RTE Legacy

20/08/2026

19/08/2026

𝗚𝗮𝗿𝗶𝗻𝗴 𝗜𝘁𝘂 𝗦𝗲𝗱𝗮𝗽… 𝗧𝗮𝗽𝗶 𝗔𝗽𝗮 𝗖𝗲𝗿𝗶𝘁𝗮 𝗗𝗲𝗻𝗴𝗮𝗻 𝗔𝗰𝗿𝘆𝗹𝗮𝗺𝗶𝗱𝗲?

“Nasi goreng yang ada kerak-kerak garing tu memang sedap!”

Ada yang s**a nasi goreng biasa. Ada yang lebih s**a nasi goreng yang digoreng lama sedikit sehingga nasi menjadi kering, perang dan garing.

Tetapi pernahkah kita terfikir…

𝗔𝗱𝗮𝗸𝗮𝗵 𝘀𝗲𝗺𝗮𝗸𝗶𝗻 𝗴𝗮𝗿𝗶𝗻𝗴, 𝘀𝗲𝗺𝗮𝗸𝗶𝗻 𝘁𝗶𝗻𝗴𝗴𝗶 𝗿𝗶𝘀𝗶𝗸𝗼 𝗮𝗰𝗿𝘆𝗹𝗮𝗺𝗶𝗱𝗲?

Apa sebenarnya Acrylamide?

Acrylamide ialah sebatian yang boleh terbentuk secara semula jadi apabila makanan tertentu yang kaya dengan karbohidrat dan mengandungi asid amino asparagine dimasak pada suhu tinggi.

Ia banyak dikaitkan dengan makanan seperti kentang goreng, kerepek, roti, biskut dan makanan berasaskan bijirin yang dimasak sehingga perang atau garing.

Proses ini berkait dengan tindak balas Maillard yang menghasilkan warna perang, aroma dan rasa yang kita s**ai.

𝗕𝗮𝗴𝗮𝗶𝗺𝗮𝗻𝗮 𝗽𝘂𝗹𝗮 𝗱𝗲𝗻𝗴𝗮𝗻 𝗻𝗮𝘀𝗶 𝗴𝗼𝗿𝗲𝗻𝗴?

Ini bahagian yang menarik.

Nasi putih yang dimasak secara biasa bukanlah sumber utama acrylamide.

Tetapi apabila nasi atau produk beras melalui proses pemanasan kering pada suhu tinggi, terutama sehingga permukaannya menjadi sangat perang, garing atau hangus, pembentukan acrylamide boleh menjadi lebih berpotensi.

Jadi, bukan bermaksud:

❌ “Nasi goreng = acrylamide tinggi.”

Tetapi lebih tepat untuk kita katakan:

✅ Kaedah memasak, suhu, tempoh pemanasan dan tahap kegaringan boleh mempengaruhi pembentukan acrylamide.

𝗚𝗮𝗿𝗶𝗻𝗴 𝘁𝗶𝗱𝗮𝗸 𝘀𝗲𝗺𝗲𝘀𝘁𝗶𝗻𝘆𝗮 𝗯𝗲𝗿𝗯𝗮𝗵𝗮𝘆𝗮

Jangan p**a selepas membaca rencana ini kita terus takut makan nasi goreng.

Tidak perlu.

Acrylamide ialah isu yang perlu kita fahami, bukannya sesuatu yang menyebabkan kita perlu menghapuskan nasi goreng daripada menu.

𝗣𝗿𝗶𝗻𝘀𝗶𝗽 𝗺𝘂𝗱𝗮𝗵𝗻𝘆𝗮:

Elakkan makanan berkanji daripada dimasak sehingga terlalu perang atau hangus secara berlebihan.

Kalau nasi goreng itu sedikit perang dan kering, itu tidak bermakna ia automatik menjadi “makanan berbahaya”.

Yang kita mahu elakkan ialah tabiat memasak sehingga terlalu garing, hangit atau terbakar, terutama jika perkara itu berlaku secara kerap.

