The Voice of Reality

The Voice of Reality General knowledge

De facto acceptance ≠ de jure legitimacy
19/08/2026

De facto acceptance ≠ de jure legitimacy

အသက်မပြည့်ဘဲ AA ထံ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ ရောက်လာတဲ့ လူငယ်သုံးဦးကို မိဘတွေထံ ပြန်လည်အပ်နှံ——နီမင်းထွန်း၊ ဩဂုတ် ၁၈၊၂၀၁၆အသက်မပ...
19/08/2026

အသက်မပြည့်ဘဲ AA ထံ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ ရောက်လာတဲ့ လူငယ်သုံးဦးကို မိဘတွေထံ ပြန်လည်အပ်နှံ
——

နီမင်းထွန်း၊ ဩဂုတ် ၁၈၊၂၀၁၆

အသက်မပြည့်ဘဲ အာရက္ခတပ်တော်(AA)ထံ မိမိဆန္ဒအရ တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ ရောက်ရှိလာတဲ့ ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်က လူငယ်သုံးဦးကို ULA\AAက ဩဂုတ်လ ၁၈ရက် ဒီကနေ့မှာ မိဘတွေထံ ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့ပါတယ်။

ကြံခင်းရွာက အသက် ၁၃နှစ်အရွယ်ရှိကြတဲ့ မောင်ကျော်ဆန်းဦး၊ မောင်ဝင်းမင်းသန်းနဲ့ မောင်စိုးနိုင်ဦး တို့ဖြစ်ပါတယ်။

သူတို့ဟာ မိဘတွေကို အသိမပေးဘဲ ဩဂုတ်လ ၁၃ရက်နေ့မှာ အာရက္ခတပ်တော်(AA)မှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်မယ်ဆိုပြီး ရောက်ရှိလာတာပါ။

အာရက္ခတပ်တော်(AA)က စစ်ဆေးမေးမြန်းရာ အသက်မပြည့်သေးတဲ့အတွက် မိဘတွေထံ ဆက်သွယ်ပြီး ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ အပ်နှံခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

Photo-One Nation News

ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ လက်ရှိအခြေအနေကို အမေရိကန်အခြေစိုက် ကာကွယ်ရေးနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ သုတေသနအဖွဲ့ The Jamestown Foun...
17/07/2026

ရက္ခိုင့်တပ်တော်၏ လက်ရှိအခြေအနေကို အမေရိကန်အခြေစိုက် ကာကွယ်ရေးနှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ သုတေသနအဖွဲ့ The Jamestown Foundation မှ သုံးသပ်ချက် အစီရင်ခံစာ အကျည်း။

AA သည် ပုံမှန်တပ်ဖွဲ့ဝင်အင်အား ၄၀,၀၀၀ ခန့်ဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အင်အားအကောင်းဆုံးနှင့် အထိရောက်ဆုံး တော်လှန်ရေးလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ ဖြစ်လာသည်။

လက်ရှိတွင် ရခိုင်ပြည်နယ် ၁၇ မြို့နယ်အနက် ၁၄ မြို့နယ်နှင့် ချင်းပြည်နယ် ပလက်ဝမြို့နယ်တို့ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။

ထို့ပြင် စစ်ကောင်စီ၏ ကာကွယ်ရေးစက်ရုံများရှိရာနှင့် ရခိုင်အတွက် ကြားခံနယ်မြေ (Buffer Zone) ဖန်တီးရန် ဧရာဝတီ၊ ပဲခူး၊ မကွေးနှင့် စစ်ကိုင်းတိုင်းတို့အထိ စစ်ဆင်ရေးများ တိုးချဲ့လာနေသည်။

စစ်ရေးအောင်မြင်မှုသာမက ကိုယ်ပိုင်တရားရုံးများ၊ ဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုများအပါအဝင် ခိုင်မာသည့် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို တည်ဆောက်ထားနိုင်သည်။

မောင်တောမြို့ရှိ ဂျာမေဗလီကို ပြန်ဖွင့်ပေးခြင်း၊ ဟိန္ဒူပွဲများ ခွင့်ပြုခြင်းတို့ဖြင့် မွတ်စလင်အပါအဝင် လူနည်းစုအသိုင်းအဝိုင်းများနှင့် သဟဇာတဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။

မြောက်ပိုင်းညီနောင်မဟာမိတ်များ (MNDAA, TNLA) အပြင် KIA၊ UWSA တို့နှင့် ခိုင်မာသော မဟာမိတ်ပြုထားပြီး၊ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံတဝန်းရှိ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ၂၃ ဖွဲ့နှင့် PDF များကို စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု၊ လက်နက်ခဲယမ်းနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးပိုင်းများတွင် ကူညီပေးနေသည်။

ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ တရုတ်၏ BRI စီမံကိန်း ၁၁ ခုအနက် ၁၀ ခုမှာ AA ထိန်းချုပ်နယ်မြေတွင် ရှိနေသည်။

အိန္ဒိယ၏ ကုလားတန် ဘက်စုံသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစီမံကိန်း၏ အဓိကလမ်းကြောင်းဖြစ်သော ပလက်ဝကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် နယ်စပ်ချင်း ထိစပ်နေသဖြင့် ဘင်္ဂါလီဒုက္ခသည်အရေး၊ နယ်စပ်လုံခြုံရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးတို့တွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေသည်။

AA သည် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်သည့် ၁၇ နှစ်တာကာလအတွင်း အခြားဝါရင့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များပင် မရရှိဖူးသေးသည့် စစ်ရေး၊ နိုင်ငံရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအောင်မြင်မှုများကို ရရှိခဲ့ပြီး မြန်မာ့တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအတွက် စံပြပုံစံတခု ဖြစ်လာကြောင်း Jamestown Foundation က သုံးသပ်ထားသည်။

https://jamestown.org/arakan-army-becomes-most-effective-insurgent-force-in-myanmar/

ဘကြီးဘုန်းကြီး

17/07/2026

brothers

#အာရက္ခ

စစ်တွေအောင်တိုင်ရွာသားတစ်ဦးကို မြန်မာစစ်တပ် ဖမ်းဆီးသွားပြီးနောက် အဆက်အသွယ်မရဘဲ ပျောက်ဆုံးနေနိရဉ္စရာ၊ ဇူလိုင် ၁၇/၂၀၂၆ အာဏ...
17/07/2026

စစ်တွေအောင်တိုင်ရွာသားတစ်ဦးကို မြန်မာစစ်တပ် ဖမ်းဆီးသွားပြီးနောက် အဆက်အသွယ်မရဘဲ ပျောက်ဆုံးနေ

