02/07/2025
ХҮНИЙГ ЦЭЦЭГ ГЭЖ ҮЗВЭЛ БАЙГУУЛЛАГЫН СОЁЛ БОЛ НАР, ХӨРС, УС ЮМ. СОЁЛ НЬ ТӨЛӨВШӨӨГҮЙ ГАЗАРТ ЦЭЦЭГ ХЭРХЭН ДЭЛБЭЭЛЭХ ВЭ?
Хүнийг цэцэг гэж үзвэл байгууллагын соёл нь тухайн цэцэг ургах орчин, өөрөөр хэлбэл нар, хөрс, ус болж өгдөг. Энэ нь ажилтнууд (цэцэг) хэрхэн хөгжиж, бүтээмжтэй ажиллах нөхцөлийг бүрдүүлэгч гол хүчин зүйл гэсэн үг юм.
• Нар (Удирдлага, Манлайлал): Нарны гэрэлгүйгээр цэцэг ургахгүй. Үүнтэй адилаар, байгууллагын удирдлага, манлайлал нь ажилтнуудад зөв чиглэл өгч, урам зориг хайрлаж, тэднийг дэмжихгүй бол хөгжих боломжгүй. Удирдлагын үнэт зүйлс, хандлага нь соёлыг бүрдүүлдэг гол эх үүсвэр юм.
• Хөрс (Үнэт зүйлс, Хэм хэмжээ, Бодлого): Хөрс нь цэцэг тэжээлээ авдаг суурь юм. Байгууллагын хувьд энэ нь тогтсон үнэт зүйлс, ажиллах хэм хэмжээ, бодлого журам зэрэг болно. Эдгээр нь ажилтнуудад хэрхэн ажиллах ёстой, юуг чухалчлах ёстойг зааж өгдөг. Сайн хөрсгүйгээр цэцэг үндэслэж чадахгүй.
• Ус (Харилцаа холбоо, Дэмжлэг, Хөгжил): Ус нь цэцгийг амьдруулж, чийгшүүлдэг. Байгууллагын дотоод дахь ил тод харилцаа холбоо, харилцан бие биеэ дэмжих уур амьсгал, ажилтнуудыг хөгжүүлэх боломжууд нь усны үүргийг гүйцэтгэнэ. Усгүйгээр цэцэг ганддаг шиг, дэмжлэггүйгээр ажилтнууд урам хугарч, бүтээмж нь буурдаг.
СОЁЛ ТӨЛӨВШӨӨГҮЙ ГАЗАР ЦЭЦЭГ ХЭРХЭН ДЭЛБЭЭЛЭХ ВЭ?
Соёл нь төлөвшөөгүй газарт цэцэг (ажилтан) дэлбээлэх нь туйлын хэцүү.
• Урам зориггүй, сэтгэл ханамжгүй: Муу соёлтой орчинд ажилтнууд урам зориггүй, ажлын байрандаа сэтгэл ханамжгүй байдаг. Энэ нь бүтээмж буурахад хүргэдэг.
• Эргэц өндөр: Хүмүүс таагүй орчинд удаан тогтохгүй бөгөөд байгууллагаас явах нь элбэг болно. Энэ нь хүний нөөцийн өндөр эргэлтэд хүргэдэг.
• Хөгжих боломжгүй: Хэрэв байгууллага ажилтнуудынхаа хөгжилд анхаарахгүй, сурах боломжийг олгохгүй бол тэдний ур чадвар дээшлэхгүй, хувь хүнийхээ хувьд ч өсөхгүй.
• Зөрчил, үл ойлголцол: Тодорхой үнэт зүйлс, хэм хэмжээгүй орчинд зөрчил ихсэж, багийн хамтын ажиллагаа сулардаг.
• Бүтээлч байдал хомс: Айдсын болон хүнд сурталтай соёл нь шинэ санаачилга, бүтээлч байдлыг боомилдог.
Тиймээс, байгууллагын тогтвортой хөгжил, амжилттай байхын үндэс нь зөв, эрүүл байгууллагын соёлыг бий болгох явдал юм. Хүчирхэг соёл нь ажилтнуудыг татаж, тогтоон барьж, тэднийг өөрийн бүрэн чадавхийг нээж, "дэлбээлэх" боломжийг олгодог.
Монголын Оюуны Дасгалжуулагчдын Нэгдэл ТББ