04/05/2017
Dit was mijn hartekreet drie jaar geleden.
Een appèl aan iedereen, onder meer geïnspireerd door een Facebook bericht dat ik las.
Dat ging over de onderwijsaanpassingen die een kind niet krijgt als zijn of haar IQ de 130 nét niet haalt bij een IQ test.
Mijn eerste reactie?
Alsof kinderen boven 130 wel krijgen wat ze nodig hebben!
En in wezen is er niet veel veranderd. Wat wel gebeurt is dat de roep om vernieuwing, verbetering steeds duidelijker en krachtiger wordt.
Laten we wel wezen, het hele onderwijsstelsel is aan een update toe. In een tijd van verregaande individualisering en steeds beter inzicht in hoe verschillend mensen leren, leven, voelen en zijn, nog onafhankelijk van het gemeten IQ, hoe kan de eenheidsworst die het (basis)onderwijs is in hemelsnaam overeind gehouden worden?
Met allerlei kunstgrepen wordt geprobeerd om een draak van een systeem in stand te houden, terwijl aan alle kanten duidelijk wordt dat het toch echt niet werkt zo.
De basis die basisscholen claimen te bieden, sluit zo vreselijk niet aan bij de behoeften die kinderen en de samenleving hebben. Ze negeert zo opzichtig de inzichten die al jaren ontstaan door ervaringen, onderzoeken en experimenten.
De steeds hogere zichtbaarheid van uitval van hoogbegaafde kinderen in het regulier onderwijs leidt meer en meer tot een roep om verandering, aanpassingen voor deze kinderen.
Als reactie daarop beginnen nu ook de ouders van niet-hoogbegaafde kinderen te roepen: en wij dan? En onze kinderen dan? Verdienen zij geen passende benadering? Mogen zij wel gedwongen worden om blijven steken in de eenheidsworst waarin bijna niemand krijgt wat hij of zij verdient?
En ze hebben gelijk!
De hoogbegaafde kinderen zijn de kanarievogels van het onderwijs.
Dat zei Hoogbloeier ooit tegen mij tijdens een training van IeKu Advies - voor hoogbegaafde kinderen, hun ouders en onderwijzers
Hoe wáár is dat?!
Kanaries werden vroeger gebruikt in de mijnen. Als een kanarie in een kooitje dood neerviel, betekende dat dat er gassen aanwezig waren die ook levensbedreigend voor mensen zijn, als ze in hogere concentratie aanwezig zijn. Maar een kanarie is gevoeliger voor die gassen, dus gaat al dood bij een minder hoge concentratie.
Hoogbegaafde kinderen brengen aan het licht waar het wringt, waar het pijnlijk fout gaat en onmiskenbaar niet functioneert binnen het onderwijs.
Waarom zij?
Omdat ze het meest buiten de lijntjes, buiten de gebaande paden leven, voelen, denken en zijn. Ze zijn er gevoeliger voor, hebben er eerder last van omdat ze meer afwijken van het gemiddelde dan de meeste andere kinderen.
Ze vallen niet uit omdat het luie verwende nesten zijn die het vuile werk door een ander willen laten opknappen, maar omdat ze niet mee kúnnen gaan. Niet aan de verwachtingen kúnnen voldoen.
En dat is maar goed ook.
En wat zij aangeven, geldt in meer of mindere mate voor alle kinderen. En daarbij uiteraard ook voor de oudere kinderen en volwassenen.
Het gaat er niet om hoe hoog je IQ is, echt niet. Het gaat erom dat we ons realiseren dat het niet eerlijk is om van alle kinderen hetzelfde te vragen, terwijl de verschillen zo duidelijk zijn.
Kijken naar de mogelijkheden van kinderen, want die zijn er áltijd, en daarop inspelen is niet hetzelfde als ze verwennen of het op een zilveren schaaltje aanbieden van dingen die ze nodig hebben. Het is een recht dat kinderen hebben en een dure plicht die we als volwassenen moeten vervullen. We betalen een hoge prijs als we dit blijven ontkennen, samen met onze kinderen.
En dat er verschil in IQ bestaat, is nou eenmaal een gegeven, dat kan toch niemand ontkennen? En dat mensen, kinderen, met een verschillend IQ verschillende mogelijkheden hebben, is toch logisch? En dat daarbij een verschillende benadering wordt gehanteerd, dat is toch volstrekt normaal? Of dat zou het in ieder geval moeten zijn.
Stop met het roepen van lelijke dingen over hoogbegaafde kinderen en volwassenen.
Wees blij dat ze er zijn, want ze vertegenwoordigen een onderdeel van de mensheid die niet aanwezig is bij de rest. Ze bezitten kwaliteiten die de rest niet heeft, vanwege het feit dat ze anders denken, anders voelen en anders zijn. En evenzogoed missen ze een aantal kwaliteiten die anderen weer wel hebben.
Het zijn geen betere mensen, geen belangrijkere mensen. Ze vormen voor niemand een bedreiging.
En hun rechten en plichten zijn dezelfde als die van iedereen.
Dus iedereen die roept om onderwijsaanpassingen, iedereen die werkt aan verbetering van kwaliteit van onderwijs voor álle kinderen, begin alsjeblieft bij de basis.
Niet nóg een lapmiddel, niet nog een uitstulping, niet nog een nieuw plannetje terwijl de vorige aanpassing nog niet eens is ingevoerd.
NEE!
Begin bij het begin en bouw verder vanaf een solide fundering.
Kijk eens naar het doel van het (basis)onderwijs. Naar de doelgroep van het (basis)onderwijs. Wáárom gaan kinderen naar school? Wat willen we dat ze leren in de meest vormende jaren van hun leven? Kijk naar de samenleving van nu en stel vast wat er beter kan, wat er mist, waar de discrepanties zitten tussen die samenleving en het onderwijs. Denk eens na over de verwachtingen van de toekomst en wat dan van belang zou kunnen of moeten zijn.
Realiseer je dat het onderwijs aan onze kinderen niet een op zichzelf staand instituut is, maar onderdeel van het grotere geheel. Laat de ideeën los, waarop het huidige onderwijssysteem is gebaseerd. De wereld zoals die toen was, bestaat niet meer. Waarom het onderwijs zoals dat toen was dan nog wel?
We schaden onze kinderen als we dit blijven volhouden en echt niet alleen onze hoogbegaafde kinderen.
Wie heeft het lef, wie met autoriteit heeft de ballen om op te staan, échte deskundigheid in te schakelen en te zeggen: we stoppen ermee! We beginnen bij de basis en gooien alles overboord! De resultaten zullen geweldig zijn, zeker in vergelijking met hoe het nu is. Want laten we eerlijk zijn, veel beroerder kan het niet worden (uitzonderingen daargelaten).
Wie durft de (schijn)zekerheden van nu los te laten?
Er zijn zoveel goede, prachtige en bewonderenswaardige, maar op zichzelf staande initiatieven, dat móet toch gebundeld kunnen worden en een fundamentele verandering teweeg kunnen brengen?
Delen mag.
Graag zelfs!
Dankjewel voor het lezen.
