Tip Top Education Group

(၁၂) တန်း၊ IGCSE စာမေးပွဲအောင်စာရင်းထွက်တဲ့နေ့မှာ ပျော်ရသလောက် နောက်နေ့တွေမှာတော့ မိဘနဲ့ ကျောင်းသားတွေ မပျော်နိုင်ဘူးဗျ။ မိဘက ဘယ်နိုင်ငံ၊ ဘယ်တက္ကသိုလ် ပို့ရရင် ဘယ်လောက်ကုန်မလဲ? ပြည်တွင်းမှာဆို ဘယ်တက္ကသိုလ်တွေက ကောင်းမလဲ? ကိုယ့်အနေ အထား နဲ့ဘာလုပ်ရမလဲ၊ ကိုယ်တိုင်လည်း ဘယ်နိုင်ငံ ဘယ်တက္ကသိုလ်မှ သွားတက်ဖူးတာမရှိတော့ ဘာမှ သေချာမသိ၊ ဟိုဟာကောင်းနိုး၊ ဒီဟာကောင်းနိုး စမ်းတဝါးနဲ့ ဦးနှောက် စားကြရတယ် မဟုတ်လားဗျာ။

ကျောင်းသားတွေကတော့ စိတ်ကူးအိပ်မက်တွေနဲ့ ကြိုးစားလာလိုက်တာ အောင်စာရင်းထွက်လို့ လိုချင်တဲ့ရလဒ်ရပြီဆိုမှ ဘာဆက်လုပ်ရမှန်းမသိတဲ့သူကလည်း အများသားဗျ😩။ တချို့ကတော့ ကိုယ့်ရည်မှန်းချက်၊ ကိုယ့်အစီစဉ်ရှိကြသလို၊လိုအပ်ချက် ပြည့်မီအောင် လေ့လာရှာဖွေကြိုးပမ်း ကြတာလည်းရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဦးရေအရ အလွန်နည်းတယ်။

တက္ကသိုလ်တက်ဖို့က ဝါသနာနဲ့တင် ပြီးမသွားဘူး။ ကျောင်းဆင်းလာရင် အလုပ် အကိုင် ရှာဖွေဖို့ (အိမ်ရဲ့ စီးပွါးအခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး) ဘယ် လောက် လွယ်ကူသလဲ? လစာသင့်တင့်တဲ့ အလုပ်ရနိုင်သလားဆိုတာ တွေပါ ထည့်တွက်ကြရတယ် မဟုတ်လား။ အချိန်ကုန်၊ ငွေကုန်မခံနိုင် ဘူး၊ အမှန်တကယ်လည်း ဝါသနာ မပါဘူးဆိုရင် ဆရာဝန် ပညာရပ် မလိုက်စားနဲ့ပေါ့ခင်ဗျာ။

ဒီနေ့ခေတ် အလုပ်ပေါတာက Computer Science (software development, ဆိုင်ဘာလုံခြုံရေး-cybersecurity, data analysis နဲ့ ITက စျေးကွက် လိုအပ် ချက်ကြီးတယ်)၊Nursing (ဥပမာ- ဂျပန်လိုနေရာ သက်ကြီးဂေဟာတွေမှာ စိတ်ရှိလို့ မရွံတတ်ရင် လစာကောင်းသဗျ😜)၊ Engineering (နယ်ပယ် အလွန် များ), Accounting (သူနဲ့လွတ်ကင်းတဲ့ ဌာနမရှိ)၊မန်နေဂျာ roles မှာဆိုရင် business Administration, Finance, Healthcare Administration တွေရှိတယ်။ ဥရောပ၊ ကနေဒါ၊ အမေရိက၊ ဩစတေးလျလိုနေရာမှာဆိုရင် Psychology (စျေးကွက်သုတေသန၊ counseling စတဲ့ အလုပ်တွေရှိတယ်) လည်း အလုပ်ဖြစ်တာပါပဲ။

ဆရာကောင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကောင်း လိုအပ်သလို၊ ဘတ်ဂျက်ကောင်း 😇လည်းရှိဖို့လိုတာဖြစ်လို့ ဝါသနာ၊ ငွေကြေး မိသားစု တိုင်ပင်ဆွေနွေးပြီး မိမိအနေအထားနဲ့ အကောင်းဆုံးရွေးချယ်နိုင်ကြပါစေလို့သာ...

ဆြာကြီးဦးကျော်ဆန်း

Project-based learning နဲ့ သင်တဲ့အခါ Gestalt principles တွေကို ပေါင်းစပ်အသုံးချကြပါတယ်။ ဘာ့ကြောင့်လဲဆိုရင် , ဥပမာ- အင်္ဂလိပ်စာသင်တဲ့အခါ ဝေါဟာရသပ်သပ်၊ သဒ္ဒါ သပ်သပ် သင်တာမျိုးထက် theme တခုလုံးကို ခြုံငုံပြီးသင်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် တစိတ်တပိုင်းစီ ခွဲခြားကြည့်တာမျိုးမဟုတ်ပဲ တခုလုံးကို ခြုံငုံလေ့လာခြင်း Holistic Learning ဖြစ်တာကြောင့်ပါ။

လက်တွေ့ဘဝမှာ ပြသနာတွေကိုဖြေရှင်းကြရတဲ့အခါမှာလည်း ပြသနာတခုလုံးကို ခြုံငုံမြင်အောင်ကြည့်ကြရတာကြောင့် project based က သင်ခန်းစာတခုခြင်းထက် သင်ခန်းစာအားလုံးသင်ပြီးတဲ့အခါ ရမဲ့ ရည်မှန်းချက်ကို ဦးတည်သင်တာကြောင့် Gestalt ရဲ့ အခြေခံမူနဲ့ တူနေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

