ЯРИХ УР ЧАДВАРЫН АКАДЕМИ

Хүний суурь 9 хэрэгцээний загвар нь ихэвчлэн Чилийн эдийн засагч, философич Manfred Max-Neef-ийн боловсруулсан Fundamental Human Needs (Үндсэн хүний хэрэгцээ) онол дээр тулгуурладаг.

Маслоугийн пирамид загвараас үндсэн ялгаа нь:
Шаталсан биш → Бүх 9 хэрэгцээ нэгэн зэрэг оршдог, харилцан уялдаатай.
Аль нэгийг нь бүрэн хангаж дууссаны дараа л нөгөө рүү шилждэг гэсэн хатуу дараалал байхгүй.
Хэрэгцээ хангагдсан эсэх нь тухайн хүн ямар арга хэрэгсэл (satisfiers) сонгосоноос хамаарна.
Материаллаг хэрэгцээ ердөө 1-2 байдаг бол бусад нь голдуу сэтгэл зүйн, оюун санааны, харилцааны шинжтэй.

Хүний суурь 9 хэрэгцээ:
1. Амжиргаа хангах / Амьжиргаагаа хангах (Subsistence)
→ Биологийн амьдралд зайлшгүй шаардлагатай зүйлс: хоол хүнс, ус, хувцас, орон байр, эрүүл мэнд, амьсгалах агаар гэх мэт.
2. Аюулгүй / Аюулгүй байх (Protection)
→ Бие махбодь, сэтгэл зүй, эд хөрөнгө, ирээдүйн тогтвортой байдлыг хамгаалах. Жишээ: эрүүл мэндийн даатгал, гэр бүлийн тогтвортой байдал, хууль эрх зүйн хамгаалалт, ажлын баталгаа.
3. Ойр дотно байх / Хайр энхрийлэл мэдрэх (Affection / Love)
→ Хайрлах, хайрлагдлах, дотно харилцаа, тэврэлт, гэр бүл, найз нөхөдтэйгээ сэтгэл хөдлөлөө хуваалцах.
4. Ойлгох / Танин мэдэх (Understanding)
→ Ертөнцийг, өөрийгөө, бусдыг ойлгох, суралцах, мэдлэг олж авах, шинжлэх ухаан, уран зохиол, философи гэх мэтээр сонирхол хангах.
5. Оролцох / Оролцоотой байх (Participation)
→ Нийгмийн амьдралд идэвхтэй оролцох, шийдвэр гаргалтад нөлөөлөх, хамт олонтой нэгдэх, дуу хоолойгоо хүргэх мэдрэмж.
6. Чөлөөтэй бодож сэтгэх / Чөлөөтэй байх (Freedom)
→ Өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлэх, сонголт хийх, хязгаарлалтгүйгээр өөрийгөө илэрхийлэх, дарамтгүй байх.
7. Бүтээх / Бүтээлч байх (Creation)
→ Ямар нэг зүйл шинээр бүтээх, урлах, зохион бүтээх, санаагаа хэрэгжүүлэх, өөрийн гараар үр дүн гаргах.
8. Өөрийгөө илэрхийлэх / Өөрийгөө илэрхийлэх (Identity / Өвөрмөц байдал)
→ Би хэн бэ, юуг төлөөлдөг вэ гэдгээ тодорхой мэдрэх, өвөрмөц зан чанараа харуулах, бусдаар хүлээн зөвшөөрөгдөх.
9. Эрх чөлөөтэй байх / Амьдралын утга учир мэдрэх, хамааралтай байх (Leisure / Recreation, заримдаа Identity-тэй холбож хэрэглэдэг)
→ (Зарим үед 9 дэх хэрэгцээг амралт, тоглоом, баяр хөөр, амьдралаас таашаал авах гэж тодорхойлдог)

