Ervarea

Ervarea ervarea, leren door beleven! we verzorgen trainingen, workshops en maken theater voor onder andere z

Ik ben zo verdrietig…In de kleinschalige woning voor mensen met zit bewoner Wim alleen in de stoel. Hij is zichtbaar o...
18/09/2026

Ik ben zo verdrietig…

In de kleinschalige woning voor mensen met zit bewoner Wim alleen in de stoel. Hij is zichtbaar ontdaan. Zo af en toe loopt er een traan over zijn wang. Teamlid Sabien staat even naast hem stil. Ze kijkt en zegt zachtjes ‘wat is er aan de hand?’. Wim antwoordt ‘ik ben zo verdrietig’. Sabien zegt op een lieve toon ‘je hoeft niet verdrietig te zijn Wim, vanmiddag komt je dochter en het is een mooie dag’. Maar Wim blijft verdrietig. Hoe Sabien haar best ook doet.

Als we hierover samen spreken, valt het op dat we een dergelijke reactie vaker geven als een bewoner een bepaalde emotie laat zien. ‘Je hoeft niet boos te zijn’, ‘je hoeft niet bang te zijn’. Maar die zinnen halen simpelweg het verdriet, de boosheid of de angst niet weg. Deze emoties worden echt gevoeld. En hoewel ze soms voor de omgeving lastig zijn, kunnen ze niet worden ‘weggetoverd’.
Het helpt om de emoties te erkennen in plaats van te ontkennen. Dan komt er vanuit empathie ruimte om los van deze emotie te komen.

Een mooie zin waarbij oordeel loos ruimte wordt gegeven aan het gevoel van de ander is ‘het is ook wat’. Door het met een juiste intonatie uit te spreken voelt de ander zich ‘gehoord en gezien’. De zin zegt niets over of het klopt, het zegt alleen dat het gevoel er mag zijn.
Sabien besluit het te proberen wanneer Wim de volgende keer weer verdrietig in zijn stoel zit. Als hij zegt ‘ik ben zo verdrietig’, knikt ze vriendelijk en zegt ze ‘het is ook allemaal wat’. Wim knikt, haalt adem en antwoordt ‘ik mis mijn Alie, we waren altijd samen en nu is ze dood’.

En zonder het te willen ’oplossen’ sluit Sabien aan ‘ik kan me voorstellen dat dat moeilijk is’. Er ontstaat een prachtig gesprek over het gevoel van missen van degene die je lief is. Voor dat missen zijn geen oplossingen. Ook niet dat je dochter komt of de zon schijnt. Het is mooi dat dat er gewoon (even) mag zijn. Alie verdient het om gemist te worden.
Na een aantal minuten kijkt Wim naar Sabien en zegt hij ‘ik vind het fijn dat jij er bent, is er ook een kopje thee’.

Hoewel we het zo graag willen, kunnen we niet alles oplossen. Vaak is de nabijheid en de verbinding veel meer waard.

Vandaag verschijnt het zesde handige boekje van ervarea in de serie Handige Boekjes!Het thema van dit boekje is signaalg...
14/09/2026

Vandaag verschijnt het zesde handige boekje van ervarea in de serie Handige Boekjes!

Het thema van dit boekje is signaalgedrag bij mensen met (h)erkennen.

Met een handig boekje heb je altijd de juiste informatie binnen handbereik.

Of je nu mantelzorger, professional of betrokkene bent, dit compacte zakboekje over signaalgedrag bij dementie is jouw praktische gids in een vaak verwarrende wereld. Helder, overzichtelijk en vol direct toepasbare tips en inzichten.

