09/04/2026
Zwakke begrijpend lezers die problemen hebben met technisch lezen, hebben er baat bij om naar de tekst te luisteren terwijl zij deze lezen. Dit blijkt voor zowel narratieve als informatieve teksten het geval te zijn. Ook zijn er aanwijzingen dat luisteren tijdens het lezen het leesplezier van zwakke lezers vergroot, waarschijnlijk doordat zij zich minder gehinderd voelen door beperkingen van hun decodeervaardigheid. Dat blijkt uit literatuuronderzoekonderzoek. Docenten op een praktijkschool vroegen zich af of het voorlezen van teksten hun leerlingen zou kunnen helpen.
Zowel de decodeervaardigheid (technisch lezen) als het taalbegrip moet voldoende ontwikkeld zijn om tot goed leesbegrip te komen. Luisteren naar de tekst tijdens het lezen compenseert voor de problemen met decoderen, waardoor zwakke technische lezers met sterk taalbegrip beter in staat zijn om tot een goed begrip van de tekst te komen.
Een mogelijke verklaring voor dit (veronderstelde) positieve effect is dat zwakke lezers door het luisteren eventuele decodeerfouten corrigeren. Hierdoor neemt de kans op verwarring en verkeerde begripsvorming af. Ook hoeven zij minder aandacht te besteden aan het decoderen, waardoor zij meer cognitieve ruimte overhouden in het werkgeheugen voor begripsvormingsprocessen.
In de praktijk wordt veel gediscussieerd over het al dan niet (laten) voorlezen van teksten aan zwakke lezers tijdens leesbegripstoetsen. Als betere lezers hier geen gebruik van mogen maken, lijken zij hier niet door benadeeld te worden. Bij hen is luisteren tijdens het lezen alleen voordelig voor het tekstbegrip als zij geen invloed hebben op het lees- en luistertempo. Bij leestoetsen bepalen leerlingen echter zelf het leestempo.
Meer weten? Bekijk het volledige antwoord, onderbouwd met kennis uit onderzoek:
๐ก https://www.kennisrotonde.nl/vraag-en-antwoord/tekstbegrip-praktijkonderwijs
