Nonons

Je hebt een medewerker in je team die altijd overal commentaar op heeft. In vergaderingen reageert hij kritisch, stelt lastige vragen en lijkt nooit tevreden. Collega’s omschrijven hem als “moeilijk”.

Jij ook. Eerlijk gezegd zie je op tegen gesprekken met hem. Je merkt dat je korter reageert dan normaal, of juist alles dichtregelt zodat er geen discussie ontstaat.

Tot je een keer besluit om het anders aan te pakken. In plaats van inhoudelijk te reageren op zijn kritiek, stel je een vraag: “Wat zit er eigenlijk achter? Wat maakt dat dit je zo bezighoudt?”

Wat blijkt: hij voelt zich niet gehoord. Al maanden. Zijn ideeën landen niet en hij weet niet waarom. De kritiek is zijn manier om zichtbaar te zijn.

Dat verandert het gesprek. Je hoeft het niet met hem eens te zijn. Je hoeft zijn gedrag niet goed te keuren. Maar door je te verplaatsen in wat er bij hem speelt, verschuift er iets. Hij wordt rustiger. Jij wordt nieuwsgieriger. En het “moeilijke” verdwijnt, omdat je contact maakt in plaats van oordeelt.

Tegelijkertijd leer je ook iets over jezelf. Waarom raakte zijn gedrag je zo? Wat zit er onder jouw irritatie? Misschien herken je er iets in. Misschien raakt het een eigen patroon.

Bij NONONS noemen wat dat ‘luisteren naar de waarheid van de ander’. Hier werken we veel mee in leiderschapstrainingen. Je leert kijken voorbij het gedrag, naar wat eronder zit. Bij de ander én bij jezelf. Om je tijdens gesprekken op weg te helpen, hebben we een handig kaartje ontwikkelt.

Klik op de link in bio om het kaartje te bekijken.

Twee uur ‘s middags. Je kijkt naar je agenda en voelt het al. Over een uur zit je tegenover die ene persoon. De klager. De ja-maarder. Of juist de eeuwige optimist die nooit echt de diepte ingaat.

Dat gevoel is een signaal. Op het moment dat jij denkt “bah, vanmiddag heb ik die coachee”, is de gelijkwaardigheid al weg. En zonder gelijkwaardigheid kun je coachen of leidinggeven wat je wilt, maar het landt niet.

Die coachee of collega raakt iets in jou. Misschien je ouder-kant: je wilt corrigeren, sturen. Of je kind-kant: je voelt je machteloos en trekt terug. In beide gevallen stuur je onbewust mee vanuit je eigen oordeel. Je confronteert te hard, of juist te weinig. Je vermijdt het echte gesprek omdat je het conflict niet wilt.

Gelijkwaardigheid begint bij empathie. Je kunt iemand behoorlijk lastig vinden en je toch verplaatsen in wat er bij diegene speelt. Maar het moet wel echt zijn. “Ah ja, de wereld is ook zo zwaar” voelt leeg en dat merkt de ander onmiddellijk. Terwijl “Poeh, ik merk dat dit je echt raakt” verbinding maakt. Omdat je het meent.

Dat kan alleen als je weet wat er in jou gebeurt. Welk oordeel je hebt, waar dat vandaan komt en hoe dat jouw coaching of gesprek stuurt.

Wil je hier niet alleen over lezen, maar er ook mee oefenen?

📩 Meld je aan voor de Eye Opener mailing via de link in bio

Die collega die altijd het laatste woord moet hebben. Die leidinggevende die alles controleert. Die coachee met een ja-maar op elke vraag. Die medewerker waar je tegenop ziet.

Je noemt ze “moeilijk”. Maar waarom raakt die ene persoon je zo, terwijl iemand anders precies hetzelfde doet en het je niets uitmaakt? Waarom heb je bij de ene klager geduld en bij de andere niet?

Omdat het zelden over de ander gaat. Moeilijke mensen zijn spiegels. Ze laten zien waar jij geraakt wordt. Waar jouw gevoeligheden zitten. Welke overtuigingen er onder je irritatie liggen.

Dat betekent niet dat je alles maar moet slikken. Het betekent wel dat het loont om eerst bij jezelf te kijken voor je naar de ander wijst. Want zolang je denkt “het ligt aan die ander”, geef je je regie weg.

