AIA-Alkmaar

AIA Lezing 'Nabijheid als voorwaarde voor leefbare steden'
Spreker: Bart van Kampen
20 mei 2026

Deze lezing gaat over woningbouwopgave en over de bijbehorende voorzieningen. De druk op de woningmarkt is groot. De ambitie is 100.000 woningen per jaar, maar hoe zorgen we ervoor dat de voorzieningen die de woonkwaliteit bepalen niet uit het oog raken?

In de lezing verkent Bart van Kampen, partner/ architect De Zwarte Hond, hoe maatschappelijke voorzieningen dicht bij huis bijdragen aan leefbare wijken. Want een wijk is meer dan wonen alleen. Met voorbeelden op buurt-, wijk- en stadsniveau laat hij zien hoe nabijheid en zorgvuldige inpassing bijdragen aan vitale, betekenisvolle plekken. In actuele stedelijke projecten als Stadshart Stadshagen in Zwolle, Prinses Beatrixplein in Haarlem, Hart van de Waalsrong in Nijmegen en The Orchard in Rijswijk integreert De Zwarte Hond wonen, sociaal-maatschappelijk programma en commerciële functies. In Alkmaar werkt De Zwarte Hond aan de herontwikkeling van PEN-dorp.

Over de spreker
Bart van Kampen werkt binnen zijn team aan diverse projecten, variërend van onderwijsgebouwen tot grootschalige opdrachten voor theaters en binnenstedelijke woongebouwen. Zijn werk onderscheidt zich niet alleen door vakmanschap, maar ook door een grote betrokkenheid bij de uiteindelijke gebruikers van een gebouw.
Bart van Kampen is tevens adviseur bij de betonvereniging Nederland en curator van het scholenmanifest in Groningen.

Nadere gegevens:
Datum: woensdag 20 mei 2026 om 20.00 uur
Plaats: de Pleinzaal van Theater de Vest, Canadaplein 2,
1811 KE Alkmaar

Toegang: 7 euro | vrienden 5 euro
Aanmelding is niet nodig
AIA - Het Architectuur Informatiecentrum Alkmaar brengt ontwikkelingen rond architectuur, stedenbouw, landschap en ruimtelijke ordening onder de aandacht via lezingen, excursies, exposities en speciale evenementen.

AIA Lezing - De stad van morgen
Spreker: Marianne Loof
Woensdag 25 maart 2026

Grote stedelijke ontwikkelingen, vragen om meer dan een plan — ze vragen om lef en visie. Van Cruquius tot het spoor, van kanaaloever tot klimaatambitie: hoe borgen we ruimtelijke kwaliteit in een wereld die sneller verandert dan we bouwen? Vanuit eigen praktijk - van architect, stedenbouwer tot spoorbouwmeester - een verhaal over ontwerpen aan de stad van morgen. LEVS architecten zijn verantwoordelijk voor de twee woontorens in aanbouw in het Ringerskwartier en -uit een verder verleden- voor de geluidwalwoningen in Vroonermeer-Zuid.

Marianne Loof is architect, stedenbouwkundige en partner bij LEVS architecten. Ze werkt op het snijvlak van architectuur en stedenbouw - aan woningbouw, complexe gemengde milieus en de grote opgaven waar de stad nu voor staat: verdichten, vergroenen en verduurzamen.

Naast haar ontwerppraktijk zoekt ze actief de publieke rol op. Als voorzitter van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit in Amsterdam werkte ze aan een moderne kijk op integrale kwaliteit in de stad. Van 2022 tot 2025 was ze Spoorbouwmeester.

Nadere gegevens:

Datum: woensdag 25 maart 2026 om 20.00 uur.

Plaats: de Pleinzaal van Theater de Vest, Canadaplein 21811 KE Alkmaar

Toegang: 7 euro | vrienden 5 euro

Aanmelding is niet nodig.

AIA - Het Architectuur Informatiecentrum Alkmaar brengt ontwikkelingen rond architectuur, stedenbouw, landschap en ruimtelijke ordening onder de aandacht via lezingen, excursies, exposities en speciale evenementen.

