27/03/2026
Macroeconomics ဆိုတာရိုးရှင်းပါတယ်
၂ မိနစ်အတွင်း စီးပွားရေးအခြေခံကို နားလည်အောင်လေ့လာကြစို့...
စီးပွားရေးဆိုတာ ကြီးမားတဲ့ သံသရာစက်ဝိုင်း (Loop) တစ်ခုလိုပါပဲ။
၁။ ကုမ္ပဏီတွေက ကုန်ပစ္စည်းတွေ ထုတ်လုပ်တယ်။
၂။ သူတို့က အလုပ်သမားတွေကို လုပ်ခလစာ ပေးတယ်။
၃။ အလုပ်သမားတွေက အဲဒီလစာတွေကို ပြန်သုံးစွဲတယ်။
၄။ အဲဒီလို သုံးစွဲမှုကနေ "ဝယ်လိုအား" (Demand) ဖြစ်လာတယ်။
၅။ ဝယ်လိုအားက ထုတ်လုပ်မှုကို ပိုမိုတွန်းအားပေးတယ်။
ဒီသံသရာဟာ အဖန်ဖန် လည်ပတ်နေတာပါ။
* ဒီသံသရာ မြန်လာတဲ့အခါ — စီးပွားရေးတိုးတက်မှု (Growth) ရှိလာတယ်။ အလုပ်အကိုင်တွေ ပေါများလာတယ်။ ဝင်ငွေတွေ တိုးလာပြီး လူနေမှုဘဝ သာယာလာတယ်။
* ဒီသံသရာ နှေးသွားတဲ့အခါ — စီးပွားရေးကျဆင်းမှု (Recession) ဖြစ်ပေါ်တယ်။ ကုမ္ပဏီတွေက အလုပ်သမားလျှော့ချတယ်။ သုံးစွဲမှု နည်းသွားတယ်။ ထုတ်လုပ်မှုတွေ လျော့ကျပြီး စီးပွါးရေးကျုံ့သွားတယ်။ဒါပါပဲ။ ဒါဟာ စီးပွားရေးပါ။ လည်ပတ်နေတာ ဒါမှမဟုတ် နှေးကွေးနေတဲ့ သံသရာစက်ဝိုင်းတစ်ခုပါပဲ။
အခု သင်သိသည်ဖြစ်စေ၊ မသိသည်ဖြစ်စေ သင့်ဘဝကို ထိန်းချုပ်နေတဲ့ အားစု ၄ ခု အကြောင်းကို ဆက်ကြည့်ရအောင်။
၁။ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု (Inflation)
ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဆိုတာ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ တက်လာပြီး သင့်လက်ထဲက ပိုက်ဆံရဲ့ ဝယ်ယူနိုင်စွမ်း အားနည်းသွားတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ ဒါဟာ တစ်ကြိမ်တည်းဖြစ်တာ မဟုတ်ဘဲ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း အမြဲတမ်း ဖြစ်နေတာပါ။
သင့်ပိုက်ဆံအိတ်ထဲက ၁၀ ဒေါ်လာတန်ဟာ မနေ့ကထက် ဒီနေ့ တန်ဖိုးပိုနည်းသွားပါပြီ။ မနက်ဖြန်ဆိုရင် ပိုလို့တောင် နည်းသွားဦးမှာပါ။
"ငွေကြေးဖောင်းပွမှုဟာ အသံတိတ်သူခိုးပါပဲ။"
သူက သင့်အိမ်ထဲကို အတင်းဝင်မခိုးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သင်အိပ်ပျော်နေတဲ့ မနက်ခင်းတိုင်းမှာ သင့်ရဲ့ စုဆောင်းငွေတန်ဖိုးကို တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းသွားအောင် လုပ်ဆောင်နေတာပါ။
၂။ အတိုးနှုန်း (Interest Rates)
အတိုးနှုန်းဆိုတာ "ငွေကြေးရဲ့ တန်ဖိုး" ပါပဲ။
* အတိုးနှုန်းတက်ရင်: ချေးငွေရယူခစရိတ် ကြီးမြင့်လာတယ်။ လူတွေ သုံးစွဲမှုနည်းလာတယ်။ လုပ်ငန်းရှင်တွေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လျှော့ချလာပြီး စီးပွားရေး နှေးကွေးသွားတယ်။
* အတိုးနှုန်းကျရင်: ချေးငွေရယူရတာ သက်သာလာတယ်။ လူတွေ ပိုသုံးစွဲလာတယ်။ လုပ်ငန်းတွေ ချဲ့ထွင်လာပြီး စီးပွားရေး ပြန်လည်အရှိန်ရလာတယ်။
