29/08/2025
Суурь сайн бол бариа сайн гэж 3 насны их ажил эхэллээ. Бага багаар хөгжөөд л байна шүү. Жилийнхээ овоо их төлөвлөгөөг гаргалаа, хийх л үлдлээ дээ. Багш хүүхдээ ядраахгүйг хичээнэ.
СӨБ-ийн насны аутизмтай хүүхдүүдэд чиглэсэн ганцаарчилсан хөтөлбөрт АБА сургалтын төв
29/08/2025
Суурь сайн бол бариа сайн гэж 3 насны их ажил эхэллээ. Бага багаар хөгжөөд л байна шүү. Жилийнхээ овоо их төлөвлөгөөг гаргалаа, хийх л үлдлээ дээ. Багш хүүхдээ ядраахгүйг хичээнэ.
17/08/2025
Жинхэнэ аз жаргал гэдэг нь бүх зүйл сайхан байх үед биш.
Хамгийн хүнд нөхцөлд ч баяр баяслыг олох мөч – тэр л жинхэнэ аз жаргал.
👉 Та хамгийн хэцүү үедээ ямар аз жаргалтай мөчийг мэдэрч байсан бэ?
Та аз жаргалыг мэдэрдэг үү? Та аз жаргалыг ханаас мэдэрдэг вэ? Бодож үзсэн үү?
13/05/2025
Хөлөгт тоглоом хийгээд 6 жил өнгөрсөн байна. Анагаагч бол хөлөгт тоглоом дээр гардаг зохиомол дүр ба түүний чадвар бусдыг эдгэх. Анх аутизмын төв нээх болоод залхуураад л энэ нэрийг шууд сонгосон. Анагаагчийн зорилго 4-5 хүүхдэд туслах байсан. Зорилгодоо хүрсэн гэж бодож байгаа.
09/05/2025
Celebrating my 6th year on Facebook. Thank you for your continuing support. I could never have made it without you. 🙏🤗🎉
Аутизмтай хүүхдийн асран хамгаалагчдын "burnout"-ын онцлог.
Судалгаанаас харахад хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн эцэг эхчүүдээс хамгийн их стресст өртөмтгий байдаг эцэг эхчүүд бол "хүнд хэлбэрийн аутизмтай хүүхдийн эцэг эхчүүд" байдаг. Би хамгийн анх аутизмтай хүүхдийн ээж аавтай уулзаж байхад надтай тухайн үед 12 настай хүнд хэлбэрийн аутизмтай хүүхдийн ээж холбогдож байсан. Түүний хоолой, ярианых нь өнгөнөөс л тэр хүн асар хүн нөхцөлд амьдардаг нь тодорхой байсан. Тухайн үед би ч их зүйл ойлгодоггүй байсан учир, би туршлага дутуугаа хэлээд л яриагаа дуусгаж байсан.
Одоо бодох нээ тэр ээжийн нөхцөлийг burnout буюу хар үгээр туйлдаа хүртлээ ядарсан, шантарсан байдал гэж хэл болно. Burnout их олон хэлбэрээр илэрч болдог: неврастения, түгшүүрийн эмгэг, хамгийн хүндээ депресс гэх мэт.
Энэ удаа неврастенияг авч үзье. Жишээ: урт удаан хугацаанд тогтмол их хэмжээний стресстэй яваа хүнд хэлбэрийн аутизмтай хүүхдийн ээж, ямар ч тусламж авдаггүй, ганцаараа энэ бүгдийг даван туулж яваа гэж бодъё.
Энэ тохиолдолд:
1 үе шатанд ээж "их уймраа"мартамхай, түргэн ууртай, маш их ядарч сульдсан хэр нь бүрэн амарч чадахгүй нойрны асуудалтай болно.