AIA Lezing: Een stadshart voor Dijk en Waard

Spreker: Patrick Rentinck
Woensdag 18 februari 2026

Dijk en Waard heeft met Alkmaar de grootste woningbouwopgave in Noord-Holland Noord. 10.000 nieuwe woningen voor Dijk en Waard tegelijkertijd met 15.000 woningen in Alkmaar betekent voortgaande verstedelijking; een complexe opgave voor ruimtelijke kwaliteit, mobiliteit, klimaatadaptatie en energie. Gebiedsontwikkelaar Patrick Rentinck licht toe hoe door een extroverte houding, samenwerking en innovatie de bouwstroom in de Dijk en Waardse gebiedsontwikkelingen goed op gang is gekomen.
(zie Noord-Holland | Bouwt en Ontwikkelt - magazine, blz 80)

Patrick Rentinck
Patrick Rentinck geeft als gebiedsontwikkelaar en planoloog in opdracht van het college van B&W, samen met ervaren projectleiders en hun teams, programmatisch en projectmatig sturing aan de ontwikkeling van het OV-knooppunt van Dijk en Waard: het Stationskwartier, Proeftuin De Frans en het Heerhugowaardse Stadshart, bij elkaar zo’n 5.500 nieuwe woningen en voorzieningen.

bron: www.dw-stationskwartier.nl

Datum: woensdag 18 februari 2026 om 20.00 uur.
Plaats: de Pleinzaal van TAQA Theater de Vest, Canadaplein 2, 1811 KE Alkmaar

Toegang: 7 euro | vrienden 5 euro
Aanmelding is niet nodig.

AIA Expositie De Ecosysteemingenieur
Tentoonstelling van het werk van LOF Landschapsarchitecten

De tentoonstelling is gratis te bezoeken.
De opening is op donderdagavond 13 november om 20.00 uur in de Pleinzaal van het Theater De Vest.

LOF Landschapsarchitecten ontwerpt, onderzoekt en realiseert aansprekende plannen die bijdragen aan een mooier Nederland voor mens, plant en dier. Het bureau werkt aan natuurinclusieve landschappen, klimaatadaptieve wijken, circulaire waterwerken en uitnodigende buitenruimtes, van Texel tot aan Maastricht.

LOF vormt een hecht team van landschapsarchitecten en -ontwerpers onder leiding van Yoran van Boheemen en Femke Visser. Twee jaar geleden namen zij definitief het stokje over van founding mothers Yttje Feddes, voormalig Rijksadviseur van het landschap, en Berdie Olthof. Afgelopen jaar werd Feddes/Olthof Landschapsarchitecten LOF, een frisse start die voortbouwt op bijna 20 jaar vakmanschap en liefde voor het landschap.

‘Vanuit dat landschap ontwerpen wij. Dat deden we onder andere voor de Kanaalzone van Alkmaar, waar de gemeente vroeg om een plan voor de oevers van het Noordhollandsch Kanaal waarlangs de stad bouwt aan haar toekomst. Dit resulteerde in het idee voor een Alkmaars Kanaalpark, een 6,5km langgerekt park waar ruimte wordt gecreëerd voor groen en ecologie, voor verduurzaming en dat uitnodigt om te verblijven, te ontmoeten en te bewegen.‘

De ecosysteemingenieur geeft vorm aan zijn eigen leefomgeving. Bevers zijn typische ecosysteemingenieurs, met hun burchten die hele waterlopen kunnen veranderen. Mieren zijn ecosysteemingenieurs met hun gangetjes onder de grond, waarmee ze lucht in de bodem brengen en plantenresten verteren. En ook wij mensen zijn ecosysteemingenieurs, landschapsarchitecten zeker. De landschapsarchitect past het landschap aan waarin we leven. We doen dit door over de toekomst na te denken, ons bewust te zijn van het verleden, oog te hebben voor de kwaliteiten van dat landschap en door samen te werken met gebruikers, beheerders en andere experts.

Wij ontwerpen – eerst als Feddes/Olthof, nu als LOF – al 20 jaar met heel veel plezier aan opgaven door heel het land, van de schaal van Nederland tot de boomsoort bij u om de hoek.
De expositie opent op donderdagavond 13 november om 20.00 uur (inloop vanaf 19.30) in de Pleinzaal van het theater.


De tentoonstelling is gratis te bezoeken van 14 november tot 2 december op de bovenfoyer van Theater De Vest in Alkmaar

De toegangsprijs voor de opening op donderdag 13 november bedraagt € 7,-

Voor Vrienden en Sponsors is de toegang gratis

Aanmelden is niet nodig.

