Financial Mentor for Business Owner

"အဝယ်တော်ကြောင့် ငွေယိုနေသလား? Finance Team တိုင်းမှာ ရှိသင့်တဲ့ အဝယ်ဆိုင်ရာ Rules (၅) ချက်"
လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ငွေအထွက်ဆုံးနေရာဟာ "အဝယ်ဌာန" ဖြစ်ပါတယ်။ စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ Rules and Regulations မရှိဘူးဆိုရင် သင့်လုပ်ငန်းရဲ့ အမြတ်တွေဟာ မလိုအပ်ဘဲ ဝယ်ယူမှုတွေ၊ ဈေးနှုန်းမမှန်ကန်မှုတွေနဲ့အတူ ပျောက်ဆုံးသွားနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော့်ရဲ့ နှစ် (၂၀) အတွေ့အကြုံအရ လုပ်ငန်းငယ်ဖြစ်စေ၊ လုပ်ငန်းကြီးဖြစ်စေ Finance Team အနေနဲ့ အောက်ပါ စည်းမျဉ်း (၅) ချက်ကို မဖြစ်မနေ ချမှတ်ထားဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
၁။ "ခွင့်ပြုမိန့် အဆင့်ဆင့် သတ်မှတ်ခြင်း" (Authorization Levels)
ငွေပမာဏအလိုက် ဘယ်သူက လက်မှတ်ထိုးခွင့်ရှိတယ်ဆိုတာ တိတိကျကျ သတ်မှတ်ရပါမယ်။
• ဥပမာ: ၁ သိန်းအောက်ကို Manager၊ ၅ သိန်းအောက်ကို Director၊ ၅ သိန်းအထက်ကိုတော့ ပိုင်ရှင်ကိုယ်တိုင် (သို့မဟုတ်) CFO က လက်မှတ်ထိုးမှ ဝယ်ခွင့်ရှိရပါမယ်။ ဒါမှ မလိုအပ်တဲ့ အသုံးစရိတ်တွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှာပါ။
၂။ "ဈေးနှုန်း အနည်းဆုံး ၃ နေရာ ယှဉ်ပြိုင်ခြင်း" (3 Quotations Rule)
တန်ဖိုးကြီးတဲ့ ဝယ်ယူမှုတွေအတွက် Supplier (၃) ခုထက်မနည်းဆီက Quotation တောင်းပြီး ဈေးနှုန်းနဲ့ အရည်အသွေးကို ယှဉ်ပြိုင်ရပါမယ်။ ဒါဟာ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် ပိုမပေးရအောင်နဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုကို တားဆီးနိုင်မယ့် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းပါ။
၃။ "PO စနစ်ကို ကျင့်သုံးခြင်း" (No PO, No Pay Policy)
Purchase Order (အဝယ်အမှာစာ) မပါဘဲ ဘာပစ္စည်းမှ မဝယ်ရဘူးဆိုတဲ့ စည်းကမ်း ရှိရပါမယ်။ PO ထဲမှာ ပစ္စည်းအမျိုးအမည်၊ အရေအတွက်၊ ဈေးနှုန်းနဲ့ ပေးချေမယ့်ရက်ကို တိတိကျကျ ဖော်ပြထားရပါမယ်။ ဒါမှသာ Finance က ငွေပေးချေတဲ့အခါ အမှားအယွင်း မရှိမှာပါ။
၄။ "တာဝန်ခွဲဝေခြင်း" (Segregation of Duties)
ပစ္စည်းဝယ်တဲ့သူ (Purchasing)၊ ပစ္စည်းလက်ခံတဲ့သူ (Store/Warehouse) နဲ့ ငွေပေးချေတဲ့သူ (Finance/Accounts) ဟာ တစ်ဦးတည်း မဖြစ်ရပါဘူး။ ဒီလူ ၃ ယောက်ကို ခွဲခြားထားခြင်းက ပစ္စည်းမရောက်ဘဲ ငွေထွက်သွားတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ဈေးခိုးတင်တာမျိုးကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
၅။ "ဘတ်ဂျက်နှင့် ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်း" (Budget Alignment)
အဝယ်ဌာနက ဝယ်ယူခွင့် တောင်းလာတိုင်း Finance အနေနဲ့ "ဒါဟာ ဒီလအတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဘတ်ဂျက်ထဲမှာ ပါသလား" ဆိုတာ အရင်စစ်ရပါမယ်။ ဘတ်ဂျက်ကျော်နေရင် အကြောင်းပြချက် ခိုင်လုံမှသာ ခွင့်ပြုသင့်ပါတယ်။
✨ ကျွန်တော့်ရဲ့ အကြံပြုချက်
Rules တွေ ချမှတ်ထားတာဟာ ဝန်ထမ်းတွေကို မယုံကြည်လို့ မဟုတ်ပါဘူး။ လုပ်ငန်းကို Systematic ဖြစ်အောင်နဲ့ အမှားအယွင်း နည်းအောင် ကာကွယ်ပေးတာပါ။ စနစ်ရှိတဲ့ လုပ်ငန်းဟာ ပိုင်ရှင်မရှိလည်း အောင်မြင်စွာ လည်ပတ်နိုင်ပါတယ်။
သင့်လုပ်ငန်းမှာရော... အဝယ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒီလို Rules တွေ ရှိနေပြီလား?
