Mandalay TESOL Centre

7 Note-Taking Methods

စာတွေ ဖတ်ရင်း note ထုတ်ခြင်းကလည်း အရေးကြီးတယ်။

Note ရေးတာက စာအုပ်ထဲက အချက်တွေ copy ကူးတာ မဟုတ်ဘူး။

ဘယ်အပိုင်းကို မှတ်ရမလဲ။ ဘယ်လို မှတ်ရမလဲ။ ဘယ်လို ချိတ်ဆက် မှတ်ရမလဲ။ ဒါတွေ သိထားသင့်တယ်။

NeuroCLIL မှာတော့
organizing information
Summarising
Transforming information စတဲ့အပိုင်းတွေ တွဲသင်ဖို့ ပြော ထားတာ ရှိတယ်။ ဒါမှ သင်ထားတာလေး ပိုထိရောက်၊ ပိုပြီး စွဲမြဲစေတယ်။

Note taking နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အသုံးများတဲ့ နည်းစနစ် 7 မျိုး တွေ့ရတယ်။ အောက်ပါ ပုံတွေ ကြည့်လို့ရတယ်။

1. Cornell method ကို review & retrieval အတွက် သုံးတာများတယ်။ မှတ်ဥာဏ်အတွက် ပိုကောင်း။

2. Mind mapက အများအားဖြင့် brainstorming လုပ်ကြတဲ့အခါ အသုံးများတယ်။ ချိတ်ဆက်တွေးမိစေတယ်။

3. Outline ကတော့ အစဉ်လိုက် မှတ်ရတာမျိုး နဲ့ပို ကိုက်။

4. Charting ကတော့ နှိုင်းယှဉ် တဲ့အခါ ပို သုံးကြတယ်။ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရတာပေါ့။

5. Flow notes ကိုတော့ concept ပိုင်း အားပြု မှတ် တဲ့အခါ သုံးကြတယ်။

6. Freestyle ကတော့ အလျင်လိုနေတာနေတဲ့အခါ ခပ်သွက် သွက် ကောက်ရေးတဲ့သဘော

7.Annotationကတော့ အာရုံစိုက်မိအောင် လုပ်ရတဲ့သဘော။

တကယ်တမ်း note taking က သုံးတတ်ရင် သင်ယူမှု ပို ထိရောက်စေနိုင်တယ်။

နောက်ကွယ်မယ် တွေးပုံတွေးနည်းတွေပါနေတာ။

note ဆို လှလှ လေး ရေးရတယ် ဆိုတာလောက်နဲ့ အဆင်မပြေဘူး။

ပြန်ချုပ်ရရင် note taking အတွက် နည်းစနစ်တွေ ရှိနေပါတယ်။ ကိုယ်နဲ့ကိုက်မကိုက် သုံးသပ်ပြီး လက်တွေ့ကျကျ သုံးလို့ရပါတယ်။ note ရေးရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် အရင် သိအောင်လုပ်သင့်တယ်။ နောက် နည်းစနစ် ရယ် သေသေချာချာသိမှ သုံးရတာ အဓိပ္ပါယ် ရှိမယ်။

Coming Soon!

Q: Speaking Fluency ဆိုတာ စကားကို မြန်မြန် ဆန်ဆန် ပြောနိုင်တာကို ဆိုလိုချင်တာလား။

မဟုတ်ပါဘူး။

မြန်မြန်ပြော နိုင်တာ နဲ့တင် မပြီးဖူး။ပြောတဲ့သူရဲ့ natural speed အတိုင်း ကြားထဲ အကြာကြီး ရပ်မနေပဲ သူ့ flow နဲ့ ပြောဆိုနိုင်ကို ဆိုလိုတာ။

IELTS speaking band descriptor မှာ " Fluency and coherence" ပါရဲ့။

Band 9: fluent with only very occasional repetition or self- correction
Any hesitation that occurs is used only to prepare the content and not to find words or grammar

Band 7: able to keep going and readily produce long turns without noticeable effort
Some hesitations, repetition and/or self- correction may occur, often mid sentence ...

