Азийн шилдэг 10 сургууль гэнэ.
Багануур дүүргийн 95-р дунд сургууль
Эдүүгээ Гүн Галуутай цогцолбор сургууль нэртэйгээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа болно.
Америк, канадын 4 сансрын нисэгчийг тээвэрлэж буй Орион капсул цагт ойролцоогоор 38,000 км-ийн хурдтайгаар дэлхийн агаар мандалд орж ирнэ. Энгийн онгоц 10 мянган метрийн өндөрт цагт ихдээ 900 орчим км-ийн хурдтай нисдэг бөгөөд алсын тусгалтай мэргэн буудагчийн бууны сум цаг 3,500 км-ийн хурдтай бууддаг.
Тэгвэл Орион сансрын хөлөг дэлхий рүү бууны сумнаас 11 дахин хурдан буюу Mach 32 хурдтай орж ирнэ гэсэн үг. Мак хурд гэдэг нь дууны хурд рүү хөрвүүлсэн хэмжүүр бөгөөд тухайн объект дуунаас хэр хурдан хөдөлж буйг хэмждэг. Энэ үзүүлэлт 1-с дээс бол Supersonic харин 5-с дээш бол хэт өндөр хурд буюу Hypersonic гэж тооцдог.
Том Круизын гол дүрд тоглосон "Top Gun: Maverick" кинон дээр сөнөөгч онгоцны хурдыг Мак 10.4 дээр хүргэж онгоцоо задалдаг. Гэхдээ үүнийг бодит амьдрал дээр бараг боломжгүй гэж үздэг. Учир нь дууны хурд агаарын хэм, даралтаас хамаарч дунджаар цагт 1200 орчим км замыг туулдаг. Энэ хурдаас 32 дахин өндөр хурдтайгаар Орион дэлхий рүү орж ирж байна гэж бодохоор итгэмээргүй.
Орион капсулд нийт 11 шүхэр байгаа бөгөөд эдгээр нь агаар мандалд орж ирээд зохих өндөр хүрсний дараа ээлжлэн задарч цагт 38,000 км хурдтай уналтыг цагт 27 км болгож багасгана. Агаар мандалд орж ирэхэд хөлгийн гадна үүсэх халуун 3000 хэм элбэг давна. Ган 1500 хэм хайлдаг гээд бодоорой. 3000 хэмээс дээш ган шингэн төлөвт шилжих төдийгүй шууд ууршиж эхэлдэг.
Гэвч Орион хөлөг халууны тусгай хамгаалалтын бүрхүүл, дулааны бамбайтай тул энэ эрсдлийг давна гэж тооцсон нь мэдээж.
Буух үйл явц ердөө 13 гаруйхан минут л үргэлжлэх нь ээ.
Эр сурвалж: В.Ганзориг, Nasa
08/04/2026
Их сургуулийн физикийн профессорын оюутнууддаа өгсөн төгсөлтийн шалгалтын асуулт:
"Аль ачааны машин нь хамгийн хурдан давхиж байна вэ?"
Физикийн хичээлдээ хэр байсан бэ?
A, B, эсвэл C?
Хариултаа тайлбартай нь бичээрэй. Маш энгийн харагдаж байгаа ч ихэнх хүмүүс энд алддаг шүү!"
Хүүхдүүдээ ном уншуулж сургах ямар зөвлөгөө байна?
Great demonstration of static electricity
14/03/2026
Саяны Physical Asia олон улсын контентод оролцсон бүх оролцогчдыг сонгон шалгаруулахдаа дунд сургуульдаа хэн нэгнийг дээрэлхэж байсан үгүйг нь хүртэл судалж байж бүртгэсэн гэж ярьж байсаныг бид мартаагүй байх.
Иргэнээ боддог, ёс зүйн өндөртэй улсад золбин амьтадыг (хүн биш гэж тодотгов) насаар нь ингэж нийгмээрээ жигшиж шийтгэдэг байна.
fans
Bullying: Tangible Improvements and Accountability
In my opinion, the recent bullying case was an atrocious culmination of multiple factors, with many people responsible. It’s truly sad and unsettling that there are multigenerational groups of people who are too comfy and cocky in gaming the system. Be aware that it’s not just adults vs new gen thing as many of the young redditors here make it seem.