AIA - Het Architectuur Informatiecentrum Alkmaar brengt ontwikkelingen rond architectuur, stedenbouw, landschap en ruimtelijke ordening onder de aandacht via lezingen, excursies, exposities en speciale evenementen.

Architectuurfietstocht: 'Grote Gebouwen in Bergen'
Zaterdag 25 oktober om 13.00 uur

Op zaterdag 25 oktober organiseert het AIA (Architectuur Informatiecentrum Alkmaar) bij gelegenheid van de K10D een architectuurfietstocht in Bergen. Het onderwerp van de fietstocht is Grote Gebouwen.

Dit lijkt een tegenspraak immers Bergen heeft een kleinschalig karakter met veel vrijstaande eengezinswoningen en villa’s. Maar Bergen kent ook grote gebouwen als kerken, scholen, verzorgingstehuizen, hotels en pensions.

Grote gebouwen roepen bij nieuwbouw altijd vragen op over de inpassing in de omgeving en de passendheid bij de schaal en het karakter van het dorp.

Het is daarom goed om eens bewust te kijken naar de bestaande grote gebouwen in Bergen en hoe die deel uit maken van het dorp.

Tijdens de excursie laten we zien hoe deze grote gebouwen in het verleden met meer en minder succes zijn ingepast in de structuur van het dorp.

De route
De route voert door oude en nieuwe delen het van het dorp en eindigt in het centrum van Bergen op het Plein, de plek waar de komende jaren ongetwijfeld nog veel gaat gebeuren.

Startplaats van de fietsexcursie is restaurant Studlers aan de Breelaan 26 in Bergen. We beginnen daar met koffie en met een korte toelichting op de route.

Er wordt gefietst in groepen van maximaal 20 deelnemers onder leiding van bij het AIA betrokken architecten en leden van de Historische Vereniging Bergen.

De tocht duurt ongeveer 2 uur.

Kosten van de deelname bedragen € 15,- per persoon. De deelnemers ontvangen ter plekke een brochure met een beschrijving van de route en een korte omschrijving van de belangrijkste gebouwen.

De fietstocht vindt plaats op 25 oktober 2025
De fietstocht start om 13.00 uur bij de restaurant Studlers aan de Breelaan 26 in Bergen

Deelnamekosten zijn 15 euro per persoon
Aanmelding via [email protected]
Na aanmelding ontvangt u een betaalverzoek.

De architectuur fietstocht wordt georganiseerd door het AIA (Architectuur Informatiecentrum Alkmaar)

Foto's:
Centre Ville 1 en 2 - foto: Jetty Min
De Haaf - foto: John L.Marshall

AIA - Het Architectuur Informatiecentrum Alkmaar brengt ontwikkelingen rond architectuur, stedenbouw, landschap en ruimtelijke ordening onder de aandacht via lezingen, excursies, exposities en speciale evenementen.

AIA LEZING DOOR FINCH BUILDINGS
"Houtbouw in Alkmaar – van module
tot mijlpaal"

In Alkmaar staat sinds begin 2023 een prominent bakstenen woongebouw aan de
Koelmalaan. Maar schijn bedriegt: achter deze voordeuren gaan 129 houten
huurwoningen schuil.

Tijdens de lezing wordt er ingegaan op modulaire houtbouw, welke kansen en
uitdagingen dit biedt voor de architectuur én hoe het bijdraagt aan de transitie
naar een duurzame bouwsector.

Over de spreker:
Architect Susanne Vruwink gelooft dat iedereen kan meewerken aan een
mooiere, duurzamere toekomst. Met haar werk bij Finch Buildings draagt zij hier haar steentje, of liever gezegd houtje, aan bij.

Over Finch Buildings:
"Bij Finch Buildings ontwerpen we houten woningmodules voor de gestapelde bouw. Onze woningen zijn gemaakt van milieuvriendelijk kruislaagshout (CLT) dat
zich uitstekend leent voor het fabrieksmatig ontwikkelen en bouwen van appartementen. Met onze modules en werkwijze helpen wij woningcorporaties, ontwikkelaars, gemeenten, architecten en bouwers, om in deze tijden van klimaatcrisis en woningcrisis sneller, beter en duurzamer te bouwen."