ဘယ်လို အခက်အခဲတွေ ရှိနေလဲဆိုတာ Comment မှာ ဆွေးနွေးသွားလို့ ရပါတယ်ခင်ဗျာ။

"အရောင်းတော့ရှိပါရဲ့... ဘာလို့ ရှုံးနေတာလဲ? Trading လုပ်ငန်းတစ်ခု အရှုံးပေါ်ရင် ပြန်စစ်ရမယ့် 'အရေးကြီးကဏ္ဍ' (၃) ခု"
"ဆရာ... ကျွန်တော်တို့ ပစ္စည်းတွေလည်း ထွက်နေတာပဲ၊ Customer တွေလည်း အမြဲရှိတယ်၊ ဒါပေမဲ့ စာရင်းချုပ်လိုက်ရင် ဘာလို့ အရှုံးပြနေတာလဲ?"
ဒါဟာ Trading လုပ်ငန်းရှင်အများစု ကြုံရတဲ့ "မျက်လှည့်ပြခံရသလို" ခံစားချက်မျိုးပါ။ ဒီလိုဖြစ်လာရင် ခေါင်းရှုပ်မနေပါနဲ့၊ ကျွန်တော့်ရဲ့ (၂၀) နှစ်ကျော် အတွေ့အကြုံအရ အောက်ပါ အပိုင်း ၃ ပိုင်းကို အမြန်ဆုံး စစ်ဆေးဖို့ အကြံပြုပါတယ်။
၁။ "ကုန်ကျစရိတ် အစစ်အမှန်ကို တွက်ချက်မှု မှားယွင်းခြင်း" (True COGS)
အရောင်းအဝယ်လုပ်ငန်းမှာ ပစ္စည်းဝယ်ရင်းဈေးတင်မကဘဲ Landing Cost ကို သေချာတွက်ရပါမယ်။
• ဥပမာ: သင်က အဝတ်အထည် ၁ ထည်ကို ၈,၀၀၀ နဲ့ ဝယ်တယ်၊ ၁၀,၀၀၀ နဲ့ ပြန်ရောင်းရင် ၂,၀၀၀ မြတ်တယ်လို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။
• တကယ်စစ်ရမှာက: အဲ့ဒီပစ္စည်း ၁ ထည်အတွက် ကုန်ကျတဲ့ (သယ်ယူပို့ဆောင်ခ + အကောက်ခွန် + ထုပ်ပိုးခ + ပစ္စည်းပို့ခ) တွေကိုပါ ထည့်တွက်လိုက်ရင် ဝယ်ရင်းဈေးက ၉,၅၀၀ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ၁၀,၀၀၀ နဲ့ ရောင်းတာဟာ အမြတ် ၅၀၀ ပဲ ကျန်တော့တာမို့ ဝန်ထမ်းခနဲ့ ဆိုင်လခပေးလိုက်ရင် အရှုံးပေါ်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ "ကြော်ငြာစရိတ်နှင့် အရောင်းစရိတ်" (Acquisition Cost vs. Margin)
အခုခေတ်မှာ Online ကနေ ရောင်းကြတဲ့အခါ Facebook Ads ဖိုးတွေဟာ မမြင်ရတဲ့ အရှုံးတွင်းကြီး ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။
• ဥပမာ: ပစ္စည်း ၁ ခုကို ၅,၀၀၀ မြတ်တယ်ဆိုပါစို့။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီပစ္စည်း ၁ ခု ရောင်းထွက်ဖို့ ကြော်ငြာခ (Ads Spend) က ၄,၀၀၀ ကုန်နေပြီး ဝန်ထမ်းကို ကော်မရှင် ၁,၀၀၀ ပေးလိုက်ရရင် သင်ဟာ "အခမဲ့" လုပ်ပေးနေတာ ဖြစ်သွားပါပြီ။
၃။ "ပစ္စည်းပျက်စီးမှုနှင့် ပျောက်ဆုံးမှု" (Shrinkage & Wastage)
