09/02/2025
KUMPULAN
Het woord kumpulan is afkomstig uit het vroegere Maleise taal in de periode van Nederland Indië (en nu het Bahasa Indonesia) betekent letterlijk “verzameling” of bijeenkomst” De betekenis is afhankelijk van de context. Zo heb je bijvoorbeeld kumpulan van families, of dorpsgenoten of mensen die uit de zelfde eiland komen etc.
Tijdens het bewind van de Verenigd Oost-Indische Compagnie (VOC) en later de Nederlands-Indische regering (1516-1950) werden veel inheemsen uit de archipel geworven om de belangen van Nederland te behartigen. De Molukkers vormden een belangrijke groep. Dit vanwege hun trouw en loyaliteit Zij werden over heel Nederlands-Indië verspreid, van Sabang tot Merauke. Door de grote afstand tot het thuisfront en de slechte communicatieverbindingen destijds had men weinig contact met familie in de kampong van herkomst. Hierdoor ontstond het gevoel dat men "in den vreemde" leefde, en zochten mensen van hetzelfde dorp of eiland elkaar op. Zo werden de kumpulans gevormd. Het geloof speelde hierin een belangrijke rol om de onderlinge band te behouden en elkaar te ondersteunen.
Generaties groeiden op ver van hun dorp en eiland van herkomst. Veel kinderen van Molukse afkomst pasten zich aan de taal en cultuur van de lokale omgeving waar ze toentertijd in Nederlandse Indië verbleven En wanneer zij hun voorouderlijke eilanden en dorpen bezochten, kwamen vaak gemengde gevoelens van herkenning naar boven, afhankelijk van wat hun ouders en familie hadden verteld over hun afkomst . Na de tweede wereld oorlog 17 augustus 1945 heeft Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië uitgeroepen. En onderdruk van de toenmalige wereld leiders moest Nederland Indië opgeven. De vele KNIL militairen dat bestond uit Javanen, Menadonezen , Sumatraen ,Timorezen en anderen waar onder ook de groep Molukkers gingen over in het Indonesische leger en werden verspreid over geheel Indonesië.
MOLUKKERS IN NEDERLAND IN DEN VREEMDE (1951)
Een groep Zuid Molukkers die niet eens waren met de politieke besluiten die genomen werden. Voelden zich bedrogen door de Nederlandse regering en riepen 25 april 1950 een eigen onafhankelijke staat Zuid Molukken uit ( de Republiek Maluku Selatan RMS) Deze groep wilden terug naar de Molukken . En werden tegen gehouden door de regering van Soekarno vanwege de opstand op Ambon Molukken. Aangezien dat het ging om Nederlandse onderdanen .Zag Indonesië de ex-KNIL militairen als een Nederlandse probleem.
En besloot de toenmalige Nederlandse regering dat deze vooral jonge ex-KNIL-militairen. In 1951 met een dienstbevel samen met hun gezinnen naar Nederland gestuurd. Met de belofte dat ze na zes maanden zouden terugkeren. Met het idee terug te keren naar een onafhankelijke (Republiek Maluku Selatan RMS) Zuid Molukken .De militairen die in het KNIL hadden gediend, werden bij aankomst ontslagen en verspreid in kampen en woonoorden over dorpen en steden in Nederland. En het streven van het RMS ideaal werd voortgezet. Uiteindelijk werd hun tijdelijke verblijf een langdurig verblijf, de kampen en woonoorden werden omgewisseld in nieuwbouwwijken.
Mijn ouders A. Patty –G.Tousalwa beiden afkomstig uit negri Nolloth kwamen 23 maart 1951 met de twee oudste kinderen in Nederland aan.
Van Amersfoort zijn zij met vele anderen naar kamp Schattenberg te Westerbork gebracht. Daar ontmoeten zij andere Nollothnezen, zoals de familie van oom Agus Metekohy, Willem Metekohy, J Huliselan, M Schaduw,fam Matatula , Picauly en anderen. En ook de vele “pela” families waaronder de familie Mantow, Rugebrecht, Ririmase, Mustamu, Lesimanuwaya e.a.
Gescheiden van familie op de Molukken .Meegezogen in "vreemde" leven in Nederland . Zocht men vanuit een veilig gevoel , ons kent ons andere kampong en pela genoten op . Ze zochten elkaar op en delen hun onzekerheden. Ze moesten zich aanpassen aan de eet gewoonten van Nederland. Ze mochten de eerste jaren van de Nederlandse overheid niet werken. En ontvingen een kleine financiële bijdrage. Stiekem gingen ze bij de boer werken om hun grote gezinnen te kunnen onderhouden. Met de fiets trokken ze naar boomgaarden om kersen en of appels te plukken. Men had geen sago meel om “papeda te maken en gebruikte aardappel meel wat als stijfsel gebruikt wordt. Om papeda te maken. Tijdens het begin van een moeilijke periode maakte men pakketten met kleding en voedsel om naar de dorp van herkomst te sturen tijdens. En een deel van de kinderbijslag werd naar familie gestuurd Vanuit de behoefte aan om met elkaar in de vreemde contact te blijven houden werd gedacht om een kumpulan op te richten. Het doel hiervan was om de saamhorigheid en band tussen dorpsgenoten in Nederland te versterken. En vanuit het geloof, elkaar in lief en leed bij te staan. Indien mogelijk ondersteunden zij ook hun dorp van herkomst.
“Mijn vader had in zijn legerkist zijn uniform en de kleding van moeder. En er lag ook een visnet in de kist. Nooit begrepen waarom hij dit heeft mee genomen .Vele jaren later begreep ik dat hij dit in Java heeft gekocht en het eigenlijk toen zijn dienst tijd erop zat terug naar Nolloth wilde gaan om zijn oude beroep weer op te pakken. Nu staat dezelfde kist bij een van mijn broers thuis .En liggen de spullen van zijn kleinkinderen in bewaard”. Met dank voor de foto's Oetjoe Tousalwa , Alfie Metekohy, Rene en Jet Manuputty en Ety Huliselan
(Wordt vervolgt met oprichting Perkumpulan Anak2 Nolloth Titasomi Louhata 1959 Barneveld Nederland. Een artikel door wijlen oom Junus Huliselan geschreven