𝗝𝗮𝗱𝗶, 𝗻𝗮𝘀𝗶 𝗴𝗼𝗿𝗲𝗻𝗴 𝗺𝗮𝗰𝗮𝗺 𝗺𝗮𝗻𝗮 𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗲𝗯𝗶𝗵 𝗯𝗮𝗶𝗸?

🍚 Jangan sengaja menggoreng nasi terlalu lama sehingga hangus.
🔥 Elakkan bahagian yang terbakar atau terlalu hitam.
🍳 Gunakan suhu dan tempoh memasak yang bersesuaian.
🥗 Amalkan diet yang pelbagai dan seimbang.
👨‍🍳 Utamakan teknik memasak yang tidak menyebabkan makanan menjadi terlalu hangus.

𝗔𝗸𝗵𝗶𝗿 𝗸𝗮𝘁𝗮…

Garing memang sedap.

Tetapi dalam keselamatan makanan, kita perlu tahu beza antara “garing yang menyelerakan” dengan “terlalu hangus dan terbakar”.

Acrylamide bukan alasan untuk kita takut makan nasi goreng.

Sebaliknya, ia mengajar kita satu perkara penting:

"Cara kita memasak makanan juga boleh mempengaruhi keselamatan makanan tersebut."

Jadi kalau nasi goreng ada sedikit kerak garing, tak perlu panik.

Cuma jangan sampai kerak itu sudah bertukar menjadi arang! 😄

Sazly Tulih

19/08/2026

Food hazard dalam kilang rempah

🌶️ KILANG REMPAH: MENGAPA PROGRAM JAMINAN KESELAMATAN MAKANAN SANGAT PENTING?

Oleh: Sazly Tulih

⚠️ Bahaya - penulisan ni agak panjang... Tapi saya dah lukis kat bawah.. 😊

Rempah ratus seperti cili kering, lada hitam, kunyit, ketumbar, jintan dan pelbagai campuran rempah merupakan antara bahan makanan yang digunakan setiap hari.

Namun, di sebalik sifatnya yang kering dan kelihatan “selamat”, produk rempah sebenarnya mempunyai pelbagai potensi bahaya biologi, kimia dan fizikal.

Sebab itu, kilang rempah tidak seharusnya hanya bergantung kepada pemeriksaan produk akhir. Keselamatan makanan perlu dibina melalui satu sistem kawalan yang menyeluruh... Bermula daripada bahan mentah diterima sehingga produk siap dihantar kepada pelanggan.

🔬 APA ANTARA RISIKO UTAMA DI KILANG REMPAH?

1️⃣ Bahaya biologi

Bahan mentah rempah boleh membawa mikroorganisma daripada ladang, proses pengeringan, pengangkutan dan penyimpanan.

Antara perkara yang perlu diberi perhatian ialah Salmonella spp., bakteria lain yang berkaitan dengan pencemaran bahan mentah serta kulat dan mikotoksin.

Perlu difahami bahawa proses pengeringan tidak semestinya menjadikan sesuatu bahan bebas daripada bahaya mikrobiologi.

Lebih penting, jika produk rempah akan digunakan tanpa langkah pemanasan yang mencukupi, kawalan bahan mentah dan proses menjadi semakin kritikal.

2️⃣ Bahaya kimia

Antara risiko yang perlu dinilai termasuk:

• Residu racun perosak
• Logam berat
• Mikotoksin
• Bahan kimia daripada proses atau pembersihan
• Bahan pencemar daripada persekitaran
• Adulterasi atau penggunaan bahan yang tidak dibenarkan

Justeru, kelulusan dan pemantauan pembekal amat penting.

3️⃣ Bahaya fizikal

Batu, pasir, tanah, serpihan kayu, plastik, kaca atau logam boleh masuk bersama bahan mentah atau berlaku semasa proses pengeluaran.

Kawalan seperti saringan, pengayakan, magnet, metal detector dan pemeriksaan visual perlu dipertimbangkan berdasarkan penilaian risiko.

-------🚚 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

🏭 APA YANG PERLU ADA DALAM PROGRAM JAMINAN KESELAMATAN MAKANAN?

