CMMD Journalism School

04/03/2021

Conflict Area တွေမှာ Live လွှင့်သင့်သလား...................................................
မြန်မာမှာသာမဟုတ်ပဲ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှာ social media lives တွေ ခေတ်စားလာခဲ့တာ ကြာပါပြီ။ အေးချမ်းတည်ငြိမ်နေတဲ့ဒေသတွေမှာတော့ ခရီးသွားရင်း lives လွှင့်တာ၊ အခမ်းအနားတက်ရင်း live လွှင့်တာတွေလောက်ပဲ ရှိပြီး ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေတဲ့ဒေသ၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားနေတဲ့နေရာတွေမှာ၊ အဓိကရုဏ်းနှိမ်နင်းခံနေရတဲ့နေရာတွေမှာ live လွှင့်တာမျိုးတွေလည်း ရှိပါတယ်။
အဲဒီလို ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေတဲ့အချိန် live လွှင့်တဲ့အခါ ကောင်းကျိုး ဆိုးကျိုးတွေကလဲ တွဲပါလာတတ်ပါတယ်။
ကောင်းကျိုးတွေက -
information ကို အချိန်နဲ့တပြေးညီ သိရှိရတယ်။
ဗီဒီယိုအရုပ်တွေ၊ အသံတွေ၊ မြင်ကွင်းတွေက သက်သေခံနေတဲ့အတွက် မငြင်းဆန်နိုင်တဲ့ ပကတိဖြစ်စဉ်တွေကို မှတ်တမ်းတင်ပြီးသားဖြစ်တယ်။
နိုင်ငံတကာက စောင့်ကြည့်နေသူတွေအတွက် အဓိကသက်သေဖြစ်တယ်။
မတရားမှုတွေအတွက် သက်သေခံအဖြစ် ကျန်ရစ်တယ်။
သတင်းသမားပဲဖြစ်ဖြစ်၊ သာမန်ပြည်သူပဲဖြစ်ဖြစ် ဖုန်း၊ ကင်မရာ၊ ဆက်စပ်ပစ္စည်းတွေ ဖျက်ဆီးခံရ ဖျောက်ဖျက်ခံရတဲ့အခါ သက်သေပျောက်ပျက်မသွားပဲ ဆက်ရှိနေတဲ့ အားသာချက်ရတယ်။
ဆိုးကျိုးတွေက -
တည်နေရာတွေကို အလွယ်တကူ ချက်ချင်းဆိုသလို ခန့်မှန်းနိုင်တယ်။
သတင်းပေးချင်သူတွေအတွက် အလွယ်ကူဆုံးခြေရာခံဖို့ နည်းလမ်းတခုဖြစ်တယ်။
လျှို့ဝှက်ထားရမယ့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးတွေ live ထဲမှာ ပါသွားနိုင်တဲ့အတွက် privacy ကို ထိခိုက်နိုင်တယ်။
live လွှင့်နေသူကို အန္တရာယ်ပြုနိုင်တဲ့အနေအထား ကြုံနိုင်တယ်။ ကိုယ့်ဆီကို တည့်တည့်မတ်မတ် ရန်ပြုလာနိုင်တယ်။ live လွှင့်နေတဲ့ပစ္စည်းတွေကို ဖျက်ဆီး၊ တားဆီးနိုင်တယ်။................
ဘယ်လိုအခြေအနေတွေမှာ live လွှင့်သင့်သလဲ
conflict ဖြစ်နေစဉ်၊ တဖက်နဲ့တဖက် ရန်ပြုတင်းမာနေစဉ်၊ အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းခံနေရစဉ် ... ဒီလိုအနေအထားမျိုးမှာ live ကို အမြန်ဆုံး လွှင့်နိုင်ရင် ကောင်းပါတယ်။

ဘယ်လိုအခြေအနေတွေမှာ live မလွှင့်သင့်ဘူးလဲ
လျှို့ဝှက် အစီအစဉ်တွေ လုပ်နေစဉ်၊ လူအင်အားစုနေစဉ်၊ အရေးကြီးအစည်းအဝေးလုပ်နေစဉ်တွေမှာ မလွှင့်ရပါဘူး။
လွတ်လပ်စိုး
၄ ၃ ၂၀၂၁

05/01/2021

ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ သတင်းသမားများအတွက် ဘေးကင်းလုံခြုံမှု နှင့် သတင်းမီဒီယာ လွတ်လပ်မှုဆိုင်ရာသင်တန်း.....................................................................................................................