Band 5: usually able to keep going, but relies on repetition and self correction to do so and or slow speech

Fluency ဆိုတဲ့ သဘောမယ် keep going ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် natural speed နဲ့ ပြန်ထိန်းထားတယ်။ ဒါဖြင့် ကြားမယ် ဘယ် လောက် ကြာကြာ ရပ်နေရင် Fluency ထိ သလဲ။

သတ်မှတ်ချက် တိတိကျကျ မရှိ ပေမယ့် အကြမ်းအားဖြင့် 5 or 6 seconds ထက် ကြာ ရင် အမှတ် ပြုတ် နိုင်တယ်။ အကြာကြီး pauseဖြစ်နေရင် fluency ထိနိုင်။ Examiner တွေကလည်း holistic သဘော၊ global flow ခြုံကြည့်ပါတယ်။

Fluency ပိုကောင်း‌လာအောင် ဘာတွေလုပ်သင့်လဲ။

1. Repeated speaking practice
ခေါင်းစဉ် တခုယူ 3 ကြိမ် ပြောကြည့်။ ပထမ ပြောတာ အသံဖမ်းထား။ ဘာတွေပြင်စရာရှိလည်းပြင်။ပြန်သုံးသပ်။ ဒုကြိမ် ပြော။ အသံဖမ်း။ နောက်ဆုံးတခေါက်ကတော့ ပိုပြီး သဘာဝကျ။

2. 4/3/2 Fluency Activity
ခေ့ါင်းစဉ် တခုကို ပဲ 4မိနစ် ပြော။ တောက် တခါ 3မိနစ် ပြော။ နောက်ဆုံးတခေါက် 2မိနစ်အတွင်း ဝင်အောင် ပြော။

3.shadowing
ကိူယ် ကြိုက်တဲ့ idol တယောက် ယောက်ရဲ့ ပြောဟန်အတိုင်း နောက်ကနေ လိုက်တုပ ပြောတာ။ rhythm, connected speech တွေ ကောင်းစေတယ်။

4. NeuroCLIL ဖက်က တော့ chunks တွေ သုံးဖို့ အကြံပြု။
ဥပမာ။ ။From my perspective,...
What I mean is...

5. NeuroCLIL strategy နောက်တခု notes ကို ပြန်မကြည့်ပဲ recall လုပ်တာ။

6. Extensive listening လုပ်။ ဥပမာ။ ။ podcast နားထောင်တာမျိုး။

7. အချိန် မှတ် လေ့ကျင့်။
ဥပမာ။ ။ 30 s ရအောင်ပြော။ ရရင် 1မိနစ် ပြော။ ရရင် 2မိနစ် ပြော။ တဖြည်းဖြည်း တိုး။

8.မှားမှာ မကြောက်နဲ့။ so what ?

9. အတန်းတွင်း Interaction များများလုပ်။ discussion, debate, info-gap, role play စတာတွေ ရှိတာပဲ။

10. Background knowledge အင်မတန် အရေးကြီး။ ဖတ်ကတည်းက အဲ့သတိနဲ့ဖတ်။ ဒါလေးကို ဘယ် လို ရှင်းပြရမလဲ ဆိုပြီး တွေး။

11.ခေါင်းထဲ ဘာသာပြန် ဖို့ မကြိုးစားနဲ့။

12. Repair strategy သိအောင်လုပ်။ ဥပမာ။ ။
What I'm trying to say is...
Let me rephrase it. စတဲ့ Chunk တွေ သုံး။

13.တခြား နည်းတွေလည်း ရှိမယ်။ ကိုယ်နဲ့ ကိုက်တာ ယူသုံးပေါ့။ automatic ဖြစ်လာအောင် လုပ်ရတဲ့သဘော။

Fluency က error မရှိတာ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ slips တွေ ရှိနိုင်တယ်။ communication flow မထိရင် အဆင်ပြေ။

ပြန်ချုပ်ရရင် တချို့ အရာတွေက လေ့ကျင့်မှ။ စနစ်မှန် သိပြီး လေ့ကျင့်တာ ပိုကောင်းတယ်။ တစိုက်မတ်မတ် လုပ်ရင်း Fluency ကောင်းလာမှာပဲ။

Q: Is re-reading notes one of the most effective long-term learning strategies?

