12/07/2022
ဝါဆိုလပြည့် ဓမ္မစကြာအခါတော်နေ့
****************************
(၁)
"သန္ဓေ၊တောထွက်၊ဓမ္မစက်၊
တစ်ချက် ပြာဋိဟာ"
*သုံးလူ့ရှင်ပင် ကျွန်းထိပ်တင်
သောင်းခွင်စကြာဝဠာ နတ်ဗြဟ္မာတို့
ညီညာရုံးစု တောင်းပန်မှုကြောင့်
ရတုနဂိုရ် ရွှန်းရွှန်းစိုသည်
ဝါဆိုလပြည့် ကြွက်မင်းနေ့ဝယ်
ချမ်းမြေ့ကြည်ဖြူ သန္ဓေယူသည်
နတ်လူငြိမ်းဖို့ ကိန်းပါကို။
*ဖွားမြင်မြောက်သော် ဆယ့်ခြောက်နှစ်ရွယ်
ပျိုနုနယ်၌ သုံးသွယ်ရွှေနန်း
သိမ်းမြန်းပြီးလစ် ဆယ့်သုံးနှစ်လျှင်
ဘုန်းသစ်လျှံလူ စံတော်မူ၍
ရွယ်မူနုဖြိုး နှစ်ဆယ့်ကိုးဝယ်
လေးမျိုးနိမိတ် နတ်ပြဟိတ်ကြောင့်
ရွှေစိတ်ငြင်ငြို သံဝေပိုက
ဝါဆိုလပြည့် ကျားမင်းနေ့ဝယ်
ချမ်းမြေ့ရဂုံ တောရပ်လှုံသည်
စုံမြိုင်ပင်ရိပ် ခမ်းမှာကို။
*ဘုရားဖြစ်ခါ မိဂဒါသို့
စကြာရွှေဘွား ဖြန့်ချီသွား၍
ငါးပါးဝဂ္ဂီ စုံအညီနှင့်
မဟီတစ်သောင်း တိုက်အပေါင်းမှ
ခညောင်းကပ်လာ နတ်ဗြဟ္မာအား
ဝါဆိုလပြည့် စနေနေ့ဝယ်
ကြွေ့ကြွေ့လျှံတက် ဓမ္မစက်ကို
မိန့်မြွတ်ထွေပြား ဟောဖော်ကြားသည်
တရားနတ်စည် ရွမ်းတယ်ကို။
(၂)
ဝါဆိုလသည် မြန်မာဆယ့်နှစ်လတွင် စတုတ္ထလ ဖြစ်သည်။ မိုးဥတုတွင် ပါဝင်သည်။ ဝါထပ်သည့်နှစ်များတွင် ဝါဆိုလ ကို နှစ်လပြုကာ ပထမဝါဆို၊ ဒုတိယဝါဆို ဟူ၍ ဝါထပ်၏။
ဝါဆိုဟူသည် ရဟန်းတော်များ မိုးသုံးလအတွင်း အခြား တစ်ပါးသို့ အကြောင်းမဲ့ မသွားရဘဲ မိမိတို့၏ ကျောင်းအရံ အတွင်း၌ နေခြင်းဖြစ်လေသည်။ဤသို့ ရဟန်းတို့ ဝါဆို သည်ကိုစွဲ၍ ဝါဆိုလဟု ခေါ်သည်။
ရာသီပန်းမှာ ပုန်းညက်ပန်း၊ မြတ်လေးပန်း ဖြစ်၏။ဝါဆို လတွင် ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်က ပဉ္ဇင်းတော်ခံပွဲ များ ကျင်းပမြဲဖြစ်သည်။ပဉ္ဇင်းတော်ခံပွဲမှာ ရဟန်းအဖြစ် သို့ ဝင်ခွင့်ရှိ၍ ဝင်လိုသူ ရှင်လူအပေါင်းတို့အား ရဟန်း ဘောင်သို့ အခမ်းအနားနှင့် သွတ်သွင်း ချီးမြှင့်ခြင်းပင်ဖြစ် ၏။ဘုရင်မင်းများ ကိုယ်တော်တိုင် အလေးအမြတ်ပြု လျက် ကျင်းပသောပွဲတော် ဖြစ်လေသည်။
(၃)
ဝါဆိုလပြည့်နေ့တွင် ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးနှင့် စကြာဝဠာတိုက်
တစ်သောင်းမှ နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့အား ဓမ္မစကြာတ ရားတော်ကို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ဝါဆိုလပြည့်နေ့ကို ဓမ္မစကြာအခါတော် နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကြပါသည်။
