A Right Scholarship

A Right Scholarship

Comments

Sain bna uu? Todorhoiloh zahidal zaaval 3 baih ystoiyu?
Сайн байна уу? Энэ тэтгэлэгт зөвхөн 17-18 настай хүүхэд хамрагдах юм уу? Амжилттай сурч төгссөн боловч одоо болтол их дээд сургуульд орж чадаагүй, нийгмийн эмзэг бүлэгт туслаад буяны ажил хийдэг, өөрөө ажил хийж амьдралаа залгуулдаг залуучуудад боломж олгож болохгүй юм уу?
Тэтгэлэгийн хариу гарсан юм болов уу?
Нэгдүгээр шатны хариу гарсан юм болов уу? Гараагүй бол хэзээ гарах юм бол
Бүх юмаа бөглөчихсөн ч болохгүй байхын хаана хандах вэ????
tanaihtai yj holbogdoj delgerengvi medeelel awah we
Сайн байна уу ?? Муис 4 курсд орж байгаа юмаа . Тэтгэлэгт оролцох боломжтой юу ??

Эх орныхоо уламжлал соёлыг дээдлэгч, хүнлэг энэрэнгүй Монгол иргэний төлөө Эрхэм хүндэт Монгол ахан дүүс ээ,

Алс холын Америкаас та бүхэнтэйгээ мэндчилж байна. Нас бие өндөр гарсан эгэл хувраг би бээр, Төвдийн Хөх нуур аймагт Дээд Монгол үндэстэн болж төрсөндөө үргэлж бахархаж, Монгол нутаг, хүн зоныг сэтгэл зүрхэндээ тээж явдаг билээ. Дэлхийн улс орнуудад тулгамдаж буй олон асуудлыг шийдвэрлэхэд бурхны шавь нар бид өөр өөрсдийн чадах зүйлсээр гар бие оролцож явдаг жишгээр миний бие 2012 оноос хойш Монгол зон олонд чиглэсэн хэд хэдэн ажлыг санаачлан хэрэгжүүлж байна.

Монголд хэдэн удаа айлчлахдаа хүнд өвчнөөр өвдсөн гэм буруугуй нялхас, өөрөө сурах хүсэл эрмэлзлэлтэй боловч ар гэрийн боломжгүйгээс боловсролгүй хоцорч буй хүүхдүүд, өтөл насандаа ганцаардан мартагдаж, үр хүүхдээсээ, өрөөл бусдаас хараат шахуу болсон буурлуудын талаар сонсож, харсан нь миний сэтгэлийг ихэд өвтгөсөн юм.

Бурхны шашны сургаал нь тэр чигтээ нинжин сэтгэл, оюун ухааныг номлодог бөгөөд Монголчуудын амьдралд бие биеэ дэмжин туслах, нэгнийгээ хүндлэх, ойлгох, билэг оюуныг шүтэх ухаан нэвт шингэсэн байдаг. Тиймээс ч би өдөр бүр уншиж буй Ганжуур Данжуур зэрэг бурхны номоо тэр чигт нь хамаг амьтны тусын тулд сайн үйлд хэрэг болохуйц бодит ажлыг гүйцэтгэх ажлыг эхлүүлэхэд зориулсан билээ. Сүсэгтэн олны дэмжлэгээр, 2012 онд санаачилсан монгол хүүхдүүдэд эрүүл энхийг бэлэглэх хорт хавдартай нялхаст зориулсан эмнэлэг төсөл маань амжилттай хэрэгжиж улсад хүлээлгэн өгсөн.

Сэтгэлээ чилээж явдаг дараах асуудал бол сурах авьяас хүсэл эрмэлзэлтэй ч ар гэрийн санхүүгийн асуудал, эрүүл мэндийн асуудал, хүндрэл бэрхшээлээс болж суралцаж чадахгүй байгаа хүүхэд залуус бөгөөд тэдэнд сурах боломж олгохын тулд энэхүү “Зөв тэтгэлэг сан”-г байгууллаа. Би Монгол хүнийг нинжин сэтгэлтэй, асар их оюуны нөөц боломжтой гэж итгэдэг. Өдөр бүр та бүхний гудамжинд эсвэл цахим орчинд харж байгаа хүнд хэцүү нөхцөлд өсөж торниж буй бяцхан нэгний ирээдүйг дэмжээд, боловсрол олгоход нь туслаад өгвөл эх орондоо хайртай авьяслаг уран бүтээлч, алдарт улс төрч, эдийн засагч, сайн хүмүүн болно гэдэг эргэлзэхгүй байна. “Ажиа Гэгээний Зөв тэтгэлэг” сангийн гол зорилго нь энэ юм.

Бид хэрвээ 100 авьяаслаг сурагчдыг дээд боловсролтой болгож, оюун ухаан, зүрх сэтгэлийг нь тэтгэж чадваас эх орондоо хайртай, эх орноо хөгжүүлэх 100 сайхан иргэн бий болох билээ. 1000 хүүхдийг тэтгэж чадвал 1000 сайн боловсон хүчинтэй болно гэсэн үг.

Манай тэтгэлэгт хамрагдах хэн бүхэнд өөрийнхөө нөхцөл байдлыг илэн далангуй хуваалцаж, хэнд ч боломж байдаг гэдгийг харуулах боломж бий.

Тэтгэлэгт маань хандив, нэмэр болж буй эрхэм та энэ сайн үйл хэргээ бусадтай хуваалцаж, эх орныхоо ирээдүйд хөрөнгө оруулж, монгол хүний үнэ цэнийг өргөлцөж яваа эрхэм үйл хэргээ түгээж яваарай.

“Зөв Тэтгэлэг сан”-г байгуулагдсан цагаас нь эхлэн Монгол төдийгүй, Төвд, Буриад, Америк, Япон, Хятад, ОХУ зэрэг олон газраас бурханы шашинтан шавь нар, дэмжигч нар маань орон зай цаг хугацаанаас үл хамааран дэмжиж ирсэнийг дуулгахад таатай байна.

Алс хэтдээ бид Монгол улсын аймаг бүрээс, дүүрэг бүрээс 1 оюутныг дэмжин сургаж, улмаар ажилд нь зуучлах, хүн болон төлөвшихөд нь тус нэмэртэй олон сургалт хөтөлбөрт хамруулахын тулд харьяа орон нутгийн төр засаг, төрийн бус байгууллага, бизнес эрхлэгч нарыг энэ үйл хэрэгт хамтран ажиллаж дэмжинэ гэж найдаж байна.

Гэгээн үйл хэрэг мандтугай, нинжин сэтгэл оюун ухааныг эрхэмнэлэн дээдэлье.

