ШУА-ийн Газарзүй, Геоэкологийн хүрээлэн

ШУА-ийн Газарзүй, Геоэкологийн хүрээлэн Institute of Geography and Geoecology, Mongolian Academy of Science

🌍 UNCCD COP17-д судалгааны үр дүнгээ танилцуулж, хамтын ажиллагааны боломжийн талаар санал солилцлооНҮБ-ын Цөлжилттэй тэ...
08/09/2026

🌍 UNCCD COP17-д судалгааны үр дүнгээ танилцуулж, хамтын ажиллагааны боломжийн талаар санал солилцлоо
НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (UNCCD COP17)-ын хүрээнд ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн Газрын нөөц, газар ашиглалтын салбарын хамт олон судалгааны үр дүнгээ танилцуулж, олон улсын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх чиглэлээр идэвхтэй оролцлоо.
📌 Үндэсний статистикийн хороо, Үндэсний аудитын газар хамтран зохион байгуулсан “ӨГӨГДӨЛД СУУРИЛСАН ГАЗРЫН ДОРОЙТЛЫН МЕНЕЖМЕНТ” салбар хуралдаанд 1 аман, 5 ханан илтгэл хэлэлцүүлэв.
🤝 Австри улсын BOKU их сургууль, Венийн их сургууль, ХААИС, ШУА хамтран зохион байгуулсан “НОГООН БҮС БА ГАЗРЫН НЭГДСЭН ТОГТВОРТОЙ МЕНЕЖМЕНТ” хэлэлцүүлэгт оролцож, газрын нөөцийн зохистой ашиглалт, газрын доройтлыг бууруулах чиглэлээр хамтарсан төсөл хэрэгжүүлэх талаар санал солилцов.
🌱 Түүнчлэн хүрээлэнгийн “Ногоон бүс”-д зохион байгуулсан үзэсгэлэнгийн “ГАЗРЫН ӨДӨР” арга хэмжээний үеэр хүрээлэнгийн үйл ажиллагаа, судалгааны үр дүн, ном, товхимлыг олон нийтэд танилцуулах үйл ажиллагаанд оролцлоо.
Дээрх арга хэмжээ нь судалгааны үр дүнг түгээн дэлгэрүүлэх, шинжлэх ухаан–бодлого–практикийн уялдааг бэхжүүлэх, цаашдын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой байлаа.

UNCCD COP17: МОНГОЛ ОРНЫ ХУУРАЙ ХЭЭРИЙН БҮС ДЭХ ТАЛХЛАГДСАН БЭЛЧЭЭРИЙГ НӨХӨН СЭРГЭЭСЭН ТУРШЛАГА, СУДАЛГААНЫ ҮР ДҮНГ ТАНИ...
31/08/2026

UNCCD COP17: МОНГОЛ ОРНЫ ХУУРАЙ ХЭЭРИЙН БҮС ДЭХ ТАЛХЛАГДСАН БЭЛЧЭЭРИЙГ НӨХӨН СЭРГЭЭСЭН ТУРШЛАГА, СУДАЛГААНЫ ҮР ДҮНГ ТАНИЛЦУУЛЛАА

Шинжлэх ухааны академийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн Газарзүйн мэдээллийн систем, зурагзүйн салбарын судлаачид НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (UNCCD COP17)-ын хүрээнд зохион байгуулагдсан олон улсын арга хэмжээ, хэлэлцүүлэг, үзэсгэлэнд оролцож, Монгол орны хуурай хээрийн бүсийн талхлагдсан бэлчээрийг нөхөн сэргээсэн туршлага, судалгааны үр дүнгээ танилцууллаа.

🌱Монгол орны нийт газар нутгийн 80 гаруй хувийг бэлчээрийн газар эзэлдэг. Бэлчээр нь хүнсний аюулгүй байдал, малчдын амьжиргаа, биологийн олон янз байдал, уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицох чадвар, усны нөөц, нүүрстөрөгчийн хуримтлал, газрын доройтол, цөлжилттэй тэмцэх зэрэг тулгамдаж буй олон асуудлыг холбосон экосистемийн цогц асуудлыг хөндөж байна.
Энэ удаагийн UNCCD COP17 хурлаар бэлчээрийг тогтвортой ашиглах, доройтсон бэлчээрийг нөхөн сэргээх, малчдын амьжиргааг хамгаалан дэмжих, орон нутгийн иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх асуудлыг өргөн хүрээнд хэлэлцэв. Үүнтэй уялдуулан Газарзүйн мэдээллийн систем, зурагзүйн салбарын судлаачид үзэсгэлэн, илтгэл, видео танилцуулга болон хээрийн танилцах аяллаар дамжуулан судалгааны ажлын үр дүн, практик туршлагыг олон нийтэд хүргэлээ.