*စကြာဝဠာ တိုက်တစ်သောင်းမှ နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်းတို့ ညီညာရုံးစု တောင်းပန်မှုကြောင့် ဘုရားအလောင်းတော် သည် မယ်တော်မာယာ ဝမ်းကြာတိုက်၌ သန္ဓေယူခဲ့သည် မှာ ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဖြစ်ပါသည်။
*ဘုရားအလောင်းတော်သည် ဆယ့်ခြောက်နှစ်အရွယ်မှ စတင်၍ ရမ္မ၊ သုဘ၊ သုရမ္မဟူသော ရွှေနန်းသုံး ဆောင်၌ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ခံစားပြီးလျှင် သူအို၊သူနာ၊သူသေ၊ရ ဟန်းဟူသော နိမိတ်ကြီးလေးပါး မြင်သဖြင့် သံဝေဂရကာ ဇနီးသားမယားနှင့် ထီးနန်းစည်းစိမ် ကို စွန့်လွတ်တောထွက် တော်မူသည်မှာလည်း ဝါဆိုလပြည့်နေ့ပင် ဖြစ်ပါသည်။
*မြတ်စွာဘုရားသည် ဘုရားဖြစ်တော်မူပြီးသည့် နောက် ဗုဒ္ဓဂယာမှ ဗာရာဏသီပြည် ဣသိပတန မိဂဒါ ဝုန်တောသို့ ခြေလျင် ကြွသွားတော်မူကာ ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး နှင့် စကြာဝဠာ တိုက်တစ်သောင်းမှ နတ်ဗြဟ္မာအပေါင်း အား ဓမ္မစကြာတရားဦး ဟောကြားတော် မူခဲ့သည်မှာ လည်း မဟာသက္ကရာဇ် ၁ဝ၃-ခု ဝါဆိုလပြည့်နေ့ပင် ဖြစ် ပါသည်။
မြတ်စွာဘုရားသည် ဓမ္မစကြာတရားဦးကို ဟောကြား တော်မူရာတွင်မှ ဘုရားဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံတော်မူ ပါသည်။ ဓမ္မစကြာတရားတော်သည် ဘုရားဖြစ်တော်မူသည်မှ ပထမ ဦးဆုံး ဟောကြားသော တရားဖြစ်သ ဖြင့် တရားရတနာ စတင်ပေါ်ပေါက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဓမ္မစကြာ တရားတော်ကို နာကြားပြီးနောက် ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦး
တို့သည် မြတ်စွာဘုရားထံ ရဟန်းအဖြစ် ခွင့်ပန်ကြပါသည်
။မြတ်စွာဘုရားသည် ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးတို့အား ဧဟိဘိက္ခု ခေါ် ကာ ရဟန်းပြုပေးတော်မူပါသည်။
ထို့ကြောင့် ဝါဆိုလပြည့်နေ့သည် -
ဘုရားဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံတော်မူသောနေ့၊
တရားရတနာ စတင်ပေါ်ပေါက် သော နေ့၊
သံဃာရတနာ စတင်ပေါ်ပေါက်သောနေ့၊
ဧဟိဘိက္ခုဟူသောစကားကို စတင်ကြားရသောနေ့ လည်း ဖြစ်ပါသည်။
ဤသို့သော ဝိသေသများကြောင့် ဝါဆိုလပြည့်နေ့ကို ဝါဆို လပြည့် ဓမ္မစကြာအခါတော်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကြပါ သည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ဝါဆိုလပြည့်နေ့တွင် ကျောင်း ကန်ဘုရားသို့ သွားရောက်၍ ဝါဆိုပန်းကပ်လှူခြင်း၊ ဝါဆိုသင်္ကန်းကပ်လှူခြင်း၊ဓမ္မစကြာသုတ်တော်ကို ရွတ် ဖတ်ပူဇော်လေ့ရှိပါသည်။
ဝါဆိုလပြည့်နေ့တွင် ဓမ္မစကြာသုတ်တော်ကို ရွတ်ဖတ် ပူဇော်သင့်ပါသည်။
*ဒေါက်တာအရှင်သူရိယ၏ မသိမဖြစ်-၃ မှ ထုတ်နှုတ်၍ ဓမ္မဒါနပြုပါသည်။