Trading မှာ ပစ္စည်းအဝင်အထွက် မပြတ်တဲ့အတွက် ဂိုဒေါင်စာရင်း (Inventory) ကို သေချာမစစ်ရင် အရှုံးပေါ်တတ်ပါတယ်။
• ပစ္စည်းတွေ သက်တမ်းကုန်သွားတာ (Expiry)၊ သိုလှောင်ရင်း ပျက်စီးတာ၊ ဒါမှမဟုတ် စာရင်းမရှိဘဲ ပျောက်ဆုံးနေတာတွေ ရှိနေရင် သင့်ရဲ့ အမြတ်ငွေတွေဟာ ဂိုဒေါင်ထဲမှာတင် ပျော်ဝင်သွားပါလိမ့်မယ်။
💡 ကျွန်တော့်ရဲ့ အကြံပြုချက်
အရှုံးပေါ်နေပြီဆိုရင် "ပိုရောင်းရအောင် လုပ်မယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ထက် "ဘယ်နေရာမှာ ယိုနေလဲ" ဆိုတာကို အရင်ရှာပါ။ အရောင်းပိုတက်လေလေ၊ ယိုပေါက်ရှိနေရင် ပိုရှုံးလေလေ ဖြစ်မှာပါ။
တစ်ယူနစ်ချင်းစီရဲ့ Unit Economics (တစ်လုံးချင်းစီမှာ အသားတင် ဘယ်လောက်ကျန်သလဲ) ကို အရင်တွက်ကြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
သင့်လုပ်ငန်းမှာရော... အခုထိ 'တစ်ယူနစ်ချင်းစီရဲ့ အမြတ်အစွန်း' ကို သေချာတွက်ချက်ထားတဲ့ စနစ်ရှိရဲ့လား?
မရှိသေးရင် "နမူနာတွက်နည်း သိချင်တယ်" လို့ မန့်ခဲ့ပါ၊ ကျွန်တော် Excel နဲ့ တွက်ပြပေးပါ့မယ်။

"ပေးရန်ရှိတာတွေ များနေလို့ ညဘက်အိပ်မပျော် ဖြစ်နေပါသလား? သင့်လုပ်ငန်းရဲ့ ယုံကြည်မှုကို မထိခိုက်စေဘဲ အကြွေးစီမံခန့်ခွဲနည်း (၃) ဆင့်"
လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ "ရရန်ရှိတဲ့အကြွေး" က အသက်ရှူရကျပ်စေသလို၊ "ပေးရန်ရှိတဲ့အကြွေး" တွေကို စနစ်တကျ မစီမံနိုင်ရင်လည်း လုပ်ငန်းရဲ့ အနာဂတ်ဟာ ရပ်တန့်သွားနိုင်ပါတယ်။
အကြွေးဆိုတာ လုပ်ငန်းအတွက် "အရင်းအနှီး" တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သလို၊ မစီမံတတ်ရင်တော့ "ကျော့ကွင်း" တစ်ခု ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ နှစ် (၂၀) အတွေ့အကြုံအရ ပေးရန်ရှိတာတွေကို စနစ်တကျ စီစဉ်ဖို့ ဒီအဆင့် ၃ ဆင့်ကို အကြံပြုချင်ပါတယ်။
၁။ "အရေးကြီးမှုအလိုက် ဦးစားပေး သတ်မှတ်ပါ" (Priority Matrix)
ပေးရမယ့်သူ အားလုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း ပေးဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့အခါ အမျိုးအစား ခွဲခြားလိုက်ပါ။
• Critical Suppliers: သင့်လုပ်ငန်းအတွက် မရှိမဖြစ် ကုန်ကြမ်းပေးသွင်းသူများ (သူတို့ကို အရင်ပေးပါ၊ မဟုတ်ရင် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှု ရပ်သွားပါလိမ့်မယ်)။