နိရဉ္စရာ၊ ဇူလိုင် ၁၇/၂၀၂၆

အာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်တပ် ထိန်းချုပ်ထားသည့် စစ်တွေမြို့နယ် အောင်တိုင်ကျေးရွာမှ ရွာသားတစ်ဦးအား စစ်တပ်မှ ဖမ်းဆီးသွားပြီးနောက် မိသားစုနှင့် အဆက်အသွယ်မရဘဲ ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

ပျောက်ဆုံးနေသူ ဦးထွန်းဦးစိန် (၄၈) နှစ်ဖြစ်ကြောင်း မိသားစုဝင် တစ်ဦးက နိရဉ္စရာသို့ ပြောကြားသည်။

ဦးထွန်းဦးစိန်အား ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လ ၉ ရက်နေ့တွင် အောင်တိုင်ကျေးရွာတောင်ပိုင်းရှိ နေအိမ်တွင် အိပ်နေရာမှ မြန်မာစစ်တပ်က ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သည်။

“ ဖမ်းတဲ့အချိန်က ည သန်ခေါင်ယံ အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ ည ၁ နာရီနဲ့ ၂၃ မိနစ်မှာ အိမ်ထဲမှာ အိပ်နေရာ ကနေ စစ်တပ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဘာကြောင့်ဖမ်းတယ်။ ဘယ်ကို ခေါ်သွားတယ်ဆိုတာ မပြောဘဲနဲ့ တစ်ခါတည်း လက်ထိပ်ခတ်ပြီး ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပါတယ်”ဟု အဖမ်းခံရသည့် ဦးထွန်းဦးစိန် သမက်ဖြစ်သူက နိရဉ္စရာကို ပြောသည်။

ဦးထွန်းဦးစိန် ဖမ်းဆီးပြီးနောက် ရင်းနှီးမှုရှိသူ စစ်တွေ ဒစကရုံးမှ ဗိုလ်မှူး တစ်ယောက်ကို ဖုန်းဖြင့် လိုက်ဆက်သွယ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်စဉ်ကိုပြောပြခဲ့ရာ ၎င်းဗိုလ်မှူးက အဆင်ပြေအောင် လုပ်ပေးမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ မီဒီယာများအား အဆိုပါ ကိစ္စအားမပြောရန်နှင့် ပြောဆိုပါက ဖမ်းဆီးထားသူ ဦးထွန်းဦးစိန်မှာ အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

“ ကျွန်တော်တို့ကို အဲဒီဗိုလ်မှူးပြောတာက သူကူညီပေးမယ်။ အပြစ်လုပ်တာ ရှိသလားလို့ ကျွန်တော်ကို မေးပါတယ်။ အပြစ်လုပ်ထားတာ ဘာမှ မရှိဘူးလို့ ကျွန်တော်က ပြောပါတယ်။ ပီးရင် အဲဒီဗိုလ်မှူးက မီဒီယာတွေကိုတော့ မပြောနဲ့လို့ တားပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ကျွန်တော် ယောက္ခမကို ဖမ်းတဲ့အချိန်က မီဒီယာတွေကို မပြောဖြစ်ခဲ့ဘူး” ဟု ပြောဆိုသည်။

အဆိုပါဗိုလ်မှူးနှင့် အဆက်အသွယ်ပြတ်သွားပြီးနောက် တစ်လကျော်လောက်အကြာတွင် အဆက်အသွယ်ပြန်ရရာ ဦးထွန်းစိန်ဦးမှာ စစ်ကြောရေးသို့ အပို့ခံထားရကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ အဲဒီ ဗိုလ်မှူး ပြောတာက မင်းယောက္ခမ စစ်ကြောရေးကို အပို့ခံရရတယ်။ ကျွန်တော်က ဘာအပြစ် ရှိလို့ ပါလဲလို့ ပြန်မေးတော့ သူက သေချာတာတစ်ခုကတော့ မင်းယောက္ခမက AA နဲ့ ဆက်နွယ် နေတယ် ဆိုပြီးပြောပါတယ်။ အဖမ်းခံရတာက ၂ နှစ်ကျော်ပါပြီ။ အခုတော့ ၇ လကျော် သွားပြီ။ အဆက်အသွယ်လည်း မရဘဲ ပျောက်ဆုံးနေတော့ မီဒီယာတွေကို ဖွင့်ပြောရတာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် သေသွားပြီလား၊ အသက်ရှင်၍ ရှိနေသေးသလား ဆိုသည်ကို မသိရှိရ၍ မိသားစုများ အနေဖြင့် အထူးစိုးရိမ်နေသည်ဟု ၎င်းက ပြောဆိုသည်။

ကျွန်တော်ယောက္ခမမှာ ရောဂါအခံလည်းရှိပါတယ်။ ဒီအတွက် ပိုပြီးကေစိတ်ပူမိပါတယ်။ မိသားစုတွေလည်း ဖမ်းသွားခဲ့တဲ့နေ့တည်းကစပြီး ပူပင်သောကရောက်နေကြပါတယ်။ ‌ဘယ်နေရာမှာ ဘယ်လို အခက်အခဲနဲ့ ရှိရှိ အသက်ရှင်လျက်ရှိနေသေးတယ်ဆိုရင် တစ်ခေါက်လောက် ဆက်သွယ်ပေးကြဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်”ဟု ၎င်းက ဆက်လက် ပြောဆိုသည်။

စစ်တွေမြို့နယ်တွင် အောင်တိုင်အပါအဝင် ကျေးရွာများမှ ဖမ်းဆီးခံရသူ အများအပြားရှိပြီး တချို့မှာ မိသားစုနှင့် အဆက်အသွယ်မရဘဲ ပျောက်ဆုံးနေကြောင်း သိရှိရသည်။

သတင်း ဓါတ်ပုံ Narinjara

ရေဘေးသင့်ပြည်သူများအတွက် ULA/AA က စားနပ်ရိက္ခာများ ဆက်လက်ထောက်ပံ့ပေးနေ (ဓာတ်ပုံသတင်း)Up To Time/ ဇူလိုင် ၁၆၊၂၀၂၆ အာရက္ခပ...
16/07/2026

ရေဘေးသင့်ပြည်သူများအတွက် ULA/AA က စားနပ်ရိက္ခာများ ဆက်လက်ထောက်ပံ့ပေးနေ

(ဓာတ်ပုံသတင်း)
Up To Time/ ဇူလိုင် ၁၆၊၂၀၂၆

အာရက္ခပြည်က မြို့နယ် ၈ ခုထက်မနည်းတွင် ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင်လ ပထမပတ်အတွင်းက မိုးသည်းထန်စွာ အဆက်မပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ရေဘေးအတွက် ကူညီကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်၊ အာရက္ခတပ်တော်(ULA/AA)က ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သိရသည်။

ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ်(ULA)၏ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးရုံး(HDCO)သို့ လူမှုကူညီရေးအဖွဲ့များမှတဆင့် လှူဒါန်းထားသည့် ဆန်အိတ်များအပါအဝင် အခြားကူညီထောက်ပံ့ရေး ပစ္စည်းများကိုလည်း မြေပြင်ရှိ ရေဘေးသင့်ပြည်သူများ လက်ထဲသို့ရောက်ရှိနိုင်ရန် ULA/AAမှ တာဝန်ရှိသူများက သွားရောက်ထောက်ပံ့ပေးနေကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် ရေကြီးရေလျှံဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် ဒေသများတွင် ရေများ ပြန်လည်ကျဆင်းသွားပြီဖြစ်သော်လည်း ရေဘေးရှောင်နေကြသည့် ဒေသခံပြည်သူများနှင့် နေအိမ်များ ပြိုပျက်စီးသွားသည့် ဒေသခံပြည်သူများအား စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ပေးမှုများကို ULA/AAက ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပေးလျက်ရှိသည်။

ဓာတ်ပုံ-Up To Time

ရမ်းဗြဲ-တောင်ကုတ်လမ်းပေါ်က မင်းကြောင်းချောင်းတံတားကို စစ်အုပ်စုက ဂျိုင်ရိုကော်ပတာနှစ်စီးနဲ့ ဗုံးကြဲမောင်စာဂ၊ နိရဉ္စရာ၊ ဇ...
15/07/2026

ရမ်းဗြဲ-တောင်ကုတ်လမ်းပေါ်က မင်းကြောင်းချောင်းတံတားကို စစ်အုပ်စုက ဂျိုင်ရိုကော်ပတာနှစ်စီးနဲ့ ဗုံးကြဲ

မောင်စာဂ၊ နိရဉ္စရာ၊ ဇူလိုင် ၁၅/၂ဝ၂၆

ရခိုင်ပြည်၊ ရမ်းဗြဲ-မအီ-တောင်ကုတ်အဝေးပြေးလမ်းမပေါ်က မင်းကြောင်းချောင်းတံတားကို အကြမ်းဖက်စစ်အုပ်စုက ဂျိုင်ရိုကော်ပတာနှစ်စီးနဲ့ ဗုံးကြဲခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ကျောက်ဖြူမြို့နယ်၊ သံဇစ်မြစ်အတွင်း ကျောက်ချရပ်နားထားတဲ့ အကြမ်းဖက်စစ်နေဗီပေါ်ကနေ ဂျိုင်ရိုကော်ပတာနှစ်စီးက အဲဒီတံတားကို မနေ့က ဇူလိုင်လ ၁၄ ရက်၊ ညနေ (၃)နာရီကျော်မှာ ဗုံးလေးလုံး ကြဲချခဲ့တာပါ။

ဗုံးသီးတွေဟာ တံတားပေါ်က ပြုပြင်ဆဲ လုပ်လက်စ ကြမ်းခင်းနေရာနဲ့ ဘေးတစ် ဖက်တစ်ချက်စီသို့ ကျရောက် ပေါက်ကွဲခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

အကြမ်းဖက်စစ်တပ်ဟာ ကျောက်ဖြူမြို့နယ်အတွင်းဖြစ်ပွားနေတဲ့တိုက်ပွဲတွေအတွင်း အထိနာနေတဲ့အတွက် အခုလို ဒေသခံတွေဆက်သွယ်သွားလာနေတဲ့လမ်း၊ တံတားတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာလို့ ဒေသခံတွေက သုံးသပ်နေကြပါတယ်။

ကျောက်ဖြူမြို့နယ်၊ တောင်မော်ဦးရေတပ်အနားက အ၀တောင်ကျေးရွာအနားမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းကဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့တိုက်ပွဲမှာ အာဏာသိမ်းမြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့စစ်ကြောင်းဟာ အကျအဆုံး အများအပြားနဲ့ သေဆုံးစစ်သားတွေကို ချန်ထားခဲ့ရပြီးနောက် တပ်ပြန်ဆုတ်သွားခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ - APM

သတင်း ဓါတ်ပုံ Narinjara

15/07/2026

#နှလုံးရောဂါရှိသူများမကြည့်ရ



15/07/2026

I got over 3,000 reactions on my posts last week! Thanks everyone for your support! 🎉

ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှု နေညိုချိန် ရောက်ပြီလား______________________________၂၀၂၆ ၊ ဇူလိုင် ၊ ၁၄■ စကားပလ္လင်ဒီဆောင်းပါ...
15/07/2026

ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှု နေညိုချိန် ရောက်ပြီလား
______________________________
၂၀၂၆ ၊ ဇူလိုင် ၊ ၁၄

■ စကားပလ္လင်

ဒီဆောင်းပါးက၊ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှု မထင်မှတ်ဘဲ ဘာ့ကြောင့် အောက်ဆိုက်ထိုးဆင်းသွားရသလဲ ဆိုတဲ့ အကြောင်းကို ရေးမှာပါ။ ဆောင်းပါးပါ ဆွေးနွေးယူဆချက်တွေဟာ - စဉ်းစားဖွယ်ရာ / ဆင်ခြင်ဖွယ်ရာ / သင်ခန်းစာယူဖွယ်ရာအဖြစ် ဦးတည်ဇောင်းပေးရေးသားထားပါတယ်။ ဒီအကြောင်းအရာမျိုးကို၊ ကျနော့်အနေနဲ့ ထပ်မံရေးသားဖို့ လက်တွန့်ပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ ငယ်ရွယ်ပျိုမြစ်သော ဗမာလူငယ်များရဲ့ ဘဝ၊ အသက်နဲ့ ရည်မှန်းချက်၊ မျှော်လင့်ချက်များကို - စနိုးစနောင့်ဖြစ်စေမှာ စိုးရိမ်လို့ပါပဲ။ သို့သော်လည်း - “မပြော မပြီး၊ မတီး မမြည်” ဆိုသလို၊ ရေးခဲ့ဖို့ - မှတ်တမ်းပြုထားကြဖို့ တာဝန်ရှိပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် ဒီဆွေးနွေးချက်ဆောင်းပါးကို ကျနော် ရေးသားခြင်းဖြစ်ကြောင်း စကားပလ္လင်ခံလိုပါတယ်။
ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှု ကျဆုံးခန်းဟာ - မထင်မှတ်ဘဲ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် ရောက်လာနေပြီလို့ ပြောရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ - အရှိပကတိဖြစ်ပါတယ်။ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုလို့ ပြောတာဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မတိုင်ခင်ကတည်းက လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ထဲ - ထဲထဲဝင်ဝင် လျှောက်လှမ်းနေတဲ့ ဗမာမဟုတ်သောလူမျိုးစု [Non-Burmese] တွေနဲ့ ဒီဆောင်းပါး ဆွေးနွေးချက်တွေက အကြုံးမဝင်ဘူးလို့ ကြိုတင် စကားခံထားပါရစေ ခင်ဗျာ။