Vorige maand gingen al onze posts over jezelf kennen. Deze maand gaan we een stap verder: wat leer je over jezelf door de mensen die je lastig vindt? Herken jij ze, die “moeilijke” mensen om je heen? En durf je te kijken naar wat dat over jou zegt?

Wat als jij degene bent die steeds moet trekken en duwen, terwijl de ander afwacht?

Of je nu een team aanstuurt of iemand coacht, de wens is vaak hetzelfde. Je wilt dat de ander eigenaarschap pakt, initiatief toont en zelf in beweging komt. Dat iemand niet afhankelijk blijft, maar verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen proces of werk.

Maar wat als dat niet gebeurt? Wat als jij degene bent die blijft trekken, vragen stelt, oplossingen aandraagt of richting geeft, terwijl de ander afwacht of blijft hangen?

De neiging is dan om naar de ander te kijken. Waarom pakt diegene dit niet op? Waarom verandert er zo weinig? Waarom zie ik het wel en de ander niet?

In de praktijk schieten we op zulke momenten vaak onbewust in een reflex. Soms word je de redder en neem je dingen over voordat iemand zelf echt heeft kunnen zoeken. Soms word je de moralist en stuur je zo sterk dat initiatief juist verdwijnt. En soms word je de mol en zeg je te weinig, terwijl je voelt dat er iets speelt.

Wat er in al die gevallen gebeurt, is dat de ander minder beweegt dan je zou willen. Niet omdat diegene het niet kan, maar omdat de context het niet uitnodigt.

En precies daarom is het belangrijk om jezelf deze vraag te stellen:
Welk aandeel heb jij zelf in deze dynamiek?

Groei ontstaat op het moment dat je bereid bent om daarnaar te kijken. Naar je eigen reflexen, naar wat jij onbewust doet in contact met de ander. Durf je te onderzoeken waar jij uitschiet? Durf je feedback te vragen op jouw gedrag, juist op de momenten dat het schuurt?

Want pas als je zicht krijgt op je eigen aandeel, kun je terug naar wat echt werkt: aanwezig zijn én eerlijk zijn. Betrokken blijven zonder over te nemen, en uitspreken wat je ziet zonder te oordelen.

Wil je hier als coach of leidinggevende mee aan de slag? Bekijk onze opleidingen en trainingen op nonons.nl

Deze maand delen we vanuit NONONS veel over regie nemen en jezelf kennen. Misschien herken je het wel. Je zit in een overleg en iemand onderbreekt je. Jij reageert kortaf of geïrriteerd.

Daarna denk je: “Ik moet rustiger reageren. Gewoon professioneler blijven.” Dus de volgende keer probeer je je gedrag aan te passen: je houdt je in, zegt minder, blijft “netjes”.

Maar wat je eigenlijk niet onderzoekt is: Waarom raakt dit je zo?

Toch proberen veel mensen eerst hun gedrag te veranderen, zonder echt te begrijpen wat er in henzelf gebeurt in interactie met anderen.

Het mature model helpt je om dat zichtbaar te maken. Het laat zien dat je in lastige situaties vaak onbewust in een rol schiet:

de Moralist (vanuit oordeel)
de redder (vanuit zorg)
of de mol (vanuit vermijding)

Je bent dan van te sturend. Te voorzichtig. Of juist afwezig. Als je weet hoe jij reageert onder druk, wanneer je gaat redden, duwen of verdwijnt of waar jouw gedrag een ander raakt, dan kan je de volgende keer beter regie pakken in een gesprek.

Het mature model helpt je om twee dingen tegelijk te doen:
- Naast de ander staan, zonder oordeel.
- En eerlijk benoemen wat je ziet, voelt en ervaart.

Dat verschil maakt samenwerking volwassen, dus mature.

Als je jezelf niet kent, gebeurt er iets anders:
- je schuift verantwoordelijkheid af
- je wijst naar de ander
- of je past je aan, zonder dat het klopt

Zelfinzicht helpt je om je eigen reacties te begrijpen, open te communiceren en samen te werken vanuit bewustzijn in plaats van verwijt.

Wil je hier niet alleen over lezen, maar er ook mee oefenen? Meld je aan voor onze eye-opener mailing (via de link in bio).

Veel mensen denken dat ze zichzelf goed kennen. Ze weten wat ze kunnen, waar ze goed in zijn en wat ze willen bereiken. Maar dat is het makkelijke deel.

