De Thuisjuf

Wat zijn executieve functies?

Executieve functies zijn de mentale vaardigheden die je helpen om doelgericht te denken en te handelen. Ze sturen als het ware je gedrag aan — net als een regisseur die alles in goede banen leidt.

Werkgeheugen: informatie kort vasthouden en ermee werken (bijv. een instructie onthouden).

Inhibitie (zelfcontrole): impulsen kunnen remmen en eerst nadenken voordat je handelt.

Cognitieve flexibiliteit: kunnen schakelen tussen taken, plannen of perspectieven.
Planning en organisatie: vooruitdenken en stappen ordenen om een doel te bereiken.

Taakinitiatie: uit jezelf kunnen beginnen aan een taak, zonder uitstelgedrag.

Volgehouden aandacht: je aandacht erbij houden, ook als iets langer duurt.

Emotieregulatie: je emoties sturen zodat ze je gedrag niet overnemen.

Doelgericht gedrag: blijven werken aan een doel, ook bij afleiding of tegenslag.

Zelfmonitoring: jezelf kunnen evalueren en bijsturen waar nodig.

Ontwikkeling met de leeftijd

Executieve functies ontwikkelen zich stap voor stap:

0–5 jaar: basis wordt gelegd (vooral zelfcontrole en werkgeheugen beginnen).
6–12 jaar: sterke groei, vooral in aandacht, planning en flexibiliteit.
12–18 jaar: verdere verfijning, betere impulscontrole en vooruitdenken.
18–25 jaar: executieve functies rijpen door; de hersenen (vooral de prefrontale cortex) ontwikkelen nog door.

Kortom: executieve functies groeien mee met de ontwikkeling van het brein en zijn cruciaal voor leren, gedrag en succes in het dagelijks leven.

De Thuisjuf biedt hierin ondersteuning door het spelen van spellen. Daarbij bespreken we de verschillende functies en evalueren we hoe die tijdens het spelen zijn gebruikt.

Buiten wandelen heeft veel voordelen voor kinderen, zowel fysiek als mentaal. Door in de natuur te bewegen, krijgen kinderen de kans om hun energie kwijt te raken en hun aandacht te herstellen. Dit draagt direct bij aan de ontwikkeling van executieve vaardigheden.

Zo helpt wandelen bij het verbeteren van emotieregulatie: kinderen leren beter omgaan met frustraties en prikkels, doordat de rustige omgeving stress verlaagt en ruimte biedt om gevoelens te verwerken. Daarnaast zorgt buiten zijn voor stressvermindering; het verlaagt de spanning in het lichaam en bevordert een gevoel van rust en welzijn.

Ook stimuleert wandelen vaardigheden zoals zelfcontrole en flexibel denken, bijvoorbeeld wanneer kinderen nieuwe routes ontdekken of inspelen op onverwachte situaties. Kortom, regelmatig buiten wandelen ondersteunt niet alleen de gezondheid, maar versterkt ook belangrijke cognitieve en emotionele vaardigheden.

Executieve vaardigheden zijn denkvaardigheden die kinderen helpen om te leren, plannen en hun gedrag te sturen. Denk bijvoorbeeld aan plannen, concentreren, doorzetten, omgaan met emoties en flexibel kunnen denken. Deze vaardigheden spelen een belangrijke rol bij schooltaken, maar ook in het dagelijks leven.

Bij De Thuisjuf oefenen we deze vaardigheden op een speelse manier met behulp van SmartGames. Dit zijn uitdagende denkspellen waarbij kinderen moeten puzzelen, strategieën bedenken en oplossingen zoeken. Tijdens het spelen worden verschillende executieve vaardigheden aangesproken, zoals plannen, werkgeheugen, concentratie en doorzettingsvermogen.

Het spelen van een spel is daarbij niet het enige doel. Samen kijken we ook naar hoe een kind een spel aanpakt. We reflecteren op de stappen die genomen worden:
*Wat ging goed? Wat was lastig? Welke strategie werkte?*

Daarnaast stellen we samen doelen aan welke vaardigheid willen we werken en hoe kunnen we die tijdens het spel oefenen? Door deze combinatie van spelen, nadenken en reflecteren leren kinderen bewuster omgaan met hun eigen leerproces.

Tijdens deze activiteiten worden kinderen stap voor stap begeleid, zodat ze niet alleen beter worden in het spel, maar vooral groeien in hun executieve vaardigheden. Zo ontwikkelen ze vaardigheden die hen helpen bij het leren op school én daarbuiten.