Program yang baik bukan sekadar mempunyai SOP yang cantik di dalam fail.

Ia mesti dilaksanakan, dipantau, direkodkan dan disahkan keberkesanannya.

📌 1. Program Prasyarat (PRP)

Antara asas yang perlu diberi perhatian:

▪️ Kebersihan premis
Premis perlu direka bentuk dan diselenggara supaya mudah dibersihkan dan mengurangkan risiko pencemaran.

▪️ Kawalan makhluk perosak
Tikus, lipas, serangga dan burung boleh menjadi punca pencemaran bahan mentah serta produk.

▪️ Kebersihan peralatan
Mesin pengisar, hopper, conveyor, pengayak dan peralatan lain perlu mempunyai prosedur pembersihan yang berkesan.

▪️ Kawalan pekerja
Amalan kebersihan diri, pakaian pelindung dan latihan pengendali makanan perlu diberi perhatian.

▪️ Kawalan bahan mentah
Bahan mentah perlu mempunyai spesifikasi dan pembekal perlu dinilai berdasarkan risiko.

---🚚 - - - - - - - - - - - - - - 🚛 - —-------

🌡️ 2. KAWALAN KELEMBAPAN — JANGAN DIPANDANG RINGAN

Bagi industri rempah, kelembapan merupakan antara perkara yang sangat penting.

Kelembapan yang tidak dikawal boleh menyumbang kepada pertumbuhan kulat dan menjejaskan kualiti produk.

Oleh itu, keadaan stor, pembungkusan, pengudaraan dan pengendalian bahan mentah perlu dikawal.

Rempah kering tidak bermaksud rempah bebas risiko.

---—---------------🛻🚛 —----------------

🧪 3. HACCP — KENAL PASTI DI MANA BAHAYA BOLEH BERLAKU

Pendekatan HACCP membantu kilang mengenal pasti bahaya pada setiap langkah proses.

Contohnya:

Penerimaan bahan mentah → Penyimpanan → Pembersihan → Pengeringan/rawatan jika berkaitan → Pengisaran → Pengayakan → Pencampuran → Pengesanan logam → Pembungkusan → Penyimpanan → Pengedaran

Pada setiap peringkat, soalan perlu ditanya:

“Apakah bahaya yang boleh berlaku di sini dan apakah kawalan yang diperlukan?”

Tidak semua langkah akan menjadi Critical Control Point (CCP).

CCP hendaklah ditentukan berdasarkan analisis bahaya, bukan semata-mata kerana sesuatu langkah nampak penting.

------------🚚 - - - —-----🚙 —------------

⚠️ 4. ANTARA KAWALAN YANG BOLEH MENJADI TITIK KRITIKAL

Bergantung kepada proses dan analisis bahaya kilang, kawalan tertentu mungkin perlu diberi perhatian khusus.

Contohnya:

🔹 Rawatan haba

Jika sesuatu produk melalui rawatan haba yang direka untuk mengurangkan bahaya mikrobiologi, parameter seperti masa dan suhu perlu ditetapkan berdasarkan justifikasi saintifik dan disahkan keberkesanannya.

🔹 Metal detector

Jika digunakan sebagai kawalan bahaya fizikal, had pengesanan perlu ditetapkan, peralatan diselenggara dan keberkesanannya diuji secara berkala.

🔹 Kawalan formulasi

Bagi campuran rempah, kawalan formulasi penting bagi memastikan hanya bahan yang diluluskan dan mengikut spesifikasi digunakan.

Namun, sama ada sesuatu kawalan merupakan CCP atau tidak mesti ditentukan melalui analisis HACCP kilang tersebut.

---🚛🚚🚙 —-----------------------------

🔎 5. PENSAMPELAN DAN PENGUJIAN

Pengujian makmal bukan pengganti kepada sistem keselamatan makanan.

Prinsipnya mudah:

“Ujian makmal mengesahkan kawalan, bukan menggantikan kawalan.”

Program pensampelan perlu dibangunkan berdasarkan risiko.

