Terengganu Strategic & Integrity Institute - TSIS

25/09/2026

𝐋𝐏𝐓𝟐: 𝐑𝐌𝟏.𝟒𝟑 𝐛𝐢𝐥𝐢𝐨𝐧 𝐦𝐚𝐬𝐢𝐡 𝐝𝐢𝐩𝐞𝐫𝐭𝐢𝐤𝐚𝐢.
𝐋𝐏𝐓𝟑: “𝐊𝐞𝐤𝐚𝐧𝐠𝐚𝐧 𝐤𝐞𝐰𝐚𝐧𝐠𝐚𝐧.”

LPT2 dan LPT3 terus menjadi isu yang sering dibangkitkan dan dibahaskan di Parlimen.

𝗟𝗣𝗧𝟮 𝗱𝗲𝗻𝗴𝗮𝗻 𝗽𝗲𝗿𝘀𝗼𝗮𝗹𝗮𝗻 𝗥𝗠𝟭.𝟰𝟯 𝗯𝗶𝗹𝗶𝗼𝗻 𝗵𝘂𝘁𝗮𝗻𝗴 𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗮𝘀𝗶𝗵 𝗯𝗲𝗹𝘂𝗺 𝗱𝗶𝗹𝗮𝗻𝗴𝘀𝗮𝗶𝗸𝗮𝗻, 𝗺𝗮𝗻𝗮𝗸𝗮𝗹𝗮 𝗯𝗮𝗴𝗶 𝗟𝗣𝗧𝟯, 𝗞𝗲𝗿𝗮𝗷𝗮𝗮𝗻 𝗺𝗲𝗻𝘆𝗮𝘁𝗮𝗸𝗮𝗻 “𝗸𝗲𝗸𝗮𝗻𝗴𝗮𝗻 𝗸𝗲𝘄𝗮𝗻𝗴𝗮𝗻” 𝘀𝗲𝗵𝗶𝗻𝗴𝗴𝗮 𝗽𝗲𝗻𝗱𝗲𝗸𝗮𝘁𝗮𝗻 𝗽𝗲𝗻𝘀𝘄𝗮𝘀𝘁𝗮𝗮𝗻 𝗱𝗶𝗽𝗲𝗿𝘁𝗶𝗺𝗯𝗮𝗻𝗴𝗸𝗮𝗻.

Rentetan perbahasan ini membawa kepada persoalan yang lebih besar: bagaimanakah keutamaan pembangunan infrastruktur antara negeri sebenarnya ditentukan?

Di beberapa negara, pengagihan fiskal dan keperluan pembangunan wilayah menggunakan formula serta indikator yang lebih tersusun, antaranya mengambil kira jumlah penduduk, jurang pembangunan, kapasiti fiskal, kos penyediaan perkhidmatan serta faktor geografi. Pendekatan sebegini membantu mengurangkan kebergantungan kepada pertimbangan secara budi bicara dan percaturan politik.