📌ҮЗЭСГЭЛЭН: Ногоон бүсэд 8-р сарын 18-28-ны өдрүүдэд “Community-based restoration of grasslands: A sustainable model from Dry steppe in Mongolia” сэдэвт үзүүлэн байршуулж, ШУА-ийн ГГХ-ийн Булган аймгийн Гурванбулаг суманд байрлах Бэлчээрийн судалгааны төвийн үйл ажиллагаа, бэлчээр нөхөн сэргээх арга зүй, судалгааны үр дүнг олон нийтэд танилцуулав.

📌ОЛОН УЛСЫН БОЛОН ДОТООД ХАМТЫН АЖИЛЛАГАА:
• Мөн тус судалгааны төвд БНХАУ-ын Өвөр Монголын Багшийн их сургууль (IMNU), Өвөр Монголын Бэлчээр судлалын хүрээлэн, Шанхайн Багшийн их сургууль (SHNU), Хятадын Шинжлэх ухааны академийн Газарзүйн шинжлэх ухаан, байгалийн нөөцийн судалгааны хүрээлэн (IGSNRR, CAS), Хятадын Шинжлэх ухааны академийн их сургууль (UCAS) болон Монголын Шинжлэх ухааны академийн их сургууль (UMAS), Монгол Улсын их сургуулийн эрдэмтэн, судлаачид зочилж, суурин судалгааны төвийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Уулзалтаар цөлжилт, газрын доройтол, бэлчээрийн экосистемийн судалгаа, нөхөн сэргээлтийн туршлага, бэлчээр болон тогтвортой газрын менежментийн чиглэлээр хамтран ажиллах боломжийн талаар санал солилцов.

• UNCCD COP16-аас COP17 хүртэлх замналын хүрээнд Саудын Арабын Рияд хотоос хөдөлж, долоон улсыг дамнан аялсан “Торгоны замын жингийн цуваа” (Silk Road Caravan)-ны төлөөлөгчид Бэлчээрийн судалгааны төвд зочлов. Тус санаачилга нь улс орон, ард иргэдийг холбож, газрын доройтол, цөлжилт, бэлчээрийн тогтвортой менежмент, малчдын амьдрал, уламжлалт мэдлэг, нүүдлийн өв соёлын үнэ цэнийг олон улсад таниулах зорилготой юм.

📌ВИДЕО ТАНИЛЦУУЛГА: Түүнчлэн Бэлчээрийн судалгааны төвийн үйл ажиллагаа, бэлчээр нөхөн сэргээх туршлага, арга зүй, үр дүнг харуулсан “Бэлчээрийн экосистемийг нутгийн иргэдэд түшиглэн нөхөн сэргээх нь: Монголын хуурай хээрийн бүсийн тогтвортой загвар” сэдэвт видео танилцуулгыг бэлтгэн хүргэлээ. Уг бүтээлээр шинжлэх ухаанд суурилсан мониторинг, экологийн нөхөн сэргээлт, орон нутгийн оролцоог хослуулан бэлчээрийн экосистемийн сэргэх үйл явцыг үнэлэх боломжийг танилцуулсан юм.

📌ИЛТГЭЛ: ЭШТА, доктор М.Уртнасан “Community-based restoration of grasslands: A sustainable model from Dry steppe in Mongolia” сэдэвт илтгэлийг дараах зэрэгцээ арга хэмжээнүүдэд танилцууллаа.
Үүнд:
• 8-р сарын 18-нд “Empowering Evidence-Based Pastoral Futures: Linking IYRP 2026, UNCCD COP17, and IRC 2029 for Global Rangeland Resilience” зэрэгцээ арга хэмжээ (Ногоон бүсийн “Ogedei Hall” танхим).
• 8-р сарын 20-нд Монгол Улсын их сургууль болон Нидерланд улсын Вагенингийн их сургууль (Wageningen University)-ийн хамтран зохион байгуулсан “Cultivating Adaptive Grassland Management in the Asian Dryland Belt” зэрэгцээ арга хэмжээ (Цэнхэр бүсийн “MET06” танхим).
• 8-р сарын 26-нд Азийн Хөгжлийн Банк (ADB)-аас зохион байгуулсан “Preserving the regenerative capacity of Mongolian Grasslands to Reduce GHG emission and enhance carbon sequestration” арга хэмжээ.
• 8-р сарын 27-нд Монгол Улсын Шинжлэх ухааны академи, Азийн Шинжлэх ухааны академи, Нийгэмлэгүүдийн холбоо (AASSA), Академи хоорондын түншлэл (IAP)-ын хамтран зохион байгуулсан “MAS-AASSA: Promoting Sustainable Grasslands and Pastoralism: Building Resilient Rangeland Management in Dryland Ecosystems” арга хэмжээ (Ogedei Hall, Green zone).