အရာဝတ္ထုတွေကို မိမိတို့ရှူမြင်တဲ့အခါ တခုစီ၊ တပိုင်းစီမြင်တာမဟုတ်ဘဲ အရာဝတ္ထုတခုလုံးကို တပေါင်းတည်း (unified wholes, or "gestalts,") မြင်တာဖြစ်ပါတယ်။ လူတယောက်၊ ကားတစီးကိုနမူနာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မိမိတို့အမြင်က အစိတ်ပိုင်းတခုစီကိုကြည့်သလား၊ unified whole တခုလုံးကို ကြည့်/မြင်သလားဆိုတာကိုပါ။တခုစီပေါင်းစပ်နေတဲ့ တခုလုံးက တခုစီ သီးခြားအပိုင်းတွေ နဲ့မတူပါဘူး။နီးတာ၊ ဝေးတာ၊ ဆင်တူတာ၊ တဆက်တည်းဖြစ်တာ၊ ဆက်စပ်နေတာ စတာတွေက မိမိတို့အမြင်မှာ အဓိပ္ပါယ်ရှိသော အရာတွေအဖြစ် ပုံပေါ်လာကြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားကို ပညာရေးမှာ holistic learning လို့သုံးပါတယ်။(concepts) သဘောတရား အယူအဆတွေကို နားလည်အောင် အာရုံစိုက်တတ်ဖို့၊ တခုနဲ့တခု အပြန်အလှန်ဆက်စပ်နေပုံတွေကိုသိမြင်ဖို့ အတွက် ပြသနာဖြေရှင်း စေခြင်း၊ ၊ project-based နဲ့ သင်ယူစေခြင်းအားဖြင့် သင်ခန်းစာ တပိုင်းတစဆီ သိနားလည်စေတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ အကြောင်းအရာကြီးတခုလုံးကို ခြုံငုံသိမြင် နာလည်နိုင်စေတယ်လို့ ပညာရှင်တို့က ယူဆကြတာဖြစ်တယ်။

ဆြာကြီးဦးကျော်ဆန်း

ကျောင်းတွေက ပညာသင်ယူရာဌာနသက်သက်ဖြစ်နေတာကို ယနေ့တိုင် ပြင်ဆင်ဖို့ ခက်ခဲနေဆဲပါပဲ။ မိမိအမြင်အရတော့ ဖိအားများတဲ့ စားမေးပွဲစနစ် ကို မကြိုက်ကြဘူးဆိုပေမဲ့ မိဘ၊ ဆရာ၊ ကျောင်းသားတွေက ဒီဘောင်ထဲပဲပြန်ဝင်ချင်ကြ၊ နှစ်သက်နေကြတယ်မြင်မိတယ်။

စာမေးပွဲနဲ့ အဆင့်သတ်မှတ်၊ အလွတ်ကျက် ဒီလို သင်ရိုးကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှုများတယ်ဆိုပေမဲ့ ရမှတ်၊ အဆင့် ပေတံတွေနဲ့ပဲတိုင်းချင်ကြဆဲပါ။အမြင့်မားဆုံးအောင်မြင်မှု မျှော်လင့်ချက်တွေကို မလိုက်နိုင်တဲ့ အခါ စိတ်ဓာတ်ကျကြတာပေါ့။

အခုခေတ်ကာလမှာ အတန်းထဲအုပ်စုကွဲတာ၊ အနိုင်ကျင့်ခံရတာ (Bullying) လူမှုရေးအထီးကျန် တာမျိုးတွေလည်းရှိတယ်။ ဆရာတွေနဲ့ ယုံကြည်မှုအပြည့်အဝမရှိကြတာ၊ ပြဿနာကို ဖွင့်ဟဝေမျှဖို့ မရှိတာမျိုးကလည်း စိတ် မသက်မသာခံစားရစေလိမ့်မယ်။

စာသင်ခန်းထဲမှာက တဖက်သတ်ဟောပြောသင်ကြားတာမျိုးများနေပြီး ကျောင်းသားတွေရဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုနှင့် ဖန်တီးနိုင်စွမ်းကို မလှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ဘူး။အားလပ်ချိန်၊ အနုပညာ၊ အားကစားနှင့် လူမှုရေးလှုပ်ရှားမှုများ အလုံ အလောက်မပေးနိုင်သေးတော့ မရကြဘူး။(ပေးချင်ပေမဲ့ တချို့နေရာမရှိ၊ တချို့ ငွေမရှိ)။

ကျောင်းဆိုတာ ပညာသင်ယူရာနေရာသာမက လူမှုဆက်ဆံရေး၊ စွမ်းရည်ဖွံ့ဖြိုးရေး နဲ့ ပျော်ရွှင်မှုအတွက်ပါ အရေးပါတာကြောင့် ဒီအချက်တွေကို မျှမျှတအောင် ညှိနိုင်ဖို့ ကျောင်းဖက်ရော၊ မိဘဖက်မှာလိုအပ်ချက်တွေရှိနေဆဲပါပဲ။

ဆြာကြီးဦးကျော်ဆန်း

အင်္ဂလိပ်စာကို EFL (English as a Foreign Language) အနေနဲ့ အလယ်တန်း ကျောင်းသားတွေကို သင်ကြားရာမှာ Writing Skill ထင်သလောက် မတိုးတက် တာတွေ့ရတာများတယ်။ (Speaking Skill ကတော့ ခုခေတ်ကလေးတွေက မိမိ တို့ထက် အများကြီးသာပါတယ်။ Youtube လို app တွေကနေ သီချင်းနားထောင်၊ ရုပ်ရှင်ကြည့်ဆိုတော့ ပိုပြီး အတတ်မြန်တယ်ထင်ပါတယ်)။

ကျောင်းတွေမှာ ဆရာဆရာမနဲ့ ကလေးတွေပျော်တဲ့ Speaking Activities (ဥပမာ- role-play, discussions)တွေကို ဦးစားပေးလွန်းပြီး Writing Tasks (ဥပမာ- short essays, journals စတာတွေ) နည်းလွန်းနေတာက အကြောင်းတခုလို့ ထင်မိတယ်။(writing skill မကောင်းရင် IGCSE လို အတန်းတွေ ရောက်လာတဲ့အခါ ကျောင်းသားလည်း စာလိုက်ရခက်၊ ဆရာလည်း စာသက်ရ ခက်ပါတယ်။ ဘာသာရပ်ထက် စာရေးတာပါ သင်နေရလို့😫)။

ဒီတော့ ကျောင်းတွေမှာ တစ်ပတ်ကို အနည်းဆုံး ၂ ကြိမ် (၁၅-၂၀ မိနစ်) Writing Task ပေးတာမျိုး လုပ်ရင် ကောင်းမယ် မြင်မိတယ်။ Basic Sentence Structure ကနေ စာပိုဒ်ရေးနည်း Paragraph Writing။ ဒီကတဆင့် Short Essays အထိ Step-by-Step လေ့ကျင့်ပေးဖို့လည်း လိုပါမယ်။ အခမဲ့ သုံးနိုင်တဲ့ tools တွေလည်း အွန်လိုင်းမှာ ရှိပါတယ်။ (ဥပမာ-Grammarly)