• High-Interest Debts: အတိုးနှုန်းကြီးတဲ့ အကြွေးများ။
• Others: ရက်ရွှေ့လို့ရနိုင်မယ့် အခြားအသုံးစရိတ်များ။
၂။ "ငွေထွက်မည့်ရက်ကို ကြိုတင်စီစဉ်ပါ" (Cash Flow Matching)
ပေးရမယ့်ရက် (Due Date) ရောက်မှ ငွေလိုက်ရှာတာဟာ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အတွက် အန္တရာယ်အရှိဆုံး အလုပ်ပါ။
• သင့်ဆီကို ငွေအများဆုံး ဝင်လာမယ့်ရက်တွေကို ကြည့်ပါ။
• အဲ့ဒီရက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီအောင် သင့်ရဲ့ ပေးရန်ရှိတာတွေကို ညှိနှိုင်း (Negotiate) ထားပါ။ ဥပမာ - "လဆန်း ၅ ရက်မှ ငွေဝင်မှာမို့လို့ ၇ ရက်နေ့မှ ပေးချေပါရစေ" ဆိုတာမျိုး ကြိုတင်ပြောထားခြင်းက ယုံကြည်မှုကို ပိုတက်စေပါတယ်။
၃။ "ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ဆက်သွယ်ပါ" (Proactive Communication)
ငွေမပေးနိုင်တဲ့အခါ ဖုန်းမကိုင်ဘဲ ရှောင်နေတာဟာ လုပ်ငန်းရဲ့ "နာမည်" ကို သတ်လိုက်တာနဲ့ တူတူပါပဲ။
• ငွေပေးချေဖို့ ခက်ခဲနေရင် ရက်မကျော်ခင်ကတည်းက ကြိုတင်အကြောင်းကြားပါ။
• "ဘယ်နေ့မှာ ဘယ်လောက်ပေးမယ်" ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ အစီအစဉ် (Payment Plan) ကို ကတိပေးပါ။ လူတွေက ငွေမရတာထက် "အဆက်အသွယ်မရတာ" ကို ပိုကြောက်ကြပါတယ်။
✨ ကျွန်တော့်ရဲ့ အကြံပြုချက်
ပေးရန်ရှိတာတွေကို စနစ်တကျ စာရင်းမှတ်ထားတဲ့ "Accounts Payable Aging Report" တစ်ခု သင့်မှာ ရှိနေရပါမယ်။ ဘယ်သူ့ကို ဘယ်တော့ ပေးရမလဲဆိုတာ မျက်စိထဲမှာ ရှင်းနေမှသာ သင့်ရဲ့ ငွေသားစီးဆင်းမှုကို ကောင်းကောင်း ထိန်းချုပ်နိုင်မှာပါ။
"လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်ရဲ့ တန်ဖိုးဟာ သူပေးတဲ့ ကတိတည်မှုအပေါ်မှာ တည်ပါတယ်။"
သင့်လုပ်ငန်းမှာ ပေးရန်ရှိတာတွေကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်တဲ့ စနစ် ရှိနေပြီလား?
မရှိသေးရင် "No" လို့ ရေးခဲ့ပါ၊ ဘယ်လို စာရင်းမှတ်ရမလဲဆိုတာ ကျွန်တော် ထပ်ပြီး ရှင်းပြပေးပါ့မယ်။

သင်က 'အမြတ်' ရအောင် ရောင်းနေတာလား? ဒါမှမဟုတ် 'ပင်ပန်း' ရုံပဲ ရောင်းနေတာလား?"