ဒီသင်တန်းကနေ ဘာတွေ ရမှာလဲ
သတင်းသမားတွေ ကိုယ်၊ စိတ် ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိဖို့ ဆောင်ရန် ရှောင်ရန်အချက်တွေ၊ သတင်းသမားတွေကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ဥပဒေတွေ၊ လူမှုကွန်ယက်မီဒီယာတွေပေါ်မှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှု ရှိဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေ၊ ထိလွယ်ရှလွယ် သတင်းတွေ ရေးသားဖော်ပြရတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ကျော်ဖြတ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေ စတဲ့ အကြောင်းအရာများကို သင်ကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်သူတွေ တက်ရောက်နိုင်လဲ
ရခိုင် ပြည်နယ်အတွင်းမှာ သတင်းမီဒီယာအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေတဲ့ သတင်းမီဒီယာတွေအတွက် ရည်ရွယ်ဖွင့်လှစ်မယ့် သင်တန်းဖြစ်တဲ့အတွက် လက်ရှိ မြေပြင်မှာ သတင်းရေးသားတင်ဆက်နေသူတွေကို ဦးစားပေး ရွေးချယ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်သူတွေ သင်မှာလဲ
သတင်းသမား လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပို့ချနေသော ဝါရင့် သင်တန်းဆရာများ ဖြစ်တဲ့ ဆရာဦးမြင့်ကျော်၊ ဆရာဦးနိုင်မင်းဝေ၊ ဥပဒေပညာရှင်ဆရာဦးသန်းဇော်အောင်၊ Digital Safety သင်ကြားပေးမယ့် Mido အဖွဲ့က နည်းပညာကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေ နဲ့ ကျော်ဖြတ်ရမယ့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိတ်ကျန်းမာရေးအထူးကု ဆရာဝန် ဒေါက်တာစိုးမင်းတို့က သင်ကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်လိုသင်မှာလဲ
သင်တန်းတက်ရောက်ခွင့် ရသူတွေကို Online ကနေ Zoom App နဲ့ သင်ကြားပေးမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အင်တာနတ် လိုင်းရှိတဲ့ မည်သည့်နေရာကမဆို တက်ရောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သင်းတန်းကာလ
သင်တန်းကာလမှာ ဇန်နဝါရီလ (၂၂ ၊ ၂၃၊ ၂၄) ရက်နေ့ထိ (၃) ရက်တာ ကြာမြင့်မှာ ဖြစ်ပြီး နေ့စဉ် မနက် 9:00 မှ နေ့ခင်း 1:00 နာရီထိ သင်ကြားပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သင်တန်းသားဦးရေ (၁၂) ဦးသာ လက်ခံမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ရခိုင် ပြည်နယ်အတွင်းရှိ လက်ရှိ သတင်းရေးသားနေသော သတင်းထောက်များကိုသာ ဦးစားပေး ရွေးချယ်သွားမှာဖြစ်ပြီး သင်တန်း လျှောက်လွှာ CV Form များကို ဇန်နဝါရီလ (၁၉) ရက်နေ့ ညနေ (၄) နာရီ နောက်ဆုံးထားပြီး ပေးပို့ ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

လျှောက်လွှာများကို [email protected] နှင့် [email protected] သို့ ပေးပို့ နိုင်သလို CMMD Journalism School ၏ page messenger မှလည်း ပေးပို့နိုင်ပါသည်။
အသေးစိတ် စုံစမ်းရန် ဖုန်း - ဝ၉-၇၇၉၈၁၇၃၉၆ သို့ မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။

သင်တန်းလျှောက်လွှာ >> https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfJUi9ioC3Xq2N-mB_cbrPEQr_zrzQrQKf-wXMVUujSjzQB3w/viewform?fbclid=IwAR2a5UljJI9U0dP5v5x6sZe0WPyyV8a9Qst7VAvTqUZYuEHjfqaGg3RsEEM