Operating as usual

05/07/2021

#Үл_Мэдэх_Подкаст_Жаран_Дөрөвдүгээр_Дугаар_S1E64
ҮЛ МЭДЭХ Подкаст #64: Зочин О.Саранчулуун “Нийгмийн Ажилтан Мэргэжил & Карьер төлөвлөлт”

Өнөөдрийн дугаарт #Nike-ийн #Үүсгэн_байгуулагч Фил Найтын “Пүүзэнд дурлагч” номын зохиолчын гүйх болон түүнийгээ тултал хөгжүүлэн олонд хүлээн зөвшөөрүүлж чадсан шалтгаантай тун адил хирнээ Монголд төдийлөн хөгжөөгүй #гүйлт гэдэг төрлийг тэр тусмаа хэн ч гүйж болдог гэдгийг зориглон өөрийн биеэр үлгэрлэн харуулж буйгаас гадна оюутнуудад өөрийн сурсан мэдсэнээ зааж, олон нийтэд сурталчилж яваа #зоримог_бүсгүйг урин ярилцав. Тэрээр 13 настайдаа өвчний улмаас нэг хөлөө тайруулсан ч алдарт #Нью_Йоркийн_марафонд мэргэжлийн болон хагас мэргэжлийн тамирчидтай зэрэгцэн гүйж, 42 км замаа амжилттай дуусгасан төдийгүй өдгөө #АШУҮИС-ийн эрүүл мэндийн нийгмийн ажил, нийгмийн ухааны тэнхимд багшлахын зэрэгцээ хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийг спортоор хичээллүүлэх, спортоор дамжуулан хөгжүүлэх зорилготой "Achilles International" байгууллагын Монгол дахь салбарыг хамтран үүсгэн байгуулсан бөгөөд жил бүрийн есдүгээр сард "Итгэл найдвар, боломж" марафон гүйлтийг зохион байгуулж, хөгжлийн бэрхшээлтэй олон хүнд итгэл найдвар, өөртөө итгэх итгэлийг бэлэглэдэг билээ. Түүний хэлсэн нэг үг сэтгэлд одоо ч сонстоно. Энэ бол #Боломж үргэлж байдаг үүнд итгээрэй бас зүтгэлтэй байхад бүх боломжууд шил шилээ даган гарч ирдэг гэв. Та нийгмийн чиглэлээр ажиллах гэж байгаа бол заавал сонсох дугаар шүү.

"Ахиллис Монгол" ТББ-ын үүсгэн байгуулагч, АШУҮИС-ийн багш О.Саранчулуун

#Та_ирээдүйд_хаана_хүрэхийг_хүсэж_байна_вэ? #Арай_Ирээдүйгээ,#карьераа_төлөвлөөгүй_явж_байгаа_юм_биш_биз?
Host: Б.Мөнбиш (Oscar Munbish)
Сонсох линк:
Youtube: https://youtu.be/ka_7v9aEIac
Anchor: https://tinyurl.com/3sn34y48
Mplus: https://tinyurl.com/4jf95eym
Холбоотой мэдээлэл: https://tinyurl.com/y4y7cvjk , https://tinyurl.com/3p2zvwcx , https://unread.today/c/1000

28/06/2021

Та бүхэндээ энэ өдрийн мэндийг хүргэе!

КОВИД-19 цар тахлын нөхцөл байдалтай холбоотойгоор 2021 оны элсэлтийн ерөнхий шалгалт хойшлогдсон учир тэтгэлэгт хөтөлбөрийн бүртгэлийн хугацаа мөн хойшлогдлоо.

Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын хуваарь товлогдсоны дараа бид бүртгэлийн хугацаагаа зарлах болно.

Та бүхэндээ энэ өдрийн мэндийг хүргэе!

КОВИД-19 цар тахлын нөхцөл байдалтай холбоотойгоор 2021 оны элсэлтийн ерөнхий шалгалт хойшлогдсон учир тэтгэлэгт хөтөлбөрийн бүртгэлийн хугацаа мөн хойшлогдлоо.

Элсэлтийн ерөнхий шалгалтын хуваарь товлогдсоны дараа бид бүртгэлийн хугацаагаа зарлах болно.

21/05/2021

БШУЯ-аас 2021-2022 оны хичээлийн жилийн элсэлтийн босго оноог тогтоосон байна. Та бүхэнд амжилт хүсье.

15/05/2021

Өдрийн мэнд!
#21 Тэтгэлэгт оюутан Л.Мичидмаа нь “Шилийн богд” номын тэмдэглэлийг хүргэж байна.

Урьд нь энэ номыг уншаагүй байхдаа би Шилийн богд уулыг эрэгтэй хүмүүс хиймороо сэргээх гэж гардаг жирийн л тахилгатай уул байдаг байх хэмээн боддог байлаа. Ямар аугаа түүхийг цогцлоосон уул гэдгийг нь мэддэггүй байсан юм. Хэрвээ би уг номыг уншаагүйсэн бол энэ бүх гайхалтай түүхийг мэдээгүй өнгөрөх байсан.
Энэхүү номонд амар амгаланд бие биесээ олсон хос хоёр шонхрын тухай тэдний биесээ гэх агуу их сэтгэлийн тухай хүмүүний ертөнцийн хязгааргүй их шунал, хүсэл, бусдыг гэх нинжин сэтгэлийн тухай, үрээ гэх эхийн хайр, үйлийн үр эргэж ирдэг, хэн нэгнийг хайрлан санаж бэтгэрэхийн хэцүүг, тусын хариуд тус гэх мэтчилэн олон сургамж авах зүйлс бий. Дүр бүхэн нь өөрийн гэсэн дотоод өнгө аястай ухаарал хайрласан унших бүрийд дахин цааш хөтлөх, уншсан хэн хүний сэтгэлийн утсыг хөндөж чадах гайхамшигт нэгэн роман бөлгөө.
Уг романд Монгол улс манжийн дарлалын үед улс төрийн үймээн самуунтай хэцүүхэн цаг үеийг харуулах бөгөөд шилийн сайн эрс буюу Тооройбанди тэргүүтэй 7 эрс эгэл жирийн ардынхаа төлөө тэмцэж , тэдний талд бат зогсож байсныг өгүүлнэ. Шилийн сайн эрс гэж бидний төсөөлснөөр бол том биетэй хүдэр чийрэг өвдөх, ядрахыг мэддэггүй эгэлгүй баатрууд хэмээн дүрслэгддэг ч тэдний дотоод мөн чанар, энэрэнгүй сэтгэл ямар гайхамшигтай гэдгийг мэдрэх болно. Шилийн сайн эрс хүний нүдэнд хулгай дээрэм хийж яваа харагддаг ч үнэн хэрэгтээ ядуу иргэдийг дээрэлхэж тэднээс их хэмжээний мөнгө, эд зүйл ,татвар авдаг баяд, ноёдоос дээрэмдсэн зүйлийг нь авч буцаан ард иргэдэд тарааж явдаг хүмүүс билээ, тэд сайшаал магтаал хүндлэлийн төлөө бус шударга үнэний төлөө явж буй өргөсөн тангарагтаа үнэнч эгэлгүй баатрууд хэмээн бодож өөрийн эрхгүй дотор огшиж омогшин сууж билээ. Дорой буурай байлаа гээд дээрэлхэн доромжлох биш тэтгэн тулж явах учиртайг харуулах бөлгөө.
Үүнээс сэтгэлд хамгийн тод үлдсэн хэсгүүдийн нэг нь Тооройбанди Хилэнхормой гуайтай ярилцан суух үед Хилинхормой алсын цэнхэр уулсыг тойруулан удтал ширтэж уртаар шүүрс алдаад
- Одоо муу ах нь хөгшин морины насгүй, хөхвөр хонины зүсгүй болжээ. Олзны төлөө явсан бол өдийд алтан байшинд суусан ч чадахаар байлаа. Олон түмнийхээ төлөө гэх санаа зориг байсаан. Одоо тэд намайг мартсан. Энэ биеэ золилоо гээд эргээд тэдний маань амьдрал ахуй дээрдсэн юм алга. Би тэгэхээр удам залгах үр ч үгүй, утаа гаргах тооно ч үгүйг бодоход амьдарсан учир утга минь юу билээ? хэмээн өөрөөсөө асуух өдөр олон байсаан... /49-р нүүр/ хэмээн гуниглангуй ярьсан байдаг. Энэ хэсгийн уншсаныхаа дараа би ч мөн өөрөөсөө асууж үзлээ амьдарч буйн утга учир минь юусан билээ? гэж. Мөнхийн залуугаараа байхгүйн учир одоо буй энэ насандаа ирээдүйн төлөө , эх орныхоо төлөө хичээнгүйлэн зүтгэх ёстойгоо илүү сайн ойлгосон. Хэний ч мэдэхгүй нэгэн хүн болон хорвоод мэндлээд хэн ч мэдэхгүй хэвээр төгсвөл харамсалтай ч юм шиг олзны төлөө бус олны төлөө явбал зохилтой хэмээн өчүүхэн оюундаа сийлэн үлдээлээ.
Г.Мэнд-Ооёо гуай “Шилийн богд” романаараа төрөлх нутгийнхаа байгаль, соёл уламжлалыг өвөг дээдэс нь хэрхэн хамгаалж өвлөсөн хийгээд үр хойч нь залгамжлан үргэлжлүүлэхийн утга учрыг ойлгуулах билээ.

