Di sebuah perkampungan yang bersih dan tenang, berdiri dengan megahnya sebuah institusi pengajian agama yang menampung hampir 300 orang pelajar. Maktab Mahmud Kuala Muda merupakan sebuah sekolah agama yang memiliki sejarah yang menarik untuk di kaji dan diimbas kembali. Tanggal 31-01-1957, sebuah kelas agama yang menggunakan bahasa arab sebagai bahasa perantaraan dibuka hasil daripada inisiasif ya
ng dijalankan oleh ahli kariah kawasan-kawasan yang di sekitar Bukit Meriam dan Kota Kuala Muda. Antara langkah awal yang diambil oleh penduduk kampung ialah menubuhkan sebuah Jawatan Kuasa (JK) yang dianggotai oleh Tuan Mat Khir b. Abdullah Mat Diah (Naib Pengerusi), Hj. Sidik Salleh dan lain-lain. Kelas agama ini berpusat di Balai Lentang Masjid Sintok Bugis dan dinamakan dengan “Tarbiah An-Nashiin”. Ia terbuka kepada pelajar lelaki dan mempunyai seramai 25 orang pelajar. Pada masa itu, guru-guru yang mengajar adalah sukarelawan, mereka ialah Us. Syafie Hj. Desa, Hj. Abdul Hamid Ahmad, dan Abdul Rahman Abdullah. Mereka menjalankan tugas secara bergilir-gilir setiap hari. Mesyuarat JK telah diadakan pada 05-11-1958 dan berkeputusan membuka kelas pengajian kepada pelajar perempuan. Keadaan ini mendapat sambutan yang memberansangkan oleh semua pihak. Penambahan bilangan pelajar kepada 60 orang menyebabkan pihak JK menjalankan pengajian di sebuah bangunan yang bernama “Rumah Syarikat Belia”. Perjumpaan di Sek. Ren. Keb. Bukit Meriam telah diadakan anjuran AJK Pengasas pada 15-11-1960 dan dihadiri oleh orang ramai termasuk Tuan Hj. Saad Said (Pen. Kadi Alor Star), Ketua Kadi Kuala Muda dan lain-lain kehormat. Hasil daripada perjumpaan tersebut ialah tertubuhnya sebuah lembaga untuk mentadbir Tarbiah An-Nashiin, lalu Tarbiah An-Nashiin ditukarkan namanya kepada Sekolah Arab Tarbiah An-Nashiin atau Sekolah Menengah Agama An-Nashiin (SMATAN). Mesyuarat lembaga sekolah kali pertama dibuat pada 20-1-1961 yang terdiri daripada 20 orang AJK termasuk pengerusi dan setiausaha. Lalu,keputusan untuk mendapatkan dan memberi bantuan kewangan serta saguhati kepada guru-guru diambil. Mata pelajaran yang diajar di SMATAN adalah berdasarkan sukatan mata pelajaran Pejabat Agama Negeri Kedah iaitu Fekah, Tauhid, Al-Quran Waddin, Ta’bir, Mutolaah, Mahfuzot, Imlak, Khat, Nahu, Sejarah, Geografi, Sihhah(sains) dan lain-lain kecuali pelajaran vokasional dan Bahasa Inggeris. Sesi persekolahan pada masa itu disusun bermula dari jam 8.00 pagi hingga 12.00 tengah hari dengan kadar lima (5) mata pelajaran sehari. BERPINDAH KE TAPAK BARU
Setelah beberapa tahun, bermula pada 12-01-1962, tapak sekolah telah ditukarkan ke bangunan baru iaitu bangunan pada masa kini, di Kampung Sintok Bugis. Ini kerana bangunan terdahulu diambil oleh kerajaan dan dijadikan sebuah klinik. Bangunan baru dibina secara bergotong-royong antara pihak sekolah dengan penduduk kampung iaitu Blok A dan telah menelan belanja lebih kurang RM 600.00. Bermula pada tahun ini juga, beberapa mata pelajaran baru telah diserap masuk seperti Bahasa Melayu dan Bahasa Inggeris. Tenaga pelajar pada ketika itu antaranya ialah Us. Ahmad Hj. Thalib, Us. Zaki Noor, Us, Omar Saad dan Us. Jamil Marzuki pada tahun 1966. Pada tahun ini, bilangan pelajar meningkat kepada 114 orang. PERASMIAN TARBIAH NASHIIN
SMATAN membangun dengan jayanya dan semakin mendapat sambutan daripada masyarakat. Oleh itu, pada tarikh 28-06-1967, SMATAN telah dibuka secara rasmi dan majlis perasmiannya telah dijalankan sendiri oleh Tengku Abdul Malik Ibn Sultan Badlishah (Adinda Sultan Kedah). Peperiksaan Sijil Rendah Pelajaran (SRP) mula dilaksanakan di SMATAN pada tahun 1970. Pada tahun 1976, Us. Yusuf mula bertugas di SMATAN dan mengajar mata pelajaran Tafsir dan Nahu. Pada tahun ini juga, pihak sekolah menerima bantuan sebanyak RM15000.00 daripada Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia, Dato’ Hj. Othman Abdullah. Tahun 1981, Peperiksaan Sijil Rendah Ugama (SRU) mula diwujudkan. Tahun 1982, Mula mendapat biasiswa daripada kerajaan pusat. Bantuan buku teks pinjaman diberikan oleh Kementerian Pelajaran Malaysia bermula pada 18-05-1983. Bilangan guru sebelum ini adalah sebanyak 8 orang telah bertambah menjadi 13 orang. Guru-guru yang baru bertugas ialah Us. Harun Hj. Daud dan Us. Syawal Ahmad. Bilangan pelajar p**a meningkat sebanyak 130 orang menjadikan jumlah keseluruhan pelajar seramai 244 orang. Tahun 1984, Guru-guru mengambil peperiksaan Normal Class III.