Bergantung kepada jenis bahan mentah dan produk, parameter yang berkaitan boleh merangkumi:

🧫 Mikrobiologi
🧪 Mikotoksin
🌾 Residu racun perosak
⚙️ Logam berat
🔬 Parameter kualiti tertentu

Keputusan pengujian juga perlu dianalisis untuk mengenal pasti trend, bukan sekadar menentukan “lulus” atau “gagal”.

-🚙 - —----------------🚛 —------------

🔗 6. TRACEABILITY — BOLEH JEJAK SATU BEG REMPAH?

Setiap bahan mentah dan produk perlu mempunyai sistem kebolehkesanan yang berkesan.

Kilang sepatutnya mampu menjawab:

Siapa pembekal bahan mentah?
Bila bahan diterima?
Lot mana digunakan?
Produk apa yang dihasilkan?
Ke mana produk dihantar?

Ini amat penting sekiranya berlaku aduan atau keperluan product recall.

--------------------------------------🚚 -

🚨 7. APA JADI JIKA PRODUK TIDAK SELAMAT?

Program Jaminan Keselamatan Makanan yang baik perlu mempunyai prosedur yang jelas untuk:

Kenal pasti → Asingkan → Siasat → Tentukan tindakan → Jejak produk → Tarik balik jika perlu → Cari punca → Tindakan pembetulan → Sahkan keberkesanan

Matlamatnya bukan sekadar menyelesaikan satu masalah.

Tetapi memastikan masalah yang sama tidak berulang.

---🚙—----------🚛🚐 —------------------

🌶️ KILANG REMPAH PERLU BERFIKIR SEPERTI PENGGUNA

Pengguna mungkin hanya melihat sebungkus serbuk cili atau serbuk kari di rak pasar raya.

Tetapi di belakang sebungkus rempah itu terdapat satu rantaian yang panjang:

Ladang → Pembekal → Pengangkutan → Kilang → Proses → Pembungkusan → Gudang → Pengedaran → Pengguna

Satu kelemahan pada mana-mana peringkat boleh meningkatkan risiko kepada keselamatan makanan.

✍️ KESIMPULAN

Program Jaminan Keselamatan Makanan bukan sekadar untuk mendapatkan sijil atau melepasi audit.

Ia adalah sistem untuk memastikan makanan yang dihasilkan selamat, konsisten dan boleh dipercayai.

Bagi kilang rempah, pendekatan terbaik ialah menggabungkan:

MeSTI + GMP + HACCP + Kawalan Pembekal + Pensampelan Berasaskan Risiko + Traceability + Verification

Kerana...

“Rempah yang baik bukan hanya yang sedap baunya. Rempah yang baik ialah rempah yang selamat sampai ke tangan pengguna.”

🌶️ Keselamatan makanan bermula sebelum rempah dikisar..... ia bermula daripada kawalan bahan mentah dan sistem yang kukuh di kilang.

Sazly Tulih

*Idea menulis sebab dok sebelah team Babas semasa Persidangan Keselamatan Makanan 2026

18/08/2026

🎙️ PODCAST KESELAMATAN MAKANAN – SEMBANG SERIUS

ADA APA DENGAN LABEL❓

Tahukah anda, label pada sesuatu produk makanan bukan sekadar memaparkan nama dan maklumat produk, malah membantu pengguna membuat pilihan yang lebih bijak dan selamat?

Jangan lepaskan peluang untuk mengikuti perbincangan mengenai kepentingan membaca dan memahami label makanan sebelum membuat pilihan, demi memastikan makanan yang dibeli adalah selamat dan berkualiti untuk anda sekeluarga.

📌 Tarikh : 20 Ogos 2026
📌 Masa : 3:00 petang
📌 Panel : Puan Safura binti Mohd Nasir
Ketua Penolong Pengarah
Cawangan Standard dan Codex
Program Keselamatan dan Kualiti Makanan

🎓 E-sijil disediakan kepada peserta.

Keselamatan makanan adalah tanggungjawab kita bersama.

12/08/2026

Jangan Panik.....!!

Baca dulu...

12/08/2026

💡 Tahukah anda?

Penggunaan boraks atau borax dalam penyediaan makanan termasuk sotong kembang adalah dilarang.