ကိုယ့်မှတ်သားထားတဲ့ notes တွေ ပြန်ဖတ်နေခြင်းဟာ ထိရောက်တဲ့ နည်းလမ်းတခု ဟုတ်ရဲ့လား။

Deep retention ဖြစ်စေဖို့ စွဲမြဲမှတ်မိစေဖို့က note ပြန်ဖတ်ခြင်းထက် ပိုတယ်။

ပိုထိရောက်တဲ့ နည်းစနစ် တခုက retrieval practice လုပ်တာ။

desirable difficulty ခေါ်တဲ့ သဘော တရားရှိတယ်။ သင်ယူမှု မယ် လိုအပ်တဲ့ အခက်အခဲလည်း ရှိဦးမှ။

Kreshen ရဲ့i+1 hypothesis နဲ့ သဘောတရားခပ်ဆင်ဆင်တူ တယ်။ သင်မယ့် level ထက် အနည်းငယ် ပိုခက်တဲ့ input လိုအပ်တယ် ဆိုတာ ပြောချင်တာ။

ဒီတော့ သင်ယူမှု မယ် လွယ်ကူချောမွေ့နေတိုင်း ထိရောက်ချင်မှ ထိရောက်မယ်။

ရေးထားတဲ့ notes တွေပြန်ဖတ်တာနဲ့ retrieval လုပ်တာနဲ့ ဘယ် အချက်က ပို လွယ် ကူမလဲ။

Retrieval လုပ်တာ ဥပမာ ပေးရရင်
သင်ထားတဲ့အကြောင်းအရာကို notes မကြည့်ပဲ ပြန်ချရေးတာ။ ခေါင်းထဲကနေ ပြနစွဲထုတ်တဲ့သဘော။

ပိုခက်တယ်။

ဒါပေမယ့် မှတ်ဥာဏ် အတွက် ပို စွဲမြဲစေတယ်။

Retrieval လုပ်တာ အစခက်ပေမယ့် အလေ့အကျင့်လုပ်ရင်း နောက်တဖြည်းဖြည်း procedural pathway ဖက် ရောက် လာတာနဲ့ အသားကျသွားမယ့် သဘော။

ပြန်ချုပ်ရရင် reading note နဲ့ retrieval practice မယ် ကြိုက်တာရွေးပါ။ ဒါပေမယ့် ဆားမပါတဲ့ ဟင်းစားရသလို ပေါ့ပျက်ပျက်။ သင်ယူမှုမယ် လိုအပ်တဲ့ အခက်အခဲ လေးပါမှ ပိုပြီး အရသာ ရှိပါတယ်။

Teacher Portfolios

Q: ဆရာတွေဖက် ကလည်း ကိုယ့်အတွက် လိုအပ်တဲ့ portfolio စုနည်းသိချင်ပါတယ်။

Cambridge English Assessment ကပြောထားတဲ့ teacher portfolio မယ် ထည့်သင့်တဲ့ အချက်တွေရှိပါတယ်။