“НҮҮДЭЛЧИН” ДЭЛХИЙН СОЁЛЫН ФЕСТИВАЛЬД ШУА-ИЙН ХҮРЭЭЛЭНГҮҮДИЙН СУДЛААЧДЫН ОРОЛЦОО “Нүүдэлчин” дэлхийн соёлын фестиваль ...
29/08/2026

“НҮҮДЭЛЧИН” ДЭЛХИЙН СОЁЛЫН ФЕСТИВАЛЬД ШУА-ИЙН ХҮРЭЭЛЭНГҮҮДИЙН СУДЛААЧДЫН ОРОЛЦОО

“Нүүдэлчин” дэлхийн соёлын фестиваль 2026 оны 08-р сарын 21–23-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотын Налайх дүүрэг, Тайж Хайрханы бэлд амжилттай зохион байгуулагдлаа. Тус фестивальд Монгол улсын 21 аймаг, нийслэлээс нийт 990 өвлөн уламжлагч хуран чуулж, соёлын биет бус өвийн долоон ай савд хамаарах 362 төрөл зүйлийн өвийг олон нийтэд сурталчлан таниулсан байна.

Монгол улсын Шинжлэх Ухааны Академи энэ жилийн “Нүүдэлчин” дэлхийн соёлын фестивальд анх удаа оролцож, “ЭРДЭМ” отог байгуулан шинжлэх ухааны мэдлэг, судалгааны үр дүнг олон нийтэд энгийн, сонирхолтой хэлбэрээр хүргэлээ. Фестивалийн 3 өдрийн турш “ЭРДЭМ” отгийн үйл ажиллагаа иргэд, хүүхэд залуусын өргөн оролцоо, сонирхол дор өрнөж, шинжлэх ухааныг олон нийтэд түгээн дэлгэрүүлэх үр өгөөжтэй талбар болж чадлаа.


“ЭРДЭМ” отогт ШУА-ийн Түүх, угсаатны зүйн хүрээлэн, Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэн, Палеонтологийн хүрээлэн, Хэл зохиолын хүрээлэн, Биологийн хүрээлэн, Ботаникийн цэцэрлэгт хүрээлэн, Археологийн хүрээлэн, Тархи, сэтгэл судлалын хүрээлэн, Одон орон, геофизикийн хүрээлэн, Математик, тоон технологийн хүрээлэн, Физик, технологийн хүрээлэнгүүд оролцож, судалгаа шинжилгээний ажлын үр дүн, бүтээл туурвилын дээжийг олон нийтэд дэлгэн танилцуулав. Мөн хүрээлэнгүүдийн эрдэмтэн, судлаачид шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн лекц, илтгэл тавьж, иргэдийн сонирхсон асуултад хариуллаа.

ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн Физик газарзүйн салбарын эрдэм шинжилгээний ажилтан Э.Одбаатар, Т.Даваагатан нар фестивалийн үеэр “Нүүдэлчдийн түүхэн дэх газарзүйн үүрэг” сэдэвт танин мэдэхүйн илтгэлийг олон нийтэд хүргэв. Тус илтгэлээр Монголын нүүдэлчдийн байгаль, цаг уурын нөхцөлтэй хэрхэн дасан зохицож амьдарч ирсэн, түүнчлэн газар орны байршил, ус, бэлчээр, улирлын өөрчлөлтийн талаарх уламжлалт мэдлэгээ ахуй амьдрал, нүүдэл суудал, мал аж ахуйд төдийгүй түүхэн цаг үеийн дайн тулаан, цэрэг стратегийн үйл ажиллагаанд хэрхэн оновчтой ашиглаж байсныг түүхэн эх сурвалжид тулгуурлан сонирхолтой байдлаар тайлбарлан хүргэлээ.

UNCCD COP17: ХҮНСНИЙ СИСТЕМ, ХӨРСНИЙ ЭРҮҮЛ МЭНД ӨДРИЙН ХҮРЭЭНД "ХӨРС ХАМГААЛАЛ, НӨХӨН СЭРГЭЭЛТИЙН ПРАКТИК АРГА, ШИЙДЛҮҮД...
28/08/2026

UNCCD COP17: ХҮНСНИЙ СИСТЕМ, ХӨРСНИЙ ЭРҮҮЛ МЭНД ӨДРИЙН ХҮРЭЭНД "ХӨРС ХАМГААЛАЛ, НӨХӨН СЭРГЭЭЛТИЙН ПРАКТИК АРГА, ШИЙДЛҮҮД" АРГА ХЭМЖЭЭ АМЖИЛТТАЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАЖ ӨНДӨРЛӨЛӨӨ