𝗠𝗮𝗹𝗮𝘆𝘀𝗶𝗮 𝗷𝘂𝗴𝗮 𝘄𝗮𝗷𝗮𝗿 𝗺𝗲𝗺𝗽𝗲𝗿𝘁𝗶𝗺𝗯𝗮𝗻𝗴𝗸𝗮𝗻 𝗳𝗼𝗿𝗺𝘂𝗹𝗮 𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗹𝗲𝗯𝗶𝗵 𝗷𝗲𝗹𝗮𝘀 𝗱𝗮𝗻 𝘁𝗲𝗹𝘂𝘀 𝗱𝗮𝗹𝗮𝗺 𝗺𝗲𝗻𝗲𝗻𝘁𝘂𝗸𝗮𝗻 𝗸𝗲𝘂𝘁𝗮𝗺𝗮𝗮𝗻 𝗽𝗲𝗺𝗯𝗮𝗻𝗴𝘂𝗻𝗮𝗻 𝗶𝗻𝗳𝗿𝗮𝘀𝘁𝗿𝘂𝗸𝘁𝘂𝗿 𝗮𝗻𝘁𝗮𝗿𝗮 𝗻𝗲𝗴𝗲𝗿𝗶, 𝘀𝘂𝗽𝗮𝘆𝗮 𝗮𝗴𝗶𝗵𝗮𝗻 𝗯𝘂𝗸𝗮𝗻 𝘀𝗮𝗵𝗮𝗷𝗮 𝗯𝗲𝗿𝗴𝗮𝗻𝘁𝘂𝗻𝗴 𝗸𝗲𝗽𝗮𝗱𝗮 𝗸𝗲𝗺𝗮𝗺𝗽𝘂𝗮𝗻 𝗳𝗶𝘀𝗸𝗮𝗹 𝘀𝗲𝗺𝗮𝘀𝗮, 𝘁𝗲𝘁𝗮𝗽𝗶 𝘁𝘂𝗿𝘂𝘁 𝗺𝗲𝗻𝗴𝗮𝗺𝗯𝗶𝗹 𝗸𝗶𝗿𝗮 𝗸𝗲𝗽𝗲𝗿𝗹𝘂𝗮𝗻 𝗱𝗮𝗻 𝗷𝘂𝗿𝗮𝗻𝗴 𝗽𝗲𝗺𝗯𝗮𝗻𝗴𝘂𝗻𝗮𝗻 𝘄𝗶𝗹𝗮𝘆𝗮𝗵.

24/09/2026

𝗟𝗶𝗳𝗲𝘀𝘁𝘆𝗹𝗲 𝗜𝗻𝗳𝗹𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻: 𝗣𝗲𝗻𝗱𝗮𝗽𝗮𝘁𝗮𝗻 𝗠𝗲𝗻𝗶𝗻𝗴𝗸𝗮𝘁, 𝗚𝗮𝘆𝗮 𝗛𝗶𝗱𝘂𝗽 𝗧𝘂𝗿𝘂𝘁 𝗕𝗲𝗿𝘂𝗯𝗮𝗵

Pernah rasa gaji dah naik, tapi masih rasa duit tak cukup?

Apabila pendapatan meningkat, gaya hidup dan corak perbelanjaan juga boleh berubah secara beransur-ansur tanpa disedari. Perubahan kecil yang berterusan boleh menyebabkan komitmen dan perbelanjaan meningkat.

Fenomena ini dikenali sebagai 𝗟𝗶𝗳𝗲𝘀𝘁𝘆𝗹𝗲 𝗜𝗻𝗳𝗹𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻 𝗮𝘁𝗮𝘂 𝗟𝗶𝗳𝗲𝘀𝘁𝘆𝗹𝗲 𝗖𝗿𝗲𝗲𝗽.

Lebih membimbangkan, bukan sahaja simpanan gagal bertambah, malah simpanan yang sebelum ini berjaya dikumpulkan juga boleh mula digunakan untuk menampung perbelanjaan.

💡 Salah satu pendekatan yang boleh dipertimbangkan ialah memperuntukkan 𝘀𝗲𝗯𝗮𝗵𝗮𝗴𝗶𝗮𝗻 𝗱𝗮𝗿𝗶𝗽𝗮𝗱𝗮 𝗯𝗼𝗻𝘂𝘀 𝗮𝘁𝗮𝘂 𝗸𝗲𝗻𝗮𝗶𝗸𝗮𝗻 𝗽𝗲𝗻𝗱𝗮𝗽𝗮𝘁𝗮𝗻 𝗸𝗲𝗽𝗮𝗱𝗮 𝘀𝗶𝗺𝗽𝗮𝗻𝗮𝗻, sebagai tambahan kepada simpanan sedia ada.