လုပ်ငန်းရှင်တော်တော်များများဟာ သူတို့ရဲ့ ကုန်ပစ္စည်း ဒါမှမဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုကို ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်တဲ့အခါ "Markup" နဲ့ "Margin" ကို မှားယွင်းတွက်ချက်မိတတ်ကြပါတယ်။
ဥပမာ - ပစ္စည်းတစ်ခုကို ၈၀၀ နဲ့ဝယ်တယ်၊ ၁,၀၀၀ နဲ့ ပြန်ရောင်းရင် ၂၀၀ မြတ်တယ် (၂၀% မြတ်တယ်) လို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ့်လက်တွေ့မှာ အဲ့ဒီ ၂၀၀ ထဲကနေ ဆိုင်လခ၊ ဝန်ထမ်းလစာ၊ မီးဖိုး၊ ကြော်ငြာခတွေ နှုတ်လိုက်ရင် သင်ဟာ "အရှုံးနဲ့ ရောင်းနေရတာ" ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
💡 ဘာကြောင့် ဈေးရောင်းရပေမယ့် အမြတ်မကျန်တာလဲ? (အဓိက အချက် ၃ ချက်)
၁။ "မမြင်ရတဲ့ ကုန်ကျစရိတ် (Hidden Costs)" ကို ထည့်မတွက်ခြင်း
ပစ္စည်းဖိုးတင်မကဘဲ အဲ့ဒီပစ္စည်း သင့်ဆီရောက်လာဖို့ ကုန်ကျတဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ခ၊ အလုပ်သမားခ၊ နဲ့ ရုံးခန်းအထွေထွေအသုံးစရိတ်တွေကိုပါ Unit တစ်ခုချင်းစီအလိုက် ခွဲဝေတွက်ချက်ရပါမယ်။ ဒါကို မလုပ်ရင် သင်ဟာ ပစ္စည်းရောင်းရလေလေ၊ ပိုရှုံးလေလေ ဖြစ်နေမှာပါ။
၂။ "Gross Margin" ကို အာရုံမစိုက်ခြင်း
ရောင်းရငွေထဲကနေ ပစ္စည်းရင်းနှီးမှုကို နှုတ်လိုက်ရင် ကျန်တဲ့ Gross Margin ဟာ သင့်လုပ်ငန်းရဲ့ အခြားအသုံးစရိတ်အားလုံးကို ကာမိရုံတင်မကဘဲ အသားတင်အမြတ် (Net Profit) ပါ ကျန်ရပါမယ်။ အနည်းဆုံး Gross Margin ဘယ်လောက်ရှိရမလဲဆိုတာ သင့်လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် သိထားဖို့ လိုပါတယ်။
၃။ "ဈေးကွက်ကို ကြည့်ပြီး ဈေးလျှော့ရောင်းခြင်း"
ပြိုင်ဘက်က ဈေးလျှော့လို့ လိုက်လျှော့တာဟာ "အသက်ရှူအောင့်ပြီး ပြိုင်ပွဲဝင်တာ" နဲ့ တူပါတယ်။ သင့်မှာ တိကျတဲ့ Financial Data မရှိဘဲ ဈေးလျှော့လိုက်ရင် သင့်လုပ်ငန်းရဲ့ အသက်သွေးကြောကို သင်ကိုယ်တိုင် ဖြတ်လိုက်တာနဲ့ တူတူပါပဲ။
✨ ကျွန်တော့်ရဲ့ အကြံပြုချက်
လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ "ဈေးနှုန်း" ကို ဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ စိတ်ခံစားချက် (သို့မဟုတ်) ပြိုင်ဘက်ကို ကြည့်ပြီး မဆုံးဖြတ်ပါနဲ့။ သင့်ရဲ့ စာရင်းဇယား (Data) ကို ကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်ပါ။
"မှန်ကန်တဲ့ ဈေးနှုန်းဟာ သင့်လုပ်ငန်းကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ရပ်တည်စေနိုင်ပြီး၊ မှားယွင်းတဲ့ ဈေးနှုန်းဟာ တစ်လအတွင်းမှာပဲ သင့်ကို ဒုက္ခပေးနိုင်ပါတယ်။"
သင်ရော သင့်ရဲ့ အမြတ်ရာခိုင်နှုန်း (Profit Margin) ကို သေချာတွက်ချက်ပြီးပြီလား?