НҮБ-ийн Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын талуудын 17 дугаар бага хурал (UNCCD COP17)-ын хүрээнд зохион байгуулагдаж буй "Хүнсний систем, хөрсний эрүүл мэнд" өдрийн хүрээнд Шинжлэх Ухааны Академийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн Хөрс судлалын салбар "ХӨРСӨӨ ХАМГААЛЪЯ – ИРЭЭДҮЙГЭЭ ТЭТГЭЕ" уриан дор "Хөрс хамгаалал, нөхөн сэргээлтийн практик арга, шийдлүүд" сэдэвт арга хэмжээг 2026 оны 8 дугаар сарын 27-ны өдөр ногоон бүсийн “Ogedei Hall” танхимд 13:30-14:10 цагийн хооронд амжилттай зохион байгууллаа. Тус арга хэмжээнд эрдэмтэн судлаачид, төрийн болон төрийн бус байгууллагын төлөөлөл, гадаад дотоодын оролцогч талууд хүрэлцэн ирж хөрсний бохирдол, эвдрэл, доройтлын өнөөгийн түвшин болон түүнийг сэргээх практик шийдлүүдтэй танилцлаа.

27/08/2026

UNCCD COP17: “УУЛ УУРХАЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ӨРТСӨН ГАЗРЫГ НӨХӨН СЭРГЭЭХ ЗАМААР ХҮЛЭМЖИЙН ХИЙН ШИНГЭЭЛТИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ БОЛОМЖ” СЭДЭВТ ЗЭРЭГЦЭЭ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ КАМЕРЫН ДУРАНД

UNCCD COP17: “УУЛ УУРХАЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ӨРТСӨН ГАЗРЫГ НӨХӨН СЭРГЭЭХ ЗАМААР ХҮЛЭМЖИЙН ХИЙН ШИНГЭЭЛТИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ БОЛО...
27/08/2026

UNCCD COP17: “УУЛ УУРХАЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ӨРТСӨН ГАЗРЫГ НӨХӨН СЭРГЭЭХ ЗАМААР ХҮЛЭМЖИЙН ХИЙН ШИНГЭЭЛТИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ БОЛОМЖ” ЗЭРЭГЦЭЭ АРГА ХЭМЖЭЭ 2026 ОНЫ 8-Р САРЫН 26-НЫ ӨДӨР ЦЭНХЭР БҮСЭД АМЖИЛТТАЙ ЗОХИОН БАЙГУУЛАГДАЖ ӨНДӨРЛӨЛӨӨ

ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгээс зохион байгуулсан тус арга хэмжээнд төрийн байгууллага, уул уурхайн компани, эрдэм шинжилгээ судалгааны байгууллага болон олон улсын судлаачдын төлөөлөл оролцов.

Тус зэрэгцээ арга хэмжээг ШУА-ийн жинхэнэ гишүүн, академич Д.Дагвадорж чиглүүлэн явуулсан бөгөөд хурлын нээлтэд Байгаль Орчин, Уур Амьсгалын Өөрчлөлтийн яамны Хүрээлэн буй орчны бодлого, үнэлгээний газрын дарга Г.Энхмөнх, ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн захирал, доктор А.Дашцэрэн, НҮБ-ын Их сургуулийн Материалын урсгал ба нөөцийн нэгдсэн менежментийн хүрээлэнгийн профессор Даниел Картэ нар үг хэлэв.

Үндсэн илтгэлүүдээр “Оюу толгой” ХХК-ийн тогтвортой байдлын ахлах зөвлөх Б.Ууганбаяр “Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлд тулгуурласан газрын нөхөн сэргээлтийн туршлага, сургамж”, “Монполимет” ХХК-ийн Байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн газрын дарга Т.Октябрь “Монполимет Групп” ХХК-ийн газрын нөхөн сэргээлтийн үйл ажиллагаа ба шилдэг туршлага”, ОХУ-ын ШУА-ийн Сибирийн салбарын Химийн хүрээлэнгийн доктор Наталья Емельянова, ЭША Константин Цзян нар “Уул уурхайн эвдэрсэн газрын нөхөн сэргээлт болон Монгол, Оросын нүүрстөрөгчийн зах зээлийн боломж”, Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн ерөнхий газрын Газар зохион байгуулалтын хэлтсийн дарга Ц.Ихбаяр “Монгол Улсын доройтсон газрын тооллого, менежмент; ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн ЭШТА, академич А.Амарсайхан “Уул уурхайн үйл ажиллагаанд өртсөн газрын сэдэвчилсэн судалгааны үр дүн”, Байгаль Орчин, Уур Амьсгалын Өөрчлөлтийн яамны ахлах мэргэжилтэн М.Тулга, ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн Физик газарзүйн салбарын эрхлэгч, доктор О.Мөнхдулам нар уул “Уурхайн нөлөөлөлд өртөж эвдэрсэн газрын үндэсний тооллогын сүлжээний ололт, тулгамдсан асуудал, сайжруулах арга зам”, НҮБ-ын Их сургуулийн Материалын урсгал ба нөөцийн нэгдсэн менежментийн хүрээлэнгийн профессор Даниел Картэ болон доктор Алексей Алексенко нар “Уул уурхайн эвдэрсэн газрыг нөхөн сэргээхэд нөөцийн уялдаа холбооны цогц хандлагыг ашиглах боломж” гэсэн 7 сэдвүүдийн хүрээнд илтгэл танилцууллаа.