နမူနာ ပုံစံ။

Profile
ကိုယ့်အကြောင်း၊ teaching context ပါသင့်။

1. Teaching နဲ့ပတ်သက်ပြီး
- teaching qualifications

- courses I have taught

- teaching samples ဥပမာ some lesson plans , adapted activities

- classroom evidence
eg classroom photos , observation notes

2. Reflection လုပ်ထားတာ။အရေးကြီးတယ်။
- journal : သင်တဲ့အခါ what went well? ဘာအပိုင်း ဂစ် တာလဲ။ ဘာတွေပြင်ရမှာလဲ။

- beliefs about teaching and learning

3. Achievements
- training courses attended / completed
- workshop certificates
- conference attendance
- certificates in langauge skills
- school projects လိုမျိုး
- action research လုပ်နေတာမျိုး

ခု နမူနာ ပုံစံတခုပါ။ မှတ် တမ်းလေးရှိတော့ ကိုယ့်အတွက် reflection လုပ် ဖြစ်တယ်။ လိုအပ်ရင် publicity အတွက် သုံးလို့ရ။ CV နဲ့ တွဲတင်လို့ရ။

သင်ကြားရေး ခရီးစဉ်မယ် ကိုယ့်မှတ်တိုင်လေးတွေကို portfolio အဖြစ် စုစည်း ထားတဲ့သဘော။ digital version လည်းရ။

ကိုယ့်ဖာသာ သိမ်းထားချင်လည်းရ။
ချပြချင်လည်း ရ။

အဓိက ကတော့ reflection လုပ်ဖို့။ Learn. Unlearn. Relearn. လုပ်နေဖို့။

ကောင်းတဲ့ အမူအကျင့် ရှိခြင်းဟာ ကိုယ့်အတွက်ရော၊ ကိုယ့် ဝန်းကျင် အတွက်ရော အကျိုးများပါတယ်။

Portfolios

Portfolios ဆိုတာ ကလေးတွေရဲ့ အတန်းတွင်း လုပ်ဆောင်တာတွေ စုပြီး file တွဲထားတာ ကို ဆိုလိုတာလား။

မဟုတ်ပါဘူး။

1990s လောက်ကတည်းက ဥရောပနိုငံတွေဖက်မယ် Language Portfolios စသုံးခဲ့တယ် လို့ သိရတယ်။ Council of Europe ကြောင့် ပို သိလာကြတယ် ဆိုတယ်။

Language Portfolios မယ် သူတို့ ဘာတွေ ထည့်ကြသလဲ။

Passport : ကလေးရဲ့ အကြောင်း

Language Biography :သူရဲ့ learning experience ပါတယ်။ self assessment ပါတယ်။

The Dossier : ကလေးရဲ့ language level ပြတဲ့ work တွေ ပါတယ်။ဥပမာ။ ။ အိမ်စာ၊ exam paper

Portfolios အခက်အခဲတွေက
သိမ်းရတဲ့ စာရွက် စာတမ်းများတယ်။ အတန်းထဲ လူများရင် ခက်မယ်။ တချို့ digital version သုံးတယ်။

‌ကောင်းတဲ့ အချက်တွေက လည်း ရှိ။ တစုတစည်းတည်းမို့ ကလေးအကြောင်း ပို သိနိုင်။ အချိန် အတိုင်းအတာ တခု ပေး ရတာမို ပိုစုံလင်တယ်။

မန်းလေးမယ် သိရသလောက် မူကြို ဖက် အသုံးများထင်ရဲ့။ တချို့ လည်း အပို လုပ် ရတယ် ထင်နေရှာတယ်။

ဒါပေမယ့် ကလေးတွေရဲ့ သင်ယူမှု process ကို သိနိုင်တာမို့ portfolios ရဲ့ တန်ဘိုးကြီးပါတယ်။ အပန်းမကြီးရင် စသင့်တဲ့ အလေ့အကျင့် တခုပါပဲ။

Mandalay TESOL ရဲ့
Professional ELT workshops in Yangon!
Coming soon.

NeuroCLIL :16 May
Cambridge EFL :17 May

For teachers who want practical strategies, deeper learning, and real classroom impact.

A Step Forward for Better Teaching!

