Goetgevonden

Precies 370 jaar geleden, op 18 januari 1651, opende Jacob Cats de Grote Vergadering in de Ridderzaal op het Binnenhof. Meer dan 300 gedeputeerden vergaderden er 9 maanden lang over de toekomst van hun Republiek.

In zijn openingstoespraak wees Cats allereerst op de 'trophees ende seegeteijckens' boven de hoofden van de aanwezigen: de zoldering was volgehangen met vaandels en scheepsvlaggen, veroverd tijdens 80 jaar oorlog met Spanje... De boodschap was duidelijk! Dit moest een verbroederingsritueel zijn, en de provincies tot ferme besluiten bewegen over verregaande samenwerking, legerzaken en religie.

De verwachtingen waren hoog gespannen, maar uiteindelijk werd er niet veel bereikt. Wel besloten de Staten-Generaal om zonder stadhouder verder te gaan, het begin van het eerste Stadhouderloze Tijdperk...

Van deze bijzondere gebeurtenis maakte Bartholomeus van Bassen een prachtig schilderijtje, dat nu in het Rijsmuseum hangt. Sinds mei 2020 vergadert de Eerste Kamer ook weer in de Ridderzaal, de enige plek waar de voltallige senaat coronaproof bijeen kan komen. Zoek de verschillen!

Huygens ING Eerste Kamer der Staten-Generaal

Over corruptie gesproken... Ooit gehoord van de beruchte griffier Cornelis Musch (1592-1650)? Als griffier van de Staten-Generaal zette hij 30 jaar lang resoluties naar zijn hand, verkocht geheime besluiten door, en ontving geld of giften voor allerlei gunsten... Zijn geldlust was legendarisch en zijn invloed als spin in het web enorm.

Na talloze beschuldigingen en pamfletten over zijn 'corruptiën' werd hij in 1646 tot de orde geroepen met een strenge instructie. Ook werd toen de 'secrete kas' met charters en staatsgeheimen uit zijn kamer gehaald... (deze archiefkast is nu in het Rijksmuseum).

Over Musch’ corrupte praktijken en zijn ondergang in het roerige jaar 1650 schreef Jean-Marc van Tol een dikke roman. Een aanrader voor wie een levendige inkijk in het Binnenhof en zijn bewoners van de 17e eeuw wil krijgen!

Schrijver en tekenaar Jean-Marc van Tol zou dolblij zijn als de resoluties van de Staten-Generaal digitaal doorzoekbaar waren: ze staan vol met feiten over 'zijn mannetje' Johan de Witt. Zelf helpt hij ook met het digitaliseren van de correspondentie van De Witt, daar zijn al 2 mooie boeken uit voortgekomen. Goed leesvoer voor onder de kerstboom!

Johan de Witt en Frankrijk – Johan de Witt Johan de Witt en Frankrijk Posted on 23 mei 20202 oktober 2020 by IH Als vervolg op Johan de Witt en Engeland is op 12 september 2020 een nieuwe bundel met 25 brieven van en aan Johan de Witt over Frankrijk verschenen. Er wordt aandacht besteed aan De Witts contacten met de groten uit zijn tijd, zoa...

Brexit x Lockdown = Tijd om de geschiedenis in te duiken? Op VeleHanden zijn we nu de hoogste politieke besluiten uit de zomer van 1654 aan het transcriberen. En kijk eens wat je dan tegenkomt: Johan de Witt die de omstreden Akte van Seclusie (zeg maar, dag Oranjes) komt verdedigen...