Мэдээллийн эх сурвалж: Chat GPT

ЯРИХ УР ЧАДВАРЫН АКАДЕМИ

Бусдыг удирдаж сурахын өмнө өөрийгөө удирдаж сурах ёстой юм шүү. 🤓

Эх сурвалж: Sodon Solution

1. Хойшлуулах нь залхууралаас болдоггүй, үнэндээ санаа дутмагаас болдог.
2. Талархалгүй байдал нь санал болгосон зүйлээс болдоггүй, сэтгэл хангалуун бус байдлаас болдог.
3. Уур хилэн нь хэлсэн зүйлээс болдоггүй, шийдэгдээгүй сэтгэл хөдлөлөөс болдог.
4. Бардамнал нь өөртөө итгэх итгэлээс болдоггүй, өөртөө итгэлгүй байдлаас болдог.
5. Бүтэлгүйтэл нь оролдсоноос болдоггүй, алдаанаасаа суралцаагүйгээс болдог.
6. Үзэн ядалт нь санал зөрөлдөөнөөс болдоггүй, мэдлэггүйгээс болдог.
7. Муу сэтгэл нь хүмүүсээс болдоггүй, хувийн гомдлоос болдог.
8. Атаархал нь бусдын байгаа зүйлээс болдоггүй, өөрийгөө үнэлэх чадваргүйгээс болдог.
9. Хов жив ярианаас болдоггүй, залхуу сэтгэлгээнээс болдог.
10. Үл хүндэтгэл нь санал зөрөлдөөнөөс болдоггүй, хүмүүжил муугаас болдог.
11. Ганцаардмал байдал нь ганцаардлаас болдоггүй, татгалзахаас айсанаас болдог.
12. Залхуурал нь сул дорой байдлаас болдоггүй, урам зориг дутмагаас болдог.
13. Үл итгэх байдал бусдаас үүдэлтэй биш, өнгөрсөн урвалтаас үүдэлтэй.
14. Харамсал алдаанаас үүдэлтэй биш, харин идэвхгүй байдлаас үүдэлтэй.
15. Хэт их бодох нь хэт их бодлоос үүдэлтэй биш, харин айдсаас үүдэлтэй.
16. Өөртөө эргэлзэх нь бүтэлгүйтлээс үүдэлтэй биш, харин харьцуулалтаас үүдэлтэй.
17. Бардам зан нь хүч чадлаас үүдэлтэй биш, харин бардам зангаар бүрхэгдсэн сул дорой байдлаас үүдэлтэй.
18. Эсэргүүцэл нь зоригоос үүдэлтэй биш, харин ойлголцолгүй байдлаас үүдэлтэй.
19. Гомдоллох нь асуудлаас үүдэлтэй биш, харин талархалгүй байдлаас үүдэлтэй.
20. Хурцадмал байдал нь ажлаас үүдэлтэй биш, харин цагийн менежмент муугаас үүдэлтэй.
21. Сэтгэл түгших нь бэрхшээлээс үүдэлтэй биш, харин бэлтгэлгүй байдлаас үүдэлтэй.
22. Шунал нь хэрэгцээнээс үүдэлтэй биш, харин сэтгэл ханамжгүй байдлаас үүдэлтэй.
23. Үл ойлголцол нь зөрчилдөөнөөс үүдэлтэй биш, харилцаа холбоогүй байдлаас үүдэлтэй.
24. Сэтгэл гутрал нь зөвхөн шаналал гунигаас үүдэлтэй биш, харин гунигтай байдалд ганцаараа байгаагаас үүдэлтэй.
25. Шүүмжлэл болгоомжлолоос үүдэлтэй биш, шүүмжлэлээс үүдэлтэй.
26. Маргаан нь санал бодлоос үүдэлтэй биш, бусдын үзэл бодлыг хүндэтгэхгүйгээс үүдэлтэй.
27. Төөрөгдөл нь мэдээллээс үүдэлтэй биш, чиглэл дутмаг байдлаас үүдэлтэй.
28. Айдас нь аюулаас үүдэлтэй биш, үл мэдэгдэх зүйлээс үүдэлтэй.
29. Шударга бус байдал нь боломжоос үүдэлтэй биш, сул зан чанараас үүдэлтэй.
30. Үл тоомсорлох нь завгүй байдлаас үүдэлтэй биш, буруу байр суурьнаас үүдэлтэй.