■ နိဒါန်း

၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကနေ စလိုက်တဲ့ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်လှုပ်ရှားမှုဟာ တော်လှန်ရေးအသွင်ဆောင်ခဲ့ပါလျက်နဲ့၊ ဘာ့ကြောင့် ပုန်ကန်မှု အဆင့်မှာပဲ နိမ့်လျောဆင်းသွားရပါသလဲ။ ဒါ့အပြင် လွတ်လပ်ပြီးခေတ်နောက်ပိုင်းမှာ ပေါ်လာဖို့ ခဲယဉ်းတဲ့ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေး အထွဋ်အထိပ် အရောက်ဆုံးကာလကို ကြုံပါလျက်နဲ့ အဘယ့်ကြောင့် တော်လှန်ရေးသားပျက်သားလျောအဆင့်မျိုးကို ထိုးဆိုက်ဆင်းသွားရပါသလဲ။ ထို့အတူ၊ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးဟာ (၅) နှစ်တာကာလကို ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီးချိန်မှာ၊ ဘာ့ကြောင့် အောက်ဆိုက်ထိုးဆင်းသွားရပါသလဲ။ ဒါက မျှော်လင့်ချက်ရှိပါသေးသလား - ဘယ်သို့ဘယ်ပုံ စခန်းသွားဖို့ ရှိပါမလဲ။
အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် အပိုင်း (၄) ပိုင်းနဲ့ တင်ပြချင်ပါတယ်။

■ ၁။ ပြင်ပဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အကန့်အသတ် [Structural Constraints]

• ပထဝီနိုင်ငံရေး အကျဉ်းကျမှု
• တရုတ်၏ ဩဇာ
• လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် အကန့်အသတ်

၂။ စုဖွဲ့မှုဆိုင်ရာ အားနည်းချက် [Organizational Weakness]
• အုပ်စုစွဲစိတ်၊ ဂိုဏ်းဂဏဝါဒ
• စစ်ရေးဦးဆောင်မှု ထွေပြားလွန်းခြင်း
• နိုင်ငံရေးမဲ့ မဟာမိတ်စုဖွဲ့မှု
• ပေါ်ပြူလစ်နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ
• ပရောဂျက်အခြေပြုတော်လှန်ရေး

■ ၃။ မဟာဗျူဟာ အတွက်အချက် [Strategic Errors]

• ရန်သူကို အထင်သေး၊ မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီး
• မျှော်လင့်ချက်အတု [False Hope]
• အချိန် ဖိစီးမှု [Time miscalculation]
• ကမန်းကတန်း တော်လှန်ရေး [Quick victory assumption]

■ ၄။ အိုင်ဒီယော်လိုဂျီ ကမောက်ကမဖြစ်မှု [Ideological Crisis]

• စစ်တပ်မုန်းစိတ် / ဒေါ်စုချစ်စိတ်
• ဖက်ဒရယ်လစ်စစ်စစ် မရှိ
• ဒီမိုကရက်တစ်စစ်စစ် မရှိ
• ဗမာအမျိုးသားရေးဝါဒ မထူထောင်နိုင်
• လူထုနောက်မြီးဆွဲဝါဒ (ပေါ်ပြူလစ်ဇင်)
• ဘုံအမှတ်သရုပ်ထူထောင်နိုင်မှု အားနည်းချက်

■ ကြောင်းကျိုးကွင်းဆက်

ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှု ကျဆုံးခန်း ရောက်ခြင်းကို ကြောင်းကျိုးကွင်းဆက်အရ ချိတ်ဆက်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။

• ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုမှာ အခြေအနေအရ ဖြစ်တည်နေတဲ့ ပေးထားချက် တချို့ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေက ပြင်ပက လာတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ - ပထဝီနိုင်ငံရေးတို့၊ တရုတ်တို့၊ လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက်ကိစ္စ တို့ဆိုတာဟာ - ပြင်ပသက်ရောက်မှုတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒါတွေက အရင်းခံ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ ထိပ်ဆုံးက ပါပါတယ်။

• ဒါ့အပြင် ကိုယ့်ကိုယ်တိုင်နဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ စုဖွဲ့မှုဆိုင်ရာ အားနည်းချက်တွေ အမြောက်အမြားရှိနေတာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါတွေဟာ ဗမာတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးဓလေ့နဲ့လည်း ဆိုင်သလို၊ ဗမာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းက စရိုက်သကန်တွေကို မကျော်လွန်နိုင်တာတွေကြောင့်လည်းဖြစ်ပါတယ်။

• နောက်ထပ်တစ်ချက်ကတော့ - မဟာဗျူဟာ တေ့လွဲ,လွဲမှုတွေပါ။ ဒါကို ကျနော်ကတော့ Strategic Error လို့ သမုတ်ထားပါတယ်။ မဟာဗျူဟာ အတွက်အချက်လွဲမှားမှုတွေဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

