19/08/2026
Nieuw schooljaar. Fijn???
Daar staat hij. Deze jong kerel. Stoer met een klein hartje. Schoorvoetend loopt hij het schoolplein op. Zijn hand stevig om die van mij geklemd. Alsof loslaten betekent dat hij niet alleen mijn hand, maar meteen ook zijn hele veiligheidsnet moet loslaten.
Hij kijkt.
Naar de kinderen.
Naar de deuren.
Naar de juf.
Naar alles wat anders is.
Want eerlijk?
Hij vindt er geen zak aan.
Na weken vakantie weer naar school.
Zijn lijf voelt als een happende vis op het droge. Alles beweegt, alles moet weer op gang komen, maar niemand heeft hem even verteld waar de zuurstof zit.
Hij stapt naar binnen.
Niet alleen.
Eerst komt overleving.
Hand in hand met trauma.
Daarachter loopt hechting.
Mijn hand fijn knijpend.
Ergens achter ons probeert de jongen mee te komen. Zijn overleving zoekt controle. Zijn traumawil weten of hij veilig is. Zijn hechting vraagt bij wie hoor ik dit jaar?
Ik kan niks anders dan elke stap naast hem zetten. Stil een beetje volgend en een beetje sturend naar de juiste ingang. Wijzen naar de juiste juf.
Hij kijkt met grote uitpuilende ogen en zijn nek kan net nog niet zover als een uil draaien.
Stel je voor dat iemand anders doet dan vorig jaar. " Wat doe ik dan?" Is het brandalarm wat steeds afgaat. "Wat is mijzelf dit jaar?"
Als mem hoor ik op het schoolplein de gebruikelijke opmerking die ik zelf ook deels ervaar: " Heerlijk terug in de dagelijkse structuur." “Ze waren er echt wel aan toe.”
“We hebben een heerlijke vakantie gehad, maar ik ben ook wel blij dat school weer begint.”
Voor vele kinderen is deze structuur heerlijk en broodnodig maar voor onze kerel begon school al in de laatste week van de vakantie.
De dagen worden afgeteld. De juffer doorgesproken inclusief hun werkdagen, welke groep welk lokaal. Als alles gaat zoals beloofd met de doordraaidag of er wel pennen en werkboeken genoeg zijn.
Elke dag opnieuw.
"Als dat maar helder is, dan..."
Hoe dichter maandagochtend komt, hoe stiller én ontploffender sommige bommen in huis worden, want een nieuw schooljaar is niet alleen dát nieuw schrift.
De klas indeling, wie zit waar?
Welke geur hangt in de klas?
Wat zie ik door de ramen?
Welke geluiden horen bij dit stuk van de school?
Welke geur hangt in de klas?
Ja...Zelfs geuren. Waar ik denk; "lekker fris!"
Ruikt hij van verre dat de wc met een ander schoonmaakmiddel is gedaan.
Zijn zenuwstelsel denkt: "ALARM."
Zijn lijf staat strak en schouders zitten vast aan de oren. Zijn ogen staan op steeltjes en de adem komt niet verder dan de eerste rib.
Ergens tussen de kapstok en het digibord probeert hij te bedenken hoe hij vandaag moet overleven.
Dit is hoe hij werkt elk jaar opnieuw. Dus ook vandaag in groep 8. Hij komt niet blanco binnen. Hij neemt zichzelf met een goedgevulde rugzak mee. En een zenuwstelsel op scherp.
Hij heeft een landingsbaan nodig voor zijn lijf en veiligheid. Dan pas komt de nieuwsgierigheid voor al het nieuwe, voor vrienden, spelen ontdekken dan even niks...
Om daarna te kunnen leren.
Vaak dacht ik. Je gaat naar school. Dat is fijn. PUNT. Kiek, daar zat dan toch echt wel een blinde vlekje. Zoals het jaar is afgesloten, zo start het niet voor hem.
Alles is nieuw en nog nooit meegemaakt. Bepaalde resultaten in het verleden geven geen garantie voor de toekomst.
Er is maar één geur of geluid nodig om alles te laten exploderen of imploteren. Dus als het één ander kind is of een andere toon dan is het BOEM!
Weg intentie om er een leuke dag van te maken.
Niet omdat hij niet wil of lastig doet.
Niet omdat hij geen zin heeft.
Gewoon omdat de berg van prikkels groter is dan zijn lengte.
Mocht je dus een kind in onze tuin zien rennen, horen schreeuwen of naar huis lopend stevig mijn hand vast heeft besef dan zijn zenuwstelsel kent deze manier van schoolgaan nog niet.
Maar ook het kind dat huilt, niet los wil laten, stil wordt, met grote ogen alles scant, op het schoolplein ontploft
Of juist roept dat het allemaal prima gaat terwijl je aan alles ziet dat er helemaal niets prima gaat…
Kijk dan eens wat verder dan het gedrag.
Misschien loopt daar geen ongemotiveerd kind.
Misschien loopt daar een kind dat met zijn hele systeem probeert uit te zoeken: "Ben ik hier veilig? Hoor ik hier? Wie ben ik hier?"
Een nieuw schooljaar vraagt soms geen enthousiasme, maar tijd, herhaling en voorspelbaarheid. Een veilige volwassene.
En heel veel ruimte om opnieuw te landen.
Dus…
Nieuw schooljaar fijn? Vraag het mij in week drie nog eens. Als het goed is, komen er dan kinderen thuis met iets meer ontspanning in hun lijf en met minder spanning achter de ogen.
Met weer ruimte voor grapjes.
Voor verhalen.
Voor spelen.
Staan die bange grote ogen ineens weer gewoon blij. Niet omdat school veranderd is.
Maar omdat het kind eindelijk heeft ontdekt:
"Ik ben hier veilig."
