QEC Lifestyle Management

#တရားမှတ်တာက ဘာသာရေးတင်မကဘူး၊ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို Reset ချပေးတဲ့ #သိပ္ပံနည်းကျဆေးတစ်ခွက်ပါ 🧠✨

"စိတ်ဖိစီးရင် တရားမှတ်လိုက်ပါလား၊ သတိလေးကပ်ပြီး နေပါလား" လို့ အကြံပေးရင် အတော်များများက ဒါကို ဘာသာရေးအရပဲ သီးသန့်တွေးပြီး ကိုယ်ခန္ဓာကျန်းမာရေးနဲ့ မဆိုင်ဘူးလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။

တကယ်တော့ သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာမှုတွေအရ တစ်နေ့ကို မိနစ် ၂၀ ပဲ အချိန်ပေးပြီး တရားမှတ်တာ (ဒါမှမဟုတ်) မိမိလုပ်လက်စ အလုပ်အပေါ် သတိအပြည့်ကပ်ထားတာဟာ ဆေးသောက်စရာမလိုဘဲ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်းဆဲလ်တွေအထိ ပြန်လည်ကျန်းမာလာစေတဲ့ အစွမ်းထက် "Lifestyle Medicine" တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်နေ့ မိနစ် ၂၀ သတိကပ်ခြင်းက ကျွန်တော်တို့ခန္ဓာကိုယ်ကို ဘယ်လိုတောင် ပြောင်းလဲပေးလဲဆိုရင်...👇

# # # ၁။ ဝမ်းဗိုက်အဆီနဲ့ ဆီးချို၊ သွေးတိုးကို ထိန်းပေးတယ် (Cortisol လျှော့ချခြင်း)
ကျွန်တော်တို့ စိတ်ဖိစီးမှု (Stress) ကြုံရတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ရှင်သန်နိုင်ရေးအတွက်ဆိုပြီး **Cortisol (ကော့တီစော)** လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုဟော်မုန်းတွေကို အလွန်အကျွံ ထုတ်ပေးပါတယ်။ ဒီဟော်မုန်းတွေ သွေးထဲမှာ ရေရှည်များနေရင် သွေးတိုးတာ၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်တက်တာနဲ့ ဝမ်းဗိုက်မှာ အဆီစုတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။

* **ဘာဖြစ်သွားလဲ:** တစ်နေ့ မိနစ် ၂၀ စိတ်ကို ငြိမ်အောင်ထားပြီး သတိကပ်လိုက်တဲ့အခါ ဦးနှောက်က "အန္တရာယ်မရှိတော့ဘူး" လို့ သိသွားပြီး Stress ဟော်မုန်းတွေကို ချက်ချင်း ပိတ်ချလိုက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်တွေ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်လည်လည်ပတ်သွားပါတယ်။

# # # ၂။ နှလုံးနဲ့ သွေးကြောတွေကို အနားပေးတယ် (ခန္ဓာကိုယ်ကို Reset ချခြင်း)
စိတ်ဖိစီးနေချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်က အမြဲတမ်း တိုက်ခိုက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ထွက်ပြေးဖို့ အသင့်ပြင်ထားတဲ့စနစ် (Sympathetic) အလုပ်လုပ်နေလို့ နှလုံးခုန်မြန်ပြီး သွေးကြောတွေ ကျဉ်းနေတတ်ပါတယ်။

* **ဘာဖြစ်သွားလဲ:** တရားမှတ်ပြီး အသက်ရှူခြင်းကို အာရုံစိုက်လိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ကို အလိုအလျောက် ပြန်လည်အနားပေးတဲ့စနစ် (Parasympathetic) ပွင့်လာပါတယ်။ ဒါကြောင့် နှလုံးခုန်နှုန်း ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်သွားပြီး သွေးကြောတွေပွင့်ကာ သွေးပေါင်ချိန်ကို သဘာဝအတိုင်း ကျဆင်းစေပါတယ်။ ရေရှည်မှာ လေဖြတ်ခြင်းနဲ့ နှလုံးရောဂါအန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးပါတယ်။

# # # ၃။ မျက်စိနဲ့မမြင်ရတဲ့ ရောင်ရမ်းမှုတွေကို သက်သာစေတယ်
နာတာရှည် စိတ်ဖိစီးမှုဟာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းမှာ မျက်စိနဲ့မမြင်ရတဲ့ ဆဲလ်ရောင်ရမ်းမှု (Chronic Inflammation) တွေကို ဖြစ်စေပြီး ဒါဟာ ဆီးချိုရောဂါနဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ် ဖောက်ပြန်တဲ့ ရောဂါတွေကို နောက်ကွယ်ကနေ တွန်းအားပေးနေတာပါ။