မတွက်တတ်သေးရင် "How" လို့ Comment မှာ ရေးခဲ့ပါ၊ ကျွန်တော် တွက်ချက်နည်းလေးတွေ လမ်းညွှန်ပေးပါ့မယ်။

"ရောင်းရတာက ပျော်စရာ၊ အကြွေးတောင်းရတာက ငရဲလား? အကြွေးမဆုံးအောင် လုပ်ရမယ့် နည်းလမ်း (၃) သွယ်"
လုပ်ငန်းရှင်တော်တော်များများဆီက ကျွန်တော် အကြားရဆုံး စကားတစ်ခွန်း ရှိပါတယ်။
"ဆရာ... ရောင်းရတာတော့ ဟုတ်ပါပြီ၊ ပိုက်ဆံပြန်တောင်းရတာက ပိုခက်နေတယ်၊ အကြွေးတွေက အပြင်မှာ သိန်းရာချီ တင်နေပြီ" တဲ့။
ရောင်းရငွေ (Revenue) ဆိုတာ လက်ထဲကို ငွေသားအဖြစ် ရောက်မလာမချင်း သင့်ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု မဟုတ်သေးပါဘူး။ အကြွေးတောင်းရတာ သက်သာစေဖို့နဲ့ အကြွေးမဆုံးစေဖို့ ဒီ (၃) ချက်ကို အခုပဲ စတင်လိုက်ပါ။
၁။ "Credit Aging Report" ကို အမြဲစစ်ဆေးပါ
ဘယ်သူက အကြွေးယူထားတာလဲဆိုတာ သိရုံနဲ့ မပြီးပါဘူး။ အဲ့ဒီအကြွေးက ရက်ပေါင်း ဘယ်လောက် ကြာနေပြီလဲ (Aging) ဆိုတာ သိဖို့ လိုပါတယ်။
• ၃၀ ရက်အတွင်းလား? ၆၀ ရက်လား? ၉၀ ရက် ကျော်နေပြီလား?
ရက်ကြာလေလေ၊ အဲ့ဒီငွေကို ပြန်ရဖို့ ခဲယဉ်းလေလေ ဖြစ်တဲ့အတွက် နေ့စဉ် (သို့မဟုတ်) အပတ်စဉ် Aging Report ကို ကြည့်ပြီး ရက်ကျော်နေသူတွေကို ချက်ချင်း ဆက်သွယ်ပါ။
၂။ "အကြွေးပေးစနစ် (Credit Policy)" အသေအချာ သတ်မှတ်ပါ
ရောင်းချင်ဇောနဲ့ လူတိုင်းကို အကြွေးမပေးပါနဲ့။
• ဘယ်လောက်ဖိုးအထိပဲ အကြွေးပေးမလဲ (Credit Limit)။
• ဘယ်နှရက်အတွင်း ပြန်ဆပ်ရမလဲ (Credit Terms)။
ဒါကို အရောင်းမပိတ်ခင်ကတည်းက Customer နဲ့ အသေအချာ ကတိကဝတ်ပြုထားရပါမယ်။ စာချုပ်စာတမ်း (သို့မဟုတ်) Invoice မှာ အသေအချာ ဖော်ပြထားပါ။
၃။ "အစောပိုင်းပေးချေမှုအတွက် ဆုလာဘ် (Early Payment Incentive)" ပေးပါ
ဒါက အလွန်ထိရောက်တဲ့ နည်းလမ်းပါ။ ဥပမာ - "ရက်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း ပေးရမှာဖြစ်ပေမယ့် ၁၀ ရက်အတွင်း အကျေပေးချေရင် ၂% Discount ပေးမယ်" ဆိုတဲ့ ပုံစံမျိုးပါ။ လုပ်ငန်းရှင်အချင်းချင်း ဖြစ်တဲ့အတွက် သူတို့အတွက်လည်း သက်သာသလို သင့်ဆီကိုလည်း ငွေသား (Cash) မြန်မြန် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။
💡 ကျွန်တော့်ရဲ့ အကြံပြုချက်
အကြွေးတောင်းရတာဟာ "အားနာရမယ့်ကိစ္စ" မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ သင့်လုပ်ငန်း ရှင်သန်ဖို့အတွက် "အသက်သွေးကြော" ကို ပြန်ယူတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စနစ်ကျတဲ့ စာရင်းဇယားရှိရင် အားနာစရာမလိုဘဲ Professional ဆန်ဆန် တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။

သင်ရော အခုလက်ရှိ အပြင်မှာ အကြွေးတွေ ဘယ်လောက်အထိ တင်နေပြီလဲ?
