09/04/2026
Deze voorstelling van Thot komt uit het Dodenboek van Hoenefer, bewaard in het British Museum. Op zaterdag 11 april 2026 geef ik ’s middags een bijzondere lezing in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, die ook online te volgen is. Hermes Trismegistus verbeeldt de esoterische wijsheid van het oude Egypte als samensmelting van de Griekse god Hermes en de Egyptische god Thot, beiden verbonden met kennis en magie. In de Ptolemaeën Tijd ontstond in Egypte een rijke spirituele traditie die uitgroeide tot het hermetisme. In deze lezing onderzoek ik in hoeverre deze ideeën aansluiten bij het religieuze gedachtegoed uit de faraonische periode. Later groeide in het Westen het beeld van Egypte als bron van verborgen wijsheid en inspiratie voor nieuwe spirituele stromingen. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar.
https://www.egyptologie.nl/product/lezing-hermes-trismegistus/
09/03/2026
De heuvelgebieden aan weerzijde van het Nijldal waren voor de oude Egyptenaren meer dan alleen landschap. In de sterk gevoelde andere werkelijkheid, die Doeat werd genoemd, stonden de oostelijke heuvels Bachjoe en de westelijke heuvels Manoe symbool voor de gebieden die het hemelgewelf Noet ondersteunden. Aan de uiteinden van deze heuvels stonden twee ruggelings geplaatste leeuwen, samen Aker genoemd. Aker was een dubbelgod die de zonnegod Ra beschermde bij zijn dagelijkse opkomst en ondergang. ’s Avonds verliet Ra de zichtbare wereld bij de westelijke horizon en voer in de Doeat langs de sterren door het lichaam van de hemelgodin Noet. ’s Ochtends keerde hij vernieuwd terug aan de oostelijke horizon. Aker waakte over Bachjoe en Manoe als aardgod. De westelijke leeuw werd Sef, ‘gisteren’ genoemd, de oostelijke leeuw Doeaoe, ‘morgen’. In het graf TT359 van Inherchaoe wordt de grafeigenaar afgebeeld terwijl hij Aker als dubbele leeuw aanbidt, met de hiëroglief van de horizon op hun ruggen. Kom hierover meer te weten tijdens de lezing ‘Thebaanse graven’ die ik op zaterdag 21 maart 2026 verzorg in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De mogelijkheid bestaat om deze lezing gelijktijdig online bij te wonen.
https://www.egyptologie.nl/product/lezing-thebaanse-graven/
05/03/2026
Dit is deze ochtend het uitzicht vanaf het balkon van mijn hotelkamer; pelikanen in de dierentuin van Caïro. De Egyptenaren kenden twee woorden voor pelikaan die beide met dezelfde hiëroglief werden gedetermineerd. Mogelijk maakten zij een onderscheid tussen de kleine pelikaan (Pelecanus rufescens) en de roze pelikaan (Pelecanus onocrotalus). De tweede soort is te zien in de foto. De Egyptische benaming klonk 'pesedjety' een homofoon voor 'Hij die tot de Enneade (Negenheid) behoort'. De roze pelikaan kan door zijn lichte bouw niet duiken, en moet zijn prooi van het wateroppervlak opvissen. Een groep van ongeveer negen pelikanen vormt tijdens het vissen een kring in hoefijzerformatie en zwemt vooruit. De pelikaan werd niet vaak uitgebeeld in het Oude Egypte. Beroemd zijn de voorstellingen die tegenwoordig in het Neues Museum in Berlijn worden bewaard afkomstig uit het zonneheiligdom te Aboe Goerob van Nyoeserra uit de 5de dynastie.
26/02/2026
Laat je door mij meevoeren naar het oude Thebe, het huidige Loeksor, waar prachtige reliëfs de wanden sieren van hoge ambtenaren uit het Nieuwe Rijk. Je ziet hier hoe in het graf van Ramose voorstellingen worden getoond van feestende familieleden van de grafeigenaar. Ik onthul de historische achtergronden en diepere religieuze symboliek. Kom dit te weten tijdens mijn lezing in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden op zaterdag 21 maart 2026. De lezing kan ook gelijktijdig online worden bijgewoond.