Nadere gegevens:

Datum: donderdag 2 oktober 2025 om 20.00 uur.
Plaats: de Pleinzaal van TAQA Theater de Vest, Canadaplein 2, 1811 KE Alkmaar
Toegang: 7 euro | vrienden 5 euro
Aanmelding is niet nodig

AIA - Het Architectuur Informatiecentrum Alkmaar brengt ontwikkelingen rond architectuur, stedenbouw, landschap en ruimtelijke ordening onder de aandacht via lezingen, excursies, exposities en speciale evenementen.

AIA-BNA EXCURSIE AMSTERDAM NOORD

Vrijdag 26 september
vertrek om 8.15 uur
vanaf Hotel Van der Valk in Akersloot

Deze architectuur excursie naar Amsterdam Noord, werd georganiseerd door het AIA, Architectuur Informatiecentrum Alkmaar samen met Lokaal Netwerk Noord Holland Noord regionaal van de BNA, de Bond Nederlandse Architecten.

We gaan naar Amsterdam-Noord: van een in het verleden achtergesteld woongebied en bedrijventerrein, naar een hip, verduurzaamd en spectaculair verstedelijkt gebied met interessante woonwijken. Zeker met de nieuwe metrolijn is Amsterdam-Noord makkelijk bereikbaar geworden en volwaardig onderdeel van de stad.

We worden ontvangen in het stadskantoor van Amsterdam Noord met een toelichting van een stedenbouwkundige van de gemeente Amsterdam op de grootschalige ontwikkeling rond het metrostation Noord.

Na een wandeling door het nieuwe Elzenhagen, rijden we naar Overhoeks, een wijk waar de eerste ontwikkelingen begonnen bij het IJ. Daar krijgen we een toelichting op twee woongebouwen: De Jacoba, door Studioninedots en de August, door Team V Architectuur.

We lunchen bij De Ceuvel, een bijzondere lunchplek met een bijzonder verhaal.

Daarna gaan we verder naar het Johan van Hasseltkanaal waar we diverse projecten in kleinere groepen bezoeken en waar we een toelichting krijgen op Republica van Marc Koehler Associates, Stories van Olaf Gipser Architects en Schoonschip, stedenbouwkundig ontwerp Space & Matter.

We sluiten af bij de indrukwekkende oude fabriekshallen rond de voormalige NDSM-werf.

Met dank aan excursiesponsors:

OWA www.owa.nl
DENIS / AMA www.de-nis.com / www.amamsterdam.nl

De inschrijving voor deelname is inmiddels gesloten.

LEZING: SPRAAKMAKENDE ARCHITECTUUR VAN ABE BONNEMA

Gebouw(d) om te behouden?

Door Janwillem Snieder, bestuurslid van het AIA, architect/stedenbouwkundige en bewoner van de Alkmaarse wijk ‘de vier4kanten’.

Dinsdag 16 september 20.00 uur

Door Janwillem Snieder werd het werk van Abe Bonnema in de schijnwerpers gezet. Bonnema was een eigenzinnige ontwerper, die ook in onze regio zijn sporen heeft nagelaten. Denk aan de huisvuilcentrale, het politiebureau en Pendorp. Maar ook het karakteristieke wijkje met houten huizen in Alkmaar Noord, De Vier Vierkanten, sinds vorig jaar officieel een beschermd stadsgezicht. Daarnaast ontwierp hij ook iconische gebouwen zoals de Delftse Poort (Rotterdam) en de Achmeatoren (Leeuwarden).

De lezing werd georganiseerd in samenwerking met het Alkmaars Historisch Café in kerkgebouw de Blije Mare, Kajakstraat 60, 1826 DN, Alkmaar.

OPEN MOUMENTENDAG 2025

Rondleiding door Post65-wijk De Vier Vierkanten

Zaterdag 13 september

Elk tweede weekend van september is het Open Monumentendag. In Alkmaar gaan er ieder jaar zo’n tachtig tot honderd monumentale deuren voor je open. Behalve al die monumenten die je gratis kunt bekijken, kun je ook veel extra activiteiten bezoeken.

De bijzondere wijk De Vier Vierkanten werd in 1979 gebouwd naar een prijsvraag-winnend ontwerp van architect Abe Bonnema. Het buurtje van 72 houten woningen is een fraai voorbeeld van het structuralistische architectuur. In 2024 werd de buurt door de gemeenteraad aangewezen als gemeentelijk beschermd stadsgezicht, een monumentstatus voor de wijk als geheel.