You will grow up, and your child could also be abused by the children of these monsters. Your neighbors could abuse their families, and you might never report it. The girl you know in college could be assaulted while unconscious. Some of your most honest friends could inherit corruption and join questionable political parties. The next day, you might feed the system and bribe someone. Please report and stand against this as a unit, guys. If everyone becomes more proactive in dismantling this corrupt system, there’s a bright side. Your parents try their best to get you into the best schools and safest environments. They also want a just world for you.
Anyways, here are my observations, discussion points, and some ideas in Mongolian.
1. Шангри Лагийн ойр орчмын камержилт, дохиолол сайжирсан уу? Тэдний зүгээс олон нийт, хүүхдийн орчинд аюултай байдал үүссэнд харамсаж байгаагаа илэрхийлж мэдэгдэл хийсэн үү? Бүлэглэсэн цуврал гэмт хэргийн үүр болох орчин бүрдүүлсэн олон нийтийн үйлчилгээний томоохон байгууллага торгууль төлөх зэргээр хариуцлага хүлээдэг болох уу? Сургуулийн харъяанд гарсан дээрэлхэлтэнд сургууль ямар хариуцлага хүлээдэг вэ?
2. Шууд болон дам хохирогч, гэрч болсон тохиолдолд ямар сувгаар хэнд мэдэгдэх вэ? Хувийн мэдээллийн нууцлал, аюулгүй байдал, сэтгэл зүйн тусламж үйлчилгээ, мэдүүлэх ёстой баримт нотолгоо зэрэг нь хүүхдэд ойлгомжтой юу?
3. Хэрэг бүртгүүлэхгүй ч бусад сэтгэлзүйн зөвлөгөө авах, хувийн нууцлалтай, аюулгүй орчин бий юу? Сургалтын бус цагаар сэтгэл санаа тогтворгүйтэх, аливаа хүчирхийлэлд өртсөн үедээ анхан шатны зөвлөгөө мэдээлэл авах сэтгэл зүйч, нийгмийн ажилтны 24/7 ажилладаг суваг бий юу? Хот, дүүрэг, аймгийн хэмжээнд хүүхдийн сэтгэл зүйч нарын хамтарсан сүлжээ, жижүүр байх боломжтой юу?
4. Consent буюу хувь хүнээс зөвшөөрөл авах. Үүнд: тухайн хүний өөрийгөө хянах чадвартай байгаа эсэхийг нягтлах, лавлаж баталгаажуулах, тодорхой үг өгүүлбэрээс бусад дохио, биеийн хэлэмж зэрэг нь үүнд хамаарахгүй байх талаар дунд анги, ахлах ангийн боловсролд тохирсон мэдээлэл хүргэх. Видео хичээл, тест байдлаар сурган, сурагчийн гэрээнд тусгах. 2,3,4-ийг ямар байгууллага, ажилтанд аль шугамаар хурдан мэдээллэх, тэдгээрийн хоорондын ялгааг сурагчдад хүртээмжтэйгээр ойлгуулах.
5. Дээрэлхэлт хийсэн насанд хүрээгүй хүүхдийг шийтгэх тухай. Хэрэг бүртгэгдсэнээс авахуулаад гадаадад зорчих эрхийг хязгаарлах, тэмцээн уралдаан, спортын цол хөөх, их дээд сургуульд элсэх боломжийг царцаах, хичээлийн бус цагаар (сурагчдын амралт, хичээлийн дараа, амралтын өдрөөр гэх мэт) 6 сарын засан хүмүүжүүлэх хөтөлбөрт хамруулах. Үүнд: ёс зүйн сургалтанд хамруулах, сэтгэл зүйч, цагдаагийн хяналтанд байлгах, хагас цагаар нийгэмд тустай хөдөлмөр (хадлан, байгаль орчин хамгаалал, тохижилт үйлчилгээ, нийгмийн халамж гэх мэт) албадан эрхлүүлэх. Хөтөлбөрөөс зайлсхийсэн тохиолдолд эсвэл давтан хэрэг үйлдсэн тохиолдолд шууд эрүүгийн хэрэг нээх.