Өдрийн мэнд!
#21 Тэтгэлэгт оюутан Л.Мичидмаа нь “Шилийн богд” номын тэмдэглэлийг хүргэж байна.

Урьд нь энэ номыг уншаагүй байхдаа би Шилийн богд уулыг эрэгтэй хүмүүс хиймороо сэргээх гэж гардаг жирийн л тахилгатай уул байдаг байх хэмээн боддог байлаа. Ямар аугаа түүхийг цогцлоосон уул гэдгийг нь мэддэггүй байсан юм. Хэрвээ би уг номыг уншаагүйсэн бол энэ бүх гайхалтай түүхийг мэдээгүй өнгөрөх байсан.
Энэхүү номонд амар амгаланд бие биесээ олсон хос хоёр шонхрын тухай тэдний биесээ гэх агуу их сэтгэлийн тухай хүмүүний ертөнцийн хязгааргүй их шунал, хүсэл, бусдыг гэх нинжин сэтгэлийн тухай, үрээ гэх эхийн хайр, үйлийн үр эргэж ирдэг, хэн нэгнийг хайрлан санаж бэтгэрэхийн хэцүүг, тусын хариуд тус гэх мэтчилэн олон сургамж авах зүйлс бий. Дүр бүхэн нь өөрийн гэсэн дотоод өнгө аястай ухаарал хайрласан унших бүрийд дахин цааш хөтлөх, уншсан хэн хүний сэтгэлийн утсыг хөндөж чадах гайхамшигт нэгэн роман бөлгөө.
Уг романд Монгол улс манжийн дарлалын үед улс төрийн үймээн самуунтай хэцүүхэн цаг үеийг харуулах бөгөөд шилийн сайн эрс буюу Тооройбанди тэргүүтэй 7 эрс эгэл жирийн ардынхаа төлөө тэмцэж , тэдний талд бат зогсож байсныг өгүүлнэ. Шилийн сайн эрс гэж бидний төсөөлснөөр бол том биетэй хүдэр чийрэг өвдөх, ядрахыг мэддэггүй эгэлгүй баатрууд хэмээн дүрслэгддэг ч тэдний дотоод мөн чанар, энэрэнгүй сэтгэл ямар гайхамшигтай гэдгийг мэдрэх болно. Шилийн сайн эрс хүний нүдэнд хулгай дээрэм хийж яваа харагддаг ч үнэн хэрэгтээ ядуу иргэдийг дээрэлхэж тэднээс их хэмжээний мөнгө, эд зүйл ,татвар авдаг баяд, ноёдоос дээрэмдсэн зүйлийг нь авч буцаан ард иргэдэд тарааж явдаг хүмүүс билээ, тэд сайшаал магтаал хүндлэлийн төлөө бус шударга үнэний төлөө явж буй өргөсөн тангарагтаа үнэнч эгэлгүй баатрууд хэмээн бодож өөрийн эрхгүй дотор огшиж омогшин сууж билээ. Дорой буурай байлаа гээд дээрэлхэн доромжлох биш тэтгэн тулж явах учиртайг харуулах бөлгөө.
Үүнээс сэтгэлд хамгийн тод үлдсэн хэсгүүдийн нэг нь Тооройбанди Хилэнхормой гуайтай ярилцан суух үед Хилинхормой алсын цэнхэр уулсыг тойруулан удтал ширтэж уртаар шүүрс алдаад
- Одоо муу ах нь хөгшин морины насгүй, хөхвөр хонины зүсгүй болжээ. Олзны төлөө явсан бол өдийд алтан байшинд суусан ч чадахаар байлаа. Олон түмнийхээ төлөө гэх санаа зориг байсаан. Одоо тэд намайг мартсан. Энэ биеэ золилоо гээд эргээд тэдний маань амьдрал ахуй дээрдсэн юм алга. Би тэгэхээр удам залгах үр ч үгүй, утаа гаргах тооно ч үгүйг бодоход амьдарсан учир утга минь юу билээ? хэмээн өөрөөсөө асуух өдөр олон байсаан... /49-р нүүр/ хэмээн гуниглангуй ярьсан байдаг. Энэ хэсгийн уншсаныхаа дараа би ч мөн өөрөөсөө асууж үзлээ амьдарч буйн утга учир минь юусан билээ? гэж. Мөнхийн залуугаараа байхгүйн учир одоо буй энэ насандаа ирээдүйн төлөө , эх орныхоо төлөө хичээнгүйлэн зүтгэх ёстойгоо илүү сайн ойлгосон. Хэний ч мэдэхгүй нэгэн хүн болон хорвоод мэндлээд хэн ч мэдэхгүй хэвээр төгсвөл харамсалтай ч юм шиг олзны төлөө бус олны төлөө явбал зохилтой хэмээн өчүүхэн оюундаа сийлэн үлдээлээ.
Г.Мэнд-Ооёо гуай “Шилийн богд” романаараа төрөлх нутгийнхаа байгаль, соёл уламжлалыг өвөг дээдэс нь хэрхэн хамгаалж өвлөсөн хийгээд үр хойч нь залгамжлан үргэлжлүүлэхийн утга учрыг ойлгуулах билээ.

Photos from Боловсрол, шинжлэх ухааны яам's post 13/05/2021

Тэтгэлэгийн бүртгэл ЭЕШ-ын дараа нээгдэнэ. Одоо харин тэтгэлэг хамрагдах хүсэлтэй сурагчдыг сургуулиараа, ангийнхаа багш, нийгмийн ажилтнуудыг манайд түрүүлж бүртгүүлсэн байхыг анхааруулж байна. Өмнөх постууд дээр оруулсан байгаа шүү. БҮртгэлийн холбоос .

13/05/2021

#20 Тэтгэлэгт оюутан Ц.Анудалай нь “Тэнгэрийн хөвгүүний эцэслэл” номын тэмдэглэлийг хүргэж байна.

Тэнгэрийн хөвгүүн гэгдэх эзэн Чингис хаан, таалал төгсөх сүүлийн цаг мөчүүддээ яг л ийм байсан болов уу гэлтэй дүрслэн өгүүлжээ. Монголын нууц товчоо зохиолд бүдэг бадаг өгүүлсэн их хааны хувийн амьдрал дотоод бодлыг дэлгэрүүлж өгүүлсэн нь тун гайхалтай. Үхэл гэдэг бүх зүйлийн төгсгөл биш бололтой. Үхэл хүнд тохиоход махан бие үгүй болж, дэлхий дээрх амьдрал эцэслэхээс бусдаар галав юүлэхтэй адил аймшигт зүйл биш юм шиг. Тэнгэрийн хөвүүн үнэхээр үхсэн үү гэвэл бас ч үгүй шиг ээ. Түүний махан бие нь л урьд 800-аад жилийн өмнө үгүй болсноос биш нэр төр нь одоо ч гэсэн амьдарсан хэвээр байгаа биш гэж үү. Аль хэдийн 800 жил өнгөрсөн атал Тэнгэрийн хөвүүний нэр алдраар амь амьдралаа зогоож, шүтэн тахиж буй хүмүүс одоо ч төдийлөн бага биш.