• နောက်ထပ် တွေ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းခံကတော့ - အိုင်ဒီယော်လိုဂျီ ဒွိဟစိတ်သဘောတွေဖြစ်ပါတယ်။ အယူဝါဒရေးရာနဲ့ပတ်သက်ရင် ဗမာတို့ဟာ - ဗမာအမျိုးသားရေးဝါဒကိုလည်း မဆုပ်ကိုင်နိုင်၊ ဖက်ဒရယ်လစ်စစ်စစ်လည်း မဟုတ်၊ ဒီမိုကရက်တစ်စစ်စစ်လည်း မဖြစ်ဘဲ - အယူဝါဒရေးရာမှာ ချီတုံချတုံဖြစ်ခဲ့မှုရဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒါတွေ အားလုံးကသည်ပင်လျှင်၊ ညီညွတ်မှုကို ပျက်စီးရာ ပျက်စီးကြောင်း ဖြစ်စေပြီး၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်က စတင်လိုက်တဲ့ ပြည်သူ့တော်လှန်ရေးလှိုင်းလုံးကြီးကို အရှိန်သေစေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဲသည့် အကျိုးဆက်ဟာ - ဗမာတို့ရဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုကို စစ်ရေးအရ ထိရောက်မှု အားနည်းစေခဲ့တယ်။ စစ်ရေးအရှုံးနဲ့ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် တွေ့လာစေခဲ့တယ်။ ပြည်သူ့ထောက်ခံအားလည်း ယိုယွင်းကျဆင်းသွားပြီး၊ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးဟာ - ဆုပ်စူး စားရူးအဖြစ်၊ ရှေ့မတိုးသာ နောက်မဆုတ်သာအဖြစ်၊ ဘေးကျပ်နံကျပ်အဖြစ်ကို ရောက်ရှိခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။

■ ၁။ ပြင်ပဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အကန့်အသတ် [Structural Constraints]

• ပထဝီနိုင်ငံရေး အကျဉ်းကျမှု
• တရုတ်၏ ဩဇာ
• လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် အကန့်အသတ်

မြန်မာနိုင်ငံဟာ ပထဝီနိုင်ငံရေး ပေးထားချက်ထဲမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဗမာပြည်မရဲ့ ဖြစ်တည်မှုအရ ပထဝီနိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းကို ကျော်လွန်နိုင်ဖို့ ခဲယဉ်းတာတွေ့ရပါတယ်။ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှု ကျဆုံးခန်းရောက်တဲ့ အဓိက အရင်းခံ အကြောင်းတရားထဲမှာ - ပထဝီနိုင်ငံရေးအကျဉ်းကျမှုကို ကျော်လွန်ဖြတ်သန်းနိုင်မှု မရှိနိုင်ခဲ့တာကို အဓိက အရင်းခံအကြောင်းအနေနဲ့ တွေ့ရပါတယ်။ အဲသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး ပေးထားချက်များကပင်လျှင်၊ တရုတ်ဆီက လာတဲ့ ပြင်ပ ပယောဂဒဏ်ကို ဗမာလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ ခြယ်လှယ်ခံရတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ပထဝီနိုင်ငံရေးနဲ့ တရုတ်ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုတွေဟာ - လူက ပြုပြင်ရင် ရနိုင်ခြေရှိပေမယ့်၊ ဗမာတို့ရဲ့ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို ဦးဆောင်တဲ့ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒနဲ့ ပြည်ပဆက်ဆံရေး မဟာဗျူဟာတွေက - အမေကျော် ဒွေးတော်လွမ်းတဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွေဖြစ်ခဲ့တာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် တရုတ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ နိုင်ငံခြားရေးသဘောထားမှာ အနုတ်လက္ခဏာဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဗမာ့တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုမှာ - တရုတ်မုန်းတီးရေးလေသံ ပါနေပါတယ်။ ဒါကလည်း အကြောင်းရင်းတစ်ခုပါ။ အနောက်မျှော်ဝါဒကို အလွန်အကျွံ ကျင့်သုံးပြီး၊ ဒေါ်လာလှိုင်းမူးဝေခဲ့တာကလည်း - တရုတ် ပယောဂကို၊ မကျော်လွှားနိုင်ရခြင်း အဓိက အချက်ပါ။ နောက်ဆုံးအချက်ကတော့ - လက်နက်ခဲယမ်းမီးကျောက် အကန့်အသတ်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုဟာ - ပြည်သူ့ထောက်ခံမှုကိုလည်း တင်းပြည့်ကျပ်ပြည့်ရခဲ့ပါလျက်နဲ့၊ တော်လှန်ရေးအသွင်ကိုလည်း ဆောင်နိုင်ပါလျက်နဲ့ - သာမန် လက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်ခြားနားရေးအဆင့်အတန်းလောက်အထိ ထိုးဆင်းသွားတာဟာ - ဒီအချက် (၃) ချက်က အခြေခံ အကြောင်းရင်းခံအဖြစ် အဓိက သက်သေခံနေပါတယ်။

■ ၂။ စုဖွဲ့မှုဆိုင်ရာ အားနည်းချက် [Organizational Weakness]

• အုပ်စုစွဲစိတ်၊ ဂိုဏ်းဂဏဝါဒ
• စစ်ရေးဦးဆောင်မှု ထွေပြားလွန်းခြင်း
• နိုင်ငံရေးမဲ့ မဟာမိတ်စုဖွဲ့မှု
• ပေါ်ပြူလစ်နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ
• ပရောဂျက်အခြေပြုတော်လှန်ရေး

ဗမာ့နိုင်ငံရေးဓလေ့မှာ၊ ဂိုဏ်းဂဏဝါဒ ရှိပါတယ်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအစွဲလည်း ရှိပါတယ်။ ဗမာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းသည်ပင်လျှင်၊ အကွဲအပြဲသမိုင်းဖြစ်သည်…လို့ သတ်မှတ်နိုင်လောက်တဲ့အထိ၊ အကွဲအပြဲဇာတ်လမ်း များပြားတာလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုမှာ၊ အုပ်စုတွေ များတာ၊ အဖွဲ့တွေ များတာ၊ စစ်ရေးထီးရိပ်တစ်ခုတည်းအောက် - နိုင်ငံရေးထီးရိပ်တစ်ခုတည်းအောက်မှာ မစုစည်းနိုင်တာတွေက - ကျဆုံးခန်းရောက်စေတဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းခံထဲမှာ ပါဝင်နေပါတယ်။ “တွဲတိုင်းမှာ စက်ခေါင်းပါတယ်” ဆိုတဲ့ အယူအဆက စလိုက်တဲ့ - စစ်ဗိုလ်စစ်မင်း များပြားမှုဟာ “သူတစ်လူ ငါတစ်မင်း” ဖြစ်လောက်တဲ့အဆင့်အထိ - အကွဲကွဲအပြားပြားဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို - “ဝိုင်းလုပ်ဝိုင်းစား” ပုံစံမျိုးနဲ့ ချဉ်းကပ်လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ အားနည်းချက်ပါ။ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ဟာ ဝိုင်းလုပ်ဝိုင်းစားစနစ်နဲ့ စခန်းသွားရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အမိန့်ပေးကွပ်ကဲမှုဟာ ဝိုင်းကြီးပတ်ပတ် ဒူဝေဝေ ကစားရသလို တည်ဆောက်ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ (၅) နှစ်တာကာလ (၂၀၂၁ - ၂၀၂၅) အတွင်းမှာ ဗမာတို့ဟာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို ပြုပေမယ့်၊ စစ်ရေးအရ ဗဟိုအမိန့်ပေးကွပ်ကဲမှုစနစ်ကို ပီပီပြင်ပြင် မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။ တစ်ဖက်မှာလည်း နိုင်ငံရေးဓလေ့ရဲ့ ရေခံမြေခံ အကျိုးပေးထက်သန်မှု၊ စစ်ရေးအရ သူတစ်လူ ငါတစ်မင်းဖြစ်မှု၊ အုပ်စုစွဲ၊ ဂိုဏ်းစွဲ၊ ပုဂ္ဂိုလ်စွဲ၊ ဒေသစွဲကြီးထွားမှုတွေက - ဗမာ့လက်နက်ကိုင်ကျဆုံးမှုကို အကျိုးပေးထက်ထက်သန်သန်နဲ့ ကျေးဇူးပြုနေတာတွေ့ရပါတယ်။

