13/04/2017
KEEP READING TO IMPROVE OURSELVES
Англи хэлний үгсийн сан болон бичгийн чадвар сайжруулах маш олон аргууд байдгийн нэг нь ном унших юм. Тэр дундаа уран зохиолын ном унших нь үгсийн санг баяжуулж түүний хэрэглээг нэмэгдүүлдэг.
Бид өөрсдийн эх хэл дээрх Монголчуудын сэтгэл зүрхэнд хоногшсон Д.Урианхай, Б.Явуухулан, Д.Нацагдорж гэх мэт зохиолчдын номыг уншихад тэдгээрийн уран яруу үг хэллэг, зүйрлэлийг шагшин магтаж Монгол хэлний үгсийн баялагийг гайхширан бардаггүй шүү дээ.
Үүний нэгэн адилаар Англи хэл дээрх уран зохиолыг уншсанаар үгсийн сан нэмэгдэж баяжихаас гадна өвөрмөц хэлц, зүйр үг, өгүүлбэрийн найруулга зэрэг бичгийн чадвар үүнийгээ дагаад сайжирдаг. Жишээлбэл алдарт зохиолч Францэс Ходсон Бүрнеттийн Нууц Цэцэрлэг туужийн хэсэгт
~Mary did not know what ‘wutherin’ meant until she listened, and then she understood. It must mean that hollow, shuddering sort of roar which rushed round and round the house, as if the giant no one could see were buffeting it and beating at the walls and windows to try to break in. But one knew he could not get in, and somehow it made one feel very safe and warm inside a room with a red coal fire.~
хэмээн салхинаас гарах дуу чимээг зүйрлэсэн байдаг. Үүнийг уншихад тэрхүү салхины чимээг өөрийн биеэр дэргэдээс сонсож байгаа мэт дотно сэтгэгдэл төрдөг. Салхины чимээг shuddering sort of roar, the giant no one could see were buffeting, feel very safe and warm inside a room гэх мэтээр дэлгэрэнгүй, уран яруу, олон талаас нь тайлбарлаж өгснөөр уншигчийг тухайн нөхцөл байдлыг өөрийн бие болоод сэтгэл зүрх, оюун санаагаараа мэдрэх тэрхүү боломжийг олгож байна.
Уран зохиолын ном нь заримдаа академик шинжлэх ухааны текстээс илүү хүнд байдаг. Учир нь Англи хэлний тодорхойлох үг нь нэг буюу түүнээс олон утга санааг илэрхийлж болдог бол мэргэжлийн үг хэллэг ихэвчлэн ганц л утга илэрхийлдэг.
Англи хэл анхлан сурч байгаа хүмүүс ямар ном унших хэрэгтэйгээ мэддэггүйн улмаас буруу шийдвэр гаргах нь түгээмэл байдаг.
Тэгвэл та ямар түвшний ном унших хэрэгтэйгээ хэрхэн мэдэх вэ?
1. Өөрийн түвшинг тодорхойлуулах
2. Өөрийн болон түүнээс бага түвшний номуудыг унших
Аливаа ном өөрийн түвшинд тохирч байгаа эсэхийг шалгах нэг энгийн бөгөөд хялбар арга бол тухайн номыг худалдан авахын өмнө эхний 2 нүүрийг уншиж үзэх. Хэрэв эхний 2 нүүрт 15 буюу түүнээс дээш мэдэхгүй үг гарч ирвэл, энэ ном таны түвшингөөс хүнд байна гэсэн үг юм. Харин 10 дотор байвал тухайн номыг цааш үргэлжлүүлэн уншихад хэт их хүндрэл тулгарахгүй гэдгийг санаарай.
Англи хэлийг хоёрдогч хэлээ болгон сурч байгаа хүмүүст уншихад тааламжтай ном, тууж, романы нэрсийг орууллаа.