“Ер нь хүмүүний ёсон тийм бололтой. Гэвч насан урт богино нь ямар хамаа байх билээ. Ганцхан юу хийж амжсанаа тооцвол нэг нь хулганын хөеөний чинээхийг ч цуглуулж амжаагүй нөгөөдөх нь дэлхийн хагасыг эзэлсэн байдаг. Гэвч эцсийн бүлэгтээ хулганын хөеөний чинээхийг цуглуулсан ч бай дэлхийн хагасыг эзэгнэсэн ч бай цаг нь ирвээс адилхан л үхнэ” /номын хэсэг/ гэх хэсэг хэн ч үхлээс зайлж үл чадахыг илтгэж байгаа юм. Гэвч тэнгэрийн хүү Тэмүүжин үхлээс зайлж чаджээ. Түүний махан бие аль эртэд үрэгдсэн ч түүний суу алдар, бүтээсэн бүхэн түүнийг одоо хэрнэ амьд байлгасан хэвээр байгаа юм. Миний бие анх тэнгэрийн хүүтэй “монголын нууц товчоо” зохиолоор танилцаж билээ. Нууц товчооноос агуу дайчин, эрэлхэг баатар гэхээс өөр төсөөлөл надад байгаагүйг нуух юун. Харин С.Эрдэнэ гуайн зохиолоос Чингис хааны дотоод хүнийг төсөөлөх төсөөлөлтэй болж авлаа. Хүн насан эцэс болохын өмнө тухайн хүний өнгөрүүлсэн бүхий л амьдрал нүднийх нь өмнүүр зурайн өнгөрдөг гэж өтгөс хөгшид хуучлан байхыг олонтаа сонсож билээ. Би төсөөлөхдөө киноны хальсан дээрх шиг кадр бүрээрээ зурайн харагддаг юм байхдаа гэсэн бодол минь бүрнээ өөрчлөгдлөө. Хүний өнгөрсөн амьдралын дурсамжууд бодолд нь хөврөн орж ирдэг юм байна. Гэвч хүний амьдрал гэдэг яасан гачлантай эд вэ гэсэн бодол салсангүй. Хэдэн зууны турш дурсагдаж яваа тэнгэрийн хөвүүны амьдралд ч сул тал, алдаа эндэл олон байж. Тэртээ цэл залуухан арван долоон насандаа Бөртгөлжин хатнаа Мэргидэд алдаад жил гаруйн дараа буцаан авахдаа гэдсэн дэх хүүхдээ минийх мөн үү гэж сэрдэж ч байсан. Хамгаас хайрт Бөртгөлжин хатнаа тийн хардаж сэрдэж байсан өөртөө өтөл болсон хойноо ямар их хорсвоо. Хайрт Зүчи хүүгээ хуралдайд ирсэнгүйд худал өвчин хэлж шалтаг тоочоод хэмээн зэмлэж байсан ч хорвоогоос хальсны дараа нь ямар их гашуудсан сан билээ дээ. Хийж бүтээсэн гавъяагаараа ялгагдаж "Тэнгэрийн хөвүүн" гэж цоллуулснаас өөрөөр эгэл биднээс юугаараа ялгаа байх билээ дээ. Хүн гэдэг насан эцэс болох үедээ өнгөрүүлсэн амьдрал, хийсэн бүтээснээ тунгаан бодовч хожимдсон байдаг ажээ. Үхэл гэдгийн өмнө харц нэгнээс хаан эзэн байлаа ч бултаж үл чадах нь хувиршгүй үнэн юм. Үг, үйл бүрээ тунгаан байх нь насан эцэслэхийн өмнө өөрийн нүгэл буянаа үүрэн одохын цагт сэтгэлийн их зовлонгоос гэтэлгэж өгөх ганц тарни ажээ.

#20 Тэтгэлэгт оюутан Ц.Анудалай нь “Тэнгэрийн хөвгүүний эцэслэл” номын тэмдэглэлийг хүргэж байна.

Тэнгэрийн хөвгүүн гэгдэх эзэн Чингис хаан, таалал төгсөх сүүлийн цаг мөчүүддээ яг л ийм байсан болов уу гэлтэй дүрслэн өгүүлжээ. Монголын нууц товчоо зохиолд бүдэг бадаг өгүүлсэн их хааны хувийн амьдрал дотоод бодлыг дэлгэрүүлж өгүүлсэн нь тун гайхалтай. Үхэл гэдэг бүх зүйлийн төгсгөл биш бололтой. Үхэл хүнд тохиоход махан бие үгүй болж, дэлхий дээрх амьдрал эцэслэхээс бусдаар галав юүлэхтэй адил аймшигт зүйл биш юм шиг. Тэнгэрийн хөвүүн үнэхээр үхсэн үү гэвэл бас ч үгүй шиг ээ. Түүний махан бие нь л урьд 800-аад жилийн өмнө үгүй болсноос биш нэр төр нь одоо ч гэсэн амьдарсан хэвээр байгаа биш гэж үү. Аль хэдийн 800 жил өнгөрсөн атал Тэнгэрийн хөвүүний нэр алдраар амь амьдралаа зогоож, шүтэн тахиж буй хүмүүс одоо ч төдийлөн бага биш.

“Ер нь хүмүүний ёсон тийм бололтой. Гэвч насан урт богино нь ямар хамаа байх билээ. Ганцхан юу хийж амжсанаа тооцвол нэг нь хулганын хөеөний чинээхийг ч цуглуулж амжаагүй нөгөөдөх нь дэлхийн хагасыг эзэлсэн байдаг. Гэвч эцсийн бүлэгтээ хулганын хөеөний чинээхийг цуглуулсан ч бай дэлхийн хагасыг эзэгнэсэн ч бай цаг нь ирвээс адилхан л үхнэ” /номын хэсэг/ гэх хэсэг хэн ч үхлээс зайлж үл чадахыг илтгэж байгаа юм. Гэвч тэнгэрийн хүү Тэмүүжин үхлээс зайлж чаджээ. Түүний махан бие аль эртэд үрэгдсэн ч түүний суу алдар, бүтээсэн бүхэн түүнийг одоо хэрнэ амьд байлгасан хэвээр байгаа юм. Миний бие анх тэнгэрийн хүүтэй “монголын нууц товчоо” зохиолоор танилцаж билээ. Нууц товчооноос агуу дайчин, эрэлхэг баатар гэхээс өөр төсөөлөл надад байгаагүйг нуух юун. Харин С.Эрдэнэ гуайн зохиолоос Чингис хааны дотоод хүнийг төсөөлөх төсөөлөлтэй болж авлаа. Хүн насан эцэс болохын өмнө тухайн хүний өнгөрүүлсэн бүхий л амьдрал нүднийх нь өмнүүр зурайн өнгөрдөг гэж өтгөс хөгшид хуучлан байхыг олонтаа сонсож билээ. Би төсөөлөхдөө киноны хальсан дээрх шиг кадр бүрээрээ зурайн харагддаг юм байхдаа гэсэн бодол минь бүрнээ өөрчлөгдлөө. Хүний өнгөрсөн амьдралын дурсамжууд бодолд нь хөврөн орж ирдэг юм байна. Гэвч хүний амьдрал гэдэг яасан гачлантай эд вэ гэсэн бодол салсангүй. Хэдэн зууны турш дурсагдаж яваа тэнгэрийн хөвүүны амьдралд ч сул тал, алдаа эндэл олон байж. Тэртээ цэл залуухан арван долоон насандаа Бөртгөлжин хатнаа Мэргидэд алдаад жил гаруйн дараа буцаан авахдаа гэдсэн дэх хүүхдээ минийх мөн үү гэж сэрдэж ч байсан. Хамгаас хайрт Бөртгөлжин хатнаа тийн хардаж сэрдэж байсан өөртөө өтөл болсон хойноо ямар их хорсвоо. Хайрт Зүчи хүүгээ хуралдайд ирсэнгүйд худал өвчин хэлж шалтаг тоочоод хэмээн зэмлэж байсан ч хорвоогоос хальсны дараа нь ямар их гашуудсан сан билээ дээ. Хийж бүтээсэн гавъяагаараа ялгагдаж "Тэнгэрийн хөвүүн" гэж цоллуулснаас өөрөөр эгэл биднээс юугаараа ялгаа байх билээ дээ. Хүн гэдэг насан эцэс болох үедээ өнгөрүүлсэн амьдрал, хийсэн бүтээснээ тунгаан бодовч хожимдсон байдаг ажээ. Үхэл гэдгийн өмнө харц нэгнээс хаан эзэн байлаа ч бултаж үл чадах нь хувиршгүй үнэн юм. Үг, үйл бүрээ тунгаан байх нь насан эцэслэхийн өмнө өөрийн нүгэл буянаа үүрэн одохын цагт сэтгэлийн их зовлонгоос гэтэлгэж өгөх ганц тарни ажээ.