Панел хэлэлцүүлэгт төрийн байгууллагыг төлөөлж Байгаль Орчин, Уур Амьсгалын Өөрчлөлтийн яамны ахлах мэргэжилтэн М.Тулга, Уул уурхайн олон улсын сургалт судалгааны байгууллагыг төлөөлж НҮБ-ын Их сургуулийн Материалын урсгал ба нөөцийн нэгдсэн менежментийн хүрээлэнгийн профессор Даниел Картэ болон доктор Алексей Алексенко нар, эрдэм шинжилгээний байгууллагыг төлөөлж ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн ЭШАА, доктор О.Мөнхдулам, Уул уурхай компанийг төлөөлж “Оюу толгой” ХХК-ийн тогтвортой байдлын ахлах зөвлөх Б.Ууганбаяр, Байгаль орчны үнэлгээний компанийг төлөөлж Х.Хайрат нар оролцож, уул уурхайн үйл ажиллагаанд өртсөн газрын нөхөн сэргээлтэд тулгарч буй шинжлэх ухаан, технологи, бодлого, санхүүжилтийн саад бэрхшээл, нөхөн сэргээлтийн хүлэмжийн хийн шингээлтэд үзүүлэх нөлөө болон Газрын доройтлыг тэглэх зорилтод оруулах хувь нэмрийн талаар санал солилцов.



Мөн эвдэрсэн газрын тооллого, бүртгэл, мониторингийн тогтолцоог боловсронгуй болгох, шинэлэг технологи нэвтрүүлэх, нүүрстөрөгчийн зах зээлийн боломжийг ашиглах, төр, хувийн хэвшил, эрдэм шинжилгээний байгууллага болон олон улсын түншүүдийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх шаардлагыг онцоллоо.



Тус зэрэгцээ арга хэмжээг “Оюу толгой” ХХК-ийн Байгаль орчны менежер Т. Самданжигмэдийн хаалтын үгээр өндөрлөлөө. Тэрээр уул уурхайн үйл ажиллагаанд өртсөн газрыг нөхөн сэргээх нь хөрсний нүүрстөрөгчийн шингээлт, хуримтлалыг нэмэгдүүлэх, хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах, улмаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг сааруулахад чухал ач холбогдолтойг онцлов. Түүнчлэн хариуцлагатай уул уурхайн бодлогыг бодит үр дүнтэй арга хэмжээ болгон хэрэгжүүлэхэд төр, хувийн хэвшил, эрдэм шинжилгээ, судалгааны байгууллагуудын урт хугацааны, нягт уялдаатай хамтын ажиллагаа нэн чухал болохыг тэмдэглэлээ.



#ГазрынНөхөнСэргээлт #ТогтвортойУулУурхай #УурАмьсгалынӨөрчлөлт #ХүлэмжийнХий #НүүрстөрөгчийнШингээлт #МонголУлс

ШУА-ИЙН ГАЗАРЗҮЙ, ГЕОЭКОЛОГИЙН ХҮРЭЭЛЭНГИЙН СУДЛААЧ “ЦӨЛИЙН ДУУ ХООЛОЙ” ОЛОН УЛСЫН ЭКСПЕДИЦИЙН БАГТ ОРОЛЦОН АЖИЛЛАЛААШУА...
26/08/2026

ШУА-ИЙН ГАЗАРЗҮЙ, ГЕОЭКОЛОГИЙН ХҮРЭЭЛЭНГИЙН СУДЛААЧ “ЦӨЛИЙН ДУУ ХООЛОЙ” ОЛОН УЛСЫН ЭКСПЕДИЦИЙН БАГТ ОРОЛЦОН АЖИЛЛАЛАА

ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн Физик газарзүйн салбарын эрдэм шинжилгээний ажилтан Б.Баянжаргал нь 2026 оны 06-р сарын 5-аас 08-р сарын 13 хүртэл 70 хоногийн хугацаанд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор хэрэгжсэн “Цөлийн дуу хоолой” (Voice of the Desert) олон улсын санаачилгын экспедицийн бүрэлдэхүүнд оролцон ажиллалаа.

“Цөлийн дуу хоолой”санаачилга нь уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, газрын доройтлын тулгамдсан асуудлыг спорт, шинжлэх ухаан, медиа контенттой хослуулан олон нийтэд хүргэж, хамтын шийдэл, ногоон хамтын ажиллагааг дэмжих зорилготой юм.