#Зан үйлийн жинхэнэ #үндсийг #ойлгох нь бидэнд шинж тэмдгийг бус, #шалтгааныг эмчлэхэд #тусалдаг.
Бид аливаа зүйлийг илүү гүнзгий эргэцүүлэн бодох мэдрэмжээр харах үед амьдрал илүү сайхан болдог.
#Дотоодоосоо эдгэрч, #ойлголтоосоо өсөж, өөрийнхөө хамгийн сайн хүн болохын төлөө хичээгээрэй.

Эх сурвалж: Training Center

Альберт Меграбианы (Albert Mehrabian) 7-38-55 дүрэм нь харилцааны салбарт хамгийн алдартай, гэхдээ бас хамгийн их буруу ойлгогддог онолуудын нэг юм. Энэ дүрмийг ихэвчлэн "Харилцааны 93% нь үг биш" гэж хялбаршуулан хэлдэг ч үнэндээ тийм биш шүү!

Дүрмийн гол агуулга:
Альберт Меграбиан 1967 онд хийсэн хоёр туршилтад үндэслэн дараах томъёог гаргасан:
Үгсийн утга (verbal content) → 7%
Хоолойны өнгө, аялгуу, хэмжээ (tone of voice) → 38%
Нүүрний хувирал, царай (facial expression) → 55%

Эдгээр хувь нь нийт сэтгэл хөдлөл, хандлага (like–dislike буюу таалагдах/таалагдахгүй байх мэдрэмж)-ийг хэрхэн илэрхийлж, хүлээн авагч хэрхэн ойлгодог тухай юм.

Чухал анхааруулга: Энэ дүрэм хэзээ, хаана хамаарах вэ?
Меграбиан өөрөө өөрийн вэбсайт болон номондоо (Silent Messages) дараахыг тодорхой бичсэн байдаг:
Энэ томъёо нь зөвхөн сэтгэл хөдлөл, хандлага (feelings & attitudes)-ыг илэрхийлэх үед, ялангуяа үг ба биеийн хэлэмж зөрчилдсөн (incongruent) нөхцөлд л хамаарна. Бусад төрлийн харилцаанд (жишээ нь мэдээлэл солилцох, заавар өгөх, бизнесийн яриа гэх мэт) энэ харьцааг шууд хэрэглэж болохгүй!

Өөрөөр хэлбэл:
Хэрэв хүн "Би чамд уурлаагүй шүү" гэж хэлээд нүүр нь ууртай, хоолой нь чанга байвал → сонсогч ихэвчлэн нүүр царай болон дуу хоолойд (93%) илүү итгэдэг.
Гэхдээ хэрэв "Би маргааш 10 цагт ирнэ" гэж хэлж байгаа бол үг нь гол үүрэг гүйцэтгэх ба 7-38-55-ийг энд хэрэглэх боломжгүй.

Туршилтын онцлог ба хязгаарлалт:
Зөвхөн эмэгтэй оролцогчидтой (жижиг дээж)
Нэг үг эсвэл маш богино хэллэг дээр үндэслэсэн
Зөвхөн нүүрний хувирал (биеийн бусад хэсгийн хэлэмж биш)
Лабораторийн хиймэл нөхцөл
Иймээс орчин үеийн судлаачид үүнийг "urban legend" буюу хотын домог гэж нэрлэх нь бий. Гэсэн ч сүүлийн үеийн зарим судалгаа (2025 оны android-тай хийсэн туршилт гэх мэт) нь сэтгэл хөдлөлийн харилцаанд нүүрний хувирал хамгийн чухал гэдгийг баталж байна.

#Дүгнэлт:
7-38-55 дүрэм бол маш хүчтэй сануулга юм. Сэтгэл хөдлөлтэй холбоотой яриа, ялангуяа үг ба биеийн хэлэмж таарахгүй байвал — сонсогч таны нүүр царай болон дуу хоолойд илүү итгэнэ, үгэнд чинь биш!
Гэхдээ энэ бол бүх харилцааны ерөнхий томъёо биш шүү. Үүнийг буруу хэрэглэвэл (жишээ нь илтгэл, лекц, бизнесийн уулзалтад 93% нь биеийн хэлэмж гэж бодвол) та буруу дүгнэлтэд хүрнэ.
Тэгэхээр үгээ сайн сонго, гэхдээ сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлэхдээ нүүрний хувирал, дуу хоолойгоо ч бүү мартаарай! 😊

Амжилтад хүрэх ур чадваруудын дотроос хамгийн чухал нь Ярих ур чадвар байдаг.