10/05/2021

Өглөөний мэнд!
#19 Тэтгэлэгт оюутан Т. Эрдэнэдарьжав нь Ажиа Гэгээний "Цагийг бэлгэдэгч наран чөлөө" номын тэмдэглэлийг хүргэж байна.

Эрх чөлөө байхгүй аваас эргэлдэх дэлхийд орших утга юун ?
Юуны өмнө буддын шашны амьдралын тухай мэдлэг олгосон эл номонд талархал илэрхийлье. Хүний амьдралын тэр тусмаа гэгээнтнээр тодорсон малчин айлын эгэл хүү хэрхэн амжилтанд хүрч эрх чөлөөг хайж , сүсэгтэн олны төлөөх сайн үйлийг хийж буй талаар өгүүлнэ.Ийм сайхан хүний буян ивээлд хамрагдаж буйд талархаад үл ханана.Ямар сайхан хувь тохиолоор ийм азтай учирав гэж заяа төөргөөрөө бахархан сууна.

Тэнэгэр уужим магнайтай, дөлгөөн тайван байдалтай Ажиа гэгээний дүрийг дэлгэцээр хараад үнэхээр биширч билээ. Би түүнийг насаараа орхимж нөмөрсөн буянтан гэж бодож байлаа. Тэгтэл “Цагийг бэлэгдэгч наран чөлөө” номыг уншаад туулсан амьдрал замналыг нь мэдээд өөрийн эрхгүй санаашралд автсан юм. Ажиа гэгээн бол Монгол хүн Дээд Монгол. Хөх нуурын Долооннуурын хүн юм билээ. Адилхан Монгол цустай Монголоо гэсэн сэтгэлтэй хүн болохоор амьдарлын хүнд нөхцөлд амьдарч байгаа ,хорт хавдар болон хүнд өвчнөөр шаналж буй хүмүүс болон Монголын ирээдүй болсон хүүхэд ,залууст туслаж байгаад талархаад ханашгүй. Гүмбүм хийдийн хамба лам Ажиа гэгээний амьдрлын зам тун ээдрээтэй юм билээ. Номны эхлэл хэсэг дэх наймдугаар дүрийн Ажиа гэгээнийг сонгох үйл хамгийн сэтгэл хөдөлгөсөн хэсэг байв. Жаяг гэгээн, Ажиа багшийг гэгээнтнээр тодорсны дараа номынх нь садан багш нь болсон юм. Наймдугаар Ажиа гэгээн Гүмбүм хийдэд залран очихдоо хоёр нас арай хүрээгүй байв .Жигмэд цан гэдэг лам Ажиа гэгээнд анхны сахил хүртээн Ажиалувсантүвдэнжигмэджамц хэмээх номын нэр хайрласан.
1958 онд шашны шинэчлэх хөдөлгөөн Хятдад олон гамшигт явдлаар төгсөж Түвдэд түрэмгийлэв. Тэр үед Ажиа гэгээн найман нас арай хүрээгүй байсан бөгөөд амьдрал нь утга учиргүй болж эрх чөлөө нь хумигдсан юм. 1958 оны сүүлээр Гүмбүм хийдээс гарч хүрэн орхимжийг огтолж хар будагт оруулж жижиг костюм хийж Ажиа гэгээнийг сургуульд оруулав. Тэр үед зарим лам нарыг гэрлүүлж , тариа будаа тариулж,зармыг бүр чулуу нүүрсний уурхайд ажилчинаар оруулж цөөн хэсэг нь оюутан нь болов .1961 онд лам нарыг тарааснаас Гүмбүм хийд газар дээр үлдсэн хэдэн эзгүй байшин болов. Орон нутгийн захиргааны ажилчдын туслалцаатайгаар олон танихгүй хүн эзгүй байшинд нүүж орсон. Шашинд тавих хориг саад суларсны дараа Гүмбүм хийд хүнд үеийг давж туулсан юм. Шигацэдашлхүмбэд суралцаж байсан их үсрэлтийн жилүүдэд лам нараар жорлон ухуулах ажил хийлгэж байж. Мөн газар хаглуулах, усжуулах, түлээний мод бэлтгэх, газар цэвэрлүүлэх ажил хийлгэж байсан .Жирийн хүн шиг амьдарч бурхан багшийн сургаалийг ганцаар тасдах боломж огт байсангүй. Соёлын хувьсгалийн галзуу гал эргэн тойронд дүрэлзэн асч байсан боловч багш нарын ачаар гурван эрдэнэдээ итгэх итгэлээ алдсангүй.
Ажиа гэгээн аравдугаар Банчин богдтой ойр дотно байсан юм. Ажиа гэгээн шинээр байгуулагдсан их сургуулийн Түвд судлалын тэнхимд сурсан бөгөөд хоёр жилийн дараа сургуулиа төгсөөд Шининь дэх буддист нийгэмлэгт ажилласан байдаг.
Мөнөөх 1958 аад онд шашныг илт эсэргүүцэх үзэл хүчтэйгээр дэлгэрч бодитоор хэрэгжих болж сүм хийдийг хоморголон устгах болов. Үүний үр нөлөө, цар хүрээ том байсан ч Гүмбүм хийд хохирол бага амссан байв. Ажиа гэгээн 1980 он гэхэд шашны асуудал эрхэлсэн ажлаа хийсээр байсан юм. Тэр үед сүм хийдийг дахин босгох үйл ажиллагаа өргөжсөн ч өмнөхөөсөө 10-15 хувиар цөөн байхаар болсон байлаа нэг бодлын сайхан завшаан ч юм шиг. Ийм мэдээг дуулсан ард иргэд хандив ихээр өргөж эхлэсэн нь тэдний сүсэг бишрэл хэр хэмжээнд байсныг илтгэх биз. Эл асуудал алга урвуулах мэт амар байсангүй учиргүй их зөвшөөрөл хүсэлтийн дор биелэсэн байх юм. Сүм хийдүүд зөвшөөрөгдсний дараа тодорсон хувилгаадыг хүртэл зөвшөөрөв. Ажиа гэгээнтэн маань энэ үеэр Гүмбүм хийдийнхаа тэргүүн хамба ламын ажилд анхаарлаа хандуулж байв. Хөх нуурт бол хийдийн хамба нь тухайн сүмийн барилгийг эзэмшигч нь байж болдог юм билээ. Долдугаар Ажиа гэгээнтэн Монгол болон Бээжинд сүм эзэмшдэг байсан юм байналээ. Гэтэл Хо гэгч нь нэгэн өдөр гэгээнтэнд маань комунист намд элсэх санал тавьсан бөгөөд тэрнийг ихээр ятгаж байжээ. Гэгээнтэн маань дотроо хэзээ ч үгүй хэмээх бодлыг өвөртлөн түүний яриаг сонсон суув. Гэтэл намд элсээд зогсохгүй тагнуул болох талаар ч дурдаад амжсан байна. Саналд шууд хариу өгөлгүй Жаяг гэгээнтэй ярилцан зөвөлгөө авав. Ажиа гэгээний улс төрийн ажил эхлэж 1979 онд Бээжинд уригдав учир юу вэ гэхээр тэрбээр үндэсний залуучуудын эвлэлийн гишүүн байсан аж. Бээжинд нам бус жигүүрийнхэний хуралд суусан бөгөөд олон анд нөхөдтэй болсон байв. Гэгээнтнийг оюутан байх үед Хятдын буддист нийгэмлэгийг удирдах зөвлөлийн гишүүн , уг байгууллагийн Хөх нуур дахь салбарын дэд даргаар томилохоор болсон байлаа.
Хүүхдүүд боловсролгүй, бичиг үсэггүй байх нь эмзэглэл мөн байв. Тиймээс ч сургуль байгуулж тэднийг эрдмийн бараа харуулахыг хүсэв. Соёлын хувсгалын үед агуулах болгон ашиглаж байсан газрыг сонгон сургуулиа байгуулав. Ажиа гэгээнийг бага байхад ах нь тэнд аваачин нуугдаж тоглодог байсан юмсанж. Тэр үед агуулах болгон ашиглаж байсан тул бараг хоосон шахуу байлаа. Махны агуулах. Монголчууд бидэнтэй адил махгүй хоолонд хоолшдоггүй хүмүүс бололтойдог. Гэхдээ эл номны ам ангайлгасан хэсэг бол Ажиа гэгээнтний махнаас хэрхэн татгалзаж, ам тангаргадаа үнэнч байдаг түүх байлаа. Арааны шүүс асгаруулам амтат сайхан махны үнэр үнэртэвч ээжийн минь мах хэмээн боддог байсан нь тухайн үеийн өөрт нь төрж буй мэдрэмжийг дардаг байсан аж. Би ч гэсэн хичнээн амттай сайхан харагдавч минии ээжийн мах хэмээн бодвоос хүрч үл чадна .
1998 оноос хойш Ажиа гэгээнтэн өнгөрсөн амьдарлаа эргэн харж дүгнэлт хийж л дээ. Хувь заяа нь шашин номоос огтхон ч холдож зүрхлэхгүй амьдрал . Улс төрийн асуудалд ч өөрийн биеэ зориулдаг байсан. Түүндээ ч албан тушаал ахив. Үүнээс үүдэн бурхны номд зарцуулах цаг бага болж байв. Уншигч миний нүдээр харваас гэгээнтэн маань шашин номын амьдрал, бусдын сайн сайхны төлөө Хятдын төрд биеэ зориулдаг байсан мэт . Жаяг гэгээнийг тэнгэрт хальсны дараа тэрбээр түүний хэлсэн үгний утга учрыг ухах болов. Шашин улс төрийн ажил эсэргэцэж байсан тул улс төрийн ажлыг орхихыг хүссэн ч Хятдын төр Ажиа гэгээнийг орхихыг хүссэнгүй удаа дараа чөлөөлөх хүсэлт тавьсан ч татгалзсан хариу өгсөөр байлаа. Үнэндээ улс төрийн асуудал Ажиа гэгээнтний нуруунд хүнд ачаа болон, дарамт авчирж байлаа. Энэ дарамтнаас гэтэлгэх аргийг сийлэн суух мөчид нэг Хятдын мэргэн үг санаанд нь бууж гэнэ. ” Бүхий л төлөвлөгөө дундаас хамгийн сайн нь зугтах ” ийн үгийг санан тэрэнд бүхнийг үлдээн зугтах дахин нэг сонголт гарч ирэв. Эл сонголтын ард асар их бодолгошрол байлаа. Хаашаа зугтах уу ? Хэн надтай нэгдэх бол ? Хэрвээ баригдвал шоронд суух болов уу ? гэх мэт ирээдүйг таамагласан асуултууд . Хэнтэй хамт зугтах вэ ? Энэ асуултны хариуг олсны дараахан Хаврын их наадмын цайны дайллагад оролцохоор явлаа. Энэ бол шашны ихэс дээдэст зориулан Маогийн амьдардаг ордонд зохион байгуулагддаг баяр байлаа. Уг баярын үеэр нэгэн хүний хэлсэн үг бушуухан зугтах ёстойг сануулав. Уг хэрэгтээ тэр хүний дуулгасан мэдээ эгэл хүний чихээр сонсвол баярламаар учир юунд байгааг хэлвээс гэгээнтнийг ХАУЗХҮХ ны гишүүн болон Хятдын буддист нийгэмлэгийн даргаар томилогдсон гэх үг байсан юм. Одоогийн дарамт тэсгэл алдааж оргон зайлах бодлыг төрүүлж чадсан байхад албан тушаал ахих тусам дарамт нэмэгдэхийг мэдсэн тул айдаст автуулсан юмсанж. Зоригтой шийдвэр ,эрсдэлт алхам, эрх чөлөөний төлөөх үйл амжилттай!