Peer Feedback ကျောင်းသားချင်းအချင်းချင်း အပြန်အလှန် ဝေဖန်ခိုင်းတာမျိုးကို အားပေးမယ်။ (Real-World Context)လက်တွေ့ဘဝနဲ့ ဆိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေ ဥပမာ: အားကစား၊ Social Media စတဲ့ အကြောင်းမျိုးကို တိုတိုရေးခိုင်းမယ်။ Journal ရေးဖို့ အားပေးမယ်။ Writing ကို အမှတ်ပေးဖို့ (Grading) ထက် အားပေးမှု (Encouragement) တခု အနေနဲ့ ချဉ်းကပ်မယ် ဆိုရင် ပိုပြီးတိုးတက်လာလိမ့်မယ် ထင်ရဲ့ဗျာ။

ဆြာကြီးဦးကျော်ဆန်း

Balanced: Curricular, Extracurricular and Supercurricular Activities

“ပိုက်ဆံ တတ်နိုင်ရင် နိုင်ငံရပ်ခြား တက္ကသိုလ်တွေ တက်လို့ ရပါတယ်။” ဆိုတဲ့စကား က မှန်သင့်သလောက် မှန်ပါတယ်။

ပိုက်ဆံ တတ်နိုင်သော်လည်း တက္ကသိုလ်ကောင်း တက်ခွင့် ရရဲ့လား။

ပိုက်ဆံ မတတ်နိုင်ရင်‌ရော တက္ကသိုလ်ကောင်း တက်လို့ မရတော့ဘူးလား။
......

နိုင်ငံရပ်ခြား တက္ကသိုလ်တွေမှာ ... အထူးသဖြင့် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ တက္ကသိုလ်တွေ ထဲက ထိပ်ဆုံးဆင့် မဟုတ်တဲ့ တက္ကသိုလ်တွေမှာ Clearing လုပ်ပြီး ကျောင်းအပ်လက်ခံတယ် ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ Clearing ဆိုတာက သူတို့ ပုံမှန် ကျောင်းအပ်လက်ခံတဲ့ ကာလ လွန်သွားအပြီးမှာ မူလ ရည်မှန်းထားတဲ့ ကျောင်းသားဦးရေ မပြည့်မီသေးရင် နဂိုမူလ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ကျောင်းဝင်ခွင့် ကို လျှော့ပေါ့ပေးပြီး ကျောင်းသား ထပ် လက်ခံပေးတာ ဆိုပါစို့။ ဥပမာ ... မူလက သတ်မှတ်တာ GCE A Levels သုံးဘာသာ မှာ A, A, B အနည်းဆုံး ရမှ လက်ခံမယ်လို့ ဆိုရာကနေ Clearing အချိန်ကျရင် A, B, B, တို့ B, B, B တို့ ရသူတွေကိုလည်း လက်ခံပေးတာ .... မူလက ဘာသာရပ်တိုင်း B အနည်းဆုံး ရမှ လက်ခံမယ် ဆိုရာကနေ C ရလည်း လက်ခံပါတယ် ဆိုပြီး ပြောင်း လက်ခံတာမျိုး .... မူ ကြည့်လို့ မရတော့လည်း ရသလို လက်ခံလိုက်ရတာမျိုး။

ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်တွေမှာတော့ တကမ္ဘာလုံးက တော်တဲ့ ထက် တဲ့ ကျောင်းသားတွေ ပြုံ တိုး ပြီး လျှောက်တာရော ... သူတို့က လည်း ဝင်ခွင့် တင်းကြပ်တာရော ‌ကြောင့် ဒါမျိုး မရနိုင်။

ဘာသာရပ်တိုင်း A တွေ ရထားရင်တောင် တခြား အချက်အလက်ပေါင်းများစွာ နဲ့ ဆက် စိစစ်ကြတာမျိုး။

…

တက္ကသိုလ်ကောင်း တက်ချင်ရင် ... Scholarship ရချင်ရင်

၁။ Curricular Activities လို့ခေါ်တဲ့ ကျောင်းစာ ရလဒ်ကောင်း ပြနိုင်ရပါမယ်။ ကျောင်းစာ နဲ့ ပတ်သက်ပြီး လုပ်ထားသမျှ ဒီထဲမှာ စာရင်း ဝင်ပါတယ်။ (အိမ်စာ ပုံမှန်လုပ်တာ၊ ကျောင်းခေါ်ချိန် လွန်လွန်ကျူးကျူး မပျက်တာ။ ဆု ရတာ အစရှိသည်)

၂။ Extracurricular Activities လို့ ခေါ်တဲ့ ကျောင်းချိန်ပြင်ပ လုပ်ရပ်ကောင်းတွေ ရှိရပါမယ်။ ကျောင်းစာ တစ်ခုတည်း မရပါ။ ကျောင်းဆင်းချိန် ကျောင်းပိတ်ရက်တွေမှာ ပညာရေး နဲ့ တိုက်ရိုက် မသက်ဆိုင်သော်လည်း တစ်ကိုယ်ရည် ဗလငါးတန် ဖွံ့ဖြိုးဖို့ အားကစား လုပ်တာ၊ ပွဲ တွေ ဦးစီးဦးဆောင် လုပ်တာ၊ လူမှုရေး ကဏ္ဍတွေမှာ တက်တက်ကြွကြွ ၀င်လုပ်တာ ... စတာတွေ။
IB Education မှာတော့ အခန်းကဏ္ဍ သုံးခု ပါခိုင်းတယ်။ Creativity လို့ခေါ်တဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရည် အတွက် (ဥပမာ ၍ပန်းချီ ဂီတ) Action လို့ခေါ်တဲ့ တက်တက်ကြွကြွ ဆောင်ရွက်မှုအတွက် (ဥပမာ အားကစား) Service လို့ခေါ်တဲ့ လူမှုကူညီရေးအတွက် သုံးခုလုံးကို ကျောင်းချိန်ပြင်ပ လုပ်ရပ်ကောင်းတွေအဖြစ် မဖြစ်မနေ လုပ်ရတယ်။ CAS လို့ အတိုကောက် ခေါ်ကြတယ်။

