want welke oude van dagen zal niet blij zijn met een extra rokertje, een paar flessen slaolie en wat er allemaal verder in zit. Ook dat hoort hij de goede kerstweek, inclusief het blijmoedig sjouwen, om deze 2500 kerstpakketten van de Katholieke Mijnwerkersbond door heel Limburg op hun plaats te krijgen. Als je weer eens geconfronteerd bent met zo’n ferme bijdehante Limburgse vrouw, dan valt er ook een brok kerstvrede in je eigen hart.... We hadden geen spijt van ons uitstapje naar Meerssen.
Foto uit 1965 is afkomstig van Adrie Vandewall