1. МОНГОЛЫН ГОВИЙН ЭКСПЕДИЦ
Экспедицийн эхний шат 2026 оны 06-р сарын 05-аас 07-р сарын 16-ны хүртэл үргэлжилж, судалгааны багийнхан Монгол орны говийн бүсийн 8 аймгийн 20 гаруй сумын нутгаар 6500 орчим км зам туулж, 60 гаруй малчин, тариаланч, төрийн болон төрийн бус байгууллагын төлөөлөлтэй уулзан цөлжилт, газрын доройтол, байгаль орчны асуудлаар ярилцлага, сурвалжилга хийв. Мөн орон нутгийн 470 гаруй иргэдтэй уулзаж, цөлжилтийн өнөөгийн нөхцөл байдал, түүнийг бууруулах арга зам, орон нутагт хэрэгжүүлж буй сайн туршлага, санаачилгын талаар мэдээлэл сонсож, ярилцлага өрнүүллээ.

2. ТӨВ АЗИЙН БҮС НУТГИЙН ЭКСПЕДИЦ
Экспедицийн хоёр дахь шат 2026 оны 07-р сарын 17-оос 08-р сарын 13-ны хооронд ОХУ, Казахстан, Узбекистан, Кыргызстан улсын нутаг дэвсгэрээр үргэлжилсэн. Багийнхан Тураны хотгорын Каракум, Кызылкум, Мойынкум болон Арал тэнгисийн сав газрын байгаль, газарзүйн онцлог, цөлжилт, газрын доройтлын нөхцөл байдал, орон нутгийн иргэдийн амьдрал, цөлжилтийн эсрэг хэрэгжүүлж буй арга туршлагатай танилцав.
Төв Азийн экспедицийн үеэр 13000 орчим км зам туулж, 30 гаруй төр, захиргааны байгууллагын төлөөлөл болон орон нутгийн иргэдтэй уулзан цөлжилт, газрын доройтол, усны нөөц, уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөлөл болон тэдгээртэй тэмцэж буй арга туршлагын талаар мэдээлэл цуглууллаа.
Экспедицийн хугацаанд 250 орчим видео мэдээ, 50 гаруй зурагт мэдээ бэлтгэн олон нийтэд хүргэж, байгаль орчны нөхцөл, нутгийн иргэдийн дуу хоолой, хөдөлмөр, сайн санаачилгыг сурталчлан таниуллаа.

3. ТӨСЛИЙН ХҮРЭЭНД ГҮЙЦЭТГЭСЭН ҮҮРЭГ, ОРОЛЦОО
Тус хүрээлэнгийн ЭША Б.Баянжаргал нь экспедицийн багт ажиллахдаа физик газарзүй, байгаль орчин, цөлжилт, газрын доройтлын чиглэлээр шинжлэх ухааны мэдээлэл, мэргэжлийн тайлбар өгч ажиллав.
Мөн газар дээрх ажиглалт, бүс нутгийн хэмжээнд явуулсан судалгааны мэдээ, материалд тулгуурлан 10 гаруй богино хэмжээний видео контентод оролцож, мэргэжлийн ярилцлага өгч, 30 орчим танин мэдэхүйн нийтлэл бэлтгэн олон нийтэд хүргэсэн.
Түүнчлэн төслийн хүрээнд бүтээж буй баримтат киноны багт шинжлэх ухааны зөвлөгөө, газарзүйн тайлбар, судалгааны мэдээ, мэдээллээр ханган, зураг авалт, сурвалжилгын үйл ажиллагаанд мэргэжлийн чиглэлээр хамтран ажиллав.

4. “VOICE OF THE DESERT” – UNCCD COP17
Экспедицийн үйл ажиллагаа аяллын маршрутаар хязгаарлагдсангүй. Төслийн баг 2026 оны 08-р сарын 17–28-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотноо зохион байгуулагдаж буй НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Талуудын бага хурлын 17 дугаар чуулган (UNCCD COP17)-д оролцож байна.
2026 оны 08-р сарын 18-ны өдөр Цэнхэр бүсэд “Voice of the Desert: The Expanding Reality of Desertification – Understanding Regional Dryland Risks, Climate Vulnerability and Land Degradation Trends” сэдэвт зэрэгцээ арга хэмжээг амжилттай зохион байгууллаа. Тус арга хэмжээний үеэр Төв Азийн хуурай бүс нутгийн цөлжилт, газрын доройтол, уур амьсгалын эмзэг байдал болон хуурай газрын эрсдэлийн талаар мэдээлэл, судалгааны үр дүн, туршлага солилцов.
Мөн 08-р сарын 19-ний өдөр Ногоон бүсэд “Цөлийн дуу хоолой” төслийн үр дүн, ололт амжилтыг танилцуулсан. Б.Баянжаргал Монгол Улс болон Төв Азийн цөлжилт, газрын доройтол, экспедицийн үеэр цуглуулсан мэдээлэл, ажиглалт, туршлагыг дотоодын болон олон улсын оролцогчдод таниулах үйл ажиллагаанд оролцлоо.