2 үе шатанд ядаргаа улам ихээр нэмэгдэж, нойрны асуудал улам хүндэрч, хоолны дуршил нэмэгдэнэ, психосоматикийн шинж тэмдэг илэрч толгой өвдөж, уйламтгай, "истеричный" болсон байна. Дайн дээр дажин гэж энэ байдлыг бусад хүмүүс ойлгохгүй тул түүний асуудлыг өөр дээрээ өлгөн авч, бүр нэмээд бусадтай сөргөлдөх хэрэг гарна.
3 үе шатанд депрессийн шинж тэмдгүүд илэрч эхэлнэ. Ээж мань юу ч хүсэхээ больсон байх ба, дуу, үнэр огт ойлгомжгүй туйлын яршигтай санагдах болно, нөгөө туслах гээд байгаа хүүхэд ч сонин биш болж, золтой л нэг амьд явахыг хичээнэ. энэ шатанд орсон бол танд мэргэжлийн эмчийн тусламж хэрэгтэй (та өрөө гарахад дэндүү хүнд шатанд орсон учир танд мэргэжлийн тусламж их хэрэгтэй. Гэхдээ та өөртөө бүрэн итгэлтэй байгаа бол энэ үе дээр ч гарах бүрэн боломжтой.) Хэрвээ та өмнөх 2 шатан дээр байгаа бол одоо юу хийх тухай бичье.
Ийм байдалд дийлэнх хүмүүс бие дотор болоод байгаа түгшүүрийн мэдрэмжийг түргэн дархын тулд дологоны ханд, бүүр цаашлаад архи, тамихаар тэнцвэржүүлэх гэж оролддог. Ууг нь серотонины хэрэгцээг нөхөх гэж оролдож байгаа нь нэг талаараа зөв ч энэ арга нь түр зуурын үр нөлөөтэй хамгийн төвөгтэй нь донтолт үүсгэх магадлалтай болохоор
хамгийн зөв шийдэх арга зам бол:
1 Бусдаас тусламж авах, өөрийгөө чөлөөлөх.
2 Физиологио ойлгох. Серотонины хэмжээ болон энергиэ нэмэгдүүлэхийн тулд йога, фитнес хийх.
3 Одоо байгаа нөхцөл бодитоор дүгнэж түнээс гарах гарцыг олох буюу үр дүнтэй үйлдэл хийж эхлэх.
Эцэст нь хэлэхэд бид яг л батарея шиг тодорхой хэмжээний энергийн нөөцтэй байдаг. Өөрт байгаа энергийн нөөцөө хамгаалж, нөхөн сэргээж байж нь бидний хариуцлага. Нэгэнт шавхсан зай ажилдаагүйтэй адилхан, хүн ч шавхагдахаар туйлын чухал зүйлээ ч орхих хэрэгтэй болдог шүү.
"Анагаагч" төв
Хүүхдээ аутизмтай гэж сонссон шинэ ээж аавуудад.
(Би 6 настай аутизмтай хүүхдийн ээжийн байна. Таны адил карьер хөөж яваад хүүхдээ хараад гэтээ суудаг болсон болно. Сэтгэл зүйч, зан үйл судлаач мэргэшилтэй)
Хүнд мэдээ сонсоод ихэнх хүмүүс "пост травматический шок" гэдэг зүйлийг мэдэрдгийг та мэдэх үү? Аутизм гэж хэлэхэд хөл дороос чинь газар алга болох шиг мэдрэмж төрсөн үү. Бид эхэн үед үүнийг төдийлөн анзаарч ойлгоод байх зай завсар, боломж ч гардаггүй.
Анзаарах ёстой зүйл бол энэ сөрөг мэдрэмжийг удаан тээж явах нь их хортой. Стресс нэмэгдэж, кортизолын хэмжээ ихсэн, сэтгэл санааг тогтворгүй, эмзэг болно, цаашлаад психосоматик үсч кортизолын бие бүрэлдэнэ (хэвлийгээрээ бүдүүн, нүүр хавантай, бөгтгөр). Мэдээж сэтгэл санаа тайван бус болохоор асуудал улам том болж, сөрөг бодлууд нэмэгдэнэ.