ကမ္ဘာပေါ်က အိမ်ချေးငွေ၊ ကားချေးငွေနဲ့ စီးပွားရေးဆုံးဖြတ်ချက် တိုင်းဟာ လူအများစု မသိကြတဲ့ ဗဟိုဘဏ်က သတ်မှတ်တဲ့ ဒီကိန်းဂဏန်းတစ်ခုအပေါ်မှာ မူတည်နေပါတယ်။
၃။ အစိုးရ အသုံးစရိတ် (Government Spending)
အစိုးရတွေဟာ အခွန်ကောက်ခံရရှိငွေနဲ့ ချေးယူထားတဲ့ ငွေတွေကို သုံးစွဲကြပါတယ်။
* ဝင်ငွေထက် ပိုသုံးတဲ့အခါ "ဘတ်ဂျက်လိုငွေပြမှု" (Deficit) ဖြစ်လာပါတယ်။
* ဒီလိုငွေပြမှုတွေ နှစ်စဉ်ပုံလာတဲ့အခါ "နိုင်ငံတော်ကြွေးမြီ" (National Debt) ဖြစ်လာပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် အမေရိကန်မှာ အခုဆိုရင် ကြွေးမြီ ဒေါ်လာ ၃၈ ထရီလီယံ နီးပါး ရှိနေပါပြီ။ ဒီကြွေးမြီတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ငွေတွေ ထပ်ရိုက်ထုတ်ရမယ်၊ အဲဒီအခါ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ဖြစ်လာပြီး သင့်ပိုက်ဆံတွေ တန်ဖိုးကျလာပါလိမ့်မယ်။ အပေါ်က သံသရာကို မြင်ပြီမလား?
၄။ ငွေကြေးပမာဏ စီးဆင်းမှု (The Money Supply)
အစိုးရက ငွေတွေ ပိုရိုက်ထုတ်ပေမဲ့ စီးပွားရေးအရ ကုန်စည်ထုတ်လုပ်မှုက ပိုမလာဘူးဆိုရင် ပိုက်ဆံတစ်ကျပ်ချင်းစီရဲ့ တန်ဖိုးဟာ ကျဆင်းသွားပါတယ်။
ပစ္စည်းပမာဏက အတူတူပဲကို ပိုက်ဆံတွေ များလာတဲ့အတွက် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ တက်လာတာပါ။
ဒါကို ကျွန်တော့်ရဲ့ ချမ်းသာတဲ့အဖေက အသက် ၁၂ နှစ်သားမှာ ရိုးရှင်းတဲ့ ဥပမာတစ်ခုနဲ့ ရှင်းပြခဲ့ဖူးပါတယ်။
"အကယ်၍ မနက်ဖြန်မနက်မှာ မြို့ထဲက လူတိုင်းကို ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀ စီ အလကားပေးလိုက်ရင် ပေါင်မုန့်ဈေး ဘာဖြစ်သွားမလဲ?"
အဖြေကတော့ "ဈေးတက်သွားမှာပေါ့" ဆိုတာပါပဲ။
ငွေကြေးအသိပညာရှိသူတွေ ဘာလုပ်ကြသလဲ?
ဒီအချက်တွေကို နားလည်တဲ့သူတွေဟာ "ငွေ" (Cash) ကိုပဲ စုမထားကြပါဘူး။ သူတို့က ငွေတွေကို ငွေကြေးဖောင်းပွမှုနဲ့အတူ တန်ဖိုးတက်လာမယ့် "ပိုင်ဆိုင်မှုများ" (Assets) အဖြစ် ပြောင်းလဲပစ်ကြပါတယ်။
* အိမ်ခြံမြေ
* ရွှေ၊ ငွေ
* ရေနံ
* ကုန်စည်အစစ်အမှန် ထုတ်လုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းများ
ငွေကြေးအသိပညာ မရှိသူတွေက တန်ဖိုးကျဆင်းနေတဲ့ ပိုက်ဆံကိုပဲ စုဆောင်းနေချိန်မှာ၊ အသိပညာရှိသူတွေက ငွေကြေးတန်ဖိုးကျလေ တန်ဖိုးတက်လေဖြစ်တဲ့ အရာတွေကို ပိုင်ဆိုင်အောင် လုပ်ကြပါတယ်။
စီးပွားရေးဆိုတာ မရှုပ်ထွေးပါဘူး။ ၎င်းဟာ စနစ် (System) တစ်ခုပါ။
ဒီစနစ် ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲဆိုတာကို သင်နားလည်သွားပြီဆိုရင်၊ သင်ဟာ စနစ်ရဲ့ သားကောင်ဖြစ်ရာကနေ ရုန်းထွက်ပြီး ဒီစနစ်ကို သင့်အတွက် အကျိုးရှိအောင် အသုံးချနိုင်သူ ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။
Robert kiyosaki ရဲ့ ဒီမနက်ဆောင်းပါး ကိုဘာသာပြန်
ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်