* **ဘာဖြစ်သွားလဲ:** သုတေသနတွေအရ Mindfulness (သတိပဋ္ဌာန်) ကျင့်စဉ်ကို ပုံမှန်လုပ်သူတွေမှာ ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေတဲ့ မျိုးရိုးဗီဇဆဲလ်တွေရဲ့ အလုပ်လုပ်မှုကို လျော့နည်းသွားစေပြီး ကိုယ်ခံအားစနစ် (Immune System) ကို ပိုမိုခိုင်မာတောင့်တင်းလာစေပါတယ်။

# # # ၄။ ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေကို ပြန်လည်နုပျိုစေတယ်
စိတ်ဖိစီးမှုက ဦးနှောက်ရဲ့ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ စိတ်ခံစားမှု ထိန်းချုပ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေကို တဖြည်းဖြည်း သေးသိမ်သွားစေပါတယ်။

* **ဘာဖြစ်သွားလဲ:** MRI ရိုက်ပြီး စစ်ဆေးခဲ့တဲ့ လေ့လာမှုတွေအရ (၈) ပတ်ခန့် သတိကပ် တရားမှတ်ခြင်းကို ပုံမှန်လုပ်ပြီးတဲ့နောက်မှာ ဦးနှောက်ရဲ့ စိတ်တည်ငြိမ်မှု၊ အာရုံစိုက်မှုနဲ့ မှတ်ဉာဏ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းတွေက ဆဲလ်တွေ ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဆဲလ်တွေရဲ့ အိုမင်းရင့်ရော်မှုကိုပါ တားဆီးပေးပါတယ်။

💡 **ကျွန်တော်တို့ #ဘယ်လိုစတင်ကြမလဲ?**
တစ်နေ့ကို မိနစ် ၂၀ ဆိုတာ ၂၄ နာရီရဲ့ 1.4% ပဲ ရှိပါတယ်။
* မနက်ခင်း အိပ်ရာထချိန် (သို့မဟုတ်) ညအိပ်ခါနီးမှာ မိနစ် ၂၀ မျှ သီးသန့်အချိန်ပေးပြီး ဝင်သက်ထွက်သက်ကိုပဲ အာရုံစိုက်ပြီး တရားမှတ်ကြည့်ပါ။

* အလုပ်လုပ်နေရင်းနဲ့လည်း စိတ်က တခြားအာရုံတွေဆီ ရောက်သွားတိုင်း "အခု ငါ အလုပ်လုပ်နေတယ်" လို့ လက်ရှိအခြေအနေပေါ် စိတ်ပြန်ရောက်အောင် သတိကပ်ပေးပါ။
ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာအများစုဟာ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ "စိတ်နဲ့ခန္ဓာ" တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်နေတာပါ။ မိမိရဲ့ အဖိုးတန်လှတဲ့ ခန္ဓာကိုယ် ယန္တရားကြီးတစ်ခုလုံးကို ပြန်လည်ပြုပြင် (Reset) ဖို့အတွက် ဒီနေ့ကစပြီး တစ်နေ့ မိနစ် ၂၀ မျှ စိတ်ကို အနားပေးကြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ရပါတယ်။ 🌿

မိမိကိုယ်တိုင်တင်မကဘဲ နေ့စဉ် Stress တွေနဲ့ လုံးပန်းနေရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေ၊ သူငယ်ချင်းတွေပါ ဖတ်ရှုရအောင် ဒီ Post လေးကို မျှဝေ (Share) ပေးလိုက်ပါဦးနော်။ 🥰

Dr Min Lifestyle Centre
QEC Lifestyle Management

ဓါတုပစ္စည်းဆေးဝါး သောက်စရာမလိုဘဲ သဘာဝနည်းလမ်းဖြင့် ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာရေး ပြန်လည်ရရှိစေပါသည်။

Lifestyle Medicine (နေထိုင်မှုပုံစံ ဆေးပညာ) ဆိုတာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမရှိတဲ့ သင့်ရဲ့ကိုယ်ပိုင်ဆေးပါ။

* Healthy Nutrition (ကျန်းမာသောအာဟာရ)

* Regular Exercise (ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်း)

* Stress Management & Mental Well-being (စိတ်ဖိစီးမှု စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာကြံ့ခိုင်မှု)

* Quality Sleep (အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော အိပ်စက်ခြင်း)

* Positive Relationships (အပြုသဘောဆောင်သော ဆက်ဆံရေးများ)

* Connection with Nature & Sunlight (သဘာဝနှင့် နေရောင်ခြည်နှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း)

သင့်ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝအလေ့အကျင့်များက သင့်ရဲ့ အနာဂတ်ကျန်းမာရေးကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။

ဆေးသောက်စရာမလိုဘဲ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပိုင်းဆဲလ်တွေအထိပြန်လည်ကျန်းမာလာစေတာဟာ အစွမ်းထက်တဲ့ "Lifestyle Medicine" ပါ။

Dr Min Lifestyle