"တောင်းရတာ ခက်နေတယ်" ဆိုရင် အောက်က Comment မှာ (Yes) လို့ ရေးခဲ့ပါဦး။ ကျွန်တော် နောက်ထပ် အကြံဉာဏ်တွေ ထပ်ပေးပါ့မယ်။

"အရောင်းသွက်နေပေမယ့် ပိုက်ဆံမကျန်ရခြင်းရဲ့ 'လျှို့ဝှက်ယိုပေါက်' (၃) ခု"

အလုပ်တွေ အရမ်းရှုပ်နေတယ်၊ ဖောက်သည်တွေလည်း အများကြီးပဲ၊ ဒါပေမဲ့ လကုန်လို့ စာရင်းချုပ်လိုက်ရင် စိတ်ထဲမှာ ဟာတာတာကြီး ဖြစ်နေပါသလား?
ပုံထဲကလို "ငါ ဘာတွေမှားနေတာလဲ" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေးနေရပြီလား?
ကျွန်တော့်ရဲ့ (၂၀) နှစ်ကျော် အတွေ့အကြုံအရ လုပ်ငန်းရှင်အများစုဟာ အရောင်းကိုပဲ ကြည့်ပြီး ဒီ "မမြင်ရတဲ့ ယိုပေါက်" တွေကို သတိမထားမိတတ်ကြပါဘူး။
၁။ "အိပ်ပျော်နေသော ငွေသားများ" (Over-Stocking)
ပစ္စည်းပြတ်မှာ ကြောက်လို့ (သို့မဟုတ်) ဈေးသက်သာလို့ဆိုပြီး ဂိုဒေါင်ထဲမှာ ပစ္စည်းတွေ အပုံလိုက် ဝယ်စုထားခြင်းဟာ သင့်ငွေတွေကို အိပ်ပျော်အောင် လုပ်ထားတာနဲ့ တူပါတယ်။ အဲ့ဒီပစ္စည်းတွေဟာ "ငွေသား" မဟုတ်ပါဘူး။ ပစ္စည်းတွေ ရောင်းမထွက်မချင်း သင့်လက်ထဲမှာ ငွေပြတ်နေပါလိမ့်မယ်။
၂။ "စက္ကူပေါ်က အမြတ်များ" (Bad Debts/Receivables)
ရောင်းရတာတော့ ဟုတ်ပါပြီ... ဒါပေမဲ့ အကြွေးနဲ့ ရောင်းရတာလား? ရရန်ရှိကြွေးမြီတွေက သတ်မှတ်ရက်ထက် ကျော်လွန်နေပြီလား? လက်ထဲ ငွေသားမဝင်လာဘဲ စာရင်းထဲမှာပဲ အမြတ်ပြနေတာဟာ လုပ်ငန်းအတွက် အလွန်အန္တရာယ်များပါတယ်။
၃။ "သေးငယ်သော ယိုစီးမှုများ" (Leaking Operating Expenses)
"ဒါလေးကတော့ ဘယ်လောက်ရှိမှာမို့လို့လဲ" ဆိုပြီး အမှတ်တမဲ့ သုံးလိုက်တဲ့ အသေးအဖွဲ အသုံးစရိတ်လေးတွေဟာ လကုန်ရင် သိန်းချီတဲ့ ယိုပေါက်ကြီး ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။ စနစ်တကျ စာရင်းမမှတ်ထားတဲ့ အသုံးစရိတ်တိုင်းဟာ သင့်အမြတ်ကို တိုက်စားနေတာပါ။
💡 လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အကြံပြုချက်
လုပ်ငန်းတစ်ခု ပြိုလဲတာဟာ "အရှုံးပေါ်လို့" ထက် "ငွေသားပြတ်လပ်လို့ (Out of Cash)" ဖြစ်တာက ပိုများပါတယ်။ သင့်လုပ်ငန်းမှာ ဒီယိုပေါက်တွေ ရှိနေပြီလားဆိုတာ ဒီနေ့ပဲ ပြန်စစ်ဆေးကြည့်ပါ။

သင်ရော အပေါ်က အချက် ၃ ချက်ထဲက ဘယ်အချက်နဲ့ ကြုံနေရလဲ?