၃။ Super-curricular Activities လို့ ခေါ်တဲ့ ကိုယ် လေ့လာသင်ယူလိုရာ ဘာသာရပ်မှာ ကျောင်းသင်ခန်းစာမှာ ပါတာထက် ထပ်ဆောင်း ပို လေ့လာသင်ယူထားမှု လည်း လိုတယ်။ ဥပမာ ဆိုပါစို့ ... ပိသုကာပညာ သင်ယူလိုသူဆိုရင် ပုံတွေ ဆွဲထားဖူးတဲ့ မှတ်တမ်း ရှိတာမျိုး။ ဆေးသိပ္ပံ သင်ချင်သူဆိုရင် ဆေးရုံဆေးခန်း အတွေ့အကြုံ ရှိထားဖူးတာမျိုး ... ဆေးလောက နဲ့ ဆိုင်တဲ့ သင်ခန်းစာ ထပ်ဆောင်း သင်ယူလေ့လာထားဖူးတာမျိုး။ အင်ဂျင်နီယာ လုပ်လိုသူဆိုလည်း သက်ဆိုင်ရာ ဆက်စပ် လုပ်ငန်းခွင်မှာ လေ့လာဖူးတာမျိုး။ IT သင်ယူမယ့်သူက Robotics/ web design/ programming အစရှိသည် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ လုပ်ထားဖူးတာမျိုး။ ဒါတွေ အားလုံးကို Super-curricular Activities လို့ ခေါ်ပါတယ်။

‌တက္ကသိုလ်ကောင်း တက်မယ့် ကျောင်းသား သည် Scholarship လိုချင်တဲ့ ကျောင်းသား သည် Jack of all trades, master of ‘one’ စပ်စပ်စပ်စပ် နဲ့ လုပ်တတ်ကိုင်တတ် ဦးဆောင်တတ်ပြီး နယ်ပယ် တစ်ခုခု မှာ ထူးခြား အရည်အသွေး ရှိပါတယ် ဆိုတာ ပြနိုင်ရပါမယ်။

ဟန်ချက်ညီ ပညာရေး အတွက် ကျောင်းစာ သက်သက် နဲ့ မရပါ။ Curricular, extracurricular, Super-curricular Activities တိုင်းအတွက် မှတ်တမ်း ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ မရှိ‌သေးရင် အချိန်ယူ ပြင်ဆင်လို့ ရပါတယ် လေ။

ဆြာကျော်မိုးအောင် MA (UK)

ဆရာ/ ဆရာမနဲ့ မိဘ။
ဆရာ/ဆရာမနဲ့ ကျောင်းသား။
ပြသနာတခုခု ဖြစ်ရင် ဘယ်ဖက်ကလိုက်မလဲ?။
ဘယ်ဖက်မှမလိုက်ဘူး။
အမှန်တရားဖက်လိုက်မှာလား?မေးရင်လည်း မလိုက်ဘူး။
.....
ပြသနာဖြစ်ပြီဆိုရင် တဖက်ဖက်ကမှားနိုင်သလို၊ တဖက်မှ မမှားပဲ အထင် အမြင် လွဲမှားတာတွေကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဆရာနဲ့ ကျောင်းသားကြားမှာက power struggle ကြောင့် ပြသနာဖြစ်တတ်တယ်။မိဘနဲ့ကတော့မိဘကလည်း သားသမီးဇော၊ ဆရာဆရာမကလည်း ငါအမှန် ဆိုတာမျိုးနဲ့ ထိပ်တိုက်တွေ့တတ်ကြတယ်။
....
ပြသနာတခုခု ဖြစ်ရင် ပြသနာပိုကြီးမလာဖို့၊ ပြေလည်စေဖို့၊ နောက်ထပ် မဖြစ် ပွါးဖို့ဆိုတာက ပထမ ဦးစားပေးပါ။ ဘယ်သူမှားတယ် မှန်တယ် ဆုံးဖြတ်တဲ့ ခုံရုံး မဟုတ်သလို၊ တရားရုံးလို အမှုစီရင်ချက်ချဖို့လည်း မရှိပါဘူး။

ပြသနာ ဖြစ်စေတဲ့ အဓိက အကြောင်းက တဦးကို တဦး နားလည်မှုမပေးတာ ကြောင့်ဖြစ်တယ်။ ပြသနာ မဖြေရှင်းနိုင်တာ၊ ပိုဆိုးစေတာက communication skill မကောင်းလို့ဖြစ်တယ်။ ဘယ်လိုချဉ်းကပ်သင့်တယ်။ ဘယ်လို ပြောသင့်တယ်။ ဘယ်လောက်စိတ်ရှည်သင့်တယ်ဆိုတာထက် နှစ်ဖက်စလုံးက မိမိသာ မှန်ကြောင်း သက်သေပြချင်တာ၊ သက်သေ ပြဖို့ ကြိုးပမ်းတာတွေကြောင့် ပိုဆိုးစေတာလို့ မိမိကတော့ မြင်ပါတယ်။

အမှန်တရားဆိုတာကလည်း သူ့ဖက်ကသူအမှန်၊ ကိုယ့်ဖက်က ကိုယ်အမှန် ပြောတတ်ကြတာပါပဲ။ မိမိတို့က တရားရုံး မဟုတ်လေတော့ အမှန်သက်သေခံဖို့ထက် ပြသနာ ပြေလည်ဖို့ ၊ မကြီးထွားစေဖို့ ကြိုးပမ်းလိုက်ရင် အမှန်တရားကလည်း သူ့အလိုလို ပေါ်လာလိမ့်မယ်၊ ဖြေရှင်းပြီးဖြစ်မယ် ယုံရဲ့ဗျာ။

ဆြာကြီးဦးကျော်ဆန်း

သင်ယူတယ်ဆိုတာ စာသင်ခန်းထဲထိုင်နေမှ သင်ယူတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သင်ယူ ပြီးတိုင်းလည်း လက်တွေ့ချက်ခြင်း အသုံးချချင်မှ ချတတ်တာ ဖြစ်လို့ ကလေးက ဘာတွေ သင်ယူသွားသလဲဆိုတာ မိမိတို့က မသိလိုက်ပဲ ရှိတတ် ပါတယ်။

