Radiology Department

08/11/2025

1895 оны 11-р сарын 8-ний өдөр Германы нэрт физикч, профессор Вильгелм Конрад Рентген нь хийн орчинд цахилгаан дамжих үзэгдлийг судалж байхдаа санамсаргүй тохиолдлоор РЕНТГЕН цацрагийг нээж түүнийгээ “Х” цацраг хэмээн нэрлэж байсан түүхтэй.

Тэрээр энэ цацрагийнхаа шинж чанарыг үргэлжлүүлэн судалж хэд, хэдэн материал рентген цацрагийн тархалтыг зогсоож байгааг олж нээсэн ба туршилтынхаа явцад рентген цацраг бүхий хоолойн урдуур алхахдаа Барийн цагаан алтат цианидаар бүрсэн дэлгэц дээр түүний араг яс харагдаж байгааг олж харсан байна.

Ингээд тэрээр үл үзэгдэгч гэрлийг нээхэд тохиромжтой бодис нь бари гэж үзжээ.

Тэрээр энэхүү сод нээлтээрээ 1901 онд физикийн салбарын анхны Нобелийн шагналыг хүртсэн ба рентген туяа нь орчин үеийн анагаах ухааны салбарыг асар хурдацтай хөгжүүлж байгаа билээ.

02/04/2022

Өдрийн мэнд
Гавлын доторх цус хуралтуудын ялгаа ☣️

27/03/2022

27/01/2022

Сайн байцгаана уу.
Удаан хугацааны дараа та бүхэндээ Пневмоперитониум - талаар товчхон мэдээлэл хүргэе.
Хөндийт эрхтэний цоорлын үед хамгийн түгээмэл тохиолдох дүрсийн шинжийг ийнхүү нэрлэдэг.

Шалтгаан
- Ходоодны шархлаа цоорох
- Гэдэсний ишемийн шалтгаант цоорол
- үхжилт энтероколит
- Дивертикулит
- Механик цоорол
✔️ Дурангийн ажилбарын үед
✔️Гадны биет
✔️ Гэмтэл
- Хэвлийн нээлттэй мэс заслын дараа
- Пневмомедастинум

Эмнэл зүй
🔹 Хэвлийн тодорхойгүй өвдөлт ( бага зэргээс маш хүчтэй цочмог өвдөлт)
🔹 Дотор муухайрах
🔹 Ходоод гэдэсний агуулагдахуун хэвлийд орсноор перитонит үүсэх
🔹 Перонитээс үүдэлтэй септик шок, өвдөлтийн шок

Дүрс оношилгоонд илрэх шинж

Хөндийт эрхтэний цоорол сэжиглэж буй үед цээжний рентген зураг хамгийн хурдан бөгөөд мэдээлэл сайтай шинжилгээ байдаг.
Хүн 10 минут босоо байдалтай байхад 1мл буюу түүнээс дээших хий хүндийн жингээр бага учир хэвлийн дээд хэсэгт хуримтлагдах тул маш бага хэмжээтэй байсан ч рентген зургаар оношлогдох боломжтой гэсэн судалгааны дүнгүүд байдаг.
- Цээжний эгц болон хажуу байрлалын зураг дээр өрцөн доор сул хий тодорхойлогдох
- Хэвлийн тойм зурагт уушигны суурь, өрцний контур харагддаг учир пневмоперитониум-г оношлох боломжтой.
- Үргэлжилсэн өрцний шинж илрэх
Хэвийн үед зүрхний сүүдрийн улмаас цээжний рентген зурагт өрц 2 талд тусдаа харагддаг бол хэвлийд сул хий байх үед өрцний контур үргэлжилж харагдах
-Үсэрч буй дельфин шинж
Элэг болон дэлүүний буланг дагаж хэвлийн хөндийн сул хий харагдах нь үсэрч буй дельфин шиг харагдах
- Риглер шинж / Давхар хананы шинж/
Гэдэсний эргэн тойронд хий хуримтлагдаж давхар ханатай мэт харагдах гэх мэт шинжүүд пневмоперитониумийн үед илэрч болно.