Tijdens de rondleiding namen twee bewoners je mee door de wijk en vertelden zij over de geschiedenis én de recente ontwikkelingen. Ook was er de unieke gelegenheid om één van de woningen van binnen te bekijken.

RANDWEGARCHITECTUUR
AIA fietstocht langs de ring

Een nadere kennismaking met Alkmaarse Randwegarchitectuur

Zaterdag 21 juni 2025

Vertrek om 14.00 uur vanaf Villa Zoethout
Bij gelegenheid van de Dag van de Architectuur organiseert het AIA op zaterdag 21 juni een fietstocht langs aan aantal spraakmakende woongebouwen die de laatste jaren zijn gerealiseerd langs de Randweg van Alkmaar.

Kenmerkend is de prominente ligging van de gebouwen langs de randweg van Alkmaar en de ligging in de geluidszone van de weg. Bijzonder zijn de verschillende manieren waarop in de architectuur met deze ligging is omgegaan. Wij noemen dit ‘Randwegarchitectuur’.



Het landelijk thema van de Dag van de Architectuur is transitie. Dit is overal aan de orde waar in de bestaande stad wordt gebouwd, en dat is ook hier het geval. Alle nieuwe woongebouwen zijn vervangers van bestaande gebouwen, meestal van bedrijven.



De Dag van de Architectuur in Alkmaar valt samen met de Dag van de Bouw. Dat betekent dat op deze dag ook de nieuwbouw van het ziekenhuis en de bouw van het Ringerscomplex op Overstad te bezoeken zijn.



Fietsen langs Randweg architectuur

De fietstochten die we als AIA organiseren op de Dag van de Architectuur voeren langs vijf gebouwen gelegen aan het zuidelijk deel van de Martin Luther Kingweg en de Heilooër Tolweg. De tochten starten om 14.00 uur bij Villa Zoethout in de Alkmaarderhout. Na de koffie vertrekken we in groepen van maximaal 20 personen met tussenpozen van 20 minuten. Voor zover beschikbaar wordt ter plaatse een toelichting gegeven door de betrokken architect.

We bezoeken achtereenvolgens:

Een complex met sociale woningen aan de Koelmalaan op de plek waar een bedrijf van Schuurman was gevestigd.
Architect: FinchBuilding
Opdrachtgever: Woonwaard
Toelichting door Ties de Ruyter de Wildt van FinchBuilding

123 levensloopbestendige wooneenheden aan de Kooimeer,
Architect: GEO architecten
Opdrachtgever en aannemer: Bot Bouw
Toelichting door Maarten Overtoom van GEO architecten

Appartementencomplex met 58 woningen aan de Kooimeerlaan voorheen Dintra.
Architectenbureau TPaHG
Opdrachtgever: Vastesteen BV Alkmaar / Van Wijnen Heerhugowaard

Appartementengebouw Het Palet op de plek van het Ahrendgebouw aan de Picassolaan.
Architect bureau BBHD
Opdrachtgever: Van Wijnen Heerhugowaard
Toelichting door Ton van ’t Hof van BBHD

Appartementencomplex De Goyer voorheen Nissangarage
Architect: DVUA architecten
Opdrachtgever: Vink Bouw
Toelichting door Jelle Groeneveld namens de VVE

Nadere gegevens over Fietsen langs de Ring

Datum 21 juni 2025

Vertrek: 14.00 uur vanaf Villa Zoethout (in de Alkmaarderhout)

Zandersweg 1, 1815 JG Alkmaar

De deelnamekosten bedragen 10 euro. Sponsors en Vrienden 5 euro.

Aanmelding voor deelname aan de excursie kan tot uiterlijk woensdag 18 juni

door storting op NL30 RABO 0396 4691 67 t.n.v. Stichting AIA o.v.v. Fietsen langs de Ring. Het aantal deelnemers is gelimiteerd.



Graag hopen wij u op zaterdag 21 juni te begroeten.

AIA - Het Architectuur Informatiecentrum Alkmaar brengt ontwikkelingen rond architectuur, stedenbouw, landschap en ruimtelijke ordening onder de aandacht via lezingen, excursies, exposities en speciale evenementen.