ЯРИХ УР ЧАДВАРЫН АКАДЕМИ

Ялагч стратеги гэдэг нь илүү олон зорилго бичсэн Excel биш, харин байгууллагын бүх шийдвэрийг нэг чиглэлд чиглүүлдэг сонголтын тогтолцоо юм. Өөрөөр хэлбэл “бид юунд ялалт гэж нэр өгөх вэ, түүнд хэрхэн хүрэх вэ” гэдэгт гаргасан нэгдмэл шийдвэр.

1. Стратеги vs Төлөвлөгөө

Төлөвлөгөө бол хийх ажлуудын дараалсан жагсаалт, хэн хэзээ юу хийхийг зохион байгуулсан зурвас.
Стратеги бол өрсөлдөгчтэй харьцуулахад бидний давуу байр суурь хаана үүсэхийг тодорхойлсон сонголт.

Тиймээс стратеги дараах асуултыг үргэлж тавьдаг.
“Энэ алхам бидний давуу талыг нэмэх үү, эсвэл зүгээр нэг ачаалал нэмж байна уу”

2. Ялах стратегийн 5 гол асуулт

Манай ялалт гэж юу вэ
Зах зээл дээр ямар үр дүнг ялалт гэж нэрлэх вэ гэдгээ маш тодруулна. Зах зээлийн хувь, хэрэглэгчийн бүлэг, ашигт ажиллагаа, нөлөөлөл гээд хэмжигдэхүйц хэлбэрээр томъёолох хэрэгтэй.

Алсын зорилго юу вэ
Зөвхөн оны зорилт биш, 3–5 жилд ямар байр сууринд хүрэхийг алсын хараатайгаа уялдуулж тодорхойлно. Энэ нь стратегийн компас болно.

Бид хэнээс ялгарч, хэнд үнэ цэнэ өгөх вэ
Өрсөлдөгч, орлуулах боломжит бүтээгдэхүүн, салбарын тоглогчдыг харьцуулж “хэнд ямар өвөрмөц давуу тал хүргэх вэ” гэдгээ сонгоно. Бүгдэд таарах гэж оролдвол хэнд ч онцгой санагдахгүй.

Ямар чадамж, нөөц хэрэгтэй вэ
Стратеги бол хүний нөөц, технологи, процессын чадамжтай салшгүй холбоотой. “Энэ байр сууринд үнэхээр хүрье гэвэл ямар ур чадвар, ямар систем зайлшгүй шаардлагатай вэ” гэдгийг нэрлэж, хөрөнгө оруулалтаа тийш чиглүүлнэ.

Ямар систем бидний баталгаа вэ
Сайн стратеги ганц хүний толгойд бус, байгууллагын системд шингэсэн байдаг. Шагнал урамшуулал, KPI, процесс, соёл бүхэлдээ сонгосон чиглэлийг дэмжиж ажиллах шаардлагатай.

3. SWOT ба Porter-ийн 5 хүчин зүйл

SWOT шинжилгээ байгууллагын дотоод болон гадаад орчинд стратегийн “зураг” гаргаж өгдөг.

Давуу тал – бидний бусдаас илүү хийдэг зүйл

Сул тал – өрсөлдөгчид илүү гүйцэж буй хэсэг

Боломж – зах зээл дээр ашиглаж болох чиг хандлага

Аюул – бидний байр суурийг алдуулах эрсдэл

Үүнийг Porter-ийн 5 хүчин зүйлтэй холбож харвал стратегийн талбар тодорно: шинэ өрсөлдөгчийн аюул, орлуулах бүтээгдэхүүний нөлөө, хэрэглэгчийн шахалт, нийлүүлэгчийн нөлөө, салбар доторх өрсөлдөөний түвшин. Ялах стратеги гэдэг нь эдгээр даралтын дунд ямар байр суурь хамгийн тогтвортой байхыг сонгох явц.

4. Стратегийн анклавууд – хийхгүй зүйлээ сонгох

Майкл Портрын гол санаа бол: стратеги бол зөвхөн юу хийхээ сонгох биш, юу хийхгүй вэ гэдгийг ч тодорхойлох явц.