Боловсрол гэгч хүмүүний балчир төрөл болох хүүхдэд хэр чухал тэдэнд зориулсан үйлсийг цогцлоож эрдмийн бараа харуулах хүсэл эрт дээр үеэс л гэгээнтний маань сэтгэлд оршин байсныг хийсэн үйлээс нь харж болно. Нөхөд байхгүй аваас үйлс тэгширч үл чадна .Өөрийн хичээл зүтгэл, хайртай хүмүүсийн итгэл боловсрол, нөхөд үргэлж хажууд байваас хязгааргүйг хүсэн гүйцэлдүүлж болно. Амьдрал гэгч бэрхшээлээр дүүрэн гагцхүү түүнийг салхинд хийсгэх багваахай мэт байлгаж чадагч нь тэмцэгч зан чанар аж.

Өглөөний мэнд!
#19 Тэтгэлэгт оюутан Т. Эрдэнэдарьжав нь Ажиа Гэгээний "Цагийг бэлгэдэгч наран чөлөө" номын тэмдэглэлийг хүргэж байна.

Эрх чөлөө байхгүй аваас эргэлдэх дэлхийд орших утга юун ?
Юуны өмнө буддын шашны амьдралын тухай мэдлэг олгосон эл номонд талархал илэрхийлье. Хүний амьдралын тэр тусмаа гэгээнтнээр тодорсон малчин айлын эгэл хүү хэрхэн амжилтанд хүрч эрх чөлөөг хайж , сүсэгтэн олны төлөөх сайн үйлийг хийж буй талаар өгүүлнэ.Ийм сайхан хүний буян ивээлд хамрагдаж буйд талархаад үл ханана.Ямар сайхан хувь тохиолоор ийм азтай учирав гэж заяа төөргөөрөө бахархан сууна.