6. Хохирол барагдуулах тухай. Гэмтлийн зэргийг шүүх эмнэлэгийн дүгнэлтээс гадна сургалтын алдагдсан өдөр хоногоор хэмжих. Бэртлээс үүдэн сургалт доголдвол эрүүл мэндийн даатгалын дүнгээс хэтэрсэн, харгалзах нөхөн олговорыг хэрэгтний асран хамгаалагч барагдуулах. Энэ процесс нь дээрэлхэлт хийсэн сурагчийн наснаас үл хамааран шийдэгдэх эрх зүйн бололцоотой байх.
7. Сургуулийн мэдээллийн орчин (эцэг эх, багш, сурагч) фэйсбүүк, групп чатуудаар явах нь хэр оновчтой вэ? Сошиал медиа сайтуудын насны хязгаарлалтыг дэмжээд зөвхөн тэр сургуулийн харилцаа явагддаг, мэдээлэл хүргэдэг локал платформ болон имэйл харилцаа руу шилжих.
8. Авилгатай тэмцэх газар энэ удаа дараа хэрэг нуун дарагдуулдаг нь илэрсэн төрийн албан тушаалтнуудын орлогын задаргааг судлах, хэрэг үүсгэх. Хэрвээ албан тушаалаа урвуулан ашигласан нь тогтоогдвол төрийн албанаас чөлөөлөх, төрийн байгууллагад ажиллах эрхийг хаах, цол хураах, мэргэжлийн зэрэг түдгэлзүүлэх гэх мэт.
9. Спорт бэлтгэлийн заал, хичээл сонгоны танхим, лабораторийн байранд ахлах ангийн сурагчид хөнгөлөлттэй хичээллэх (subsidized), элсэлтийн шалгалтандаа бэлдэх, чөлөөт цагаа үр дүнтэй өнгөрөөх орчин бүрдүүлэх. Зардлыг нь тархи болон мөнгө угаадаг улсын хөрөнгө оруулалттай жүжиг, кино үзвэрийн зардлаас татах.
10. Эцэстээ түгжрэл л гэр бүлийн орчиндох эцэг эхийн нөлөөллийг хамгийн их хумиж байгаа зүйл юм шиг. Тусдаа том сэдэв болохоор энд хүрээд дуусгая.
Эх сурвалж: Reddit
Сургуулийн дээрэлхэлтийг Францад 10 хүртэл жилийн хорих ялтай гэмт хэрэгт тооцдог...
Францад сургуулийн дээрэлхэлт гэдгийг “хүүхдүүдийн хоорондын жижиг маргаан” гэж үздэггүй. Хүний нэр төр, сэтгэлзүй, аюулгүй байдалд халдсан ноцтой үйлдэл гэж үздэг болсон. Хэн нэгнийг удаа дараа доромжлох, гадуурхах, айлгах болон доромжилсон мессеж бичих, сошиал дээр гутаах, бүллидэх зэрэг үйлдлийг бүгдийг нь сургуулийн дээрэлхэлт (harcèlement scolaire) гэж үздэг бөгөөд энэ төрлийн зөрчлийг 2023 оноос эхлэн албан ёсоор хуулиар шийтгэгддэг гэмт хэрэгт тооцдог болсон.
Тэрхүү шинэ хуулиар ийм үйлдэл хийсэн тохиолдолд шүүхээс дээрэлхэгч хүүхдэд хоёр хүртэлх жилийн хорих ял оноож, 30000 евро хүртэл торгууль ногдуулж болдог. Хэрэв дээрэлхэлтээс болж хүүхэд сэтгэлзүйн ноцтой хохирол амссан бол зөрчил гаргагч 3 жилийн хорих ял авч, 45000 хүртэл еврогийн торгууль төлөх ёстой болно. Харин дээрэлхэлтээс болж хохирогч амиа хорлох оролдлого хийсэн эсвэл амь насаа алдсан тохиолдолд хэрэгтэнд 10 хүртэл жилийн хорих ял оноож, 150000 хүртэл еврогийн торгууль шийтгэл ногдуулдаг болжээ.