Wat je kunt verwachten:

Uitleg in begrijpelijke taal over het ontstaan en beïnvloeden van signaalgedrag bij dementie

Inzicht in het effect van prikkels op ons gedrag

Handige adviezen voor communicatie en dagelijkse zorg

Handige boekjes kosten 4,95 euro per stuk en zijn te bestellen via handigeboekjes.nl

Spiegeltje aan de wand…In de kleinschalige woning voor mensen met wordt verbouwd. Omdat de kamer van mevrouw Rutgers w...
11/09/2026

Spiegeltje aan de wand…

In de kleinschalige woning voor mensen met wordt verbouwd. Omdat de kamer van mevrouw Rutgers worden gerenoveerd, is zij tijdelijk aangewezen op een andere kamer. Het merkwaardige is dat zij in haar nieuwe badkamer absoluut niet onder de do**he wil, terwijl zij er in haar eigen badkamer nooit problemen mee heeft gehad.
Teamlid Marieke zit een beetje met de handen in het haar. “Er is zoveel weerstand, je merkt aan alles haar angst”, deelt ze tijdens met het team.
Nora en Marieke praten hierover verder en gaan ervan uit dat het met de nieuwe ruimte te maken heeft, maar wat verklaart deze plotselinge en zo heftige weerstand? Ze bekijken beide badkamers en zien nauwelijks verschillen. Het enige is dat de ruimte wat anders is ingedeeld. Als Nora in de tijdelijke badkamer op de plek gaat staan van de do**he, valt het haar op dat ze haar eigen spiegelbeeld kan zien. In de eigen badkamer van mevrouw Rutgers hangt de spiegel om het hoekje. Zou dat de angst veroorzaken?
Ze besluiten daarom om de spiegel de volgende keer af te dekken met een handdoek voordat mevrouw Rutgers de badkamer binnenkomt. Dit heeft direct succes. Het do**hen van mevrouw Rutgers verloopt dit keer zonder enig probleem.
Vaak zien we bij mensen met dementie dat zij zichzelf niet meer herkennen. Mensen met een haperend brein hebben vaak het beeld dat zij veel jonger zijn dan dat zij in werkelijkheid zijn.
Zien zij een foto van zichzelf, dan denken zij hun vader of moeder te zien. Ook komt het voor dat gesprekken worden gevoerd met het eigen spiegelbeeld, of zelfs dat iemand daarmee ruzie maakt.
Mevrouw Rutgers zag in de spiegel niet zichzelf, niet haar moeder, maar een vreemde vrouw. Een vreemde vrouw die door een raampje naar binnen lijkt te kijken, op een moment dat zij naakt en kwetsbaar onder de do**he staat. Dat bezorgde haar zoveel angst dat zij volledig verstarde en dat zij niet wilde do**hen.
Bekijk de wereld door de ogen van mensen met dementie. Ga eens staan of zitten op de plek van waar de ander staat of zit. Ervaar hun perspectief in beeld en geluid. En ervaar vooral het verschil.

Het is soms puzzelen…In de hoek van de huiskamer van de kleinschalige woning voor mensen met staat een grote eikenhout...
04/09/2026