“Бүх сегментэд хамгийн сайн байх” нь боломжгүй. Нэг чиглэлээ сонгож, бусдыг нь ухамсартай орхих шаардлагатай.

Зорилтот бүлгээ тодорхойлохгүй бол бүхий л маркетинг, бүтээгдэхүүний шийдэл сарнина.

Өрсөлдөгчийн давуу талыг шууд хуулбарлах нь богино хугацаанд аюул багатай мэт санагдавч урт хугацаанд өөрийн онцлог үнэт саналыг устгана.

Ийм анклавууд стратегийн “хил хязгаар” болдог. Хэн бүхэнд тохирохыг оролдохын оронд тодорхой бүлэгт маш сайн үйлчлэх нь ялах стратегийн суурь зарчим.

5. Байгууллагын өдөр тутмын шийдвэрт хэрхэн буулгах вэ

Стратеги баримт бичиг дээр үлдвэл утгагүй. Тиймээс:

Жил, улирал, сарын зорилт бүрийг дээрх таван асуулттай уялдуулж, “энэ ажил стратегид ямар хувь нэмэр оруулж байна вэ” гэж асуух

Хүний нөөцийн бодлого, сургалт, манлайллын хөгжлийг зорьсон байр суурьтайгаа нийцүүлж, шаардлагатай ур чадварыг системтэй хөрөнгө оруулалт болгох

Дотоод харилцаанд стратегийн үгийг байнга ашиглаж, баг бүр “бидний ялалтын тодорхойлолт”–ыг цээжээр мэддэг түвшинд хүргэх

Ялах стратеги гэдэг нь нэг удаагийн семинарын үр дүн биш. Байгууллагын өдөр тутмын сонголт, хэлэлцүүлэг бүр дээр “манай ялалт гэж юу вэ, энэ шийдвэр тэр ялалтад хэрхэн тусалж байна вэ” гэсэн асуулт дахин дахин тавигдаж эхлэх тэр мөчөөс бодит стратеги амь орж эхэлдэг.

Эх сурвалж: Sodon solutoin

7 ТӨРЛИЙН ЗАЛХУУРАЛ БА ТҮҮНИЙГ ДАВАН ТУУЛАХ

Оны эцэст бид шинэ ондоо аз жаргалтай, амжилттай, хүссэн мөрөөдсөн зүйлстээ хүрэх талаар мөрөөддөг, төлөвлөдөг.
Төлөвлөсөн зүйлстээ хүрэхэд заримда хэцүү байгаа бол энэхүү контентыг сайтар тунгааж, өөртөө хамаарах шалтгааныг олохыг хичээгээрэй. Залхуурал хүн бүрт л байдаг. Гэхдээ янз бүрийн шалтгаантай.

✅ ТӨӨРӨГДӨЛ: “Би юу хийхээ мэдэхгүй байна”🙄
Тухайн ажлыг гүйцэтгэхэд хэцүү санагдана. Төгс төгөлдөр зүйлс хийх гэж хичээдэг хүмүүс ихэвчлэн шууд үр дүнг төсөөлөөд ажлаа эхлүүлж чаддаггүй.
Үүнийг давах арга бол тухайн ажлыг шууд эхлүүлээд процесс дундаа суралцах явдал юм. Та хөгжих тусмаа алдаанаасаа илүү суралцана.

✅ АЙДАС: “Би чадахгүй байх” 😱😨
Айдсаас болж гол зүйлдээ төвлөрөхгүй орхих өөр зүйл хийж орлуулах тал байдаг.
Ялангуяа шинэ зүйл эхлүүлэх үед хэнд ч айдас төрдөг. Амьдралдаа хэзээ нэг цагт та ийм мэдрэмж авч түүнийг даван гарч байсан нь гарцаагүй.

✅ ХЭВШМЭЛ СЭТГЭЛГЭЭ: “Би бүтэлгүйтэх, тэнэг харагдахаас айж байна” 😩
Алдсан ч, оносон ч аливаа зүйлийг хийж байгаа хүн үргэлж хөгжин суралцаж байдаг. “Би алдаанаасаа суралцах болно“ гэж өөртөө сануулаарай.