28/04/2021

COVID-19 ийн шалтгаант нас баралтын эмгэг жам 🦠
Хүнд хэлбэрийн COVID-19 халдвартай хүмүүст вирусээс шалтгаалсан амьсгалын булчингийн гэмтэл илэрч байгаа талаар Нидерланд улсын Амстердам хотын АУТ-ийн эрдэмтэд JAMA Internal Medicine сэтгүүлд мэдээлэлжээ.
Судлаачид COVID-19 халдварын улмаас нас барсан өвчтөнүүд болон бусад өвчний улмаас нас барсан өвчтөнүүдийн задлан шинжилгээний дүнг харьцуулан судалсан ба COVID-19 шалтгаантай нас барсан өвчтөнүүдийн өрцний булчингийн эсийн мембран дээр ACE2 рецептор байгааг илрүүлжээ. Судалгаагаар COVID-19 халдвартай хүмүүсийн өрцний булчингийн эсэд байх вирусийн генийн хэсгийг олж илрүүлсэн ба мөн өрцийг микроскопиор харахад фиброзжилт илүү их үүссэн байсан нь түүний гэмтлийг илтгэж байна гэж судалгааны багийн ахлагч Coen Ottenheijm нь Reuters агентлагт өгсөн ярилцлагадаа хэлжээ.
Тэрээр хүнд хэлбэрийн COVID-19 халдвартай өвчтөнүүдэд амьсгалын дутагдал илэрч, механик вентиляцид орох гол шалтгаан нь энэхүү өрцний гэмтэл байж болох талаар тайлбарласан байна.
Судалгаанд Covid-19 халдварын улмаас нас барсан 26 өвчтөн болон Covid-19-ийн бус шалтгаанаар нас барсан 8 өвчтөний задлан шинжилгээнд зүүн өрцний булчингийн хавирга дундын хэсгээс сорьц аван харьцуулан шинжилжээ. Судалгаанд оролцсон хүмүүсийн дундаж нас 71 (61-74) бөгөөд нийт хүмүүсийн 81% (21) нь эрэгтэй байжээ. Судалгаанд оролцогчдын 24 нь дунджаар 12 хоног (6-25) амьсгалын аппараттай байсан бөгөөд COVID-19 халдвартай хүмүүс хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад удаан хугацаагаар амьсгалын аппараттай байжээ. Мөн тэдний биеийн жингийн индекс нь хяналтын бүлэгтэй харьцуулахад их байсан ба аль ч бүлэгт мэдрэл булчингийн эмгэгтэй хүмүүсийг хамруулаагүй байна.

Энэхүү судалгааны үр дүнд Covid-19 халдвартай хүмүүсийн өрцнөөс авсан сорьцонд SARS-COV-2 вирусийн нэвчдэс болон ACE2 рецепторын генийн экспресс ихэссэн байгааг олж тогтоосон ба ACE2 генийн экпресс ихэссэн нь өрцний булчингийн фиброзжилттой хамааралтай гэж үзэж байна. Энэхүү фиброзжилт нь хяналтын бүлгийн өвчтөнүүдийн өрцний булчинд үүссэн гэмтлийн фенотипоос илэрхий өөр байжээ.

https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/fullarticle

23/04/2021

Бүгдээрээ сайн уу.

Өнөөдөр та бүхэнд өнчин тархины макроаденома-гийн талаар товч мэдээлэл хүргэж байна.

Өнчин тархины аденома нь өнчин тархинд тохиолдож болох анхдагч хавдар (30-50% өнчин тархины хавдрын) бөгөөд гавлын доторх хавдруудын (10%) дотор түгээмэл тохиолддог байна.
Өнчин тархины аденомаг хэмжээнээс нь хамаарч:
Микроаденома - 10мм хүртэл хэмжээтэй
Макроаденома -10 мм ээс дээш хэмжээтэй хэмээн хувааж үздэг.

Өнчин тархины макроаденома нь микроаденомагаас 2 дахин их тохиолддог байна.
Эмнэл зүйн шинж тэмдэг
Хавдар байрлаж буй тухайн хэсгийн бүтцүүдэд хэрхэн нөлөөлж байгаагаас шинж тэмдэг хамаарна.
- дааврын тэнцвэргүй байдал ( өнчин тархи хавдрын улмаас дарагдаж, шахагдан гипопитуитаризм үүснэ)
- Харааны зөрлөгийг дарах
80%-д харааны зөрлөг өнчин тархины дээр байрлах бөгөөд хавдар томрох тусмаа харааны зөрлөгийн төвийн хэсгийг шахаж 2 талд темпорал хемианопи ( хараа таллаж алдагдах)

Зарим тохиолдолд каверноз синус рүү түрж ургадаг.
Макроаденома нь ихэнх тохиолдолд дотоод шүүрлийн идэвхгүй байдаг ба эпитель эсээс гаралтай хоргүй байдаг.