နောက်ထပ် တစ်ချက်ကတော့ - တိုင်းရင်းသားမဟာမိတ်စုဖွဲ့မှုမှာ စိန်ခေါ်ချက်ရှိနေတာပါ။ အဲသည့်မှာ အဓိက အားနည်းချက်က - နိုင်ငံရေးအရ စည်းနှောင်မှု မရှိတဲ့ စစ်ရေး ပူးပေါင်းမှုသက်သက်မျှသာဖြစ်ခဲ့တဲ့ မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးမျိုးဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ဗမာနဲ့ ဗမာမဟုတ်သော လူမျိုးစုတွေအကြားမှာ ယုံကြည်မှုပြဿနာရှိပါတယ်။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မသင်္ကာဖြစ်မှု၊ တစ်ဖွဲ့နဲ့ တစ်ဖွဲ့ သံသယဖြစ်မှု၊ လူမျိုးတစ်မျိုးနဲ့တစ်မျိုး လူမျိုးရေး မသိုးမသန့်စိတ် ဖြစ်မှုတွေက - တိုင်းရင်းသားမဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးကို ခိုင်မာကျစ်လစ်မှု မဖြစ်အောင် အပံ့အပိုးဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နိုင်ငံရေးအမြော်အမြင် ပါးလျစွာနဲ့ - စစ်ရေးပူးပေါင်းမှုသပ်သပ်သာ လုပ်ပြီး၊ ခိုင်မာတဲ့နိုင်ငံရေးပဋိပညာဉ် သဘောတူညီမှု မတည်ဆောက်နိုင်တာကလည်း - ခေါင်းဆောင်ပိုင်းရဲ့ အားနည်းချက်ဖြစ်ပါတယ်။ အဲသည့်အားနည်းချက်ဟာ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တွေဆီက လာတာထက် - ဗမာလက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုကို ခေါင်းဆောင်တဲ့ ဗမာပေါ်ပြူလစ်နိုင်ငံရေးသမားတွေဆီက လာတာတွေ့ရပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားတွေဟာ - ဗမာပေါ်ပြူလစ်နိုင်ငံရေးသမားတွေကို စစ်ရေးလမ်းစဉ်အား အမှန်တကယ် ယုံကြည်သူတွေ မဟုတ်ဘူးလို့ တွက်ချက်ထားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် စစ်ပညာကိုယ်တိုင် မသင်ဘဲ၊ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို ထိပ်ပိုင်းက အမိန့်ပေးတာဟာ သဘာဝမကျဘူးလို့ ယူဆထားလေ့ရှိတာတွေ့ရပါတယ်။ ဗမာပေါ်ပြူလစ်နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ - အခြေအနေအရ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ထဲ ရောက်လာသူတွေဖြစ်တာ ထင်ရှားပါတယ်။ လူပိန်းကြိုက် ပေါ်ပြူလစ်အထာနဲ့ လူထုကို တို့မီးရှို့မီး လုပ်ပြီး - စစ်ရေးလမ်းစဉ်ထဲ ရောကောသောကော ပါလာသူတွေလို့ နားလည်ထားလေ့ရှိပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးကို စစ်ရေးအပေးအယူ ဆန်ဆန်သဘော လုပ်ပြီး၊ နိုင်ငံလုံးချီ ပဋိညာဉ်သဘောတူညီချက်ရအောင် ယုံကြည်မှု မတည်ဆောက်နိုင်တာတွေ့ရပါတယ်။ အဲသည့်ထက် ပိုဆိုးတာကတော့ - ဗမာလက်နက်ကိုင်ပုန်ကန်မှုကို ထိပ်ဆုံးက ဦးဆောင်နေတဲ့ ဗမာပေါ်ပြူလစ်နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ - အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း (CSOs) တွေနဲ့ NGO တွေကနေ လာတဲ့ CSO – NGO သမားတွေဖြစ်နေတာပါပဲ။ ဒါ့ကြောင့် ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးမှာ - မဟာဗျူဟာ အရွေ့တွေ မတွေ့ရဘဲ - project based revolution ဖြစ်လာတာတွေ့ရပါတယ်။ proposal based movement တွေဖြစ်လာတာတွေ့ရပါတယ်။ ကမ်ပိန်းလို့ ခေါ်တဲ့ လူထုလှုံ့ဆော်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွေဟာ ရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရေးသက်သက် လှုံ့ဆော်မှုတွေဖြစ်လာပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း နှုန်းစံ၊ ယုံကြည်ချက် မပါတဲ့ အမုန်းတရား ဖြန့်ဝေရေး ကမ်ပိန်းသက်သက်ဖြစ်လာပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ဟာ - စရိတ်ထောင်းတဲ့ လမ်းစဉ်ဖြစ်လို့၊ ငွေကြေးလိုအပ်ချက်အရ - လူအများအပေါ် လွှမ်းမိုးတဲ့ ဆယ်လီတွေ၊ လော်ဘီတွေကို - ပြည်သူ့ထံ ပိုက်ဆံချူနိုင်အောင် အားကိုးအားထားပြုရပါတယ်။ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူနဲ့ နိုင်ငံရေးသမားဟာ မသဲမကွဲဖြစ်လာပါတယ်။ CSO – NGO သမားဟာ လက်နက်ကိုင်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာ၊ တော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာပါတယ်။ နိုင်ငံရေးသမားဟာ အခြေအနေအရ လော်ဘီနဲ့ ဆယ်လီတွေရဲ့ နောက်လိုက်ဖြစ်လာပါတယ်။ ဒါဟာ ဘုရားကားအောက် - မျောက်ကား အထက်ဖြစ်လာတဲ့ အခြေအနေပါ။ CSO – NGO သမားတွေဟာ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို ဦးဆောင်တဲ့အခါ - စစ်ပွဲမဟာဗျူဟာတွေသည်ပင်လျှင်၊ project driven strategy တွေဖြစ်လာပါတယ်၊ proposal driven strategy တွေဖြစ်လာပါတယ်။ စစ်ရေးမစ်ရှင်တွေသည်၊ ရန်ပုံငွေရရာ ရကြောင်းအတွက် အဓိက ထားသလိုဖြစ်လာခဲ့တယ်။ စစ်ဟာ ဒိုနာတွေ၊ အလှူရှင်တွေရဲ့ စိတ်အာသာပြေမှု အလို့ငှာ တိုက်ကွက်ဖော်ရသလိုဖြစ်လာတယ်။ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲတွေဟာ စိတ်ရောဂါရနေတဲ့လူအုပ်ကြီးကို စိတ်အာသာဖြေပေးဖို့ - စစ်ရေးကစားပွဲလိုဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ဒီအကြောင်းရင်းတွေသည်၊ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုကို ဇောက်ထိုးဆင်းစေတဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းတွေထဲက အဓိက အချက်တွေအဖြစ် တွေ့မြင်ရပါတယ်။