✅ НОЙРМОГ БАЙДАЛ: “Би ядарч байна. Надад эрч хүч алга”
Та ядраад, болимоор байвал “Дахиад ганц” гэж өөртөө хэлээрэй.
Дахиж чадаж байгаа бол таны биед болон оюун ухаанд шаардлагатай эрч хүч, урам зориг байгааг харуулж байна.

✅ ХАЙХРАМЖГҮЙ БАЙДАЛ: “Надад зүгээр юу ч байсан хамаагүй”
Үнэндээ танд санаа зовж явдаг зүйлс бий шүү дээ. Бид мэдрэмжээ хайхралгүй, хялбараар нь өөрт хамаагүй болгох гэж үзнэ.
Чухал гэснээ түрүүлж хийгээд, шагналд нь дуртай зүйлээ хийх арга ашиглаж болно.

✅ ХАРАМССАН БАЙДАЛ: “Эхлэхэд би оройтсон байна”
Мод тарихад хамгийн тохиромжтой хугацаа 20 жилийн өмнө байсан. Тэгвэл хоёр дах тохиромжтой хугацаа яг одоо гэсэн үг.
Та зүгээр л эхлүүл. Нас бол тоо.
Эхлэхэд оройтсон гэдэг үг бол шалтаг юм шүү.

✅ ТАНИХ ТЭМДЭГ: “Би зүгээр л залхуу хүн”
Таны хэлж буй үг бүрт “ХҮЧ” бий. Тиймээс хэлэх үгээ бодож байх хэрэгтэй.
Таныг ядарч байна гэж бодох үед таны тархи, оюун ухаан таны байр суурийг батлах шалтгааныг хайж эхэлдэг.

Эх сурвалж: @Алтан эмч пэйж

Дасгал хийх явцад тархи өсдөг. Гайхалтай нь энэ нь булчин шиг шахагдаж чаддаг.

Хүн залбирах үед тархинд бясалгал хийж байгаа үетэй адил нөлөөлж , амьсгалыг хэвийн болдог. Мөн хүнд өвчин эдгэрэхэд тусалдаг.

Мартах нь тархинд сайн нөлөөтэй. Шаардлагагүй мэдээллүүд үгүй болох нь мэдрэлийн системийн уян хатан байдлыг хадгалахад тустай

Тархи нь бусдад гологдохыг биеийн өвчин байдлаар хүлээн авдаг.

Тархинд өдөрт ойролцоогоор 70,000 бодол орж ирдэг. Минутанд ойролцоогоор 48 бодол төрүүлдэг.

Дур тавилтын үед тархины допамин героин хэрэглэсэнтэй адил хэмжээгээр ялгардаг

Ам цангаж байвал тархи тань усны дутагдалд орсон гэсэн үг юм.

Мөрөөдөж эхлэх үед тархины ихэнхи хэсгүүд идэвхитэй ажиллаж эхэлдэг байна

Бага байхад баруун тархи илүү сайн ажилладаг бөгөөд үүний ачаар хорвоо ертөнцтэй танилцдаг.

Хүний тархины 60 хувь нь өөх тосноос бүрддэг.

Хүний тархи 25 нас хүртлээ бүрэн боловсронгуй хөгжөөгүй байдаг ба тархины хөгжил хойноосоо урагшаа чиглэлтэй явагддаг.

Таны тархины хадгалах багтаамж бараг хязгааргүй гэж тооцогддог. Хүний тархи 86 тэрбум мэдрэлийн эсээс бүрддэг. Цаг хугацаа өнгөрөхөд эдгээр мэдрэлийн эсүүд нэгдэж, хадгалах багтаамжийг нэмэгдүүлдэг.

Тархины мэдээлэл цагт 431 км хурдтай дамждаг.

Дунджаар 4 настайд нугасны хөгжил бүрэн зогсдог ба нугас нь тархинаас бүх биед мэдээлэл дамжуулах үүрэгтэй.

Тархинд 160,934 км урт цусны судаснууд байдаг.

Та хэр их бодно төдий чинээ их хүчилтөрөгчийг тархи цуснаас авч байдаг.