2025 zit er bijna op.... tijd om even terug te kijken. Ook al ben ik minder actief op sociale media, ik ben nog steeds aan het werk als De Thuisjuf. Al een poos op dezelfde school waar ik met veel plezier werk met de leerlingen.

In de laatste week vóór de kerstvakantie stond daar ineens een jongen bij de deur van het kamertje waar ik zat. Ik heb hem begeleid op cognitief en sociaal emotioneel gebied. Regelmatig met strijd en weerstand van hem, want voor zijn gevoel moest hij naar mij omdat hij iets verkeerd deed. Het was voor mij soms echt even zoeken naar de juiste ingang en benadering om met hem in verbinding te komen. Dat heeft voor mij altijd prioriteit, de relatie, het vertrouwen opbouwen. Inmiddels heb ik afgelopen jaar de ondersteuning aan hem afgerond.

En zo stond hij daar, die dag, bij de deur, een beetje dralend... Ik begroette hem, vroeg hoe het met hem ging. Het ging goed, zei hij, maar ik wist dat er onlangs op school een incident met hem had plaatsgevonden. Ik zag zijn twijfel... dus ik vroeg of ik iets voor hem kon doen. Hij tilde zijn hoofd op, keek me opgelucht aan:" Ja, ik zou graag weer een afspraak met je maken."

Op zo'n moment ontplof ik zo'n beetje van trots en dankbaarheid. Hij wist zijn stoere, macho masker uit zichzelf af te zetten en vanuit kwetsbaarheid om hulp te vragen.

Ik wens jullie het allermooiste en het allerbeste voor 2026. Kijk terug naar wat er was, wat wil je anders, kijk vooruit naar hoe je dat kunt doen en ga daarvoor.

De 3e schoolweek is begonnen. Na de eerste 2 weken afstemmen, grenzen verkennen, wennen aan het ritme ontstaat er langzaamaan rust, regelmaat en focus. Alhoewel... ook niet altijd... de uitdrukking van de smiley komt overeen met het gezicht van deze leerling die wilde zien hoe ik met mijn klaptelefoon een selfie maak. Hij zette expres even dit gezicht op... om daarna er hard zelf om te lachen. Gelukkig ken ik hem al een poos en zaten we snel weer in de werkmodus. Soms even lol maken, de relatie verstevigen. Kleine, maar o zo belangrijke momenten.

We zijn weer gestart!

Hoe ging dat bij jullie vanmorgen? De wekker die weer gaat. Het ochtendritueel wat nog niet helemaal soepel loopt. Alles ingepakt en op tijd klaar en op tijd op school en werk?

Ik vond de vakantie heerlijk, maar ben ook wel weer blij met weer in het ritme komen. Ik ben meteen een stuk productiever!

Deze opsteker kreeg ik van mijn collega's van de school waar ik individuele leerlingen begeleid. Vanmorgen heb ik deze kinderen weer gezien en gesproken. Bijgekletst over de vakantie. Het nieuwe rooster besproken. Gepraat over wat we gaan doen, aan welke doelen we gaan werken en hier en daar werd er al een grens opgezocht, werd er even afgetast wat er nu wel en niet kan bij mij. Eigenlijk is dat een behoefte van alle kinderen: duidelijkheid van grenzen waarbinnen ze zich kunnen bewegen en zich gaan ontwikkelen. Ik heb er zin in om hen daarbij te mogen begeleiden.

+

Twee banen, ik heb het al bijna 5 jaar. Naast 2 dagen als groepsleerkracht werk ik als ZZP'ER als De Thuisjuf. En... ik zou niet anders willen, ook al loop ik soms tegen organisatorische hobbels aan, er komt altijd een oplossing.

Als leerkracht werk ik aan vastgestelde doelen, volgens de werkwijze van school. Heb ik een plek in het team, ervaar ik de gezelligheid van het team. Houd ik rekening met structuren en gewoontes. Vergader ik, vier feesten/vieringen, heb studiedagen, keukendiensten en taken die niet direct met het lesgeven zelf te maken hebben.

Als de Thuisjuf ben ik veel zelfstandiger. Houd korte lijnen met de intern begeleider en de leerkrachten. Breng ideeën in. Vaar op mijn kennis en ervaring, werk ook aan vastgestelde doelen. De manier waarop ik het invul is meestal aan mij. Ik krijg het vertrouwen het juiste te doen en werk deels intuïtief. Heerlijk vind ik dat. Inmiddels werk ik ook in deze functie al ruim 3 jaar op dezelfde school, dus ook daar heb ik mijn plek, al is mijn positie daar wel totaal anders en mijn taak veel minder uitgebreid.

De combinatie van deze 2 banen is voor mij erg aantrekkelijk en heeft meer voordelen dan nadelen.