29/12/2020

ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ သတင်းမီဒီယာသမား များအတွက်ရည်ရွယ်ပြီး CMMD Journalism School က “သတင်းသမားများ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု နှင့် သတင်းမီဒီယာ လွတ်လပ်မှုဆိုင်ရာသင်တန်း” ကို ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့ကနေ ၂၀ ရက်နေ့ထိ (၃) ရက်တာ ဖွင့်လှစ် သင်ကြားပေးခဲ့ပါတယ်။

သင်တန်းနည်းပြအဖြစ် ဆရာဦးနိုင်မင်းဝေ နဲ့ ဆရာဦးမြင့်ကျော်တို့က သတင်းသမားများ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုရှိဖို့ ဆောင်ရန်ရှောင်ရန်တွေနဲ့ သိမှတ်ထားရမယ့် အချက်တွေကို ဦးဆောင်သင်ကြားပေးခဲ့ပါတယ်။

သင်တန်းမှာ သတင်းမီဒီယာတွေကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ ဥပဒေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဥပဒေပညာရှင် ဆရာဦးသန်းဇော်အောင် က သင်ကြားပေးခဲ့ကာ၊ အခက်အခဲအကြပ်အတည်း ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ကာလနဲ့ ကိုရိုနာကပ်ဘေးကာလမှာ သတင်းသမားများ ကျော်ဖြတ်ရမယ့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိတ်ကျန်းမာရေးအထူးကု ဆရာဝန် ဒေါက်တာစိုးမင်းက သင်ကြားပေးခဲ့ပြီး၊ လူမှုကွန်ယက်ပေါ်မှာ ဒီဂျစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုရှိဖို့ Mido အဖွဲ့က နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တွေက Digital Safety ပိုင်းသင်ကြား ပေးခဲ့ပါတယ်။

12/12/2020

CMMD ကျောင်းသူ ကျောင်းသားဟောင်းများနဲ့ စိတ်၀င်စားသူများ လျှောက်ထားနိုင်ဖို့ပါ။

EngageMedia invites filmmakers, video journalists, and animators across the Asia-Pacific to produce short films on important digital rights issues happening in our region. The works produced will be part of the July 2021 film collection, “Tech Tales: Films about Digital Rights in the Asia-Pacific....

08/12/2020

သတင်းသမားများ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု နှင့် သတင်းမီဒီယာ လွတ်လပ်မှုဆိုင်ရာသင်တန်း
========================================================

ဒီသင်တန်းကနေ ဘာတွေ ရမှာလဲ
သတင်းသမားတွေ ကိုယ်၊ စိတ် ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိဖို့ ဆောင်ရန် ရှောင်ရန်အချက်တွေ၊ သတင်းသမားတွေကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ဥပဒေတွေ၊ လူမှုကွန်ယက်မီဒီယာတွေပေါ်မှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှု ရှိဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချက်တွေ၊ ထိလွယ်ရှလွယ် သတင်းတွေ ရေးသားဖော်ပြရတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာ စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို ကျော်ဖြတ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေ စတဲ့ အကြောင်းအရာများကို သင်ကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်သူတွေ တက်ရောက်နိုင်လဲ
ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းမှာ သတင်းမီဒီယာအလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေတဲ့ သတင်းမီဒီယာတွေအတွက် ရည်ရွယ်ဖွင့်လှစ်မယ့် သင်တန်းဖြစ်တဲ့အတွက် လက်ရှိ မြေပြင်မှာ သတင်းရေးသားတင်ဆက်နေသူတွေကို ဦးစားပေး ရွေးချယ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်သူတွေ သင်မှာလဲ
သတင်းသမား လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပို့ချနေသော ဝါရင့် သင်တန်းဆရာများ ဖြစ်တဲ့ ဆရာဦးမြင့်ကျော်၊ ဆရာဦးနိုင်မင်းဝေ၊ ဥပဒေပညာရှင်ဆရာဦးသန်းဇော်အောင်၊ Digital Safety သင်ကြားပေးမယ့် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် နဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တို့က သင်ကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်လိုသင်မှာလဲ
သင်တန်းတက်ရောက်ခွင့် ရသူတွေကို Online ကနေ Zoom App နဲ့ သင်ကြားပေးမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အင်တာနတ် လိုင်းရှိတဲ့ မည်သည့်နေရာကမဆို တက်ရောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သင်းတန်းကာလ
သင်တန်းကာလမှာ ဒီဇင်ဘာလ (၁၈ ၊ ၁၉၊ ၂၀) ရက်နေ့ထိ (၃) ရက်တာ ကြာမြင့်မှာ ဖြစ်ပြီး နေ့စဉ် မနက် 9:00 မှ နေ့ခင်း 1:00 နာရီထိ သင်ကြားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သင်တန်းသားဦးရေ (၁၂) ဦးသာ လက်ခံမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ လက်ရှိ သတင်းရေးသားနေသော သတင်းထောက်များကိုသာ ဦးစားပေး ရွေးချယ်သွားမှာဖြစ်ပြီး သင်တန်း လျှောက်လွှာများကို ဒီဇင်ဘာလ (၁၅) ရက်နေ့ ညနေ (၄) နာရီ နောက်ဆုံးထားပြီး ပေးပို့ ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