https://www.egyptologie.nl/product/lezing-thebaanse-graven/
23/02/2026
Samen met een aangenaam reisgezelschap ben ik inmiddels elf dagen onderweg in de Egypte-reis Farao’s van de Zon. De ochtend na aankomst bezochten we het plateau van Gizeh. We betraden de piramide van Menkaoera en de daltempel van Chafra waar we een prachtige zicht kregen op de sfinx. Het Egyptisch Museum aan het Tahrirplein is vrijwel ieder half jaar onderhevig aan een verbeterde inrichting. De zalen met beelden en grafschatten krijgen steeds meer museale uitstraling. Dat geldt zeker voor het Nationaal Museum van Egyptische Beschaving met de mummie van koningin Teje. Een hele dag trokken we uit om in het Grand Egyptian Museum de kunstschatten van Toetanchamon en de zonneboot van Choefoe te bewonderen. In Sakkara maakten we een wandeling rondom de trappenpiramide van Djoser. Vervolgens begaven we ons naar de graven uit het Nieuwe Rijk en bezochten we de graven van Maya en Horemheb. In Midden-Egypte bezochten we het kleine maar overzichtelijk ingerichte Mallawi Museum met een beeld van Anchesenpaäton. We bekeken vervolgens Grensstèle A van Tell el-Amarna. In deze stad van Achnaton en Nefertiti bezochten we het koningsgraf in de oostelijke wadi. Daarna volgden de vele graven van de hoge ambtenaren uit de stad die eens Achetaton werd genoemd. Na een bezoek aan het huis van beeldhouwer Thoetmoses sloten we af met de kleine Atontempel en het Huis van de Koning. In Sohag bekeken we het National Museum en daarna in Achmim het monumentale beeld van Meritamon. In Abydos aangekomen bezochten we de tempel van Sethy I. Dendera staat bekend om de tempel van Hathor met kleurrijke plafonds en astronomische scènes. Cleopatra VII verschijnt op de wand aan de achterzijde van de tempel. Op de Thebaanse westoever van Loeksor bekeken we het graf van Geroeëf en we bezochten Malkata, de restanten van het paleis van Amenhotep III en Teje.
11/02/2026
Laat je door mij meevoeren naar het oude Thebe, het huidige Loeksor, waar kleurrijke schilderingen de wanden sieren van hoge ambtenaren uit het Nieuwe Rijk. Je ziet hier hoe de voorman van de arbeiders van Deir el-Medina samen met zijn vrouw Iyneferti op het land werkt. In Sjeich Abd el-Qoerna bewonderen we Nacht, Menna en Rechmira, vizier onder Thoetmoses III, met scènes vol administratie en tribuut. Het graf van Ramose toont verfijnde reliëfs van feestende familieleden. Ik onthul symboliek én schildertechniek. Beleef het tijdens mijn lezing in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden op zaterdag 21 maart 2026. De lezing kan ook gelijktijdig online worden bijgewoond.
https://www.egyptologie.nl/product/lezing-thebaanse-graven/
21/01/2026
Al enkele jaren doe ik onderzoek naar een bijzonder onderwerp. Het gaat om de kampplaatsen die het volk van Israël aandeed tijdens de lange zwerftocht door de woestijn. Deze tocht begon bij Rameses in Egypte en eindigde bij Jericho in het beloofde land. De plaatsen worden genoemd in het Oude Testament. In 2021 gaf ik hierover een online les tijdens de Summer School ‘Egypte en de Bijbel’. Die les ging over het begin van de Uittocht uit Egypte. Sindsdien is het onderzoek verder verdiept. Nieuwe bronnen zijn bestudeerd en inzichten zijn aangescherpt. Op enkele punten zijn eerdere ideeën aangepast. Momenteel wordt gewerkt aan een geschreven publicatie. Een verschijningsdatum is nog niet bekend, maar het is zeker dat deze publicatie er komt.
https://www.egyptologie.nl/product/online-lezing-het-begin-van-de-uittocht-uit-egypte/
14/01/2026
Farao Sethy I staat bekend om zijn militaire campagnes waarmee hij de Egyptische invloed in Kanaän en Syrië herstelde. Daarnaast kenmerkt zijn regering zich door bouwactiviteiten, waaronder zijn indrukwekkende tempel in Abydos en uitbreidingen aan Karnak. Sethy I voerde een strikt bestuur en versterkte de centrale macht. Zijn graf in het Dal der Koningen is een van de mooiste uit het Nieuwe Rijk. Het vertoont gedetailleerde reliëfs en kleurrijke schilderingen, zoals deze voorstelling die tegenwoordig in het Musée du Louvre in Parijs kan worden bewonderd.
Kom meer te weten tijdens de lezing op zaterdagmiddag 24 januari 2026 in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De lezing kan ook online worden gevolgd. https://www.egyptologie.nl/product/lezing-sethy-i/
11/01/2026
Comme une pierre que l'on jette dans l'eau vive d'un ruisseau, et qui laisse derrière elle des milliers de ronds dans l'eau.