24/09/2019
Primary and Secondary Means of Venting on Tanker
ပထမဆုံး ရေးချင်တာကတော့ နေရာလွတ်တစ်ခု ထဲကိုဘာအရာပဲထည့်ထည့် တစ်ခုခုတော့ဖယ်ထုတ် ပေးရမယ်ဆိုတာပါပဲ။
Tanker တွေမှာလဲသည်အတိုင်းပါပဲဗျ Tank အလွတ်ထဲကို cargo တင်ပြီးဆိုရင် လေ (သို့) inert gas က တော့နေရာဖယ်ပေးရမှာပေါ့။ ဟုတ်ပြီး ဒါဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ လေ (သို့) inert gas ကိုဖယ်ထုတ်မယ့် Pressure Limit ထားရမယ်။ ကုန်ချတော့မယ်ဆိုရင်လဲအတူတူပါပဲ လေ (သို့) inert gas ကနေရာပြန်ယူရမှာပါပဲ လွတ်သွားတဲ့ cargo ေနရာမှာပြဖြည့်ပေးရမှာပေါ့။ ဒါဆိုရင် cargo loading/ unloading မှာ လေ (သို့) inert gas ေတွကိုစနစ်တကျ အသွင်းအထုတ်လုပ် ပေးဖို့အတွက်စနစ်တစ်ခုလိုလာပြီး အဲ့ဒီအရာကို Venting System လို့ခေါ်ပါတယ်။
ဒီ post ကနေ Primary and Secondary Means of Venting ကိုဥာဏ်မှီသလောက် ကြိုးစားရှင်းပြပါ့မယ်။
Primary Means of Venting
------------------------
SOLAS Chapter II-2, reg 11.6.1 အရကတော့
The venting arrangements shall be so designed and operated as to ensure that neither pressure nor vacuum in the cargo tanks shall exceed design parameters…
Venting system ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ အ ပေါ်မှာရေးထားသလိုပါပဲ။ Cargo Loading/ Unloading မှာ design parameters မ ကျော်သွားမအောင်ထိန်းထားနိုင်ဖို့အတွက်လိုအပ်လာပါပြီး။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ်အဲ့လိုထိန်းထားပေးတဲ့ အစီအမံကို Primary Means of Venting လို့ခေါ်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် Tanker ေတွမှာ Primary Means of Venting အတွက်ဘာတွေတပ်လို့ရလဲဆက် လေ့လာကြည့်မယ်။
1. Mast Riser
ပုံမှန်အားဖြင့်ဆိုရင်တော့ crude oil tanker တွေနဲ့ product tanker တွေမှာပဲတပ်လေ့ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် homogeneous cargo တင်တဲ့ tanker မှာသုံးလေ့ရှိတယ်။ cargo tank တွေအားလုံးကို common venting pipelines ကနေတစ်ဆင့် mast riser ကိုဆက်ထားတယ်။ Cargo Loading လုပ်တဲ့အခါမှာ mast riser valve ကနေ tank pressure ကိုထိန်းချုပ်ပြီးလျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ Discharging မှာဆိုရင်တော့ negative pressure မဖြစ်အောင် inert gas ကိုဆက်တိုက်ပံ့ပိုးရပါတယ်။ SOLAS အရ Mast riser ဟာ Main deck ကနေ 6 မီတာရှိရပါမယ်။ အဲ့ဒီအခါမှာမှ cargo v***rs တွေ tank ကနေတစ်ဆင့် deck ပေါ်မှာစုပြုံနေတာမျိုးမဖြစ်ဖို့ လုံလောက်တဲ့အမြင့်ဖြစ်စေဖို့ဖြစ်ပါတယ်။
2.Pressure Vaccum (PV) Valves (High Velocity Vents)
Homogeneour cargoes တင်တဲ့ဥပမာ crude oil tankers မျိုးမှာ mast riser ကအသုံးဝင်ပေမယ့် chemical tankers တွေလို cargo grade အများကြီးတင်တဲ့အခါမှာဆိုရင် common vent သုံးလို့မရတဲ့အတွက် Pressure Vaccum (PV) Valves (သို့) High Velocity Vents ကိုသုံးပါတယ်။ Cargo tank တစ်ခုချင်းစီမှာ PV valve တစ်ခုစီတပ်ထားပြီး loading/ discharging မှာ venting ကို PV Valve ကနေတစ်ဆင့်လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။
*Pressue Valve ကတော့ cargo tank positive pressure ဖြစ်ရင်အလုပ်လုပ်ပြီး
*Vaccum Valve ကတော့ cargo tank negative pressure ဖြစ်ရင်အလုပ်လုပ်ပါတယ်
ပုံမှန်အားဖြင့်ဆိုရင်တော့
*Pressure : 2000 mmWG မှာအလုပ်စလုပ်ပါတယ်။