လျှောက်လွှာများကို [email protected] နှင့် [email protected] သို့ ပေးပို့ နိုင်သလို CMMD Journalism School ၏ page messenger မှလည်း ပေးပို့နိုင်ပါသည်။

အသေးစိတ် စုံစမ်းရန် ဖုန်း - ဝ၉-၇၇၉၈၁၇၃၉၆ သို့ မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။

CV form Download Link >> https://drive.google.com/file/d/1Jwn61O_Dp8yxzsNcTZ99TRhuJtFAwW1J/view?usp=sharing

02/11/2020

CMMD Journalism School စတင်တည်ထောင်သူ ဆရာမောင်ဝံသ၏ဇနီး ဒေါင်းစာပေ နှင့် အတွေးအမြင်ထုတ်ဝေသူ ဒေါ်မြင့်မြင့် သည် ယနေ့ နိုဝင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့ နံနက် ၁၁ နာရီ ၂၀ မိနစ်တွင် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်ရှိသွားပါသဖြင့် CMMD Journalism School မှ မိသားစုနှင့်အတူ ထပ်တူဝမ်းနည်းရပါသည်။

03/09/2020

မြန်မာမီဒီယာဖွံ့ဖြိုးရေးစင်တာ (CMMD) သတင်းပညာသင်တန်းကျောင်း ကနေ သတင်းသမားများ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ သုတေသနစစ်တမ်းလေးတစ်ခုကို ကောက်ယူချင်ပါတယ်။

အောက်မှာ ပူးတွဲထားတဲ့ Google Form လေးကို ၁၅ မိနစ်ခန့် အချိန်ပေးပြီး ဖြေဆိုပေးကြဖို့ တောင်းဆိုပါရစေ။ ဖြည့်စွက်ဖို့ အခက်အခဲရှိပါက ကွန်မန့်များ ရေးခဲ့စေလိုပါတယ်။ အဆင်ပြေအောင် စီစဉ်ပေးပါမယ်။

ဒီစစ်တမ်းက အချက်အလက်တွေကို မှတ်တမ်းပြုစုပြီး သင်ရိုးညွှန်းတမ်းတစ်ခု ရေးဆွဲကာ Safety Training များ စဉ်ဆက်မပြတ် ပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ပူးပေါင်းပါဝင် ဖြည့်စွက်ပေးကြပါဦးလို့ မေတ္တာရပ်ခံလိုက်ပါတယ်နော်။

လူကြီးမင်းတို့ ဖြေဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို လုံခြုံစွာ လျှို့ဝှက်သိမ်းဆည်းပေးသွားမှာဖြစ်ကြောင်းလည်း အသိပေး အာမခံပါတယ်။

ချစ်ခင်လေးစားစွာဖြင့်
လွတ်လပ်စိုး
Project Director (CMMD)
_______________________________________________
(Zawgyi)

ျမန္မာမီဒီယာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးစင္တာ (CMMD) သတင္းပညာသင္တန္းေက်ာင္း ကေန သတင္းသမားမ်ား ေဘးကင္းလုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ သုေတသနစစ္တမ္းေလးတစ္ခုကို ေကာက္ယူခ်င္ပါတယ္။