Het is soms puzzelen…

In de hoek van de huiskamer van de kleinschalige woning voor mensen met staat een grote eikenhouten spelletjeskast. Er is veel keus: Rummikub, domino, puzzelboekjes, speelkaarten en puzzels van klein tot groot. Alle bewoners zitten in de huiskamer. Het is, zo richting de herfst, een regenachtige ochtend, echt spelletjesweer. Toch loopt geen enkele bewoner naar de kast om er iets uit te pakken. Niet alleen op deze ochtend niet, eigenlijk nooit.
“Het moet allemaal van ons komen, de bewoners komen zo moeilijk in beweging. Als je voorstelt of iemand een legpuzzel wil maken, zeggen ze meestal nee”, zegt Ama. Als we dit in het team bespreken, is er veel herkenning. Het is vaak moeilijk om bewoners te motiveren tot een activiteit en zelf initiatief nemen is, voor veel mensen, heel lastig.
Initiatief nemen is namelijk een complexe hersenfunctie die beschadigd raakt als we ouder worden of te maken krijgen met dementie. Het bedenken wat je zou willen doen en daaraan de actie koppelen wordt daarmee bijna onmogelijk. Zelf opstaan en in beweging komen om op eigen initiatief een doos domino of een legpuzzel uit de kast halen, het is gewoonweg te veel.
Om mensen met dementie meer in beweging te laten komen, moeten wij een beroep doen op het onderbrein. Handelen vanuit het onderbrein is vooral spontaan en impulsief. Door de legpuzzel zichtbaar op tafel te plaatsen en de rand al te leggen, worden mensen als vanzelf naar de puzzel getrokken. Eigenlijk werkt dit mechanisme precies hetzelfde bij een brein dat niet beschadigd is. Ook voor die mensen heeft een half afgemaakte legpuzzel een bijna magnetisch effect.
“Laten we zelf eens een start maken met de puzzel”, stelt haar collega Elske voor. En zo gezegd, zo gedaan. De puzzel wordt op tafel gelegd. Ama en Elske draaien de stukjes om en beginnen met het leggen van de rand. Halverwege de rand komen mevrouw Kolkman en mevrouw Brink op de puzzel af en beginnen samen te zoeken naar passende stukjes voor de rand. Niet veel later komt meneer Boer erbij en gaat de kleuren sorteren. Er wordt gelachen en er wordt gemopperd.
Ineens is de puzzel een verbindende activiteit geworden.
Mensen met een haperend brein komen meer in beweging als we de omgeving uitdagend maken. Let er hierbij op dat de uitdagingen passend zijn bij het haperende brein.

*wil je meer weten over ons brein, dementie en signaalgedrag. Binnenkort verschijnt een nieuw handig boekje met de titel ‘Signaalgedrag van mensen met dementie (h)erkennen’.

Ervarea staat voor leren door beleven. Wij werken vooral in de ouderenzorg. Onze trainingen zijn geen praatplaten, geen...
06/08/2026

Ervarea staat voor leren door beleven.

Wij werken vooral in de ouderenzorg. Onze trainingen zijn geen praatplaten, geen PowerPoints, geen theorieblokken. Ze zijn ervaringen. Momenten waarin zorgteams voelen, spelen, ontdekken en leren.

Vanwege de groeiende hoeveelheid opdrachten, zoeken we trainers op ZZP-basis, die weten wat er in de zorg speelt en de taal spreken die daarbij hoort.

Onderwerpen waar wij veel mee bezig zijn:
- stimuleren en behouden van zelfredzaamheid/reablement
- samen zorgen
- de kunst van het gelukkig oud(er) worden
- wat is kwaliteit van leven
- gespreksvaardigheden die hierbij horen

Zijn dit thema's waar jij mee bezig bent en waar je ervaring mee hebt in de ouderenzorg, dan vinden wij het leuk om met jou kennis te maken.

Wat jij meebrengt:
Kennis van zaken
Een natuurlijk gevoel voor groepsdynamiek
Taal die klopt
Ervaring met trainen of begeleiden van groepen medewerkers in de zorg
Lef om te werken met beleving, creativiteit en experiment
Durf om zelf (met acteurs) te spelen in trainingen

Wat je bij ons vindt:
Ruimte voor jouw eigen stijl en creativiteit binnen afgesproken kaders
Projecten waarin je verschil maakt voor cliënten/bewoners, naasten, zorgteams en vrijwilligers.

Denk jij nu 'ja dat gaat over mij!', aarzel dan niet en stuur mij gerust een mail via [email protected].

Er wordt hard gewerkt aan een hernieuwde versie van ‘De Klosdochter’ vanaf oktober te boeken. In de voorstelling staat d...
03/08/2026

Er wordt hard gewerkt aan een hernieuwde versie van ‘De Klosdochter’ vanaf oktober te boeken. In de voorstelling staat de kunst van zorgen en loslaten centraal! Met Sander Tournier, Johann Glaubitz en Mireille Oosterhof

Moeder wat is het heet!De hitte hangt als een warme deken over de dag. In de huiskamer van de kleinschalige woning voor ...
26/06/2026

Moeder wat is het heet!