လက်တွေ့လောကမှာ observational learning လို့ခေါ်တဲ့ အတုမြင် အတတ် သင် ဆိုတာမျိုးနဲ့ သင်ယူတာ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဥပမာ- ဖခင်ဖြစ်သူက ဒေါသဖြစ်လို့ ကလေးရှေ့မှာ စာအုပ်စာတမ်းတွေ လွှင့်ပစ် မယ်၊ ပန်းကန်တွေ ပေါက်ခွဲပစ်မယ်ဆိုပါစို့။ ဒါကိုမြင်တဲ့ ကလေးက မှတ်ထားလိုက်ပါတယ်။(learned လုပ်သွားပါတယ်)။ ဒေါသဖြစ်စရာကြုံလို့ မဖြေရှင်းတတ်တဲ့အခါ ပစ္စည်းတွေလွှင့်ပစ်တာ၊ ရိုက်ခွဲတာမျိုး လုပ် ပါလိမ့်မယ်။(ဒေါသကို ဒီလိုမျိုး ဖြေဖျောက်ရတယ်လို့ ဖခင်ထံက သင်ယူ ထားလိုက်တာပါ)။

Observational learning ဆိုတာ အိမ်မှာ အဖေ၊ အမေ၊ ဦးလေး၊ အဒေါ်၊ အဖိုးအဖွားတွေလုပ်တာ၊ ပြောတာ၊ ဆက်ဆံတာတွေကို အမှတ်တမဲ့ သင်ယူ မှတ်သားထားလိုက်တာမျိုးပါ။ ကျောင်းမှာ ဆိုရင်တော့ ဆရာ၊ ဆရာမတွေနဲ့ သူငယ်ချင်းတွေပေါ့။ ဥပမာ- တယောက်ရဲ့ ဖုံးပြောတဲ့ ဟန်ပန်၊ လေယူ လေသိမ်းကို နောက်တဦးက တွေ့မြင် မှတ်သားထားလိုက်ပြီး တုပပြောဆိုတာမျိုးပါ။

ဆရာဆရာမတွေရဲ့ အချင်းချင်းဆက်ဆံပုံ၊ ကျောင်းသားတွေအပေါ်ဆက်ဆံပုံ၊ စိတ်နေသဘောထား စတာတွေကိုလည်း ကလေးတွေက အချိန်တိုင်းလိုလိုမှာ မြင်တွေ့နေရတဲ့အတွက် မှတ်သားထားလိုက်တတ် ကြပါတယ်။ နမူနာကောင်း တွေ မရှိဘူးဆိုရင် မျိုးဆက်လည်း အကျင့်မကောင်း၊ စိတ်ထား မကောင်းတွေ ထွက်လာမှာပါပဲ။

ဒီကနေ့ရဲ့ မြို့ပြ လမ်းမပေါ်တွေပေါ် ထွက်လိုက်ရင်တောင် ဒီလူ့အဖွဲ့ အစည်းက ဘယ်လို အနာဂတ်မျိုး မျိုးဆက်သစ်တွေကို လက်ဆင့်ကမ်းပေးနေသလဲ ဆိုတာကို မြင်နိုင်ရဲ့ဗျာ။ တဥိးကစ- တရာ၊ ပြင်ရ သင်ရမဲ့ အရာတွေလို့ ဆိုချင်ပါရဲ့... .....

ဆြာကြီးဦးကျော်ဆန်း

GED ဖြေပြီး ဘယ်ကိုသွားတက်လို့ရမလဲ၊ ဘယ်လောက်ကုန်မလဲ။

မှတ်ချက်။ ။ အမှတ်မှားမေးနေကြလို့ပါ။ US က မရတော့ပါဘူး။ ဒါက အရင်နှစ်က post ပါ။ မူရင်း post ကို မပြင်ဘဲတင်တာမို့ အဲ့ဒီ information ပါနေတာပါ။ အားလုံးလည်း သိမယ်ထင်လို့ ရှင်းပြချက်မထည့်မိတာပါ။

အရွယ်ရောက်လာတဲ့သားသမီးတွေ အတွက် ညည ဆိုအိပ်မပျော်ဘဲ၊ ခေါင်းမီးတောက်နေရတဲ့ မိဘတွေကို ကိုယ်ချင်းစာတယ်။ ကျောင်းက တန်းလန်း၊ အသက်က ပြည့်ခါနီး သို့မဟုတ် သတ်မှတ်တဲ့ အသက်ထဲ ရောက်နေလို့ ပူပင်သောက များကြရတယ်။

နိုင်ငံခြားလို့ပြောတိုင်း တချို့ကလည်း ငွေကုန်ကြေးကျ များလွန်းတယ်ဆိုပြီး မစဉ်းစားတော့ဘဲ ဘာလုပ်လို့ဘာကိုင်ရမှန်းမသိဆိုပြီး ငြီးကြတယ်။

အရင်ဦးဆုံး GED ဖြေဆိုနိုင်ဖို့ သင်တန်းကြေး (၁၅) သိန်း (၁၆) သိန်းခန့်ရှိပြီး အချိန်(၅-၆)လခန့် ပေးရ ပါတယ်။ တချို့က အသက် (၁၅)ကနေ (၁၉-၂၀) လောက်ရောက်နေပေမယ့် ကိုဗစ်နဲ့နိုင်ငံရေးနှစ်ခုကြား စာကောင်းကောင်းမသင်ခဲ့ရရင် GED အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးတဲ့ preGED ဆိုပြီးလည်း မြန်မာပြည်မှာ ဖွင့်ကြတဲ့ အတန်းတွေရှိပါတယ်။ ဒီလိုကလေးတွေ အတွက်တော့ ထပ်ဆောင်းအချိန်ပေးဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။

အနိမ့်ဆုံး ထိုင်း တက္ကသိုလ်တွေကို တက်နိုင်ပြီး၊ အမေရိကန် ကောလိပ်တွေအထိ တက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။

ထိုင်းဘက်မှာတော့ ကျောင်းစရိတ် ကျောင်းပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ကုန်ကျစရိတ်ရှိပါတယ်။ အနည်ဆုံး တစ်နှစ် ကုန်ကျစရိတ် ဘတ် (၅၀,၀၀၀) လောက်ကနေ စတက်လို့ရတဲ့ကျောင်းတွေရှိပါတယ်။ ဒီထက်သက်သာတာတွေလည်းရှိနိုင်ပါတယ်။ အောက်မှာ သိသမျှ Tution Fees တချို့ကို ပြထားပါတယ်။