5. ЭКСПЕДИЦИЙН ҮР ДҮН
“Цөлийн дуу хоолой” экспедицийн баг 70 гаруй хоногийн хугацаанд нийт 20000 орчим км зам туулж, Монгол Улс болон Төв Азийн бүс нутгийн цөлжилт, газрын доройтлын нөхцөл байдлыг газар дээр нь судлан, иргэд, олон нийттэй уулзаж, ярилцлага, сурвалжилга хийж, тэдний дуу хоолой, орон нутгийн туршлага, санаачилгыг олон нийтэд хүргэн ажиллав.

Экспедицийн хүрээнд цуглуулсан мэдээ, материал, уулзалт, ярилцлага, сурвалжилгыг нэгтгэн “Voice of the Desert” онлайн сэтгүүлийг эрхлэн гаргаж, олон нийтэд хүргэж байна.
Онлайн сэтгүүлтэй танилцах холбоос: https://heyzine.com/flip-book/340a18d9ef.html

Монгол, Хятад, Япон Улсын эрдэмтэд COP17 хурлаар “Side Event” зохион байгуулж, Элсэнтасархай дахь “Цөлжилтийг сааруулах ...
25/08/2026

Монгол, Хятад, Япон Улсын эрдэмтэд COP17 хурлаар “Side Event” зохион байгуулж, Элсэнтасархай дахь “Цөлжилтийг сааруулах туршилт судалгааны төв”-ийг түшиглэн элсний нүүлт, шороон шуурганы хэмжилтийн судалгаа явуулахаар хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгууллаа.
НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурлын хүрээнд 2026 оны 8 дугаар сарын 20-ны өдөр, “Impacts and Regulation of Climate Change and Human Activities on Desertification and Dust Storm Processes in the Mongolian Plateau” сэдэвт Side Event (93) зохион байгуулав.
Энэхүү үйл ажиллагааг ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэн, БНХАУ-ын ШУА-ийн харьяа Баруун хойд бүсийн Экологи, Байгалийн нөөцийн хүрээлэн, Бээжингийн ойн их сургууль, Япон Улсын Тоттори их сургуулийн Хуурай бүсийн судалгааны төв болон БНХАУ-ын ШУА-ийн Хятад–Монгол–Оросын хуурай, сэрүүн бүсийн байгаль орчин, инженерчлэлийн олон улсын судалгааны төв, Монгол Улсын БОУАӨЯ-ны харьяа Ус цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн эрдэмтэн, судлаачид өөрсдийн гүйцэтгэсэн шинэлэг судалгааны үр дүнг танилцуулав.
Тухайлбал, цөлжилт, уур амьсгалын өөрчлөлт, нийгэм эдийн засагт үзүүлэх нөлөөлөл, экосистемийн нөхөн сэргээлт, урт хугацааны экологийн мониторинг зэрэг олон чиглэлээр судалгааны ажлын үр дүнгээс танилцуулж, тулгамдаад буй асуудал, шийдлийг тодорхойлов.
Хурлын дүнд “Монголын тэгш өндөрлөгийн хэмжээнд шар шороон шуурганы мониторинг, салхин гаралтай элсжилтийн үйл явцыг үнэлэх, зураглах болон түүний сөрөг нөлөөллийг бууруулах” чиглэлээр хамтарсан төсөл дэвшүүлэхээр тогтлоо.
Мөн хурлын төлөөлөгчид 22–24-ний өдрүүдэд ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгийн Цөлжилтийн судалгааны салбарын судлаачидтай хамтран Элсэнтасархай дахь “Цөлжилтийг сааруулах туршилт, судалгааны төв”-д ажиллав. Энэ үеэр салхины хурд, чиглэл, элсний нүүлт хөдөлгөөнийг хэмжих багаж (HKT100 марк, өндрийн 5 түвшинд хэмжинэ) суурилуулах байршлыг тодорхойлов. Жил бүр тус багажийг байгалийн ялгаатай хэв шинжүүдийг төлөөлүүлэн 2026-2028 оны хугацаанд суурилуулан, хамтран ажиллахаар тогтож, ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэн болон БНХАУ-ын ШУА-ийн харьяа Баруун хойд бүсийн Экологи, Байгалийн нөөцийн хүрээлэн Хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурлаа.
Энэхүү санамж бичгийг байгуулснаар Монголын тэгш өндөрлөгийн цөлжилт, газрын доройтол, элсний нүүлт, шороон шуурганы мониторингийн сүлжээг өргөжүүлж, олон улсын түвшинд хамтран судалгаа явуулах болон залуу судлаачдыг чадавхжуулах шинэ боломжуудыг нээж өгч байгаагаараа онцлог юм.