De hitte hangt als een warme deken over de dag. In de huiskamer van de kleinschalige woning voor mensen met veegt mevrouw De Rijk een pluk haar uit haar gezicht en verzucht zacht: “Moeder, wat is het heet.”

Het is zo’n zin die meteen voelbaar maakt hoe kwetsbaar deze dagen kunnen zijn. Het team is alert. We weten hoe snel warmte kan toeslaan bij mensen die zelf niet altijd goed aanvoelen dat ze moeten drinken of afkoelen. Toch zien we het gebeuren: bewoners die hun glas vergeten, die loom worden, die net iets te stil zitten.

Dus kijken we samen naar wat wel kan. We zetten niet alleen glazen koel water neer, maar zorgen dat ze steeds opnieuw gevuld worden en we maken ze aantrekkelijk met een citroentje of wat mint. We leggen komkommer op een bordje, schenken een klein kopje bouillon in en schuiven zelf aan tafel om mee te drinken omdat voorbeeldgedrag (zien drinken) soms meer zegt dan woorden. En natuurlijk hoort daar op zo’n dag een perenijsje bij.

Maar dan gebeurt er iets onverwachts. De dochter van mevrouw Siggers vertelt dat ze thuis een zwembadje heeft opgezet. En ineens ziet Ruby het voor zich: dat kunnen wij hier ook.
Binnen een paar minuten verzamelt ze afwasteiltjes uit het hele huis. Ze vult ze met koel water, rolt broekspijpen op, helpt met het uittrekken van sokken en sloffen. En dan gebeurt het: bewoners die hun voeten laten zakken in het water, eerst voorzichtig, dan genietend. Gelach. Herinneringen. Een woonkamer die even verandert in een zomerse oase.

Het is zo’n moment dat laat zien waar zorg echt over gaat. Niet alleen over veiligheid en protocollen, maar over creativiteit, nabijheid en het vermogen om warmte te verzachten met iets kleins, iets liefs, iets onverwachts.

Juist op warme dagen hebben onze kwetsbare mensen extra aandacht nodig. Niet alleen om voldoende vocht binnen te krijgen, maar ook om het leven licht en leefbaar te houden. Soms begint dat met een glas water. Soms met een perenijsje. En soms met een teiltje koud water en een beetje anders denken.

De blogjes gaan even op zomervakantie. In september zijn we weer terug!
Doe rustig aan en geniet!

Ik moet naar mijn moeder…Elke dag rond drie uur begint het in de kleinschalige woning voor mensen met . Mevrouw Schippe...
19/06/2026