*Vaccum : -350 mmWG မှာအလုပ်စလုပ်ပါတယ်။
ဒါကတော့ Primary Means of Venting ပါ။
Secondary Means of Venting
--------------------------
Secondary Means ကိုမပြောခင်မှာဘာလို့ တပ်ဆင်ရလဲဆိုတာကိုတွေးကြည့်ရအောင်။ Crude oil tanker တွေမှာသုံးတဲ့ mast riser မှာပါတဲ့ manually အသုံးပြုရတဲ့ mast riser valve ကို cargo loading မှာဖွင့်ဖို့မေ့သွားတဲ့အခါမျိုးတွေ ဒါမှမဟုတ်ရင် discharging မှာ IG Isolation valve တွေကိုပိတ်ထားမိခဲ့မယ်ဆိုရင် cargo tanks ပေါက်ထွက်/ကျုံ့ဝင်တာတွေဖြစ်ပြီး မကြုံချင်တဲ့ incidents ကြုံနိုင်ပါတယ်။ အဲ့လိုမျိုး အခြေအနေေတွကနေကျော်လွှားဖို့အတွက် Secondary Means of Venting ကိုလိုအပ်လာပါပြီး။ Primary means of venting failure ဖြစ်တဲ့အခြေအနေမှာ Secondary Means of Venting ကအလုပ်လုပ်ရပါမယ်။
SOLAS Chapter II-2, Reg 11.6.3.2 အရ
"A secondary means of allowing full flow relief of vapours, air or inert gas mixtures shall be provided to prevent over pressure or under pressure in the event of failure of primary means of venting." လို့ဆိုထားပါတယ်။
ဒါဆိုရင် Secondary Means of venting ကိုသိပါြပီး။ နောက်ထပ်ဘယ် equipment တွေကို secondary means of venting အနေနဲ့အလုပ်လုပ်ပေးလဲဆိုတာဆက်ဆွေးနွေးကြည့်ရအောင်။
PV Valve
ဟုတ်ပါတယ်။ Tank တစ်ခုချင်းစီမှာတပ်ဆင်ထားတဲ့ PV Vavle ကို secondary means of venting အနေနဲ့သုံးလို့ရပါတယ်။ ဥပမာ mast riser valve မမျှော်လင့်ပဲပိတ်ထားမိတဲ့အခါမျိုးမှာဆိုရင် tank pressure ကို PV Vavle ကနေပြီးလျှော့ပေးပါလိမ့်မယ်။ Vaccum အတွက်ဆိုရင်လည်းအတူတူပါပဲ။ ဒါပေမယ့် mast riser ကို primary means of venting အနေနဲ့မသုံးပဲ PV Vavle ကိုပဲ primary means of venting အနေနဲ့သုံးတဲ့ chemical tankers မှာဆိုရင် PV Valves ကို Secondary means of venting အနေနဲ့သုံးလို့ရလားလို့မေးစရာရှိပါတယ်။ အဖြေကတော့ သုံးလို့ရသလို သုံးလို့မရဘူးလို့ ဖြေရပါလိမ့်မယ်။ သုံးလို့မရတာကတော့ဘာလို့လဲဆိုရင် သူ့ကိုပဲ primary အနေနဲ့သုံးထားတာကြောင့်ပါပဲ။ သုံးလို့ရတယ်ဆိုတာကတော့ PV Vavle 2 ခုတပ်မယ်ဆိုရင်တော့ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကြားရတော့နည်းနည်းဆန်းပါတယ် PV Valves 2 ခုကို tanks တစ်ခုစီမှာတပ်မယ်ဆိုတော့ ဒါပေမယ့် အဲ့လိုတပ်ထားတဲ့ tankers အတော်ရှားပါတယ်။ ဆက်သွားကြမယ်။
Pressure Sensor
လက်တွေ့မှာအသုံးများတဲ့ secondary means of venting ဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း tankers တော်တော်များများမှာဒါပဲသုံးကြတယ်။ ပြောစရာရှိတာက ဟုတ်ပါြပီးသူက tank ကိုဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ venting မလုပ်ပေးနိုင်တာသေချာပါတယ် ဒါပေမယ့် သူ့ကို secondary means of venting အနေနဲ့လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ primary method failure ဖြစ်ရင် operator ကို alarm ပေးပြီးအသိပေးနိုင်ဖို့ပါပဲ။ SOLAS ကလည်း pressure sensors ကို secondary means of venting အနေနဲ့တပ်ဆင်ခွင့်ပေးပါတယ်။
SOLAS reg II-2, Reg 6.3.2 အရ
Alternatively the pressure sensors may be fitted in each tank protected by primary means of venting, with a monitoring system in the ship’s cargo control room or the position from which cargo operations are normally carried out.