Гэхдээ ихэнх хүмүүс үүнийг даваад гардаг. Тэгэхээр та ч гэсэн хэр хурдан энэ бүгдийг хүлээн зөвшөөрч, даван гарч чадна төдий чинээ илүү сайн үр дүн таныг хүлээж байгаа.
Хэрвээ та ийм байдалд орсон байгаа бол:
Нэгдүгээрт, та хурдхан өөрийнхөө кортизолын хэмжээг бууруулах хэрэгтэй. Үүнд танд магний, в6 тус болно.
Хоёрдугаарт, өөртөө жоохон ч гэсэн орон зай өгч өөртэйгөө ажиллаж сурах хэрэгтэй. Та их стресстэй байна гэдэг нь танд маш олон шийдэгдээгүй асуудлууд байна гэсэн үг. Тэдгээр асуудлын голыг олохын тулд та эхлээд мэдрэмжээ ажиглаж, бодлоо анзаарч сураарай.
Гуравдугаарт сөрөг бодлоо эерэг болгох дасгалыг тогтмол хийж дадал болгох хэрэгтэй.
Хамгийн сүүлд хэрвээ та өөртөө тусалж чадсан бол одоо та хүүхдэдээ туслаарай. Аз жаргалтай ээжийн хажууд аз жаргалтай хүүхэд бий болдог.
Та их олон хүнтэй таарч, тэд болсон болоогүй их зүйлийг танд ярих байх. Ихэнх нь юу ч ойлгохгүй их л сөрөг зүйлийг ярьж, шүүж, болсон болоогүй зөвлөгөө өгнө. Гэхдээ та нэг зүйлийг ойлгоорой энэ бол таны амьдрал. Та хүн учир алдаж, онох эрхтэй. Гэхдээ хамгийн гайхалтай нь унаад босож ирэх хамгийн хүчтэй хүний хийж чаддаг зүйл шүү.
Логопед болон зан үйл засал 2 ялгаа:
Зөвхөн аутизмтай хүүхэд хэлд орохгүй байдаг биш ээ. Хэл ярианы чадварт нөлөөлдөг олон эмгэг байдаг. Жишээ нь: агнозия (дуу чимээ ялгаж сонсохгүй), сеснсомоторная алоллия (сонссон зүйлийнхээ утгыг ойлгохгүй, эсвэл утгагүй ярина) гэх мэт. Энэ тохиолдолд гол асуудал нь шинэ чадвар сурахаас илүү сонсголын аппарат болон тархины дуу чимээг ялган таних чадвар алдагдсантай холбоотой байдаг.
Энэ тохиолдолд хүүхэдтэй зан үйл засалчаас илүү логопед, дефектологтой ажиллах нь илүү үр дүнтэй.
Зан үйл засалч нь хүний үйлдлийг судлаад түүнийгээ өөрийнхөө аргаар заадаг бол (жишээ нь: ярих зан үйл - дуу авиа гаргах, үг яриа давтаж хэлэх, ялгаж нэрлэх, асуулт асуух, хариулах, диалог өрнүүлэх гэх мэт задлан судалдаг)
Логопед нь дуу авиа ялган сонсох, сонсгол хэл ярианы хослуулан ой санамжийг хөгжүүлэх, нөхцөлт хөдөлгөөнийг хөгжүүлэх гэх мэт олон ялгаатай зүйлийг хийж чаддаг.
PS: гол нь зөв онош авах, дутуу онош авбал ажиллахад их хугацаа алдана шүү.
Монгол улсад маш цөөхөн дефектологч байдаг гэж сонссон.
Үнэлгээ болон оношилго 2 ялгаа.
Оношилго: мэргэжлийн эрх бүхий эмнэлгийн комисс гүйцэтгэх ба хүүхэд яг ямар эмгэгтэй байгааг тодорхойлж өгнө. (Монгол улсад СЭМУТ л онош тавих эрхтэй)
Үнэлгээ: тухайн үнэлгээ хийх эрхийг авсан мэргэжилтэн хийх ба хүүхдийн хөгжлийн түвшин, хоцрогдол, чадварыг тодорхойлж өгнө. Хүүхдийн нас, чадвараас хамааран тохирсон үнэлгээг хийх ёстой.