Ik moet naar mijn moeder…
Elke dag rond drie uur begint het in de kleinschalige woning voor mensen met . Mevrouw Schipper staat op, pakt haar rollator en begint te lopen. Tegen iedereen die ze tegenkomt zegt ze: “Ik moet naar mijn moeder, die zit op me te wachten.”
Steeds opnieuw krijgt ze liefdevolle uitleg. Dat het goed is. Dat haar moeder weet dat ze hier is. Dat ze mag blijven eten. Soms zelfs dat haar moeder al lang is overleden, omdat mevrouw Schipper zelf 82 is. Maar wie goed kijkt, ziet wat het team al snel merkte: de uitleg helpt niet. De onrust wordt alleen maar groter.
Veel mensen met dementie zoeken in de middag naar ‘moeder’ of willen ‘naar huis’. Niet omdat ze letterlijk weg willen, maar omdat moeder en thuis symbool staan voor veiligheid en hechting. Bij dementie is het gevoel vaak sterker dan het denken. Daarom is het zo belangrijk om niet alleen naar de woorden te luisteren, maar naar wat eronder ligt.
Het team vermoedde dat de wisseling van dienst een rol speelde. De vertrouwde gezichten van de dagdienst vertrekken, nieuwe medewerkers komen binnen, en voor iemand met dementie voelt dat als een kleine aardbeving. Dus werd er iets subtiels veranderd. De avonddienst begon de dienstwisseling aan dezelfde tafel waar mevrouw Schipper zit. Ze lazen rapportages, maakten een praatje met haar. Ze legden alvast een lijntje, een eerste stukje verbinding.
En het werkte. Mevrouw Schipper vond rust. Ze bleef zitten toen de dagdienst vertrok. Haar behoefte naar moeder (veiligheid) verdween. Niet omdat iemand haar tegenhield, maar omdat ze zich veilig voelde op de plek waar ze was.
In de zorg voor mensen met dementie ben je meer dan een professional. Je bent een anker, een vertrouwd gezicht, een stukje thuis. En dat hoeft niet groots te zijn. Soms is het precies dit: een klein ritueel, een warm moment, een zachte overgang. Zodat iemand zoals mevrouw Schipper niet hoeft te zoeken naar haar moeder, maar haar al gevonden heeft, in jou.

Op dezelfde volgorde…In het appartement van mevrouw Van Zwol is er wat reuring. Zij woont nu een aantal weken in de klei...
12/06/2026

Op dezelfde volgorde…
In het appartement van mevrouw Van Zwol is er wat reuring. Zij woont nu een aantal weken in de kleinschalige woning voor mensen met . Het team leert haar langzaam maar zeker beter kennen. Een ding blijkt voor mevrouw erg belangrijk. De kussentjes op haar bankje moeten elke dag in precies dezelfde volgorde worden neergelegd. In het team levert dat nog wel wat gespreksstof op.
Regelmatig wordt hardop afgevraagd ‘wat maakt het nu uit hoe ze liggen?’, soms klinkt zelfs het is wat ‘dwangmatig’ gedrag. Dit alleen al maakt dat het goed is dat we de ‘kussensituatie’ bespreken in het team.
Het lijkt misschien op het oog bijzonder dat de kussentjes een vaste plek hebben op de bank. Maar wij mensen houden ervan als de dingen voorspelbaar zijn. Een vast plek voor je sleutels, een vaste volgorde in hoe de kussentjes op de bank liggen, een vaste volgorde in jezelf aankleden zorgen ervoor dat er zo min mogelijke energie van ons brein gevraagd wordt. En ons brein houdt ervan om zo min mogelijk energie te gebruiken. Door voorspelbaarheid te creëren, zorgen we ook voor veiligheid (en dat maakt weer dat we ‘meer’ kunnen). Een vaste volgorde zorgt er ook voor dat ons werkgeheugen wordt ontlast. Ons werkgeheugen kan maar 3 tot 5 dingen tegelijk vasthouden. Iets niet hoeven onthouden, zorgt voor letterlijke ruimte voor andere dingen in ons hoofd. En tot slot zorgen microrituelen (kleine vaste handelingen, volgordes, spullen) voor een stukje van onze identiteit. Ze zijn verbonden met wie jij bent. Hoe klein en, misschien voor anderen, onnodig ze ook lijken te zijn.
Als je erop let zie je ze overal. In de sport (hoeveel keer stuitert de bal voordat je hem opslaat bij tennis), op kantoor (waar ligt je telefoon, waar is je pen), thuis (wie zit waar aan tafel, hoe liggen de kussentjes op de bank), echt overal. Het is niet dwangmatig maar veilig en vertrouwd.
Dat besef zorgt ervoor dat de kussentjes van mevrouw van Zwol daarna liggen waar ze volgens haar moeten liggen. Zonder oordeel maar met begrip.
Let er eens op de komende weken, wat zijn jouw microrituelen? Eentje van mij… ik gebruik maar twee kopjes uit de hele verzameling espresso kopjes, die met de bloemetjes of die met Nijntje. En als ze in de vaatwasser staan, was ik ze even af. Want dat zijn echt mijn kopjes.