06/08/2026

Bahaya bahan mentah

Histamine Dalam Ikan: Racun Yang Tidak Hilang Walaupun Dimasak

Oleh: Sazly Tulih

Ramai yang menyangka jika ikan sudah dimasak dengan sempurna, ia pasti selamat dimakan. Hakikatnya, terdapat satu bahaya yang tidak dapat dihapuskan oleh haba, iaitu histamine.

Histamine terbentuk apabila ikan tidak disimpan pada suhu yang sesuai selepas ditangkap. Bakteria akan menukarkan asid amino histidine yang terdapat secara semula jadi dalam ikan kepada histamine. Apabila kandungannya menjadi tinggi, pengambilan ikan tersebut boleh menyebabkan keracunan histamine atau scombroid poisoning.

Ikan yang sering dikaitkan dengan risiko ini termasuk tuna, tongkol, kembung, cencaru, mackerel dan sardin. Namun begitu, mana-mana ikan juga boleh mengalami pembentukan histamine jika pengendaliannya tidak mengikut amalan yang betul.

Antara tanda keracunan histamine ialah muka menjadi merah secara tiba-tiba, sakit kepala, ruam dan kegatalan, rasa panas pada muka dan leher, jantung berdebar, loya, muntah serta cirit-birit. Gejala ini biasanya muncul dalam beberapa minit hingga dua jam selepas memakan ikan yang tercemar.

Apa yang lebih membimbangkan ialah histamine tidak musnah walaupun ikan digoreng, direbus, dibakar atau dikukus. Ini bermakna, ikan yang kelihatan masak dengan sempurna masih boleh menyebabkan keracunan jika histamine telah terbentuk sebelum proses memasak.

Oleh itu, langkah pencegahan adalah sangat penting. Ikan hendaklah disejukkan atau diletakkan di atas ais sebaik sahaja ditangkap, disimpan pada suhu 0–4°C dan tidak dibiarkan terlalu lama pada suhu bilik. Pengguna juga disarankan membeli ikan daripada premis yang mengamalkan pengendalian dan penyimpanan yang baik.

Ingatlah, memasak boleh membunuh bakteria, tetapi tidak dapat memusnahkan histamine yang telah terbentuk. Keselamatan makanan bermula daripada cara makanan dikendalikan, bukan sekadar cara ia dimasak.

04/08/2026

KENAPA AYAM GEPUK DAH HILANG SPARK?

Dulu nampak ayam gepuk sahaja terus teringin.

Ayam rangup.
Sambal pedas.
Nasi panas.
Makan sambil berpeluh pun puas.

Tetapi bila terlalu banyak kedai menjual menu yang hampir sama, excitement itu mula hilang.

Apa yang dulu dianggap “special” akhirnya menjadi biasa.

Kita mula penat dengan sambal yang semakin pedas, portion yang berlebihan dan rasa yang kadang-kadang hampir serupa antara satu kedai dengan kedai lain.

Lalu perlahan-lahan kita kembali kepada nasi lemak, nasi kerabu dan nasi dagang.

Adakah ini rebound?

Mungkin ya.

Dalam psikologi pemakanan, kita mudah tertarik kepada makanan baharu kerana novelty. Tetapi novelty tidak kekal lama.

Bila otak sudah terlalu biasa dengan rasa yang kuat, kita mula mencari makanan yang lebih familiar, seimbang dan mempunyai nilai emosi.

Nasi lemak bukan sekadar nasi santan.

Nasi kerabu bukan sekadar nasi biru.

Nasi dagang bukan sekadar nasi dengan gulai ikan.

Makanan ini membawa memori sarapan dengan keluarga, warung tepi jalan, perjalanan balik kampung dan rasa yang sudah lama melekat dalam hidup kita.

Ayam gepuk memberi thrill.

Tetapi nasi lemak, nasi kerabu dan nasi dagang memberi comfort.

Trend makanan datang dan pergi.

Namun akhirnya, lidah kita sering kembali kepada makanan yang membuatkan kita rasa seperti berada di rumah.