- Asia-Pacific International University 67,800 THB
- Assumption University 115,000 THB - 350,000 THB
- Chiang Mai University 70,000 THB - 170,000 THB
- Christian University of Thailand 95,000 THB - 160,200 THB
- Kasem Bundit University 72,000 THB
- King Mongkut’s University of Technology Thonburi
81,600 THB - 262,500 THB
- Mae Fah Luang University 65,000 THB - 88,400 THB
- Naresuan University 36,000 THB - 40,000 THB
- Ramkhamhaeng University 77,100 THB - 90,600 THB
- Rangsit University 72,000 THB - 400,000 THB
- Siam University 98,300 THB - 106,800 THB
- Suranaree University of Technology 10,000 THB
- Ubon Ratchathani University 39,000 THB - 95,000 THB
- Walailak University 29,800 THB - 115,000 THB
- Western University 90,000 THB - 170,000 THB

ထိုင်းဆိုပေမယ့် တချို့ ပုဂ္ဂလိက ကျောင်းတွေက ယူကေ, ယူအက်စ်တို့လိုမျိုး ဈေးကြီးတာတွေရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ထိုင်းရဲ့ အားသာချက်က ဝင်ခွင့် မတင်းကြပ်တာရယ်၊ နေထိုင်စရိတ် မြန်မာပြည်လို သက်သာတာရယ်က အားသာပါတယ်။

ယူအက်စ်ကတော့ အရင်ကလည်း ရေးဖူးပါတယ်။

ဖြစ်နိုင်ရင်တော့ ဥပမာ တစ်နှစ်ကို မြန်မာငွေ သိန်း လေးငါးရာနဲ့ အထက် တတ်နိုင်တယ်ဆိုရင် US ဘက်က Community College ကို သွားတက်စေချင်ပါတယ်။

ပုံမှန်အားဖြင့် အနိမ့်ဆုံး တစ်နှစ်ကို Tuition Fees က USD ၅၀၀၀-၆၀၀၀ ကြားပေါ့၊ ကျန်တာ နေစရိတ်၊ စာအုပ်စာတမ်းဖိုးနဲ့ တိုလီနဖာကြေးပေါ့။ နေစရိတ်၊ စားစရိတ်နဲ့ စာအုပ်စာတမ်းကြေးက ကျူရှင်စရိတ်ထက်ပိုကုန်ပါလိမ့်မယ်။ အသေးစိတ်ကို ကျနော့ပို့စ်ထဲမှာ ပြန်ရှာဖတ်စေချင်ပါတယ်။

ရေရှည်အခွင့်အလမ်းအတွက်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဘဝရဲ့ စွန့်စားခန်းတွေ အတွက် သို့မဟုတ် (စစ်မြေပြင်က စစ်ပွဲတွေထက်စာရင်) ဘဝတိုက်ပွဲတွေ အတွက် ဆိုရင် GED ဖြေပြီး အမေရိကား အိပ်မက် ပဲ မက်စေချင်ပါတယ်။

အားလုံး အဆင်ပြေချောမွေ့ကြပါစေ

ဆက်ပါအုံးမယ်။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
(Saya Soe Naing Page မှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်။)

International School တွေ နဲ့ ပက်သက် အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ဖြစ်နေတာ တွေ့လို့ သိသင့်တာတွေ မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။