Die beroemde redevoering (Deductie) houdt hij op 6 augustus 1654 voor de Staten-Generaal, en gaat over zijn ideale staatsinrichting, de Ware Vrijheid, zonder Oranje stadhouder aan het hoofd, want erfelijke macht corrumpeert... en over nog veel meer, want de toespraak duurt uren... (denk, Brexit-onderhandelingen 😅)

Zelf alles over Johan de Witt ontdekken, of over een van die vele andere figuren uit de Nederlandse geschiedenis? Help ook mee met ons project op VeleHanden en zie de politieke geschiedenis in actie! https://velehanden.nl/projecten/bekijk/details/project/huy_correct_resoluties_transkribus

In de resoluties van de oude Staten-Generaal komen vaak allerlei boeken ter sprake: er worden boeken gesubsidieerd, aangeschaft voor de bibliotheek, of juist verboden... Hieronder een paar mooie voorbeelden, gevonden door Goetgevonden-vrijwilligers op VeleHanden! 🧐📚

10 november 1614: Bekostiging van de eerste geschiedschrijving van de jonge Republiek: 'Historie der Nederlandscher (...) oorlogen en geschiedenissen' van Emanuel van Meteren. En enkele exemplaren komen op de vergadertafel van de heren te liggen!

8 februari 1630: De Statenleden zijn het oneens over het laten drukken van Hugo de Groots 'Inleiding tot de Hollandsche Rechts-geleertheyt' (NB: De Groot was door hen uit de Republiek verbannen na zijn ontsnapping uit Loevestein!)

5 december 1642: Verrassend... de heren wensen het monumentale werk van P.C. Hooft, 'Nederlandsche histoorien', NIET aan te schaffen.

Zelf ook verhalen ontdekken over en in de ? of een van de talloze andere onderwerpen? Doe mee met ons transcriptieproject Goetgevonden op VeleHanden!

Schoten in de vergaderzaal! Op 7 juni 1672, midden in het Rampjaar, noteerde de griffier dat er voortdurend schoten te horen waren tot op het Binnenhof. Het waren de bulderende kanonnen van de oorlogsschepen, die onder leiding van Michiel de Ruyter de slag bij Solebay uitvochten tegen de Engels-Franse vloot...

Lees dit bijzondere verhaal van Ronald Sluijter op onze website:

Schoten in de vergaderzaal. De favoriete resolutie van Ronald Sluijter – Republic Soms kun je in de resoluties van de Staten-Generaal ineens een onverwachte vondst doen, die je even een Huizingaiaanse historische sensatie bezorgt. Zo noteerde de griffier op dinsdag 7 juni 1672:

Innovatie anno 1618! De resolutieboeken van de Staten-Generaal staan vol met octrooiaanvragen voor uitvindingen. Nieuwe navigatietechnieken, wapentuig, molens, het moest allemaal beproefd en beloond worden.

Op 11 mei 1618 beloonden de Staten-Generaal ene Ghijsbrecht Doncker ('alias den Philosooph') met 100 gulden voor een uitvinding 'bij hem onlancx geinventeert, genaempt Perpetuum Mobile, 'twelck van selffs werckende ende gaende is'.

De belofte van eeuwigdurende beweging... Talloze geleerden en technici waren er in de vroegmoderne Nederlanden door gefascineerd. Er is eens berekend dat er tussen 1500 en 1800 maar liefst 37 octrooien werden aangevraagd voor allerlei perpetuum mobile's! De bekendste is wel de eewigdurende klok van Cornelis Drebbel uit 1598 👇

Het Nationaal Archief bewaart de octrooiaanvragen, ontwerptekeningen en besluiten van de Staten-Generaal hierover. Zelf verhalen ontdekken in de resoluties van de Staten-Generaal? Doe mee met ons project Goetgevonden! op VeleHanden! https://tinyurl.com/y53ufyld

Op 31 augustus 1606 namen de Staten-Generaal een voor ons wat vreemd aandoend besluit: de heren schreven een 'generale Biddach' uit, om God te danken voor zijn bescherming tegen vijandelijke aanvallen. 1606 was namelijk een zwaar jaar geweest voor de jonge Republiek, met talloze belegeringen van het Spaanse leger onder leiding van Spinola. Door een dag het werk stil te leggen en gebeden te leiden vanuit kerken door het hele land, werd stil gestaan bij deze moeilijke omstandigheden. Op deze manier kwam de regering tegemoet aan een behoefte in de samenleving aan geestelijke steun.

Wel bijzonder, wat voor instrumenten heeft de regering daar nu nog voor?