𝗣𝗲𝗻𝗱𝗮𝗽𝗮𝘁𝗮𝗻 𝗺𝗲𝗻𝗶𝗻𝗴𝗸𝗮𝘁, 𝘀𝗶𝗺𝗽𝗮𝗻𝗮𝗻 𝗺𝗲𝗻𝗶𝗻𝗴𝗸𝗮𝘁 𝗮𝗸𝗮𝗻 𝗺𝗲𝗺𝗯𝗮𝘄𝗮 𝗸𝗲𝗽𝗮𝗱𝗮 𝗺𝗮𝘀𝗮 𝗱𝗲𝗽𝗮𝗻 𝗹𝗲𝗯𝗶𝗵 𝘀𝗲𝗹𝗲𝘀𝗮 𝗯𝘂𝗸𝗮𝗻 𝘀𝗲𝗸𝗮𝗱𝗮𝗿 𝗴𝗮𝘆𝗮 𝗵𝗶𝗱𝘂𝗽 𝗺𝗲𝘄𝗮𝗵 𝘀𝗲𝗺𝗮𝘀𝗮

23/09/2026

𝗧𝗘𝗥𝗘𝗡𝗚𝗚𝗔𝗡𝗨 𝗞𝗘 𝗔𝗥𝗔𝗛 𝗛𝗔𝗕 𝗧𝗘𝗡𝗔𝗚𝗔 𝗛𝗜𝗝𝗔𝗨 𝗚𝗟𝗢𝗕𝗔𝗟 𝗠𝗘𝗟𝗔𝗟𝗨𝗜 𝗣𝗘𝗡𝗝𝗔𝗡𝗔𝗔𝗡 𝗔𝗠𝗠𝗢𝗡𝗜𝗔 𝗛𝗜𝗝𝗔𝗨

Kerajaan Negeri Terengganu kini melangkah ke hadapan dalam agenda peralihan tenaga hijau menerusi penerokaan projek Ammonia Hijau, Mini-Hidro, dan Tenaga Boleh Baharu (RE) berskala besar, menepati Pelan Teknologi Hijau Terengganu (PITiH2030) yang dirancang Kerajaan Negeri dibawah Menteri Besar Terengganu, YAB Dato Seri Ir Dr Ahmad Samsuri Mokhtar.

Langkah strategik ini turut mendapat perhatian antarabangsa apabila Terengganu dijemput membentangkan inisiatif ini di Ibu Pejabat International Maritime Organization (IMO), London bersempena persidangan 12th Session of the IMO Sub-Committee on Carriage of Cargoes and Containers (CCC 12) dengan kerjasama syarikat multinasional dan swasta pada 15 & 16 September 2026.

Impak & Inisiatif Utama:
1. Ammonia Hijau sebagai Green Bunkering: Memanfaatkan sumber air tempatan sebagai feedstock untuk membekalkan bahan api maritim rendah karbon bagi perkapalan antarabangsa.

2. Sokongan Mini-Hidro: Penjanaan tenaga bersih berterusan bagi menyokong operasi unit elektrolisis dan pemprosesan ammonia.

3. Peluang Pelaburan & Kerjaya: Membuka rantaian nilai holistik (huluan ke hiliran), menarik pelaburan berimpak tinggi, dan mewujudkan peluang pekerjaan kemahiran tinggi tempatan.

Dengan kedudukan geografi yang strategik dan sumber semula jadi yang kaya, Terengganu bersedia memimpin rantaian nilai tenaga hijau di rantau Asia Tenggara.

Prof. Madya Dr. Mohd Hanif Yaacob
Pakar Perunding TSIS

23/09/2026

𝗦𝗮𝘆𝗮 𝗺𝗮𝘀𝗶𝗵 𝘁𝗲𝗿𝗶𝗻𝗴𝗮𝘁 𝗱𝗮𝗻 𝘀𝗮𝗻𝗴𝗮𝘁 𝘁𝗲𝗿𝘁𝗮𝗿𝗶𝗸 𝗱𝗲𝗻𝗴𝗮𝗻 𝘂𝗰𝗮𝗽𝗮𝗻 𝗠𝗲𝗻𝘁𝗲𝗿𝗶 𝗕𝗲𝘀𝗮𝗿 𝗧𝗲𝗿𝗲𝗻𝗴𝗴𝗮𝗻𝘂 𝗱𝗮𝗹𝗮𝗺 𝘀𝗮𝘁𝘂 𝗺𝗮𝗷𝗹𝗶𝘀 𝘀𝗲𝗯𝗲𝗹𝘂𝗺 𝗶𝗻𝗶.