■ ၃။ မဟာဗျူဟာ တေ့လွဲဖြစ်မှု [Strategic Errors]

• ရန်သူကို အထင်သေး၊ မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီး
• မျှော်လင့်ချက်အတု [False Hope]
• အချိန် ဖိစီးမှု [Time miscalculation]
• ကမန်းကတန်း တော်လှန်ရေး [Quick victory assumption]

တရုတ်က စစ်သေနင်္ဂဗျူဟာရှင် ဆွန်ဇူးရဲ့ စစ်ရေးကျမ်းထဲမှာ “ရန်သူ့အကြောင်းကို သိ၊ ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်သိ၊ ဒါဆို တိုက်ပွဲတစ်ရာ၊ အောင်ပွဲတစ်ရာ” လို့ ရေးခဲ့ဖူးတယ်။ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအင်အားစုရဲ့ အထာကို ကြည့်ရင်၊ ရန်သူကို အထင်သေးလွန်း - မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးလွန်းတာ ထင်ထင်ရှားရှားတွေ့ရတယ်။ စစ်ရေးမှာ - ရန်သူကိုတောင် လေးစားရမယ်…ဆိုတဲ့ အယူအဆရှိပါတယ်။ ရန်သူကို မထီမဲ့မြင်ပြုလို့၊ လျော့တွက်ပြီး ရှုံးရတဲ့ စစ်တွေ ဒုနဲ့ဒေးပါ။ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုမှာလည်း ရန်သူကို အထင်သေးလွန်းတာ၊ ရန်သူကို လျော့တွက်လွန်းတာတွေ့ရပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ပြည်သူလူထုကို ဆွဲဆောင်စည်းရုံးတဲ့အခါ မျှော်လင့်ချက်အတူတွေ ပေးခဲ့ပါတယ်။ ဘယ်လို လုပ်ပစ်လိုက်မယ်၊ ညာသို့ လုပ်ပစ်လိုက်မယ်ဆိုတဲ့ ခြိမ်းခြောက်ကြွေးကြော်သံတွေဟာ အသံကြောင့် ဖားသေသလိုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် “Slogan ကို Program” ထင်ခဲ့တဲ့ အခြေအနေပါ။ ကြွေးကြော်သံကို မဟာဗျူဟာလမ်းစဉ်လို ထင်မှတ်ပြီး၊ အများသဘော အမှားပေါစေခဲ့မှုပါ။ ဘယ်နေ့ နိုင်မှာ၊ ဘယ်တော့နိုင်မှာဆိုတဲ့ ယုတ္တိမတန်တဲ့ ပြောဟောချက်တွေနဲ့ ပြည်သူကို မက်လုံး ပေးခြင်းပါ။ (၆) လနေရင် နိုင်ပြီ၊ ဒီနှစ်ကုန်ရင် နိုင်ပြီ ဆိုတဲ့ - မျှော်လင့်ချက်အတုတွေနဲ့ သွေးဆောင်ဖြားယောင်းခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးကို အချိန်တိုတိုနဲ့ ပြီးမယ်လို့ ခပ်ပေါ့ပေါ့ စဉ်းစားပြီး စခဲ့တာ၊ စံပယ်တွေ အမြဲ ပွင့်မယ်လို့ ထင်ခဲ့တာ (တနည်း) ပြည်သူ့ထောက်ခံမှု ရေချိန်က တစ်သတ်မတ်တည်းရှိနေမယ်လို့ ယူဆတာ၊ ပြည်သူ အမောဖောက်နိုင်ချေရှိတာကို ထည့်မတွက်တာတွေဟာ မဟာအမှားတော်ပုံတွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ မျှော်လင့်ချက်အတုတွေနဲ့ ကြွေးကြော်သံတွေ၊ လူပိန်းကြိုက် လှုံ့ဆော်သံတွေဟာ လူထုလှုပ်ရှားမှုကို အုံးအုံးကြွပ်ကြွပ်ဖြစ်စေခဲ့ပေမယ့်၊ နောက်ဆုံးမှာ “အဆန်မရှိ၊ အသံသာရှိတဲ့ သင်္ကြန်အမြှောက်” လို အထင်ခံခဲ့ရပါတယ်။ ရော်ယောင်မှန်းဆပြီး မျှော်လင့်ချက်ထားတဲ့ လူထုကိုလည်း - စိတ်အတက်အကျ ကြမ်းအောင် လုပ်ခဲ့သလိုဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ကမန်းကတန်းတော်လှန်ရေးဟာ - စနစ်တကျ သန္ဓေတည်ပြီး၊ ကိုးလလွယ် ဆယ်လဖွားတဲ့ တော်လှန်ရေးနဲ့တော့ မတူပါဘူး။ ဒါ့ကြောင့် ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုဟာ ကမန်းကတန်းတော်လှန်ရေးဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ကသောင်းကနင်းဖြစ်မှုနဲ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါကို လော်ဘီတွေ၊ ဆယ်လီတွေနဲ့ လူပိန်းကြိုက် နိုင်ငံရေးသမားတွေက - ရေသာခို၊ အချောင်စား လုပ်ရင်း ၊ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးဟာ ရေစုန်မျောတဲ့ အဖြစ်ကို ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် ရောက်လာပါတော့တယ်။