ေအာက္မွာ ပူးတြဲထားတဲ့ Google Form ေလးကို ၁၅ မိနစ္ခန႔္ အခ်ိန္ေပးၿပီး ေျဖဆိုေပးၾကဖို႔ ေတာင္းဆိုပါရေစ။ ျဖည့္စြက္ဖို႔ အခက္အခဲရွိပါက ကြန္မန႔္မ်ား ေရးခဲ့ေစလိုပါတယ္။ အဆင္ေျပေအာင္ စီစဥ္ေပးပါမယ္။

ဒီစစ္တမ္းက အခ်က္အလက္ေတြကို မွတ္တမ္းျပဳစုၿပီး သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းတစ္ခု ေရးဆြဲကာ Safety Training မ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ျပဳလုပ္သြားမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ပူးေပါင္းပါဝင္ ျဖည့္စြက္ေပးၾကပါဦးလို႔ ေမတၱာရပ္ခံလိုက္ပါတယ္ေနာ္။

လူႀကီးမင္းတို႔ ေျဖဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားကို လုံၿခဳံစြာ လွ်ိဳ႕ဝွက္သိမ္းဆည္းေပးသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္းလည္း အသိေပး အာမခံပါတယ္။

ခ်စ္ခင္ေလးစားစြာျဖင့္
လြတ္လပ္စိုး
Project Director (CMMD)

https://docs.google.com/forms/d/1Ficv_EtmumORH1G526h80k2nSSZFqjvavMkKpIg0zPk/edit?usp=drivesdk&fbclid=IwAR0kgHJQLbDa2wXWD6hTR6GCCWjzHHxFrZcp10AHertnRw3-QUQfHU5tlPM

25/08/2020

သတင္းတပုဒ္မွာ Sources ေတြက ဘယ္ေလာက္အထိ အေရးပါသလဲ..................................................................................
သတင္းတပုဒ္ ခိုင္မာမႈမွာ သတင္း source ေတြ စုံလင္မႈက ဘယ္ေလာက္အေရးပါသလဲဆိုတာ သတင္းေထာက္တိုင္းနဲ႔ သတင္းဖတ္တဲ့သူတိုင္းက သိၾကမွာပါ။
သတင္းလုိက္တဲ့သတင္းေထာက္ေတြ အမ်ားဆုံး ေခါင္းေျခာက္ရတာလည္း အဲဒီ သတင္း Sources ေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ရတာပဲ။

သူတို႔ဆီက အတည္ျပဳခ်က္၊ ေျပာစကားလို႔ ေခၚတဲ့ quote ေတြ မရရင္ အဲဒီသတင္းက ေရႊထြြက္ေအာင္ မွန္ေနပေစ ဘယ္လိုမွ ေရွ႕ဆက္ ေဖာ္ျပလို႔ မရေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့ ေျပာႏုိင္ ဆိုႏုိင္ခြင့္ရွိသူ၊ ပိုျပီး တဆင့္တက္ရရင္ ရာထူးအဆင့္ ပိုၾကီး ပိုခိုင္မာသူကို ခခယယ ဆက္ဆံရတာလည္း သတင္းသမားတိုင္း ၾကဳံရတတ္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုပဲ။ သတင္းကို အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ ေဖာ္ျပဖို႔ အားထုတ္ရင္း သူတို႔ဆီက ျပန္လာမယ့္ စကားေတြကို နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးသုံးျပီး ၾကိဳးစားရယူရင္း၊ ေစာင့္စားရင္း အဲဒီသတင္းက မလတ္ဆတ္ေတာ့လို႔ ႏွေျမာစြာ လက္လႊတ္လိုက္ရတာမ်ဳိးေတြကလည္း မ်ားမွမ်ား။ အဓိကေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အားနည္းတာရယ္၊ ဘာမွန္းမသိပဲ ေခ်မိုးေနတတ္ၾကတာရယ္၊ တကယ္ကို အလုပ္မ်ားေနၾကလို႔ရယ္ အေၾကာင္းကေတာ့ အမ်ဳိးမ်ဳိးပဲ။