Kata beliau, “Saya amat berharap agar acara dan hiburan yang diadakan di negeri ini benar-benar menjadi platform yang merehatkan jiwa, menyegarkan minda dan menyejahterakan masyarakat ke arah mencapai keredaan Allah SWT.”

Kenyataan ringkas beliau ini bukan sahaja menggambarkan keterbukaan Kerajaan Negeri Terengganu terhadap penganjuran sebarang acara dan hiburan di negeri ini, malah lebih penting menggariskan ‘benchmark’ bagi setiap acara dan hiburan yang diadakan itu. Penanda aras ini bukan sahaja perlu menjadi panduan penting kepada pihak penganjur, bahkan lebih mustahak untuk diterjemahkan dahulu terutamanya oleh pihak berkuasa tempatan (PBT), melalui pelesenan dan pengawalseliaan supaya meningkatkan kepatuhan terhadap enakmen, kaedah-kaedah dan garis panduan yang berkenaan.

Namun, apabila berulang kali berlaku isu ketidakpatuhan ini sehingga mencetuskan kontroversi awam, tanpa dinafikan bahawa pihak penganjur memang patut dipertanggungjawabkan atas kesalahan itu, persoalan yang lebih besar yang perlu dijawab ialah sejauh manakah kerangka tadbir urus dan amalan sedia ada di peringkat PBT benar-benar berkesan dalam menangani isu ini lebih-lebih lagi sebelum acara atau hiburan itu dilangsungkan?

Ikuti kupasan penuh dari perspektif TSIS menerusi penulisan En. Mohd Eikhwan M. Ali, Pegawai Eksekutif Strategi TSIS.

Saya masih teringat dan sangat tertarik dengan ucapan Menteri Besar Terengganu dalam satu majlis sebelum ini. Kata beliau, “Saya amat berharap agar acara dan hiburan yang diadakan di negeri ini benar-benar menjadi platform yang merehatkan jiwa, menyegarkan minda dan menyejahterakan masyarakat ke a...

23/09/2026

MEMBINA MASA DEPAN PELANCONGAN HALAL: PERSPEKTIF DARI WHATOC KRABI 2026

Terengganu Strategic & Integrity Institute (TSIS) telah menyertai World Halal & Tourism Conference (WHATOC Krabi 2026) yang berlangsung pada 2 hingga 5 September 2026 di Krabi, Thailand.

Penyertaan ini membuka ruang kepada perkongsian ilmu dan pengalaman rentas negara mengenai perkembangan pelancongan halal dan mesra Muslim.

Namun, lebih daripada sekadar penyertaan, terdapat satu perspektif utama;

Masa depan pelancongan halal bukan lagi sekadar mengenai makanan halal dan kemudahan solat, tetapi tentang pembinaan sebuah ekosistem pelancongan yang dipercayai, bermakna, inklusif dan lestari.

10 perspektif utama daripada WHATOC Krabi 2026 dirumuskan untuk melihat bagaimana perubahan ini boleh diterjemahkan dalam konteks pembangunan pelancongan Terengganu.

Bagi Terengganu, pendekatan ini membuka ruang untuk menghubungkan warisan Islam, identiti Melayu, alam semula jadi, komuniti dan produk halal sedia ada bagi membentuk pengalaman pelancongan yang lebih bermakna dan bernilai.

Daripada pematuhan kepada pengalaman.
Daripada pengalaman kepada makna.
Daripada pelancongan kepada pembangunan ekosistem ekonomi dan komuniti.

23/09/2026

𝗞𝗘𝗣𝗘𝗥𝗟𝗨𝗔𝗡 𝗣𝗦𝗜𝗞𝗢𝗟𝗢𝗚𝗜 𝗗𝗜 𝗧𝗘𝗠𝗣𝗔𝗧 𝗞𝗘𝗥𝗝𝗔

“Kenapa saya sudah tidak seronok bekerja?”