International School တွေဟာ အရင်က ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများ ညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာန DiCA မှာ ကုမ္ပဏီ အနေနဲ့ မှတ်ပုံတင်ပြီး ပညာရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း Education Services အနေနဲ့ ခွင့်ပြု ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲ့အချိန်တုန်းက ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အနေနဲ့ International School တွေ မှတ်ပုံတင်ဖို့ ဥပဒေ မရှိသေးပါဘူး။
အချို့ International School တွေ က မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု ကော်မရှင် Myanmar Investment Commission MIC ထိ တင်ပြပြီး ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု ဥပဒေအရဖွင့်လှစ်ဖို့ တင်ပြတဲ့အခါ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု ဥပဒေနဲ့ ကိုက်ညီရင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အနေနဲ့ ပညာရေးဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း အပေါ် ကန့်ကွက်ရန် မရှိကြောင်း၊ ပုဂ္ဂလိက ပညာရေးဥပဒေ ရေးဆွဲနေချိန်ဖြစ်လို့ ဥပဒေ ရေးဆွဲ အတည်ပြုပြီးသည့်အခါ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ မှတ်ပုံတင်ရန်လို့ သဘောထားမှတ်ချက် ပေးခဲ့ပြီး ဖွင့်ခွင့်ပြုခဲ့ကြတာဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၁၁ ခုနှစ်မှာ ကိုယ်ပိုင်ကျောင်း မှတ်ပုံတင် ဥပဒေ ထုတ်ပြန်ပြီး မြန်မာသင်ရိုး နဲ့ သင်တဲ့ကျောင်းတွေ ကိုတော့ မှတ်ပုံတင် ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပြုခဲ့တယ်။
၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ ပုဂ္ဂလိကပညာရေးဥပဒေ Private Education Law ထုတ်ပြန်ပြီး International School တွေ ကို မှတ်ပုံတင် လျှောက်ထားပြီး ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပြုခဲ့ပါတယ်။
IS တွေ ရန်ကုန်မှာ နေရာအစုံမှာ ဖွင့်နေကြပေမယ့် Private Education Law အရ မှတ်ပုံတင် ကြဖို့ ဆောင်ရွက်စေခဲ့ပေမယ့် အချို့ IS တွေက ပညာရေးဝန်ကြီး ဌာနမှာ လိုင်စင် လာမလျှောက်ဘဲ ခပ်တည်တည်ပဲ သင်နေခဲ့ကြတာပါ။
IS တွေမှာလည်း ပြောရမယ်ဆိုရင် အများစုက UK သင်ရိုး နဲ့ သင်တဲ့ ကျောင်းတွေ ရှိပြီး USA သင်ရိုး၊ Singapore သင်ရိုး၊ Canada သင်ရိုးနဲ့ သင်ကြားတဲ့ကျောင်းတွေလည်း ရှိတယ်။ UK သင်ရိုးသင် ကျောင်းတွေက Cambridge ၊ Pearson က အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ် Approved Center ရယူထားကြသလို USA သင်ရိုးသင်ကျောင်းတွေက WASC လို့ခေါ်တဲ့ Western Association of Schools and Colleges ရဲ့ အသိအမှတ်ပြု Accreditation ရရှိထားပြီး နိုင်ငံခြား တက္ကသိုလ် နဲ့ အမှန်တကယ် ချိတ်ဆက် သင်တဲ့ကျောင်းများရှိသလို အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ် မရှိဘဲ သင်နေတဲ့ ကျောင်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။
မိဘတွေကတော့ IS ဆိုပြီး သားသမီး တွေထားကြတာ သားသမီး ဘိုလိုပြောတတ်တာ ကြည့်ပြီး အဟုတ်ထင်ပေမယ့် IS ဆိုပြီး ဖွင့်ထားပေမယ့် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်မရှိ Training အဆင့်ပဲ ရှိတဲ့ ကျောင်းတွေ လည်း ရှိတယ်။
ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန က လိုင်စင်မှတ်ပုံတင် ရမယ် ခေါ်တဲ့အချိန် အဲ့လို သင်တန်းလိုလို ကျောင်းလိုလိုတွေ က လိုင်စင် မှတ်ပုံတင်လျှောက်ရင် မရနိုင်မှန်းသိလို့ မလျှောက်ကြပါဘူး။
မိဘ က အခြေအနေ တခုခုကြောင့် လက်ရှိတက်နေတဲ့ IS ဆက်မတက်နိုင်တဲ့အခါ GS PS ပြောင်းတက်ရတဲ့ ကလေးတွေ အခြား IS ပြောင်းတက်တော့မှ လိုင်စင်မရှိဘဲ ဖွင့်ထားတဲ့ ကျောင်းမှန်းသိရပြီး ပြသနာတွေ တက်ကြ ကလေးတွေ ပညာရေး တန်းလန်းဖြစ်ရတာတွေ ကြားသိရပါတယ်။
အဲ့လို ကလေးတွေ အနေနဲ့ IS ကနေ GS PS ပြောင်းတက်ချင်တဲ့ ကလေးတွေက မေလဆန်းလောက်မှာ ပညာရေးဌာနက စစ်တဲ့ placement Test ဝင်ရောက်ဖြေဆိုပြီး အစိုးရကျောင်း ကိုယ်ပိုင်ကျောင်းတွေ ကို ကူးပြောင်းတက်လို့ရပါတယ်။
Private Education Law ထုတ်ပြန်ပြီး ဖြစ်လို့ IS တွေက မှတ်ပုံတင် မရှိဘဲ ဖွင့်ရင် ငွေဒဏ် သိန်း 300-500 ထောင်ဒဏ် 1-2 နှစ်အထိ ချမှတ်အရေးယူမယ် ဆိုတော့မှ လိုင်စင် အပြေးအလွှားတင်ကြတာပါ။
ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန က IS တွေ လိုင်စင်လျှောက်ရင် သတ်မှတ်ချက်တွေ ကိုက်ညီမညီ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်တွေ နည်းပညာကောလိပ် ကျောင်းအုပ်ကြီးတွေနဲ့ လိုက်လံ စစ်ဆေးပြီး သတ်မှတ်ချက်ကိုက်ညီရင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနကို တင်ပြရပါတယ်။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက စိစစ်ပြီးမှ လိုင်စင် ချပေးတာပါ။
IS ကျောင်းတွေမှာလည်း ဟိုးအရင်ကတည်းက ဖွင့်လာတဲ့ နိုင်ငံခြားသားကျောင်းအုပ်နဲ့ နိုင်ငံခြားသားဆရာတွေ သင်တဲ့ ကျောင်းတွေ ရှိသလို အခုနောက်ပိုင်း IS ဆိုပြီး ဖွင့်လာတဲ့ ကျောင်းတွေမှာ မြန်မာနိုင်ငံက ဆရာတွေနဲ့ပဲ သင်ကြားရေး လုပ်နေတာ တွေ့လာရတယ်။ နိုင်ငံခြားသား ဆရာဆိုတာတွေကလည်း နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်ရ လိုင်စင်ရ ဆရာတွေ မဟုတ်တဲ့သူတွေလည်း တွေ့တယ်။ ပြည်တွင်းက သင်တဲ့ ဆရာ ဆရာမတွေမှာလည်း ရိုးရိုး ဘွဲ့ ဒီပလိုမာ မာစတာဘွဲ့ရ ဆိုပြီး တွေ့တယ်။ IS မှာသင်တဲ့ ဆရာ ဆရာမတွေကတော့ အင်္ဂလိပ်လို ပြောဆိုမှု ကျွမ်းကျင်ရမှာ မှန်ပေမယ့် ဆရာတစ်ယောက်မှာ ရှိရမည့် Teacher competency တော့ ရှိသင့်ပါတယ်။
ခုက တွေ့နေရတာကတော့ အစုံပါပဲ။
အချို့ နံမည်ကြီးကျောင်းတွေကတော့ ကျောင်းအုပ် ကို နိုင်ငံခြားသား ဆရာတွေနဲ့ ဆောင်ရွက်နေပြီး ခုနက ပြောတဲ့ အသစ် ဖွင့်လာကြတဲ့ IS တွေမှာ စီမံအုပ်ချုပ်သူ လို့ ခေါ်တဲ့ ကျောင်းအုပ် ကို ဘယ်လို အရည်းအချင်းတွေကြည့် ရွေးခန့်သလဲတော့ မသိဘူး။ School Principal တစ်ယောက်မှာ ရှိရမည့် အရည်အချင်းတွေ ဖြစ်တဲ့ Instructional Leadership၊ Operational Leadership၊ Human Resource Leadership၊ Professional Leadership တွေ ရှိရမှာပါ။
ခု လိုင်းပေါ်မှာ ပြောနေသလို ပညာရေး အငြိမ်းစားပဲ ခန့်ရမယ် ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။
ပြည်တွင်းပြည်ပ ဘယ်ကရရ ပါရဂူဘွဲ့ မဟာဘွဲ့ ပညာရေးဘွဲ့ ဆရာအတတ်ပညာ ဒီပလိုမာ လက်မှတ် ဆရာဖြစ်သင်တန်းဆင်းလက်မှတ် ရှိရင် လိုင်စင်လျှောက်ခွင့်ရှိတယ် လိုင်စင်ရှိမှ သင်ရမယ် လို့ပဲ ကြေညာထားတာပါ။
ပညာရေးဌာနက IS ကျောင်းအုပ်လုပ်မည့်သူ ပညာအရည်အချင်း ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားတာ မတွေ့သေးဘူး။
ဒါပေမယ့် အချို့ IS တွေက Principal ကို Admin ပိုင်းနဲ့ Academic ပိုင်းဆိုပြီး နှစ်ယောက်ခန့်ကြတယ်။ ရုံးပိုင်းဆိုင်ရာတွေ အတွက် admin ဖက်က ကျောင်းအုပ်ကို တာဝန်ပေးပြီး သင်ကြားရေးကို တစ်ယောက် တာဝန်ပေးကြတာတွေ့ရပါတယ်။
အချုပ်ပြောရရင် IS တွေ လိုင်စင်ရှိမှ ဖွင့်ရမယ်၊နိုင်ငံတကာသင်ရိုးနဲ့သင်တယ်ဆိုရင် အသိအမှတ်ပြုရှိရမယ်၊ သင်တဲ့ ဆရာ ဆရာမ နိုင်ငံခြားသားဖြစ်ဖြစ် မြန်မာဖြစ်ဖြစ် ဆရာလိုင်စင်မှတ်ပုံတင်ရှိရမယ်၊ ကျောင်းပညာရေးသင်ကြားရေး စီမံခန့်ခွဲနိုင်တဲ့သူဖြစ်ရမယ်၊ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းဖြစ်တဲ့အတွက် ကလေးတွေရဲ့ ပညာအရည်အချင်း အမှန်တကယ် တတ်အောင်သင်ကြားပေးနိုင်ရမယ်။
မိဘတွေ အနေနဲ့ ကိုယ့်သားသမီး ပညာရေးအတွက် ပညာရေးဌာန မှာ လိုင်စင်မှတ်ပုံတင် ထားတဲ့ကျောင်း ဟုတ်မဟုတ် စုံစမ်း မေးမြန်းပြီး အကောင်းဆုံး အသင့်တော်ဆုံး ကျောင်းကို ရွေးချယ်နိုင်ကြပါစေ။