Тэнэгэр уужим магнайтай, дөлгөөн тайван байдалтай Ажиа гэгээний дүрийг дэлгэцээр хараад үнэхээр биширч билээ. Би түүнийг насаараа орхимж нөмөрсөн буянтан гэж бодож байлаа. Тэгтэл “Цагийг бэлэгдэгч наран чөлөө” номыг уншаад туулсан амьдрал замналыг нь мэдээд өөрийн эрхгүй санаашралд автсан юм. Ажиа гэгээн бол Монгол хүн Дээд Монгол. Хөх нуурын Долооннуурын хүн юм билээ. Адилхан Монгол цустай Монголоо гэсэн сэтгэлтэй хүн болохоор амьдарлын хүнд нөхцөлд амьдарч байгаа ,хорт хавдар болон хүнд өвчнөөр шаналж буй хүмүүс болон Монголын ирээдүй болсон хүүхэд ,залууст туслаж байгаад талархаад ханашгүй. Гүмбүм хийдийн хамба лам Ажиа гэгээний амьдрлын зам тун ээдрээтэй юм билээ. Номны эхлэл хэсэг дэх наймдугаар дүрийн Ажиа гэгээнийг сонгох үйл хамгийн сэтгэл хөдөлгөсөн хэсэг байв. Жаяг гэгээн, Ажиа багшийг гэгээнтнээр тодорсны дараа номынх нь садан багш нь болсон юм. Наймдугаар Ажиа гэгээн Гүмбүм хийдэд залран очихдоо хоёр нас арай хүрээгүй байв .Жигмэд цан гэдэг лам Ажиа гэгээнд анхны сахил хүртээн Ажиалувсантүвдэнжигмэджамц хэмээх номын нэр хайрласан.
1958 онд шашны шинэчлэх хөдөлгөөн Хятдад олон гамшигт явдлаар төгсөж Түвдэд түрэмгийлэв. Тэр үед Ажиа гэгээн найман нас арай хүрээгүй байсан бөгөөд амьдрал нь утга учиргүй болж эрх чөлөө нь хумигдсан юм. 1958 оны сүүлээр Гүмбүм хийдээс гарч хүрэн орхимжийг огтолж хар будагт оруулж жижиг костюм хийж Ажиа гэгээнийг сургуульд оруулав. Тэр үед зарим лам нарыг гэрлүүлж , тариа будаа тариулж,зармыг бүр чулуу нүүрсний уурхайд ажилчинаар оруулж цөөн хэсэг нь оюутан нь болов .1961 онд лам нарыг тарааснаас Гүмбүм хийд газар дээр үлдсэн хэдэн эзгүй байшин болов. Орон нутгийн захиргааны ажилчдын туслалцаатайгаар олон танихгүй хүн эзгүй байшинд нүүж орсон. Шашинд тавих хориг саад суларсны дараа Гүмбүм хийд хүнд үеийг давж туулсан юм. Шигацэдашлхүмбэд суралцаж байсан их үсрэлтийн жилүүдэд лам нараар жорлон ухуулах ажил хийлгэж байж. Мөн газар хаглуулах, усжуулах, түлээний мод бэлтгэх, газар цэвэрлүүлэх ажил хийлгэж байсан .Жирийн хүн шиг амьдарч бурхан багшийн сургаалийг ганцаар тасдах боломж огт байсангүй. Соёлын хувьсгалийн галзуу гал эргэн тойронд дүрэлзэн асч байсан боловч багш нарын ачаар гурван эрдэнэдээ итгэх итгэлээ алдсангүй.
Ажиа гэгээн аравдугаар Банчин богдтой ойр дотно байсан юм. Ажиа гэгээн шинээр байгуулагдсан их сургуулийн Түвд судлалын тэнхимд сурсан бөгөөд хоёр жилийн дараа сургуулиа төгсөөд Шининь дэх буддист нийгэмлэгт ажилласан байдаг.
Мөнөөх 1958 аад онд шашныг илт эсэргүүцэх үзэл хүчтэйгээр дэлгэрч бодитоор хэрэгжих болж сүм хийдийг хоморголон устгах болов. Үүний үр нөлөө, цар хүрээ том байсан ч Гүмбүм хийд хохирол бага амссан байв. Ажиа гэгээн 1980 он гэхэд шашны асуудал эрхэлсэн ажлаа хийсээр байсан юм. Тэр үед сүм хийдийг дахин босгох үйл ажиллагаа өргөжсөн ч өмнөхөөсөө 10-15 хувиар цөөн байхаар болсон байлаа нэг бодлын сайхан завшаан ч юм шиг. Ийм мэдээг дуулсан ард иргэд хандив ихээр өргөж эхлэсэн нь тэдний сүсэг бишрэл хэр хэмжээнд байсныг илтгэх биз. Эл асуудал алга урвуулах мэт амар байсангүй учиргүй их зөвшөөрөл хүсэлтийн дор биелэсэн байх юм. Сүм хийдүүд зөвшөөрөгдсний дараа тодорсон хувилгаадыг хүртэл зөвшөөрөв. Ажиа гэгээнтэн маань энэ үеэр Гүмбүм хийдийнхаа тэргүүн хамба ламын ажилд анхаарлаа хандуулж байв. Хөх нуурт бол хийдийн хамба нь тухайн сүмийн барилгийг эзэмшигч нь байж болдог юм билээ. Долдугаар Ажиа гэгээнтэн Монгол болон Бээжинд сүм эзэмшдэг байсан юм байналээ. Гэтэл Хо гэгч нь нэгэн өдөр гэгээнтэнд маань комунист намд элсэх санал тавьсан бөгөөд тэрнийг ихээр ятгаж байжээ. Гэгээнтэн маань дотроо хэзээ ч үгүй хэмээх бодлыг өвөртлөн түүний яриаг сонсон суув. Гэтэл намд элсээд зогсохгүй тагнуул болох талаар ч дурдаад амжсан байна. Саналд шууд хариу өгөлгүй Жаяг гэгээнтэй ярилцан зөвөлгөө авав. Ажиа гэгээний улс төрийн ажил эхлэж 1979 онд Бээжинд уригдав учир юу вэ гэхээр тэрбээр үндэсний залуучуудын эвлэлийн гишүүн байсан аж. Бээжинд нам бус жигүүрийнхэний хуралд суусан бөгөөд олон анд нөхөдтэй болсон байв. Гэгээнтнийг оюутан байх үед Хятдын буддист нийгэмлэгийг удирдах зөвлөлийн гишүүн , уг байгууллагийн Хөх нуур дахь салбарын дэд даргаар томилохоор болсон байлаа.
Хүүхдүүд боловсролгүй, бичиг үсэггүй байх нь эмзэглэл мөн байв. Тиймээс ч сургуль байгуулж тэднийг эрдмийн бараа харуулахыг хүсэв. Соёлын хувсгалын үед агуулах болгон ашиглаж байсан газрыг сонгон сургуулиа байгуулав. Ажиа гэгээнийг бага байхад ах нь тэнд аваачин нуугдаж тоглодог байсан юмсанж. Тэр үед агуулах болгон ашиглаж байсан тул бараг хоосон шахуу байлаа. Махны агуулах. Монголчууд бидэнтэй адил махгүй хоолонд хоолшдоггүй хүмүүс бололтойдог. Гэхдээ эл номны ам ангайлгасан хэсэг бол Ажиа гэгээнтний махнаас хэрхэн татгалзаж, ам тангаргадаа үнэнч байдаг түүх байлаа. Арааны шүүс асгаруулам амтат сайхан махны үнэр үнэртэвч ээжийн минь мах хэмээн боддог байсан нь тухайн үеийн өөрт нь төрж буй мэдрэмжийг дардаг байсан аж. Би ч гэсэн хичнээн амттай сайхан харагдавч минии ээжийн мах хэмээн бодвоос хүрч үл чадна .
1998 оноос хойш Ажиа гэгээнтэн өнгөрсөн амьдарлаа эргэн харж дүгнэлт хийж л дээ. Хувь заяа нь шашин номоос огтхон ч холдож зүрхлэхгүй амьдрал . Улс төрийн асуудалд ч өөрийн биеэ зориулдаг байсан. Түүндээ ч албан тушаал ахив. Үүнээс үүдэн бурхны номд зарцуулах цаг бага болж байв. Уншигч миний нүдээр харваас гэгээнтэн маань шашин номын амьдрал, бусдын сайн сайхны төлөө Хятдын төрд биеэ зориулдаг байсан мэт . Жаяг гэгээнийг тэнгэрт хальсны дараа тэрбээр түүний хэлсэн үгний утга учрыг ухах болов. Шашин улс төрийн ажил эсэргэцэж байсан тул улс төрийн ажлыг орхихыг хүссэн ч Хятдын төр Ажиа гэгээнийг орхихыг хүссэнгүй удаа дараа чөлөөлөх хүсэлт тавьсан ч татгалзсан хариу өгсөөр байлаа. Үнэндээ улс төрийн асуудал Ажиа гэгээнтний нуруунд хүнд ачаа болон, дарамт авчирж байлаа. Энэ дарамтнаас гэтэлгэх аргийг сийлэн суух мөчид нэг Хятдын мэргэн үг санаанд нь бууж гэнэ. ” Бүхий л төлөвлөгөө дундаас хамгийн сайн нь зугтах ” ийн үгийг санан тэрэнд бүхнийг үлдээн зугтах дахин нэг сонголт гарч ирэв. Эл сонголтын ард асар их бодолгошрол байлаа. Хаашаа зугтах уу ? Хэн надтай нэгдэх бол ? Хэрвээ баригдвал шоронд суух болов уу ? гэх мэт ирээдүйг таамагласан асуултууд . Хэнтэй хамт зугтах вэ ? Энэ асуултны хариуг олсны дараахан Хаврын их наадмын цайны дайллагад оролцохоор явлаа. Энэ бол шашны ихэс дээдэст зориулан Маогийн амьдардаг ордонд зохион байгуулагддаг баяр байлаа. Уг баярын үеэр нэгэн хүний хэлсэн үг бушуухан зугтах ёстойг сануулав. Уг хэрэгтээ тэр хүний дуулгасан мэдээ эгэл хүний чихээр сонсвол баярламаар учир юунд байгааг хэлвээс гэгээнтнийг ХАУЗХҮХ ны гишүүн болон Хятдын буддист нийгэмлэгийн даргаар томилогдсон гэх үг байсан юм. Одоогийн дарамт тэсгэл алдааж оргон зайлах бодлыг төрүүлж чадсан байхад албан тушаал ахих тусам дарамт нэмэгдэхийг мэдсэн тул айдаст автуулсан юмсанж. Зоригтой шийдвэр ,эрсдэлт алхам, эрх чөлөөний төлөөх үйл амжилттай!