Persoalan ini merupakan antara signal hilang motivasi di tempat kerja.

Teori Penentuan Kendiri (Self-determination theory) mula diperkenalkan oleh ahli psikologi Edward Deci dan Richard Ryan sejak tahun 1980-an, dan kekal relevan sehingga kini. Menurut teori ini, motivasi bukan sesuatu yang wujud secara automatik dalam diri pekerja. Ia bergantung kepada sejauh mana tiga keperluan psikologi asas mereka dipenuhi.

3 Keperluan Psikologi Asas tersebut ialah :

1. Autonomi : Rasa mempunyai kawalan dan pilihan dalam cara kerja dilakukan, bukan sekadar mengikut arahan tanpa ruang untuk berfikir

2. ⁠Kecekapan - Rasa mampu dan berjaya melaksanakan tugas, hasil daripada peluang berkembang dan diberi cabaran yang sesuai.

3. ⁠Hubungan Sosial - Rasa disokong, dihargai dan menjadi sebahagian daripada pasukan.

Kajian meta-analisis oleh Hagger & Star (2026) mengesahkan bahawa teori ini turut terpakai secara konsisten di tempat kerja. Di sinilah peranan bos menjadi penentu.
Kajian mendapati bahawa apabila pemimpin secara aktif menyokong ketiga-tiga keperluan ini, ia secara langsung mendorong motivasi kendiri pekerja iaitu jenis motivasi yang datang dari dalam (bukan kerana takut ditegur atau sekadar mengejar bonus).

Motivasi kendiri ialah perkara paling konsisten diterjemahkan kepada prestasi dan kesejahteraan yang lebih baik.

Jadi, jika pasukan kita berdepan krisis burnout atau hilang semangat, mungkin yang perlu kita tanya ialah,
Bagaimanakah kita dapat memenuhi keperluan asas psikologi ini terhadap pekerja kita.

Sokongan pemimpin dalam memenuhi autonomi, kecekapan dan hubungan sosial pekerja amat signifikan untuk kesejahteraan organisasi.

22/09/2026

𝗠𝗘𝗠𝗣𝗘𝗥𝗞𝗨𝗞𝗨𝗛 𝗣𝗘𝗟𝗔𝗞𝗦𝗔𝗡𝗔𝗔𝗡 𝗕𝗘𝗟𝗔𝗡𝗝𝗔𝗪𝗔𝗡 𝗧𝗘𝗥𝗘𝗡𝗚𝗚𝗔𝗡𝗨 𝟮𝟬𝟮𝟲

72.3% daripada 65 inisiatif Belanjawan Terengganu 2026 telah diambil tindakan atau selesai. Perkembangan ini menjadi antara fokus utama dalam Mesyuarat ICC-KGI Bil. 2/2026 yang berlangsung semalam di Bilik Gerakan, Tingkat 17, Wisma Darul Iman.

Dipengerusikan oleh Setiausaha Kerajaan Negeri Terengganu, YB Dato' Haji Mohd Azmi bin Mohamad Daham, mesyuarat meneliti perkembangan semasa pelaksanaan inisiatif Belanjawan 2026 serta perkara-perkara yang masih memerlukan perhatian dan tindakan lanjut.

Walaupun sebahagian besar inisiatif telah menunjukkan perkembangan positif, masih terdapat inisiatif yang berada pada peringkat perancangan. Justeru, gerak kerja pelaksanaan akan terus diperkemas dan diberi penumpuan bagi memastikan baki inisiatif dapat diselesaikan menjelang akhir tahun.

Sebagai Sekretariat ICC-KGI, TSIS terus menyokong proses penyelarasan, pemantauan dan pelaporan kemajuan pelaksanaan, supaya setiap inisiatif dapat bergerak dengan lebih tersusun dan berfokus.

Yang dirancang perlu dilaksanakan.
Yang dilaksanakan perlu dipantau.
Dan yang memberi manfaat kepada rakyat perlu dipastikan keberhasilannya.