10 Tahun Kemudian…
Bangunan Blok B mula dibina bertentangan Blok A. Penambahan bangunan ini di biayai sepenuhnya oleh Kerajaan Pusat dan segala urusan pembelian tanah diuruskan oleh Bendahari Lembaga Pentadbir, Us. Ismail Abdullah. Berikutnya, pada tahun 1998, dua buah bangunan ditambah lagi iaitu Blok C disisi kanan bangunan Blok A, dan bangunan perpustakaan disisi kiri Blok A. Krisis Sekolah Agama Rakyat…
Tahun 2002 merupakan antara tahun yang pastinya tidak dapat dilupakan, kerana tarikh keramat inilah tercetusnya krisis Sekolah Agama Rakyat ( SAR) apabila Kerajaan Pusat bertindak menghentikan bantuan kepada SAR. Akibatnya , SAR menghadapi kemerosotan kerana beberapa tawaran yang dibuat oleh Kementerian umpamanya kepada Guru-guru SAR untuk diserapkan kepada Kementerian Pelajaran Malaysia ( KPM ) dan menjadi guru di Sekolah Kementerian. Begitu juga peluang diberikan kepada para pelajar SAR untuk berpindah ke sekolah Kementerian telah menyebabkan perpindahan besar-besaran pelajar SAR. Berwajah Baru….. Bulan Februari 2002 Us. Yusof Ismail telah meletakkan jawatan sebagai Pengetua dan digantikan oleh Us. Mansor Hj. Hashim. Pada bulan Disember 2003, satu perbincangan diantara Lembaga Maktab Mahmud (MM) dan Lembaga Pentadbir Sekolah. Pihak Lembaga MM menawarkan SMATAN diserahkan kepada Lembaga MM. Oleh itu, selepas perbincangan bersama Guru-guru, pihak sekolah bersetuju untuk menyerahkan SMATAN ke bawah naungan Kerajaan Negeri Kedah dan diletakkan di bawah Lembaga MM. Maktab Mahmud Kuala Muda…
SMATAN ditukarkan kepada Maktab Mahmud bermula Januari 2004. Maka dengan itu, bermulalah era Maktab Mahmud di Kuala Muda dan SMATAN dikenali p**a dengan nama “Maktab Mahmud Kuala Muda”. Kerajaan Negeri Kedah memberi bantuan dan menampung kos-kos perbelanjaan sekolah. Guru-guru p**a dikehendaki meletakkan jawatan sebagai guru Majlis Agama Islam Kedah dan memohon menjadi guru Lembaga Maktab Mahmud. Bertarikh 15-10-2005, Us. Hashim bertukar ke Maktab Mahmud Cawangan Kulim (MMKL). Dengan itu, bermula dari 16-10-2005, Us. Yahya b. Hj Ismail (bekas pelajar SMATAN 1982-1987)dilantik menjadi Pemangku Pengetua. Bermula 11-02-2007, pentadbiran Maktab Mahmud Kuala Muda diterajui oleh pengetua muda iaitu Us. Shafie bin Ismail sehingga 28.02.2009. Selepas Us. Shafie bertukar ke Maktab Mahmud Alor Setar, Us. Ahmad @ Ahmad Nasir bin Abidin dilantik menjadi pengetua baru bermula 01.03.2009 sehingga 2010. Kemudian diganti dengan Ustaz Mohd Shauki Bik bin Mohd Kassim sehingga 2014 kerana beliau dipindahkan ke Lembaga MM. Seterusnya Ustaz Mohamad Fouzi bin Ismail sehingga tahun 2016. Kemudian diganti p**a Ustaz Abdul Ghani bin Abidin hingga 31 Julai 2019. Selepas Ustaz Abdul Ghani ditukarkan ke SMKA Baling, Ustaz Pisal bin Abu Sepian menggantikan beliau pada 4 Ogos 2019 sehingga Ogos 2021. Setelah hampir 8 bulan ketiadaan pengetua, Maktab Mahmud Kuala Muda menyaksikan kehadiran pengetua baru yang memecah tradisi sebagai pengetua perempuan pertama yang menerajui bumi barakah Maktab Mahmud Kuala Muda. Ustazah Rosmiza binti Ahmad dilantik sebagai Pengetua Baru berkuatkuasa pada 17 April 2022. Kini dengan tertubuhnya Maktab Mahmud Kuala Muda di harap misi dan visi pihak sekolah untuk mencapai kembali keagungan sejarah silam menjadi nyata. InshaAllah.
