11/08/2022
Als mij gevraagd wordt naar de visie van waaruit ik werk dan vertel ik vaak over ‘oost en west’.
‘West’ als in de westerse psychologie en -perspectief op persoonlijke ontwikkeling. Het gaat daarbij bijvoorbeeld over: ‘waar heb je last van’, het opmerken van gedachten, omgaan met emoties, ontwikkelen van je talenten, vaardigheden, gedrag, gezondheid en identiteit. Onder andere patronen, karakterstructuren en neigingen worden onder de loep genomen. Je herkent je patronen en leert ermee om te gaan. Je herschrijft deels je persoonlijke ‘script’ en ontwikkelt mentale veerkracht. Ook kun je je persoonlijke eigenschappen, (latente) vaardigheden en energiegevers in kaart brengen om vervolgens een match te maken met de invulling van je werk en leven. Het westerse perspectief gaat veelal om ‘doen’ en ‘worden’.
Met ‘oost’ bedoel ik het verre oosten waarin de meer ‘zijns-georiënteerde’ zienswijzen geboren zijn. Die gaan er vanuit dat een mens op een dieper niveau al compleet is en allerlei waardevolle kwaliteiten met zich meedraagt. Je bént niet je persoonlijkheid, maar zoveel meer. Vanuit die visie hoef je niets te ‘doen’ maar gaat het vooral om aanwezig ‘zijn’, op het huidige moment. Toekomst en verleden bestaan feitelijk niet en zijn projecties. Bovendien is de inhoud van je ‘problemen’ vanuit dit perspectief minder interessant dan hoe je je ertoe verhoudt.
Klinkt ‘zijn’ nog wat vaag? Denk dan eens terug aan een moment in je leven waarop je heel ontroerd was of een moment waarop je een intens gevoel van vrijheid ervoer. Waarschijnlijk was je helemaal aanwezig in dat moment (en niet bezig met bijvoorbeeld je boodschappenlijstje of het denken over een mogelijk nieuwe loopbaanstap). ‘Met aandacht aanwezig zijn in het huidige moment’ is echter best lastig. Hoe vaak ‘grijpen’ we niet naar een doel, een agenda of activiteit. Hoe graag ontvluchten we niet dit moment door te denken aan iets dat al is geweest, of nog moet komen. Denk bij vluchten en grijpen ook aan karaktereigenschappen waar je je voor schaamt of die je juist graag ‘etaleert’ aan de buitenwereld. Dit alles kan -in overmaat- leiden tot mentale en fysieke kramp en je energie en levenslust blokkeren.
Je kunt de west- en oost perspectieven ook als twee assen zien (zie foto): ‘doen’ (horizontaal) en ‘zijn’ (verticaal). De horizontale x-as staat dan voor doen, toekomst en verleden. De verticale y-as voor het ‘zijn’ in het hier-en-nu, en je daar met je aandacht volledig op richten. Daarmee zak je als het ware wat door je patronen en hersenspinsels heen en kom je in diepere lagen terecht waarin meer ruimte en een groter potentieel beschikbaar is.
Het lijkt nu misschien alsof deze twee perspectieven tegenovergesteld zijn en onverenigbaar. Niets is minder waar. Ze ontmoeten elkaar in het bewuster worden van zowel je karakterstructuur, patronen als je ruimere potentieel. Door ervaringsgerichte oefeningen en gesprekstechnieken uit beide stromingen te combineren ontstaat er een krachtige basis voor bewustwording en zelfontplooiing. Het resultaat is dat je dieper liggende kwaliteiten (denk aan kracht, compassie, wijsheid, creativiteit, speelsheid, rust) als het ware door je persoonlijkheid heen gaan schijnen. En dat zorgt voor een levendig, sprankelend en kleurrijk geheel! Doordat ik beide perspectieven in coaching gebruik is er een breed 'speelveld' beschikbaar met alle ruimte voor ratio, gevoel, inspiratie en zingeving.
hartelijke groet,
Loes