Racedag…Sinds een aantal maanden woont Henk van Bergen in de kleinschalige woning voor mensen met . Henk houdt van Form...
05/06/2026

Racedag…

Sinds een aantal maanden woont Henk van Bergen in de kleinschalige woning voor mensen met . Henk houdt van Formule 1 zoals sommige mensen van muziek houden. Het zit in zijn lijf. In zijn herinneringen. In zijn zondagse ritme. Als de motoren starten, gaat hij ook aan.

Maar de laatste tijd gebeurt er iets geks. Wanneer de race begint, schuift Henk langzaam weg van de grote tv. Eerst een klein stukje. Dan nog een beetje. Tot hij uiteindelijk naast het scherm zit, net buiten het zicht van het beeld. Zijn hoofd iets gebogen, zijn handen rustig in zijn schoot. Het geluid laat hij aan. Het beeld niet.

Teamlid Miryam begrijpt het niet meteen. Ze ziet hoe zijn gezicht oplicht als hij hoort dat de race begint. Ze ziet zijn glimlach wanneer de coureurs worden aangekondigd. Dus zet ze hem steeds weer netjes terug voor de tv. Want hij vindt het zo leuk. Want dit hoort bij hem. Want dit is Henk. En toch schuift hij weg. Elke keer opnieuw tot hij weer naast de tv zit.

Als we het in het team bespreken, kijken we door de ogen van Henk naar de situatie. Niet vanuit onze logica, maar vanuit zijn prikkelbehoefte.

Bij dementie verandert de manier waarop het brein prikkels verwerkt. Het brein heeft nog steeds dynamische prikkels nodig, beweging, geluid, maar alleen in een dosis die past bij wat iemand nog aankan. En die dosis is voor ieder mens anders. Voor de één is een drukke huiskamer nog prima te doen. Voor de ander is één onverwachte beweging al te veel.

Bij Henk is het beeld van de Formule 1, de snelheid, de flitsen, de voortdurende beweging zeker op die grote breedbeeld tv, simpelweg te intens geworden. Zijn hersenen kunnen het niet meer filteren. Het is alsof alles tegelijk binnenkomt, zonder rem, zonder volgorde, zonder rust.

Maar het geluid… dát kan hij nog aan. Sterker nog: het geluid geeft hem plezier. Het brengt hem terug naar vroeger. Het geeft hem houvast. Het is precies de juiste dosis dynamiek voor zijn brein.

En toen het team dat eenmaal zag, viel alles op zijn plek. Henk hoeft niet voor de tv te zitten om te genieten. Hij hoeft niet te kijken om erbij te horen. Hij hoeft niet te voldoen aan ons beeld van “meedoen”. Hij hoeft alleen te zijn waar zijn brein nog kan zijn.

Sindsdien zit hij, waar hij zelf heen schuift. Naast de tv. In de luwte van het beeld, maar midden in het geluid. De plek waar genoeg goede prikkels binnenkomen om zich fijn te voelen. En daar zie je het gebeuren: Hij geniet. Op zijn manier. In zijn tempo. In zijn dosis. En dat is precies genoeg.

Het goede doen, is niet iemand terugzetten waar hij volgens ons hoort. Het goede is dat we durven kijken naar wat iemand aankan en dat we dáár aansluiten. Ook al zouden wij het misschien anders doen.

Want ieder brein heeft prikkels nodig. Maar nooit dezelfde hoeveelheid. Nooit op dezelfde manier. En nooit zonder dat we eerst echt kijken.

Adres

Amersfoort
3811WT

Telefoon

+31622969568

Website

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Ervarea nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact De Scholen

Stuur een bericht naar Ervarea:

Snelkoppelingen

Delen

Type