■ ၄။ အိုင်ဒီယော်လိုဂျီ ကမောက်ကမဖြစ်မှု [Ideological Crisis]

• စစ်တပ်မုန်းစိတ် / ဒေါ်စုချစ်စိတ်
• ဖက်ဒရယ်လစ်စစ်စစ် မရှိ
• ဒီမိုကရက်တစ်စစ်စစ် မရှိ
• ဗမာအမျိုးသားရေးဝါဒ မထူထောင်နိုင်
• လူထုနောက်မြီးဆွဲဝါဒ (ပေါ်ပြူလစ်ဇင်)
• ဘုံအမှတ်သရုပ်ထူထောင်နိုင်မှု အားနည်းချက်

၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း - အိုင်ဒီယော်လိုဂျီ လေထုကို အကြမ်းဖျင်းလေ့လာကြည့်ရင် ဗမာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ - စစ်တပ်မုန်းတီးရေးဝါဒ၊ ဖက်ဒရယ်ဝါဒ၊ ဒီမိုကရေစီဝါဒ၊ အမျိုးသားရေးဝါဒ၊ လူအုပ်ဝါဒနဲ့ ပေါ်ပြူလစ်ဝါဒတွေကို တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ အဲသည့်ထဲမှာ ဗမာတို့မှာ ထင်ရှားခဲ့တဲ့ အယူဝါဒတွေကတော့ - ဖက်ဒရယ်ဝါဒနဲ့ ဒီမိုကရေစီဝါဒတွေ မဟုတ်ခဲ့ပါဘူး။ ဗမာအမျိုးသားရေးဝါဒလည်း မဟုတ်ခဲ့ပြန်ပါဘူး။ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီဟာ ကြွေးကြော်သံသက်သက်မျှသာဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ဗမာမဟုတ်တဲ့တိုင်းရင်းသားတွေကို မဲဆွယ်ဖို့ ကြွေးကြော်တဲ့ ဖားအော်သံ သက်သက်မျှသာဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ တကယ်တော့ ဗမာတို့ဟာ ဖက်ဒရယ်ကိုလည်း မယုံ၊ ဒီမိုကရေစီကိုလည်း နှစ်နှစ်ကာကာ မယုံကြောင်း၊ ပြီးစီးခဲ့တဲ့ (၅) နှစ်တာကာလက သက်သေပြနေပါတယ်။

ဗမာတို့မှာ ရှိတာ ဂိုဏ်းဂဏဝါဒရှိတယ်၊ အုပ်စုဝါဒရှိတယ်၊ စစ်တပ်မုန်းတီးရေးဝါဒ ရှိတယ်၊ လူအုပ်ဝါဒရှိတယ်၊ ပေါ်ပြူလစ်ဝါဒ (တနည်း) လူပိန်းကြိုက်ဝါဒ ရှိတယ်။ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုမှာ အိုင်ဒီယော်လိုဂျီ ခြေခြေမြစ်မြစ် မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့တာဟာ - ရေရှည်တော်လှန်ရေးအတွက် သက်လုံမကောင်းရခြင်း အဓိက အားနည်းချက်ဖြစ်ပါတယ်။ ဗမာတို့ဟာ စစ်တပ်မုန်းစိတ် လွန်ကဲ၊ ဒေါ်စုချစ်စိတ် လွန်ကဲပြီး၊ အုပ်စုစိတ် - ဂိုဏ်းဂဏစိတ်နဲ့ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ကမန်းကတန်း စတင်လိုက်ကြပါတယ်။

ဗမာခေါင်းဆောင်အုပ်စုတွေထဲမှာ ဖက်ဒရယ်ဝါဒီ စစ်စစ် မတွေ့ရပါ။ ဒီမိုကရက်တစ်ဝါဒီ စစ်စစ် မမြင်ရပါ။ စစ်တပ်မုန်းစိတ်ကတော့ ဗမာအုပ်စုမှာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒေါ်စုချစ်စိတ်နဲ့ အုပ်စုစွဲစိတ်က ဗမာတို့မှာ ထင်ရှားပါတယ်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီဝင်တွေနဲ့ ဒေါ်စု အချစ်တော်တွေဟာ ဗမာအများစုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် သူတို့ဟာ အုပ်စုစွဲစိတ် ကဲလွန်းစွာနဲ့ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို လိုက်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဗမာတို့ဟာ အမျိုးသားရေးဝါဒ ကိန်းအောင်းပါလျက်နဲ့၊ ဗမာအမျိုးသားရေးဝါဒကိုလည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထူထောင်နိုင်ခွင့် မရပါ။ ဗမာလူမျိုးကြီးဝါဒ ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ထဲက မဖောက်ထွက်နိုင်ဘဲ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်ခေါင်းဆောင်တွေ မျက်စိ ဆံပင်မွှေးမစူးအောင် နေနေကြရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နွေဦးမှာ လူထုလှိုင်းလုံးက သိပ်ကြီးလွန်းလို့ အများကြိုက်၊ လူပိန်းကြိုက် ပေါ်ပြူလစ်ဝါဒကလည်း ခေါင်းထောင်ထလာပါတယ်။ ဗမာလက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှု သားပျက်သားလျောဖြစ်လာတာဟာ - လူထုရှေ့ဆောင်မပြုနိုင်ဘဲ လူထုနောက်မြီးဆွဲဖြစ်လာတဲ့ အပြုအမူတွေကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ အမုန်းတရားနဲ့ မဲဆွယ်တာ၊ ရန် - ငါစည်း ပြတ်အောင် ဖြတ်တာ၊ ဖြူ - မည်းနိုင်ငံရေး လော့ဂျစ်ထဲ ပိတ်မိနေတာ၊ လူအုပ်ဝါဒအပေါ် ရေသာခိုလိုက်တာ -- တွေဟာ၊ ဗမာ့လက်နက်ကိုင်တော်လှန်မှုကို အကြီးအကျယ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးဖြစ်စေခဲ့တဲ့ အရင်းခံ အကြောင်းတရားတွေဖြစ်ကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါတယ် ခင်ဗျား…

မင်းသေ့
၁၄ ၊ ဇူလိုင်၊ ၂၀၂၆

ที่อยู่

Mae Sot

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

รับทราบข่าวสารและโปรโมชั่นของ The Voice of Realityผ่านทางอีเมล์ของคุณ เราจะเก็บข้อมูลของคุณเป็นความลับ คุณสามารถกดยกเลิกการติดตามได้ตลอดเวลา

ทางลัด

แชร์