Хүнд байж болох бүх ур чадваруудаас бусдад өөрийгөө зөв илэрхийлж, цэгцтэй, сэтгэж цэгцтэй ярьж сурах нь хамгийн чухал ур чадвар байдаг...

ЯРИХ УР ЧАДВАРЫН АКАДЕМИ

Хэт мэдрэмтгий байдал сул тал биш:
(Highly sensitive person HSP)

Хэт мэдрэмтгий хүмүүс нийт хүн амын 20 хувьд хамаарагддаг. Тэд бусдаас өөр төрлийн амьдралаар амьдарч, өөрөөр мэдэрч зүрх сэтгэлтэйгээ ойрхон байхаар бүтээгджээ. Судалгаагаар мэдрэг хүмүүс дуу чимээ, гэрэл, үнэр, амт, бусад хүмүүсийн мэдрэмж, сэтгэл зүйн байдлыг хүртэл нарийн мэдэрч хүлээж авч чаддаг. Мэдрэмтгий хүмүүс орчиндоо анхаарал хандуулах байдал өндөр байдаг. Тухайлбал муухай үнэр, чанга онцгүй дуу чимээ, таагүй харилцаа зэргийг илүү тодоор мэдрэх ба ийм үед зөнгийн хариу үйлдлээр холдох зайтай байхыг илүүд үздэг.

Мэдрэмтгий байх нь ямар нэг өвчин эсвэл сэтгэл зүйн асуудал яавч биш юм. Энэ нь удамшлаас хамаарах бөгөөд сэтгэл зүйн гэмтэл, бага насны асуудлуудтай холбож ойлгох нь өрөөсгөл байх талтай. Нийгмийн зүгээс мэдрэмтгий байдлыг шүүмжлэх, ичгүүр төрүүлэх байдлаар сул тал гэж ойлгуулах, сул дорой мэт харагдуулах зэргээр тухайн хүнийг өөрийгөө муу эсвэл сул доройгоор танин мэдэхэд хүргэдэг. Мэдрэмтгий байдлыг хүлээн зөвшөөрөх, ойлгох, хайрлах нь ийм тохиолдолд эмчилгээний ач холбогдолтой бөгөөд давуу талууд ч нилээдгүй байдаг. Тэд орчин тойрноо үзэсгэлэнтэй сайхан харагдуулж, түүнээсээ таашаал авч амьдрахыг эрмэлздэг. Бохир заваан, эмх цэгцгүй, тухгүй эвгүй байдал нь тархины цэнэгийг амархан дуусгаж ядраадаг. Харин гоо зүйн хувьд тухтай таатай орчинд байх нь бүтээлч энергийг нь дээд хэмжээнд аваачиж чаддаг.

Доорхи шинжүүд танд илэрч байвал та хэт мэдрэмтгий төрлийн хүн гэж ойлгож болно.

1. Мэдрэмтгий хүмүүс бусад хүмүүсийн сэтгэл хөдлөлийг өөртөө шингээж авах гээд байдаг ба сөрөг сэтгэл хөдлөлд хариу урвал илүү хурдан үзүүлэх хандлагатай.

2. Тэд дотоод ертөнцдөө маш анхаарал хандуулдаг ба ямар сэтгэл хөдлөл, ямар бодол сэтгэлд эргэлдэж байгааг сайн анзаарч мэддэг.

3. Шүүмжлэлийг хүндээр, хэт өөр дээрээ хүлээж авах хандлагатай байдаг. Нэг талаасаа нимгэн арьстай гэж зүйрлэж болно, гадны сөрөг нөлөөнд гэмтэж зулгарахдаа амархан.

4. Эмпати буюу бусдын оронд өөрийгөө тавих, бусдын мэдрэмж, бодол санааг ойлгох нарийн мэдрэмж маш өндөр байдаг.

5. Сэтгэл санаа таагүй, цухалдуу, санаа зовнилт их байгаа үедээ заавал ганцаараа байж энергиэ нөхөх шаардлага гардаг.

6. Шударга ёс, зөв болон буруу, сайн мууг ялгах тунгаан бодох, шүүмжлэх сэтгэлгээ сайн хөгжсөн хүмүүс байх хандлагатай.

Эх сурвалж: Ж. Ариунболд