De echte vraag is: weet je ook wat je doet als het spannend wordt? Als iemand je irriteert, als je onder druk staat, als het schuurt?

Daar komen reflexen naar boven. Je automatische reacties. Je valkuilen. En juist dáár wordt het interessant.

Want als je wil groeien en ontwikkelen, moet je wel een beetje weten wat jouw gebruiksaanwijzing is.  Als je niet weet hoe jij reageert onder druk, blijf je dat doen, ook als het niet werkt. Je wordt boos terwijl je rustig wilt blijven. Je zegt ja terwijl je nee bedoelt. Je neemt over terwijl je wilt loslaten.

Zelfkennis is niet één keer in de spiegel kijken en dan weten wie je bent. Het is een doorlopende oefening. In je telkens afvragen, waarom voel ik dit? Waarom stoort mij dit? Wat is mijn aandeel hierin?  Het is een oefening in eerlijk en kwetsbaar zijn. In feedback durven ontvangen. In de bereidheid om te ontdekken wat je nog niet weet over jezelf.

Vorige maand hadden we het over waarden: weten wat voor jou belangrijk is. Deze maand gaan we een stap verder. Want regie begint niet alleen bij weten wat je wilt, maar ook bij snappen wie je bent als het erop aankomt.

Welk patroon van jezelf herken je het meest als het spannend wordt? Welke valkuilen heb je? Welke gevoeligheden?

Welke drie waarden sturen jouw belangrijkste beslissingen?

We nemen elke dag beslissingen, groot en klein. In ons werk, in hoe we reageren, in waar we ja of nee tegen zeggen. Vaak denken we dat die keuzes logisch of praktisch zijn. Maar als je terugkijkt, zie je iets anders: keuzes voelen goed of juist wringen, afhankelijk van of ze in lijn zijn met je waarden.

Waarden zijn geen doelen die je kunt behalen. Ze zijn richtinggevend. Ze bepalen hoe je wilt handelen, juist wanneer het spannend wordt. Als je ze niet scherp hebt, loop je het risico dat je keuzes maakt die er op papier prima uitzien, maar die je op de lange termijn energie kosten.

Daarom is deze vraag zo belangrijk. Niet om het perfecte antwoord te geven, maar om zicht te krijgen op wat jou werkelijk stuurt. Want regie nemen begint niet bij harder werken of beter plannen, maar bij weten wat voor jou belangrijk is.

👉 Meer lezen over waarom leiderschap begint bij je waarden? Lees ons nieuwste blog!

Regie nemen als leidinggevende: waarom leiderschap begint bij je waarden Wil je meer regie als leidinggevende? Ontdek waarom leiderschap begint bij je waarden en hoe duidelijke waarden zorgen voor meer rust.

In gesprekken gaat het vaak al snel over doelen. Wat wil je bereiken? Wat moet er anders? Wat is het plan? Logisch, maar daarmee sla je een cruciale stap over. Want zolang niet helder is wat voor iemand écht belangrijk is, blijven doelen leeg of moeilijk vol te houden.

Waarden zijn altijd het startpunt. Ze geven richting aan keuzes, gedrag en prioriteiten. Als iemand vastloopt, ongemotiveerd is of telkens terugvalt in hetzelfde patroon, is de kans groot dat hij keuzes maakt die niet in lijn zijn met zijn waarden. Je ziet het niet altijd meteen, maar je voelt het wel: twijfel, weerstand, onrust.

Als professional is het dus essentieel dat je iemand helpt zijn waarden te onderzoeken, in plaats van alleen te sturen op oplossingen. Dat begint met andere vragen stellen. Niet: wat ga je doen? maar: waarom is dit belangrijk voor je? Niet: wat is je doel? maar: wat wil je hierin leven of ervaren?

Bij NONONS werken we daarom met concrete interventies om waarden boven tafel te krijgen. Zodra waarden helder zijn, verandert het gesprek. Gedrag wordt begrijpelijk. En verantwoordelijkheid komt vanzelf terug bij degene die tegenover je zit. Daar ontstaat regie.

Wil je hier zelf mee aan de slag als coach of leidinggevende? Download onze Waardeninspiratiekaart.

https://nonons.nl/content/uploads/2026/02/nonons-waardeinspiratie.pdf