Энэ бүхэн зөвхөн сургуулийн хашаанд болсон эсэхээс үл хамаарөх бөгөөд групп чат, мессеж, сошиал сүлжээгээр дайрч дарамталсан доромжлол ч адилхан дээрэлхэлтийн гэмт хэрэгт тооцогддог. Бид ч бас нэг бус удаа энэ асуудлаас болж өмгөөлөгч авч дээрх хуулийн хүрээнд хүүхдүүдээ амжилттай хамгаалж байлаа. Хуультай, хуулийнхаа хүрээнд хамгаалагдаж чаддаг байх хичнээн сайхныг мэдэрч л явна даа.
Тухайн жилүүдэд хүүхдүүд удаан хугацаанд дээрэлхэлтэд өртсөнөөс болж амиа хорлосон тохиолдлууд гарч, нийгмийг цочроосноор дээрх асуудлыг хуульчлан шийтгэхийг олон нийт хатуу шаардсанаар сургуулийн дээрэлхэлт гэдэг нь “хүүхдийн тоглоом” биш, хүний амь насанд хүрч болох аюултай хүчирхийлэл юм гэдгийг хууль тогтоох байгууллага нь зөвшөөрч баталгаажуулсан билээ.
Үнэндээ хүүхэд догширвол томчуудаас ч илүү харгис хэрцгий болдог гэж би боддог. Үр дагаврын талаарх ойлголт байхгүйгээс гадна зөвхөн дарах, сөнөөх хүсэлд голчлон төвлөрсөн байдаг. Тиймээс ийм тохиолдлуудыг одоо зөвхөн яриад шуугиад, шүүмжлээд, жигшээд өнгөрөхөөс илүүтэй хуульчилж өгөх л хэрэгтэй байна. Алийн болгон байс гээд л галзуурсан хүүхдүүдийн бичлэг харж нервтэх юм бэ.
Дээрэлхэлт нэмэгдэхэд сургууль яаж нөлөөлдөг вэ? Уншиж байсан судалгаанууд, Монголд ажиглагдсан практикийг хослуулж сургуулиудад зориулсан зөвлөмж хүргэе.
Манай хамгийн топ, хүүхдүүдээ эцэг эхчүүд өгөх гэж бөөн "алаан" болдог сургуулиуд дээрэлхэлтээрээ ч бас толгой цохьдог. Тэр нь маш нарийн учир шалтгаантай.
Шалтгаанууд:
1. Хүн бүр хүүхдээ өгөх гэж хичээдэг хэдэн сургуулиуд огт эцэг эхийн санал хүсэлт, сурагчдын хүсэл сонирхлыг үйл ажиллагаандаа тусгахаа больсон байдаг. Бид нар ингэж ажлаа хийнэ, энийг бид дээрэлхэлт гэж үзэхгүй тул арга хэмжээ авахгүй, дээрэлхэлт нтр ярьж сургуулийн нэр хүндийг унагааж болохгүй. Хав дарах соёлтой газар дээрэлхэлт улам бүр далд орж, цаашлаад албан бусаар хүлээн зөвшөөрөгддөг. (See Nothing, Say Nothing). Бусад орны хувийн сургуулиудад Board буюу төлөөлөн удирдах зөвлөлд эцэг эхчүүд суудаг, эсвэл бүр эцэг эхийн зөвлөл нь Board-той чацуу өөрсдийн бүтэц гаргаад, сургуулийн төсөв, тооцоонд ч оролцоод явдаг. Манайд бол сургууль хэт их эрх мэдэлтэй байдаг.