Such monitoring equipment shall also provide an alarm facility which is activated by detection of over-pressure or under pressure conditions within a tank. လို့ဆိုထားပါတယ်။
ဒါဆိုရင် pressure sensor ကို secondary means of venting အနေနဲ့သုံးလို့ရတာသိပြီးဆိုတော့ setting ဘယ်လိုထားရမလဲဆိုတာလဲ သိဖို့လိုလာပါြပီး။ Primary means of venting အလုပ် လုပ်လား မလုပ်လားဆိုတာကို အချိန်မှီသိဖို့အတွက်လုံလောက်တဲ့ pressure sensor setting ထားရပါမယ်။
1.Non-inerted tanks
Primary means of venting မှာအရ PV Valves တွေကို
*Pressure : 2000 mmWG
*Vacuum : -350 mmWG မှာအလုပ်လုပ်ရမှာဖြစ်ပြီး Tank pressure ကလည်းဒီ level အတွင်းမှာပဲရှိမှာြဖစ်ပါတယ်။စောစောကပြောသလိုပါပဲတကယ်လို့ PV Valves တွေကသူ့ setting pressure အတွင်းအလုပ်မလုပ်ဖူးဆိုရင်အသိပေးဖို့အတွက် pressure sensor ကနေ operator (ship officers) ကိုအသိပေးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ OCIMF recommends လုပ်ထားတာကတော့ PV Valve set pressure ရဲ့ 10% အတွင်းဖြစ်ရပါမယ်။
Pressure Sensor ကို operator အနေနဲ့
*Pressure : 2200 mmWG
*Vacuum : -385 mmWG မှာ setting ထားရပါမယ်။ alarm ကြားရပြီဆိုတာနဲ့ loading/ discharing rate ကိုလျှော့ပြီး over/ under pressure ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်းရင်းကို ရှာရပါမယ်။
2.Inerted tanks
တကယ်လို့ flammable cargoes တင်ထားတဲ့အခါမှာဆိုရင် tank oxygen level ကို 8% အောက်မှာပဲရှိရပါမယ်။ ဟုတ်ပါတယ် tanks တွေကို inerting လုပ်ရပါမယ်။ loading ကော discharging မှာကော tanks တွေကို positive pressure မှာပဲထားရပါမယ်။
Pressure sensor ကို operator အနေနဲ့ ပုံမှန်အားဖြင့်
*Pressure : 2200 mmWG မှာထားပြီး
*Vacuum : 110 mmWG မှာထားရပါမယ်။ Tank ineted condition မှာ vaccum ဖြစ်ရင် အပြင်ကလေဝင်ခဲ့ရင် oxygen level တက်လာနိုင်တဲ့အတွက်တက်နိုင်သမျှ vaccum valve ကို zero မတိုင်ခင် alarm ပေးဖို့ setting ထားရပါတယ်။
3.When using Vapour return lines
Toxic Cargo (eg. Benzene) operation လုပ်တဲ့အခါမျိုး ဒါမှမဟုတ်ရင် terminal ရဲ့လိုအပ်ချက်အရဖြစ်စေ vapour return lines ကိုသုံးရလေ့ရှိပါတယ်။ v***r lines တွေဟာပုံမှန်အားဖြင့် ship tank vapour space နဲ့ shore tank vapour ကိုချိတ်ဆက်ထားပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ship tank နဲ့ shore tank pressure အမြဲတူညီနေစေပြီးတော့ cargo v***r တွေလေထဲ မရောက်သွားစေဖို့ပါပဲ။ ဒါဆို pressure sensor ကိုဘယ်လို setting ထားရမလဲ။
Pressure အတွက်အရင်စဥ်းစားကြည့်မယ် cargo v***r လေထဲမရောက်ရဘူးဆိုတော့ pressure valve ကိုအလုပ်လုပ်ခွင့်ပေးလို့မရပါဘူး။
Vaccum အတွက်ဆိုရင် တကယ်လို့ inerted tanks ဆိုရင် negative pressure ဖြစ်ခွင့်မရှိတဲ့အတွက် Pressure zero မတိုင်ခင် alarm ပေးရပါမယ်။ Non-inerted tanks ဆိုရင် primary vaccum setting မတိုင်ခင် 10% မှာ alarm setting ထားရပါမယ်။လက်တွေ့မှာတော့ -200mmWG ထားလေ့ရှိပါတယ်။
*Pressure : 1800 mmWG
*Vacuum : -315 mmWG (preferred -200 mmWG)
Alarm setting figures တွေကို အသေမှတ်ထားလို့တော့မရပါဘူး။ ကိုယ်စီးမယ့်သဘေံာပေါ်မူတည်ပြီးပြောင်းနိုင်ပါတယ်။
အဓိကကတော့ Primaray Means of Venting ဆိုတာက PV valves (သို့) Mast risers ဖြစ်ပြီး၊ Secondary Means of Venting ဆိုတာ tank တစ်ခုချင်းစီမှာတပ်ထားတဲ့ ကိုယ်သတ်မှတ်ထားတဲ့ setting မှာ operator ကို alarm ပေးတဲ့ pressure sensor ဆိုတာပါပဲ။
Credit:
https://www.myseatime.com/blog/detail/primary-and-secondary-means-of-venting