22/09/2026

𝗣𝗲𝗿𝗮𝗻𝗰𝗮𝗻𝗴𝗮𝗻 𝘀𝗲𝗵𝗲𝗯𝗮𝘁 𝗺𝗮𝗻𝗮 𝗽𝘂𝗻 𝗮𝗸𝗮𝗻 𝘁𝗶𝗻𝗴𝗴𝗮𝗹 𝘀𝗲𝗯𝗮𝗴𝗮𝗶 𝗱𝗿𝗮𝗳 𝗷𝗶𝗸𝗮 𝗽𝗿𝗼𝘀𝗲𝘀 𝗲𝗸𝘀𝗲𝗸𝘂𝘀𝗶𝗻𝘆𝗮 𝗹𝗼𝗻𝗴𝗴𝗮𝗿.

Hakikatnya dalam organisasi, strategi menentukan destinasi, manakala operasi adalah kenderaan yang membawanya sampai. Cabaran utama bukan pada memilih mana yang lebih penting, tetapi bagaimana memastikan keupayaan strategik dan kecekapan operasi bergerak seirama tanpa ada jurang pemisah.

Jemput baca perkongsian ringkas mengenai kepentingan menyelaraskan hala tuju dan tindakan ini.

https://tsis.terengganu.gov.my/think-strategically-execute-operationally/

Dalam sesebuah organisasi, kejayaan bukan hanya bergantung kepada sejauh mana baiknya sesuatu perancangan, tetapi juga kepada sejauh mana perancangan tersebut diterjemahkan kepada tindakan yang berkesan. Di sinilah pentingnya memahami perbezaan antara strategi dan operasi.

22/09/2026

Tahukah anda?

Di Terengganu, terdapat 40 Pusat Khidmat Masyarakat (PKM) yang merangkumi:

🏢 32 Pusat Khidmat Masyarakat ADUN
🏛️ 8 Pusat Khidmat Masyarakat Parlimen

Ini bermakna setiap kawasan DUN dan Parlimen di negeri kita mempunyai saluran perkhidmatan setempat untuk rakyat mendapatkan khidmat, menyampaikan aduan serta membawa perkara yang memerlukan perhatian dan tindakan.

Selaras dengan visinya, PKM berusaha menjadi peneraju dalam memberikan perkhidmatan yang membantu memajukan negeri dan menyejahterakan rakyat.

Antara misi utama PKM adalah untuk:

✅ Menjadi pusat perkhidmatan rakyat yang mencerminkan keprihatinan Kerajaan Negeri.
✅ Membantu menangani permasalahan rakyat sebaik mungkin.
✅ Menjadi penghubung dan pemudah cara antara rakyat, wakil rakyat serta kerajaan.
✅ Mewujudkan persekitaran pejabat dan budaya kerja yang kemas, seragam dan mesra rakyat.

Di sebalik perjalanan setiap PKM, usaha penyelarasan pengurusan wajar dilaksanakan secara teratur oleh bagi memastikan operasi dan penyampaian perkhidmatan berjalan dengan lancar serta berkesan.

20/09/2026

𝗭𝗮𝗺𝗮𝗻 𝘀𝗲𝗸𝗮𝗿𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗲𝗺𝘂𝗮 𝗶𝗻𝗳𝗼 𝗱𝗶 𝗵𝘂𝗷𝘂𝗻𝗴 𝗷𝗮𝗿𝗶, 𝘁𝗮𝗽𝗶 𝘀𝗲𝗷𝗮𝘂𝗵 𝗺𝗮𝗻𝗮 𝗸𝗲𝘀𝗮𝗵𝗶𝗵𝗮𝗻 𝗺𝗮𝗸𝗹𝘂𝗺𝗮𝘁 𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗸𝗶𝘁𝗮 𝗯𝗮𝗰𝗮?🤔

Biar pun teknologi makin canggih, media konvensional tetap berdiri teguh sebagai rujukan utama untuk berita yang berautoriti dan sahih.

Memang betul ada cabaran seperti kos yang tinggi dan penyampaian yang sekadar sehala, akan tetapi kita tidak boleh menafikan bahawa media konvensional masih relevan.