(၁၊ ၂၊ ၃) ကြိုက်ရာကို Comment မှာ ရေးပေးခဲ့ပါဦး။ ကျွန်တော် တစ်ဦးချင်းစီအတွက် အကြံပြုချက်လေးတွေ ပြန်ပေးပါ့မယ်။

"စာရင်းဇယားတွေကြောင့် ခေါင်းကိုက်နေရပြီလား? အမြတ်အစွန်းနဲ့ ငွေသားစီးဆင်းမှု ကွာခြားချက်ကို နားလည်ပါ!"

နှစ်ပေါင်း (၂၀) ကျော် လုပ်ငန်းပေါင်းများစွာကို ဘဏ္ဍာရေးအကြံပေးအဖြစ် ကိုင်တွယ်ခဲ့တဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ အတွေ့အကြုံအရ၊ လုပ်ငန်းရှင်တော်တော်များများဟာပုံထဲကလို စာရင်းဇယားတွေကြောင့် စိတ်ဖိစီးနေတတ်ကြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် "ရောင်းရသလောက် ဘာလို့ လက်ထဲမှာ ငွေမကျန်တာလဲ" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းနဲ့ပါ။
ဒီနေ့ ကျွန်တော် မျှဝေပေးမှာကတော့ အမြတ်အစွန်း (Profit) နဲ့ ငွေသားစီးဆင်းမှု (Cash Flow) ရဲ့ အဓိပ္ပာယ် ကွာခြားပုံပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို နားလည်မှ သင့်လုပ်ငန်းရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးကို စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်နိုင်မှာပါ။
💰 Profit (အမြတ်အစွန်း) ဆိုတာ ဘာလဲ?
• Opinion (အမြင်/ခန့်မှန်းချက်): ဒါဟာ သင်ရောင်းလိုက်တဲ့ ပစ္စည်းတန်ဖိုး (သို့မဟုတ်) ဝန်ဆောင်မှုတန်ဖိုးထဲက ကုန်ကျစရိတ်တွေကို နှုတ်လိုက်တဲ့ ကိန်းဂဏန်းတစ်ခုပါ။ များသောအားဖြင့် ငွေအပြင် ပစ္စည်းတွေနဲ့ အကြွေးတွေပါ ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စာရင်းထဲမှာ အမြတ်ပြနေပေမယ့် တကယ့်ငွေသား မဟုတ်နိုင်ပါဘူး။
💵 Cash Flow (ငွေသားစီးဆင်းမှု) ဆိုတာ ဘာလဲ?
• Reality (လက်တွေ့အခြေအနေ): ဒါဟာ သင့်လုပ်ငန်းရဲ့ ဘဏ်အကောင့်ထဲကို တကယ်ဝင်လာတဲ့ငွေ နဲ့ ထွက်သွားတဲ့ငွေကို တိုင်းတာတာပါ။ လုပ်ငန်းလည်ပတ်ဖို့အတွက် Cash Flow က အမြဲကောင်းနေဖို့ လိုပါတယ်။ ငွေသားမရှိရင် လုပ်ငန်းက ရပ်တန့်သွားနိုင်ပါတယ်။
💡 လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အနေနဲ့ သင်ဘာလုပ်သင့်လဲ?
1. Profit (Opinion) ကို ကြည့်ရုံနဲ့ မပြီးပါဘူး။
2. Cash Flow (Reality) ကိုပါ အမြဲစစ်ဆေးနေရပါမယ်။
သင့်လုပ်ငန်းရဲ့ အမြတ်အစွန်းတွေ ဘယ်နေရာမှာ ပုန်းအောင်းနေသလဲ၊ ဘယ်နေရာကနေ ငွေတွေ ယိုစီးနေသလဲဆိုတာကို နားလည်မှသာ လုပ်ငန်းကို မှန်ကန်စွာ ဦးဆောင်နိုင်မှာပါ။
နောက်ထပ် အသေးစိတ် သိရှိလိုပါက Messenger သို့ "CF" ဟု ပေးပို့နိုင်ပါသည်။

🅽🆄🅼🅱🅴🆁🆂 🆂🅾🅻🆄🆃🅸🅾🅽🆂