ရိုးရိုးသတင္းေရးတာမ်ဳိးမဟုတ္ပဲ သတင္းမွားကို စိစစ္ရတဲ့အခါ အဲဒီလို quote ေတြကို အခ်ိန္မီရဖို႔ source ေတြဆီ ဖုန္းမက္ေဆ့ခ်္ပို႔၊ Miss call ေတြ အလိုက္တသိ ေပး၊ အီးေမးလ္ေတြနဲ႔ remind လုပ္ျပီး လည္ပင္းရွည္ေအာင္ ေမွ်ာ္ေနေၾကရတယ္။ ကိုယ့္သတင္းက ဘက္မမွ်ပဲ မခုိင္မာမွာ စိုးတာက တမ်ဳိး၊ အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ မေဖာ္ျပႏုိင္မွာစိုးတာက တမ်ဳိး၊ တျခားသတင္းဌာနေတြမွာ ဒီအေၾကာင္းအရာမေဖာ္ျပခင္ ေဖာ္ျပႏုိင္ပါ့မလားလို႔ စိတ္ပူပန္ရတာက တမ်ဳိး၊ အင္တာနက္ကို တခ်ိန္လုံး ျပဴးျပဲၾကည့္ရင္း ကိုယ့္သတင္းရႈေဒါင့္နဲ႔တူတာ တက္သြားျပီဆိုရင္ angle ျပန္ေျပာင္းစဥ္းစားရင္း အခ်ိန္ထပ္ယူရတာက တမ်ဳိး၊ ညအခ်ိန္ထိ အလုပ္က မျပတ္ေသးလို႔ မိသားစုကို အခ်ိန္မေပးႏုိင္တာတမ်ဳိး ..... အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ စိတ္ဖိစီးမႈေတြေၾကာင့္ အခုဆို ကမၻာ့စိတ္ဖိစီးမႈအမ်ားဆုံးအလုပ္အကိုင္ထဲမွာ သတင္းေထာက္အလုပ္က ထိပ္ဆုံးနားက ပါေနပါျပီ။ ဒါ့အျပင္ ကမၻာ့အဆဲအခံရဆုံး အလုပ္အကိုင္ထဲမွာလည္း အဲဒီ သတင္းေထာက္အလုပ္က ပါေနျပန္ေသးရဲ႕။
အရည္အေသြးျပည့္၀တဲ့ သတင္းေထာက္တုိင္း၊ အယ္ဒီတာတုိင္းဟာ သူတို႔ရဲ႕သတင္းကို one source နဲ႔ ဘယ္သူမွ လက္မလႊတ္ခ်င္ၾကေပမယ့္ အင္တာဗ်ဴးဖို႔ ဘယ္လိုမွ အေျခအေနမေပးတဲ့အခါ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းေသာ္ည္း ဆက္သြယ္၍ မရပါဆိုတဲ့ စာသားနဲ႔ ေရးလိုက္ရတာမ်ဳိးကို ဘယ္သူမွ မလုပ္ခ်င္ၾကတာလည္း အမွန္ပါပဲ။
အဲဒီလို အခက္အခဲေတြကို မသိပဲ သတင္းေထာက္ေတြ ျပီးစလြယ္လုပ္တယ္၊ အားမထုတ္ဘူး၊ အရည္အခ်င္းမမီဘူးဆိုျပီး ဆဲၾက၊ ေဖာင္းထုၾကတာ အမ်ားဆုံး ခံရတာလည္း ဒီသတင္းအလုပ္ပါပဲ။
သင္တန္းမွာ sources အေၾကာင္း သင္တိုင္း ထည့္ေျပာျဖစ္တဲ့ စကားက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈပါပဲ။ သတင္းေတြ မွန္မွန္ကန္ကန္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္နဲ႔ ျပည္သူေတြဆီ ေရာက္ဖို႔က sources ေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ မီဒီယာရဲ႕ ထိေရာက္တဲ့ သတင္းျဖန္႔ေ၀ႏုိင္မႈကို ေလးစားမႈက အေရးၾကီးဆုံးဆိုတာပါပဲ။ ဒါကို သတင္းသမားနဲ႔ sources ေတြ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အေသအခ်ာ နားလည္ရင္ ဘာမွ ခက္ခဲတဲ့အရာမဟုတ္ေပမယ့္ အရာရာခက္ေနတတ္တဲ့ က်မတို႔ႏိုင္ငံမွာေတာ့ ခက္ခဲေနဆဲပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တခ်က္က ပုဂၢိဳလ္ေရး ရင္းႏွီးခင္မင္မႈနဲ႔ သတင္းဌာနအေပၚ ယုံၾကည္မႈ ရွိမႈပါ။ ပုဂၢိဳလ္ခ်င္းရင္းႏွီးရင္ မ်က္ႏွာ နာျပီး တခြန္းေလာက္ေတာ့ အတည္ျပဳေပးပါဆိုရင္ အားနာပါးနာနဲ႔ "လုံး၀ မဟုတ္ပါဘူး" "ဒီသတင္းက မွန္ပါတယ္" ဆိုတဲ့ တခြန္းေလာက္မ်ားရရင္ သတင္းေထာက္ေတြဟာ ေရႊရတာထက္ ေပ်ာ္ၾကတယ္ဆိုတာ တကယ္ပါ။ သူတို႔ရဲ႕ သတင္းကို ေရွ႕ဆက္ေရးလို႔ ရျပီဆိုျပီး အားေတြ ျပန္ျပည့္သြားတတ္ပါတယ္။
ေနာက္တခုက ကိုယ့္သတင္းဌာနက အဖြေတြခ်ည္း ေရးေန တင္ေနတတ္တဲ့ သတင္းဌာနဆို သတင္းေထာက္ေတြ အယ္ဒီတာေတြခမ်ာ ႏုိင္ငံေတာ္ ဖ်က္ဆီးသူေလာက္နီးနီး မ်က္ႏွာငယ္ၾကရပါတယ္။ သတင္းေလာကထဲမွာလည္း ေရွ႕တင္သာ မေျပာၾကတာ ေနာက္ကြယ္မွာ ဒီလူက ဟိုသတင္းဌာနကပါကြာ ... ဆိုျပီး ျပဳံးစိစိနဲ႔ ေလွာင္ၾကသလို sources ေတြကလည္း "ခင္ဗ်ားတို႔ က်ဳပ္ေျပာတဲ့အတိုင္း ေရးေနာ္၊ အပိုေတြ ေလွ်ာက္မထည့္နဲ႔၊ ခင္ဗ်ားတို႔ သတင္းသမားေတြကို ေၾကာက္လြန္းလို႔" ဆိုျပီး ၀ါးလုံးရွည္နဲ႔ သိမ္းရန္းတာလည္း ခံရတတ္တယ္။
ဒါကလည္း ethics နဲ႔ အညီ မက်င့္သုံးလို႔ sources ေတြရဲ႕ ယုံၾကည္မႈကို မရ၊ ယုံၾကည္မႈမရေတာ့ သူတို႔ဆီက quotes ေတြရဖို႔ ေႏွာင့္ေႏွးၾကရျခင္းအေၾကာင္းတခုပါပဲ။
ခ်ဳပ္ေျပာရရင္ ဘယ္အေၾကာင္းေတြေၾကာင့္ျဖစ္ျဖစ္ သတင္းတပုဒ္ရဲ႕ အသက္ဟာ sources ေတြဆီက ရတဲ့ quotes ေတြပါပဲ။ multiple sources ေတြမ်ားမ်ားရေလ ကိုယ့္သတင္းက ဟန္ခ်က္ညီေလ၊ ယုံၾကည္ရမႈ ပိုေပးႏုိင္ေလ၊ သတင္းေကာင္းတပုဒ္ရဲ႕ အဂၤါရပ္နဲ႔ ညီေလဆိုတာပါပဲ။
ဒါက ဟိုးအရင္ ပုံႏွိပ္ေခတ္ထဲကေန အခုခ်ိန္ အြန္လိုင္းမီဒီယာ၊ မာလ္တီမီဒီယာေခတ္အထိ မေျပာင္းလဲ တည္ရွိေနေတဲ့အရာတစ္ခုပါ။

လြတ္လပ္စိုး
၂၂၊ ၈၊ ၂၀၂၀