Зөвлөмж: Сургуулиуд эцэг эх, сурагчдын хүсэлтийг тогтмол, нээлттэй, нэргүй шугамаар хүлээн авч, эцэг эхчүүдийн нийтийн хуралд танилцуулж, арга хэмжээ авч байх. Болвол бүр эцэг эхчүүд тайзан дээр гараад чөлөөтэй үзэл санаагаа илэрхийлэх, асуудал ярих боломж өгөх. Үгүй бол танай сургуулийн нэр яаж ийгээд л дээрэлхэлттэй холбогдож гарна. Ер нь цаашид надад хүүхдүүд мэдээлэл өгвөл шууд шууд нэрлээд явъя гэж бодож байна. Энэ 7 хоногт гэхэд маш нэртэй 2 хувийн сургуульд маш урт хугацанд бүлли болж байсныг хүүхдүүдээс нь мэдэж авсан. Тэнд олон таньдаг хүмүүс маань хүүхдээ өгдөг тул их л сэтгэл эмзэглэсэн.
2. "Хүүхдээ аваад яв" хандлага. Зарим сургууль маш их эрэлттэй тул асуудал гаргасан, үг дуугарсан, гомдол мэдүүлсэн хүүхдийг шууд л сургуулиас гаргана. Үүнийг ХҮҮХДҮҮД сайн мэдэх тул ялангуяа хүчирхийлэгч хүүхдүүд өөрт ашигтай байдлаар ашиглана. Би яаж ч хэрэг тарьсан миний хохирогч дуугарч чадахгүй, учир нь манай сургууль үг дуугарсан хүүхдэд хувийн хэргийг нь бариулаад явуулдаг. Ингэхээр дээрэлхэлт гарч байгаа бол сургууль яалт ч үгүй буруутай. Та нар хүчирхийлэгч хүүхдэд "угаасаа хэн ч яаж ч чадахгүй" гэдгийг өөрсдөө ойлгуулсан. Саяны хүчирхийллийг үйлдсэн бүх сургуулийн бүх захирал, нийгмийн ажилтнуудад хариуцлага тооцох зүйл заалт Зөрчлийн тухай хуульд бий.
Зөвлөмж: Жаахан ардчилсан бай. Сургууль бол шорон биш. Асуудал гаргаж тавьсан хүүхэд бүрийг хөөх биш үнэхээр энэ асуудлыг бид яаж шийдэх вэ? гэж бод. Ихэнхдээ та нарын дүрэм гайгүй хүүхдүүдээ явуулаад, асуудалтай хүүхдүүдийг "давраадаг". Та нар сургууль болохоос цэргийн хуаран биш. Хэрвээ "чадахгүй бол хүүхдээ аваад яв" гэж байгаа бол энэ газар яг сургууль уу? гэж бодох л асуудал.
3. Боловсролыг нийгмийн статус болгосон хандлага. Хүүхдээ яг юуны төлөө, ямар боловсрол эзэмшүүлж, яаж хөгжүүлэх ёстойгоо ойлгохгүй ч, "хүний доор орохгүй" гэсэн хандлагатай хүмүүс хамгийн нэртэй сургуулиуд руу хошуурдаг. Яаж ийж байгаад хүүхдээ оруулдаг, ийш тийш утас цохьдог. Ийм хүмүүсээс бас бусдыг доош хийх, бусдаас илүү гэж өөрийгөө зиндаархах хандлага их гардгийг хүүхдүүд нь дуурайна. Нэмээд ийм хүмүүс хүүхдээ сайн сургуульд өгч, эцэг эхийн үүргээ биелүүлсэн мэдрэмж аваад "хаядаг". Хаягдсан хүүхдүүд нийлээд хүн сүрэг үүсгэнэ, чөлөөт цаг маш ихтэй, сэтгэл зүйн бөөн асуудалтай.