1. Alexie, Sherman, Absolutely True Diary of a Part-Time Indian
2. White, E.B., Charlotte’s Web
3. Cisneros, Sandra, The House on Mango Street
4. L’Engle, Madeleine, A Wrinkle in Time
5. Hinton, S.E., The Outsiders
6. Collins, Suzanne, The Hunger Games
7. Collins, Suzanne, Catching Fire
8. Collins, Suzanne, Mockingjay
9. Steinbeck, John, The Pearl
10. Lewis, C.S., Chronicles of Narnia: Voyage of the Dawn Treader
11. Rowling, J.K., Harry Potter and the Sorcerer’s Stone
12. Lewis, C.S., The Chronicles of Narnia: The Magician’s Nephew
13. Lewis, C.S., Chronicles of Narnia: Prince Caspian: Return to Narnia
14. Schaefer, Jack, Shane
15. Lewis, C.S., The Chronicles of Narnia: The Silver Chair
16. Lewis, C.S., The Chronicles of Narnia: The Horse and His Boy
17. Lewis, C.S., The Chronicles of Narnia: The Last Battle
18. Soto, Gary, Baseball in April
19. Montgomery, Lucy Maud, Anne of Green Gables
20. Rowling, J.K., Harry Potter and the Order of the Phoenix
21. Rowling, J.K., Harry Potter and the Chamber of Secrets
22. Twain, Mark, The Adventures of Huckleberry Finn
23. Twain, Mark, The Adventures of Tom Sawyer
24. Barrie, J.M., Peter Pan
25. Lewis, C.S., Chronicles of Narnia: Lion, the Witch and the Wardrobe
26. Steinbeck, John, The Red Pony
27. Kingsolver, Barbara, The Bean Trees
28. Rowling, J.K., Harry Potter and the Half Blood Prince
29. Cormier, Robert, Chocolate War
30. Baum, L. Frank, L. Frank Baum’s The Wonderful Wizard of Oz
31. Kipling, Rudyard, Just So Stories
32. LeGuin, Ursula, A Wizard of Earthsea
33. Saint-Exupery, Antoine de, The Little Prince
34. Wells, H.G., The Invisible Man
35. Wells, H.G., The Time Machine
36. London, Jack, The Call of the Wild
37. Rowling, J.K., Harry Potter and the Deathly Hallows
38. Watson, Larry, Montana 1948
39. Gibbons, Kaye, Ellen Foster
40. Golding, William, The Lord of the Flies
41. Hemingway, Ernest, The Old Man and the Sea
42. Lee, Harper, To Kill a Mockingbird
43. McCullers, Carson, The Heart is a Lonely Hunter
44. Salinger, J.D., Franny and Zooey
45. Steinbeck, John, Cannery Row
46. Steinbeck, John, Of Mice and Men
47. Tolkien, J.R.R., The Hobbit
48. Tolkien, J.R.R., Lord of the Ring: Fellowship of the Ring
49. Crutcher, Chris, King of the Mild Frontier
50. Grahame, Kenneth, The Wind in the Willows
51. Kingsolver, Barbara, Animal Dreams
52. Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings: The Two Towers
53. Orwell, George, Animal Farm
54. Tolkien, J.R.R., The Lord of the Rings: The Return of the King
55. Twain, Mark, Life on the Mississippi
56. Bradbury, Ray, Fahrenheit 451
57. Blume, Judy, Summer Sisters
58. Guest, Judith, Ordinary People
59. McCall Smith, Alexander, The No. 1 Ladies’ Detective Agency
60. Miller, Linda Lael, Escape from Cabriz
61. Momaday, N. Scott, The Ancient Child
62. Morgan, Marlo, Mutant Message Down Under
63. Narogin, Mudrooroo, Wild Cat Falling
64. Okada, John, No-No Boy
65. Orwell, George, 1984
66. Russell, P. Craig, Coraline
67. Steinbeck, John, Tortilla Flat
68. Swift, Jonathan, Gulliver’s Travels
69. Tan, Amy, The Hundred Secret Senses
70. Wynd, Oswald, The Ginger Tree