COP 17-д Хүрээлэнгийн судлаачдын оролцоо2026 оны 08-р сарын 18-ны өдөр Цэнхэр бүсэд “Voice of the Desert: The Expanding...
24/08/2026

COP 17-д Хүрээлэнгийн судлаачдын оролцоо

2026 оны 08-р сарын 18-ны өдөр Цэнхэр бүсэд “Voice of the Desert: The Expanding Reality of Desertification – Understanding Regional Dryland Risks, Climate Vulnerability and Land Degradation Trends” сэдэвт зэрэгцээ арга хэмжээг амжилттай зохион байгууллаа.

Мөн 08-р сарын 19-ний өдөр Ногоон бүсэд “Цөлийн дуу хоолой” төслийн үр дүн, ололт амжилтыг танилцуулав.

COP17: “УУР АМЬСГАЛЫН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН НӨХЦӨЛ ДЭХ БАЙГАЛИЙН ТОГТОЛЦОО БОЛОН ХҮНИЙ САЙН САЙХАН БАЙДАЛД ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨЛЛИЙН ТАЛА...
24/08/2026

COP17: “УУР АМЬСГАЛЫН ӨӨРЧЛӨЛТИЙН НӨХЦӨЛ ДЭХ БАЙГАЛИЙН ТОГТОЛЦОО БОЛОН ХҮНИЙ САЙН САЙХАН БАЙДАЛД ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨЛЛИЙН ТАЛААРХ ОЙЛГОЛТЫГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ” ЗЭРЭГЦЭЭ АРГА ХЭМЖЭЭ БОЛЛОО

✅ НҮБ-ын Цөлжилттэй тэмцэх конвенцын Талуудын 17 дугаар бага хурал (UNCCD COP17)-ын хүрээнд ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэн “Уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөхцөл дэх байгалийн тогтолцоо болон хүний сайн сайхан байдалд үзүүлэх нөлөөллийн талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэх” сэдэвт зэрэгцээ арга хэмжээг 2026 оны 8 сарын 21-нд амжилттай зохион байгууллаа.

✅ Уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөгөөр Монгол Улс болон Зүүн хойд, Төв Азийн бүс нутгийн хүрээлэн буй орчин, байгалийн тогтолцоонд хурдацтай өөрчлөлт гарч, цэвдэг, ой, нуур, гол мөрөн болон хуурай гандуу бүс нутгийн экосистемд мэдэгдэхүйц нөлөөлж байна.

✅ Арга хэмжээний хүрээнд уур амьсгалын өөрчлөлт, хүйтэн мандал, хүрээлэн буй орчны экосистем, цөлжилт, газрын бүрхэвч, цэвдэгтэй бүс нутгийн хүлэмжийн хийн ялгарал, хотын үерийн эрсдэл, Эгийн голын усан цахилгаан станцын Сэлэнгэ мөрөнд үзүүлэх боломжит нөлөөлөл зэрэг чиглэлээр хийгдсэн сүүлийн үеийн судалгааны үр дүнг танилцуулж, байгалийн тогтолцооны өөрчлөлт болон хүний сайн сайхан байдлалд хэрхэн нөлөөлж байгаа талаарх судалгаа шинжилгээний үр дүнг танилцууллаа.

🤝 Хил дамнасан байгаль орчны сорилтыг шийдвэрлэхэд урт хугацааны мониторинг, байгаль орчны өгөгдөл, мэдлэг, туршлага солилцох, бүс нутгийн болон олон улсын шинжлэх ухааны хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх нь чухал болохыг илтгэлүүдээр онцоллоо. Хэлэлцүүлгийн үеэр эрдэмтэн, судлаачдын тавьсан илтгэлүүдэд танилцуулсан судалгааны үр дүн, санал санаачилга нь шинжлэх ухааны хамтын ажиллагааг өргөжүүлж, судалгааны үр дүнг бодлого, практикт нэвтрүүлэх, уур амьсгалын өөрчлөлтийг тэсвэрлэх чадавх болон нотолгоонд суурилсан шийдлийг дэмжихэд чухал ач холбогдолтойг харууллаа.

Address

Baruun Selbe/15
Ulaanbaatar

Opening Hours

Monday 08:30 - 17:30
Tuesday 08:30 - 17:30
Wednesday 08:30 - 17:30
Thursday 08:30 - 17:30
Friday 08:30 - 17:30

Telephone

+97611325487

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when ШУА-ийн Газарзүй, Геоэкологийн хүрээлэн posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The School

Send a message to ШУА-ийн Газарзүй, Геоэкологийн хүрээлэн:

Shortcuts

Share