Зөвлөмж: Хувь, улсын сургуульгүй хүүхдийн эцэг эхийн харилцаа хандлагад анхаарч, хүүхэдтэйгээ хангалттай ойр харилцаатай биш байгаа, эсвэл буруу хүмүүжүүлж байгаа гэр бүлүүдийг сургалт, хөтөлбөрт хамруул. Энийгээ тэр сургалтын гэрээндээ тусга. Мөнгөтэй, эрх мэдэлтэй эцэг эхчүүдээс ер айх хэрэг байхгүй. Харин нэг л өдөр танай сургуулийн нэр ингээд сошиалаар нэг гарах вий гэж ядаж бод /хүүхдээ бодохгүй юм гэхэд!/
4. Хэт сайн багш нарын цуглуулга. Зарим сайн сургуулиуд академик хичээлээ маш сайн заадаг ч хүүхдийн хүмүүжил, төлөвшилд огт анхаардаггүй багш нар олон байдаг. Тэр багш нарыг "бөөн юм болж" авчирсан тул элдэв юм сургууль шаардаад байж чаддаггүй. Цаашлаад "би ийм лаг багш шүү, та нар элдэв асуудал сургалтын албанд гаргаж миний нэр хүндэд халдаад үзээрэй" гэж багш нар хүүхдүүдээ ч дарамталдаг. Манай хүүхдүүд надад аймар аймар юм ярьж өгдөг өө, бүр.
Зөвлөмж: Багш нарт дээрэлхэлт гэж юуг хэлэх вэ, яаж таних вэ, ямар тохиолдолд ямар арга хэмжээ авах вэ гэдэг сургалт хэрэгтэй. Багш нарын дээрэлхэлтийн үед авах арга хэмжээний тухай мэдлэг ойлголт харилцан адилгүй байдаг тул сургуулийн системд л найддаг. Иймд багш бүр хүүхэд хамгаалагч гэдэг зарчмаа барих л хэрэгтэй. Багш нарыг аттестатчилах ажилдаа нэг агуулгыг нь дээрэлхэлттэй холбоотой агуулга нэмж оруулвал ядаж л сонирхох байх.
5. Коллектив нь хувь хүнээс илүү байх зарчим. Зарим нэр хүндтэй сургуулиуд сургуулийн үйл ажиллагаагаа сайжруулах, аудитлах, хүүхэд нэр бүрд ээлтэй байгааг бодолцохоос илүүтэй хамтын, нийтийн эрх ашиг нэгт гэсэн зарчим баримталдаг. Манай сургуулиуд ер нь бол улаан коммунист шүү дээ.
Зөвлөмж: Одоо бид сургуулиудаа ардчилсан болгохгүй бол ардчилал цаасан дээр л хэрэгжинэ. Ардчилсан үзэл санаатай хүмүүс сургуульд ажиллаж, сургууль удирдаж, сургуульд багшилмаар байгаа юм. Хүүхдийг хувь хүн гэж хүндэлж, нийгмийн нэг эрэг шурга гэж харж байгаа цагт бид дээрэлхэлтийг таслан зогсоож чадахгүй.
Намайг төгсөөд ирэхэд хэд хэдэн хувийн сургууль ажлын санал тавьсан. Миний гоё төгссөн сургуулийн нэрийг л ашиглах гэж байгаагаас миний сурсан эрдмийг ашиглах газар даанч 1-2 нь л байсан. Надад лаг гоё юм ярьсан ч элсэхээр очсон эцэг эхэд шал өөр хандлага гаргасан байсан. Би бас тандана шдээ, юу гэж захирлын тэр чихэн дээр ургуулж байгаа цэцгэнд хууртах вэ.
Монголд үнэхээр, бүр үнэхээр сайн гэх хувийн сургууль улам л цөөрч, сургуулийд улам бүр төлбөрийн хойноос л явж байна. Нэг сурагчаас 25+ сая төгрөг төлбөр авчихаад багшийнхаа хөгжилд 160,000₮ харамласан сургууль ч байна. Багш нь байр байдлаа хэлээд хувиасаа төлөөд сургалтанд маань хамрагдсан даа. Ийм хандлагатай сургуулиуд яг яаж хөгжих юм?
Эх сурвалж: Фэйсбүүк
Click here to claim your Sponsored Listing.
Location
Category
Contact the school
Address
Https://www. Google. Mn/maps/place/95-%D1%80+%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D1%83%D0%BB%D1%8C, +%D0%91%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%80/@47. 7838347, 108. 3677861, 18z/data=, 4m2, 3m1, 1s0x5d
Ulaanbaatar
HTTPS://WWW.GOOGLE.MN/MAPS/PLACE/95-%D1%80+%D1%81%D1%83%D1%80%D0%B3%D1%83%D1%83%