Макроаденомагийн дүрслэлийн шинжийг зурган доорх тайлбаруудаас уншина уу😇

27/03/2021

Энэ өдөр түүхийн хуудаснаа ☣️☣️☣️
1845 оны 3-р сарын 27-ний энэ өдөр Рентген цацрагийг анх нээсэн Германы нэрт физикч, профессор Вильгелм Конрад Рентген мэндэлжээ.
Тэрээр 1895 оны 11-р сарын 8-нд хийн орчинд цахилгаан дамжих үзэгдлийг судалж байхдаа санамсаргүй тохиолдлоор РЕНТГЕН цацрагийг нээж түүнийгээ “Х” цацраг гэж нэрлэсэн.

Тэрээр энэ цацрагийнхаа шинж чанарыг үргэлжлүүлэн судалж хэд, хэдэн материал рентген цацрагийн тархалтыг зогсоож байгааг олж нээсэн ба туршилтынхаа явцад рентген цацраг бүхий хоолойн урдуур алхахдаа Барийн цагаан алтат цианидаар бүрсэн дэлгэц дээр түүний араг яс харагдаж байгааг олж харсан байна.

Ингээд тэрээр үл үзэгдэгч гэрлийг нээхэд тохиромжтой бодис нь бари гэж үзжээ.

Тэрээр энэхүү сод нээлтээрээ 1901 онд физикийн салбарын анхны Нобелийн шагналыг хүртсэн ба рентген туяа нь орчин үеийн анагаах ухааны салбарыг асар хурдацтай хөгжүүлж байна 😇

26/02/2021

Attention 📢📢📢
Өнөөдөр та бүхэндээ АТЕЛЕКТАЗ-ын талаар мэдээлэл хүргэж байна.
Уушгины ателектаз гэдэг нь уушгины агаар дамжуулах зам бөглөрөх (цэр салст, хавдар г.м) гаднаасаа дарагдах (плеврийн шингэн, пневмоторазс) зэрэг шалтгааны улмаас уушгинй хийн солилцоо алдагдаж, уушгины цулцангууд хоорондоо наалдан эзэлхүүн нь алдагдах эмгэг юм. Уушгины коллапс болон ателектаз ерөнхийдөө ижил ойлголт боловч зарим нэг ном хэвлэл дээр аль нэг талын уушги бүрэн шалчийсан (унасан) бол КОЛЛАПС харин хэсэгчилэн шалчийсан бол АТЕЛЕКТАЗ хэмээсэн байдаг.

☑️Ателектазыг үүсгэж буй механизмаар нь:

🔴 Бөглөрлийн
Агаар дамжуулах зам бөглөрснөөс тухайн хэсэгт хийн солилцоо явагдахгүй бөгөөд бөглөрлөөс өмнө орж ирсэн агаар капиллярын судсаар аль хэдийн шимэгдэж цулцангууд хоорондоо нийлнэ.

🔴 Идэвхгүй (сулралын)
Париетал болон висцерал плеврийн хальсны хоорондын холбоо алдагдах
Үүнийг үүсгэх 3н гол шалтгаан нь плеврт шингэн хурах, пневмоторакс, өрцний гажиг

🔴 Дарагдлын
Цээжний хөндийд уушги, агаар дамжуулах замыг дарсан аливаа нэг масс байх

🔴 Соривжлийн
Уушгины тэлэх чадварыг багасгасан сорвижилт өөрчлөлтүүдээс үүснэ. (Үхжилтэт пневмониа, цацрагийн пневмониа )

🔴 Наалдцат
Уушгины сурфактантын дутагдлаас шалтгаална.

☑️ Анатомийн байрлалаар нь:
- Бүрэн ( нэг талын уушгийг тэр чигт нь хамрах)
- Дэлбэнгийн
- Сегментийн хэмээн ангилдаг бол

☑️ Морфологиор нь:
- Шугаман
- Дугуй гэж ангилж болно.