Боловсрол гэгч хүмүүний балчир төрөл болох хүүхдэд хэр чухал тэдэнд зориулсан үйлсийг цогцлоож эрдмийн бараа харуулах хүсэл эрт дээр үеэс л гэгээнтний маань сэтгэлд оршин байсныг хийсэн үйлээс нь харж болно. Нөхөд байхгүй аваас үйлс тэгширч үл чадна .Өөрийн хичээл зүтгэл, хайртай хүмүүсийн итгэл боловсрол, нөхөд үргэлж хажууд байваас хязгааргүйг хүсэн гүйцэлдүүлж болно. Амьдрал гэгч бэрхшээлээр дүүрэн гагцхүү түүнийг салхинд хийсгэх багваахай мэт байлгаж чадагч нь тэмцэгч зан чанар аж.

Ажиа Гэгээний нэрэмжит ЗӨВ тэтгэлэгт хөтөлбөрийн тухай

Америкийн Нэгдсэн Улсын Индиана мужийн Монгол-Төвдийн Буддист соёлын төв хийдийн хамба лам, Ажиа Гэгээнтэн нь 2006 оноос Монголын хүн ам, тэр дундаа хүүхдүүдэд зориулсан буян номын үйл хэрэг хийж эхэлсний зэрэгцээ “Цусны хавдартай хүүхдүүдэд зориулсан эмнэлэг” -ийг барьж ашиглалтад оруулан 2014 онд "Эх Нялхасын Төв"-д албан ёсоор хүлээлгэн өгсөн билээ. Ажиа Гэгээнтний Монголын хүн амд туслах дараагийн чиглэл бол сурах хүсэл эрмэлзэлтэй, авьяас чадвартай боловч санхүүгийн бололцоо дутмаг хүүхэд залууст дээд сургуульд сурахад нь дэмжиж, Монголын соёл, өв уламжлалыг хадгалан үлдээх явдал юм. Үүний хүрээнд түүний нэрэмжит “Зөв” Тэтгэлэг төслийг энэ жилээс хэрэгжүүлэн эхлүүлэх гэж байна. Энэхүү тэтгэлэгт хөтөлбөрт 10 шилдэг сурагчийг 3 үе шаттайгаар шалгаруулан авах бөгөөд 2019-2023 оны хичээлийн сургалтын төлбөрийг олгох юм.

Хөтөлбөрийн зорилго

Сурлагын амжилт, нийгмийн идэвх зүтгэл, бусдыг хайрлан эх орон, амьдарч байгаа орон нутаг, олон нийтэд, соёл, өв уламжлалд чиглэсэн аливаа ажилд тэргүүлж буй хэдий ч ар гэрийнсанхүүгийн тодорхой бэрхшээлийн улмаас суралцахад хүндрэлтэй байгаа оюутнуудад боломж олгож, тэднийг эх орныхоо соёл, уламжлал, байгал орчин, ард иргэдийн төлөө ажиллаж хувь нэмэр оруулах зүрх сэтгэлтэй иргэн болоход нь хөхүүлэн дэмжих зорилготой.

Videos (show all)

“Бие хүний төлөвшилд урлагийн нөлөө” хэлэлцүүлэг

Location

Category

Telephone

Address


Sukhbaatar District, 4th Khoroo, Tsetsee Gun-315
Ulaanbaatar
Other Education in Ulaanbaatar (show all)
Шинэ Үеийн Мэдлэг Боловсролын төв Шинэ Үеийн Мэдлэг Боловсролын төв
[email protected]
Ulaanbaatar, +976

Шинэ Үеийн Мэдлэг Боловсролын төв

Урла Тогло /Монгол брэнд/ Урла Тогло /Монгол брэнд/
Ulaanbaatar
Ulaanbaatar, 11000

Бүтээлч хүүхэд-Бүтээгч ирээдүй

Amjilt Graphic Design Amjilt Graphic Design
Ulaanbaatar, 14100

Амжилт Академи График дизайн

Японд зуучлана Японд зуучлана
Sukhbaatar District
Ulaanbaatar

ASIAN LEADER CLUB ASIAN LEADER CLUB
BDSEC BROKERAGE 4-407 TOOT
Ulaanbaatar, +976

Инноваци боловсрол хөгжлийн төвийн дэргэдэx Азийн лидер клубын албан ёсны пэйж хуудас юм.Та тавтай морилно уу.

Tsovoo huuhduud tsetserleg Tsovoo huuhduud tsetserleg
Bayanzurh Duureg, 13 Horoolol, 18 Horoo, Manlaibaatar Damdinsurengiin Gudamj, 46 Toot Bair.
Ulaanbaatar

Chanartai bolovsrol, huuhded hairtai bagsh nar

Ethic боловсрол соёлын төв Ethic боловсрол соёлын төв
Khan-Uul District
Ulaanbaatar

Этик боловсрол соёлын төв

MonJa International Education Agency MonJa International Education Agency
Sukhbaatar Street, 11/2-24
Ulaanbaatar, 976

Хүн боловсрол, Улс хөгжил, Дэлхий Энх-Амгалан

Суут Моторс"" сургалтын төв Суут Моторс"" сургалтын төв
Mongolia Ulaanbaatar Bayangol Duureg
Ulaanbaatar, 976

Дугуй засварчны мэргэшсэн сургалт

VISAM institute VISAM institute
Ulaanbaatar

Мэдээлэл технологийн мэргэжлийн сургалт судалгааны байгууллага.

Oyunii Erel Oyunii Erel
Chingeltei District, Sukhbaatars Street, Peacebuilding-506
Ulaanbaatar, +00976

"Оюуны Эрэл" оюутны холбоо нь 2005 оноос хойш тасралтгүй үйл ажиллагаа явуулсаар ирсэн монголын томоохон оюутны холбоодын нэг билээ.