Credit

ကျောင်းတွေမှာ bullying လုပ်တဲ့ကိစ္စ ဖဘပေါ်မှာ မကြာခဏတွေ့ရသဗျ။ ကျောင်းသားတွေအုပ်စုဖွဲ့ပြီး အနိုင်ကျင့်တာသာမက၊ ကျောင်းသူတွေ အုပ်စုဖွဲ့ အနိုင်ကျင့်တာတွေပါ ရှိလာတော့ တခုခုတော့ လွဲမှားနေပြီလို့ ပြောရတော့မယ်။ လက်ရဲ ဇက်ရဲ ပါးရိုက်ပြောဆိုတဲ့အပြင်၊ ထိုင်ပြီးရှိခိုးတောင်းပန်ခိုင်းတာ အဆုံး ကိုရီးယားရုပ်ရှင် ဇာတ်လမ်းတွဲတွေထဲကအတိုင်း ဖြစ်နေတယ်လို့မိမိကတော့ မြင်မိတယ်။

ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲလို့ ဒေါသစိတ်၊ လိင်စိတ် တိုးပွါးတာရှိတယ်။ ဒီတော့ သမီးရည်းစားကိစ္စ အကြောင်းပြုပြီး ခိုက်ရန် ဖြစ်ကြတာလည်း ပိုများတယ်ထင်မိတယ်။ဒီကိစ္စရဲ့ နောက်ကွယ် တရားခံ ထဲမှာလက်ကိုင် ဖုံး တွေကလည်း အဓိက နေရာက ပါဝင်တယ် လို့မြင်သဗျ။ ဖုံးထဲမှာ အရာရာ အလွယ်တကူ မြင်နိုင်တဲ့အတွက် စိတ်နိုးဆွတာတွေများတယ်။ တယောက်နဲ့ တယောက် အချိန်မရွေးချိတ်ဆက် စကားပြောလို့ရတယ်၊ ပုံတွေပို့လို့ရတယ်၊ အုပ်စုဖွဲ့ကြတာရှိတယ်။

မိဘတွေဖက်ကလည်း ဖုံးပေးမသုံးရင် သူများလို လူတန်းမစေ့မှာ၊ မိမိသား သမီး သိမ်ငယ်မှာစိုးတာ၊ မိမိကတတ်နိုင်နေလို့ ဝယ်ပေးချင်တာရှိတယ်။ ဆက်သွယ်ရေး အတွက် အရေးတကြီးလိုသလား? ဆိုတော့ မလိုဘူး။ ပညာရေး အတွက် အမှန်တကယ် အသုံးပြုနေလား? ဆိုရင် သင်ခန်းစာ တပုဒ် တောင် ယောင်လို့ နားမထောင်ဘူး။ ဒီတော့ ဖုံးကို ဘာအတွက် သုံးမလဲ?

tik tok ကြည့်မယ်။ ခွီမယ်။ လိင်အသားပေး ဇာတ်လမ်းတွေကြည့်မယ်။ စိတ်ကူးယဉ်မယ်။ သူငယ်ချင်းတွေ နဲ့ အုပ်စုဖွဲ့မယ်။ ချစ်တဲ့သူနဲ့ chatting လုပ်မယ်။ ပုံတွေပို့မယ်။

ခေတ်ပေါ်အသုံးအဆောင်လည်းဟုတ်တယ်။ အသုံးဝင် တန်ဖိုးရှိပစ္စည်းလည်း ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အသုံးပြုနေတာက တခုမှ ကောင်းကျိုးဖြစ်ထွန်းဖို့မရှိဘူး။ အပေးအယူ လုပ်လို့ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အချိန်အကန့်အသတ် နဲ့သုံးခွင့်ပြုတာမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဖုံးကို မိသားစုရှိတဲ့ ဧည့်ခန်းကလွဲရင် အခြား နေရာမှာ သုံးခွင့်မပြု တာမျိုးပဲဖြစ်ဖြစ် မိမိ-မိသားစု အခြေအနေနဲ့ မိမိ မထိန်းနိုင်ကြရင် ဒီလို မလိုလားအပ်တဲ့အရာတွေ ပိုပြီး များများ ကြုံလာကြရလိမ့်မယ်လို့ မြင်မိရဲ့ဗျာ။

ဆြာကြီးဦးကျော်ဆန်း