Хүүхдийн хөгжлийн үнэлгээ чухал уу? Маш чухал. Жолооч машинаар нэг цэгээс нөгөө цэгт хүрэхийн тулд газрын зураг хэргэлдэг. Харин хүний хөгжлийг ойлгож, түүнд нөлөөлөхийн тулд хүний хөгжлийн процессыг ойлгох буюу үнэлэх хэрэгтэй болдог. Хүн бүр ижил замыг туулж хөгждөг. Хөгжил нь гүйцээгүй байхад ахисан төвшний зүйл заах нь үр дүнг бууруулж, замбараагүй байдлыг үүсэгдэг. Жишээ нь будаж сурахын тулд хүн бал барьж сурна, сараачиж сурна, хязгаар дотор сараачиж сурна, хязгаар дотор цэвэрхэн сараачиж сурна, дүрс ялгаж сараачиж сурна, эцэс сүүлд нь энгийн зураг будаж сурна. Бал барьж чадахгүй хүүхдэд энгийн зураг будахыг заах нь олон сөрөг зан үйл бий болж, сургалтыг хүнд, амжилтгүй болгох магадлалтай. Иймд мэргэжилтэн ямарваа нэгэн зүйлийг заахдаа хаанаас эхлэхээ ойлгохын тулд үнэлгээ хийх хэрэгтэй болдог. Хөгжлийн хоцрогдолтой хүүхэдтэй ажиллахад үнэлгээ асар чухал байдаг тул мэргэжилтэн үнэлгээ бүрийг цаг гаргаж сурдаг ба маш олон төрлийн үнэлгээ байдаг. Жишээ нь 1-4 насны хөгжлийн үнэлгээ, амьдрах ухааны чадварын үнэлгээ, оюуны хомсдолтой хүүхдийн үнэлгээ, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн iq үнэлгээ, өсвөр насны хүүхдийн хөгжлийн үнэлгээ гэх мэт.
Эцэст нь хэлхэд сургалт үнэлгээ дээр сурилж явах ёстой ба энэ сургалтыг илүү хүндээ чигэлсэн, үр дүнтэй болдог шүү.
PS: үнэлгээг хамгийн багадаа жилд нэг удаа хийдэг шүү.
нойрны асуудалтай аутизмтай хүүхдэд улирал солигдох араггүй нөлөөлөх юм аа. сайн амрахгүй болохоор стим нэмэгдэнэ. би өмнө нь сэтгэцийн эм өгсөн сөрөг туршлагатай, ер нь эм уухыг дэмжсэн судалга ховор, нейротрансмитерыг их нарийн тохируулдаг эмч ховор, гаж нөлөө ихтэй. гэхдээ би тан өгч үзэхэд үр дүн их сайн байна. стим тал дээр. стим буурахын хэрээр анхаарал дээр ажиллахад нэмэртэй байна гэж бодож байна.
мөн хэт их хөдөлгөөнтэй хүүхэдтэй бол тавилгаа цоожлох нь их амар юм аа.
тэгээд хамгийн гол нь хүлээн зөвшөөрөх. улирал солигдоно одоо хэд хоног угаасаа зан ааш өөрчлөгдөж, нойрны асуудал хүндэрнэ.
Тусгай сургуулийн багш, арга зүйчийг бэлдээд АБА ганцаарчилсан сургалттай болгоно гэж байх уу? зүүд үү? АБА-аар хичээллэснээр хүнд классик хэлбэрийн аутизмтай хүүхэд жилд нэг жилийн хөгжил ахих боломжтой
| Monday | 09:00 - 16:00 |
| Tuesday | 09:00 - 16:00 |
| Wednesday | 09:00 - 16:00 |
| Thursday | 09:00 - 16:00 |
| Friday | 09:00 - 16:00 |