For details, contact us.

Annual Teacher Training @ Snow Queen Private School, Pyin Oo Lwin

Title: Classroom Management & Safeguarding

တနေတာလုံး တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင် ဆွေးနွေးပေးကြတဲ့ အဖွဲ့တယောက်ချင်းစီကိုကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

2022 ကတည်းက Teacher Training တွေကို နှစ်စဉ် အမြဲ စီစဉ်ပေးနေတဲ့ Snow Queen Management Team ကို လည်း ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

Q: စာရှင်းပြရုံနဲ့ သင်ယူမှုမယ် ထိရောက်ပြီလား။

သင်ကြားရေးမယ် ကျနော်တို့ အများစုက လေဖုတ်တာ ကြိုက်ကြတယ်။ အဲ့လို တဖက်သတ် လေဖုတ်တာမျိုးက အမှန်တကယ်ပဲ ချာတိတ်တွေ ခေါင်းထဲ ကိုယ် ပြောချင်တဲ့ အကြောင်းအရာ တွေ ရောက်ရဲ့လား။

ကျတော် တို့ အများစုက ဘာသင်လဲ ဆိုတာ ပိုစဉ်းစားဖြစ်တယ်။ ချာတိတ်တွေ ဘာတွေ ရသွားလဲ ၊သူတို့ ခေါင်းထဲ ဘယ် လို သင်ယူသွားလဲ ဆိုတာကိုသိပ် မစဉ်းစားဖြစ်ဘူး။

အမှန်တကယ် သင်ယူမှု ဖြစ်ဖို့က စာရှင်းပြရုံထက်ပိုတယ်။

NeuroCLIL ဖက်က ကြည့်ရင်
ချာတိတ်တွေ စာရှင်းပြချိန်မယ် အမှန်တကယ် အာရုံစိုက်လား။ သင်တဲ့ အ ကြောင်း အရာကို make sense ဖြစ်လား။ ပြန်ပြီး recall လုပ်ခွင့်ရလား။ ဆိုတဲ့မေးခွန်းတွေ ကအရေးကြီးတယ်။

စာက သင်တိုင်း မတတ်ဘူး။ စာကို သေချာ ရှင်းပြနိုင်ရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘူး။

ကျနော် တို့ ဦးနှောက်တွေက အချက်အလက်တွေကို စစ်ထုတ် ပစ် တာရှိသေးတယ်။ကျတော်တို့ရဲ့ မှတ်ဥာဏ်တွေက အကန့်အသတ်ရှိတယ်။ တဖက်သတ် စာရှင်းပြတာ နားထောင် နေရုံနဲ့ deep learning ဖြစ်ဖို့ အခွင့်နည်းတယ်။

တချိန်တည်းမယ် နင်းကန် ခွသင်ချင်တာ လျော့သင့်တယ်။ ချာတိတ်တွေ ခေါင်းထဲက သင်ယူမှု အတွက် ပို အချိန်ပေးသင့်တယ်။ မေးခွန်းတွေ မေးပြီး recall လုပ်ချိန် ထည့်သင့်တယ်။

Deep leaning ဖြစ်ဖို့
ချာတိတ်တွေ လိုအပ်တဲ့ အခက်အခဲရှိရမယ်။
တွေးခိုင်းရမယ်။ မေးခွန်းတွေ မေးခိုင်းရမယ်။ အဆက်အစပ် သဘော သိအောင် ကူပေးရမှာ။
လက်ဖက် လို အိုင်ဒီယာတွေကို နှပ်ထားဖို့ အချိန် လိုအပ်တယ်။

ဒါဖြင့် ပြန်ချုပ်ရရင် စာရှင်းပြရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘူး။ သင်ယူမှုဖြစ်ဖို့က thinking ရော recall လုပ်တာရော အချိန် အတိုင်းအတာ တခုရော လိုအပ်ပါတယ်။