Рентгенд илрэх гол шинжүүд:
✅ Агаар агуулсан бронхийн зураглалгүй (without air bronchogram) сүүдэржилт үүсэх
✅ Уушгины эзэлхүүн багасах
✅ Уушгины уг эмгэгтэй тал руу татагдах, (голтын эрхтэн, трахей эмгэгтэй тал руу татагдах )
✅ Өрц дээшлэх
✅ Дасан зохицлоор уушгины бусад хэсэгт агааржилт ихсэх

Тэгвэл ателектазын тухай илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг зураг бүрийн тайлбараас уншина уу. 😇

22/02/2021

Сайн байцгаана уу?
Та бүхэндээ энэ удаа Ectopia cordis( лат) буюу зүрхний хэвийн бус байрлал бүхий эмгэгийн талаар товч мэдээлэл хүргэе.
Энэ нь зүрх цээжний хөндийгөөс өөр газарт байрлах, маш ховор тохиолдох төрөлхийн гажиг бөгөөд үр хөврөлийн явцад хажуугийн мезодерм гол хэсэг рүү шилжих явцад дефект үүссэний улмаас үүсдэг ба 1сая амьд төрөлтөнд 5.5-7.9 тохиолддог эмгэг юм.

Зүрх нь дараах 4н байрлалд байж болдог.
- Цээжний хөндий гадна талд 60%
- Хэвлийд 15-30%
- Цээж хэвлийн хэсэгт (дунд) 7-18%
- Хүзүүнд 3%

Энэхүү эмгэг нь ихэвчлэн зүрхний бусад гажигтай хавсардаг тул тавилан муутай байдаг.
- Ховдол хоорондын таславчийн цоорхой
- Фаллотын дөрвөлсөн гажигтай ихэнхдээ хавсардаг байна.
Мөн дараах 5н гажиг нийлж Кантреллийн тавалыг үүсгэдэг.
1. Эктопи кордис
2. Омфалоцеле ( хэвлийн хананы гажиг)
3. Төрөлхийн өрцний ивэрхий
4. Өвчүүний дутуу хөгжил
5. Төрөлхийн зүрхний гажиг

Рентгенд илрэх шинж
- Зүрхний сүүдэр харагдахгүй байх ( хэвлийд байгаа тохиолдолд) эсвэл хэвийн бус байрлалд байх, хэлбэр нь зөв бус байх
- Буруу байрлалтай зүрхийг тойроод агаар харагдах
- Өвчүүний буруу хөгжил (дутуу)
- Голтын дээд хэсэг өргөн байх
- Эгэм өвчүүний нийлэх хооронд зааг харагдах

07/02/2021

Амралтын өдрийн мэнд 📢📢📢
Өнөөдөр та бүхэндээ ТОРЛОГ СҮҮДЭР ба УУШГИНЫ ЗАВСРЫН ЭДИЙН ЭМГЭГ-ийн талаар мэдээлэл хүргэж байна.

Уушгины завсрын эд гэдэг нь уушгины хийн солилцоо явуулдаг үндсэн пневмоцитийг тойрон орших туслах эдүүдүүдийн нийлбэр бөгөөд алвеолийн хучуур эс, уушгины судасны эндотель, суурин мембран, цусны болон тунгалгийн судасны эргэн тойрны эдүүдийг багтаадаг.
Уушгины завсрын эдийн эмгэг дотроо олон янз бөгөөд шалтгаан, эмгэг жам, дүрсийн шинжилгээнд гарах өөрчлөлтөөрөө харилцангуй адилгүй бүлэг өвчнүүд тул та бүхэн зөвхөн энд бичигдсэн мэдээллээр хязгаарлагдаж болохгүй гэдгийг хэлмээр байна.

Зураг бүрийн доорх тайлбаруудыг уншина уу 😇

05/02/2021

Long time no seeeee ....
Сайн байцгаана уу.
Энэ удаа та бүхэндээ эгц байрлалын цээжний рентген зурагт түгээмэл илэрдэг шинж болох КЕРЛИЙН ШУГАМ-ын талаар товч мэдээлэл хүргэж байна 📢📢📢

🔴 Хамгийн анх 1933 онд Ирланд улсын дүрс оношилгооны эмч Петер Жамес Керли 2 хавтаст хавхлагын нарийсал болон зүрхний зүүн ховдлын дутагдалтай өвчтөний цээжний рентген зурагт олон тооны хэвтээ шугамууд байгааг олж илрүүлжээ.
🔴 1951 онд тэрээр эдгээр шугамыг А, В болон С гэж ангилсан байна.
Харин 1954 онд Плейснер хэмээх эмч Керлийн шугамыг дэлбэнцэр хоорондын таславч зузаарч хавагнаснаас болж үүсдэг хэмээн тогтоожээ.

Тэгвэл Керлийн шугам рентген зурагт хэрхэн харагддаг , ямар эмгэгүүдийн үед үүсч болохыг зургуудын доорх тайлбараас уншаарай 😇