14/10/2025
If you can make your good habits more convenient, you’ll be more likely to follow through on them. — James Clear of Atomic Habits
စာလုပ်ချင်စိတ်ကို မရှိရင်တော့ ဒီစာကိုဖတ်ဖို့ အချိန်မကျသေးဘူးမို့ ကျော်သွားလိုက်ပါ။ သင့်မှာ စာလုပ်ချင်စိတ်ရှိတယ်၊ တစ်ခါတစ်လေမှာ စပြီးလည်းလုပ်ဖြစ်တယ်၊ ဒါပေမယ့် အကြာကြီးမခံဘူး၊ တစ်ရက်၊ နှစ်ရက် လောက်လုပ်ပြီး ကောက်ရိုးမီးဖြစ်သွားတယ်၊ ဒါ့ကြောင့် ပုံမှန်လေး စာလုပ်တဲ့ အလေ့အကျင့်တစ်ခုရအောင်လုပ်ချင်နေတယ်၊ ဆိုရင်တော့ အဲ့လိုမျိုး အလေ့အကျင့် တစ်ခုရလာအောင် ဒီဆောင်းပါးလေးက အစပျိုးပေးမှာပါ။ (Inspired by The Law of Least Effort in Atomic Habits)
Jared Diamond ရဲ့ ဆုရစာအုပ် Guns, Germs, and Steel မှာ တိုက်ကြီးတွေရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်တွေက မတူကြဘူးဆိုတဲ့ အချက်လေးတစ်ခုကို ထောက်ပြထားတယ်။ ပထမတော့ ဒါက သိပ်အရေးမကြီးဘူးလို့ ထင်ရပေမယ့် လူ့အပြုအမူအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု အရမ်းကြီးမားတယ်ဆိုတာ သိလာရတယ်။
အမေရိကတိုက်ကြီးက မြောက်ကနေ တောင်ကို ရှည်လျားနေတယ်။ ဆိုလိုတာက မြောက်အမေရိကနဲ့ တောင်အမေရိကက အနံမကျယ်ပဲ အရှည်က ရှည်တယ်။ အာဖရိကလည်း အဲ့လိုပဲ။ ဒါပေမယ့် ဥရောပ၊ အာရှ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဒေသကြီးတွေကတော့ ပြောင်းပြန်ပါပဲ။ ဒီတိုက်ကြီးတွေက အရှေ့ကနေ အနောက်ကို ပိုကျယ်တယ်။ Diamond ပြောတာက ဒီပုံသဏ္ဍာန် ကွာခြားမှုက စိုက်ပျိုးရေးပျံ့နှံ့မှုအပေါ် သက်ရောက်မှု အရမ်းကြီးမားခဲ့ပါသတဲ့။
စိုက်ပျိုးရေးက ကမ္ဘာတလွှားပျံ့နှံ့လာတဲ့အခါ လယ်သမားတွေက မြောက်ကနေ တောင် (မြေပုံမှာဆို အပေါ်အောက်) ထက် အရှေ့ကနေ အနောက် (မြေပုံမှာဆို ဘယ်ညာ) ဘက်ခြမ်းတွေကို ပိုလွယ်လွယ်နဲ့ ချဲ့ထွင်ခဲ့ကြတာကိုတွေ့ရတယ်။ Why? ပြင်သစ်ကနေ တရုတ်အထိ ကျယ်ပြန်တဲ့ ဒေသတစ်လျှောက်လုံးမှာ သီးနှံ အမျိုးအစား တစ်မျိုးတည်းကို စိုက်ပျိုးနိုင်ခဲ့ကြလို့ပဲ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့၊ မြေပုံမှာ ကြည့်လိုက်၊ ဘယ်ဘက်ကနေ ဘက်ညာဘက် (အရှေ့-အနောက်) တစ်လျှောက် ရှိတဲ့ နေရာတွေ (equator ကနေ အကွာအဝေး တူတဲ့ နေရာတွေ) မှာ အပူချိန်၊ နေရောင်ခြည်၊ မိုးရေချိန် နဲ့ ရာသီဥတုတွေက တစ်နေရာနဲ့ တစ်နေရာ အရမ်းမကွာဘူးဗျ။
ယှဉ်ကြည့်လိုက်ရင် မြောက်ကနေ တောင်ဆီ သွားတဲ့အခါ ရာသီဥတုက အရမ်းကွာနေတတ်တယ်။ ဖလော်ရီဒါနဲ့ ကနေဒါမှာရှိတဲ့ ရာသီဥတု ကွာခြားချက်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မင်းက ကမ္ဘာ့အတော်ဆုံး လယ်သမားပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ကနေဒါရဲ့ ဆောင်းရာသီမှာ ဖလော်ရီဒါလိမ္မော်ပင်ကို စိုက်ပျိုးလို့ မရနိုင်ဘူး။ နှင်းက မြေဆီလွှာအစားထိုး လို့မရဘူးလေ။ မြောက်-တောင် လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် သီးနှံတွေ ပျံ့နှံ့စေချင်ရင် လယ်သမားတွေက ရာသီဥတု ပြောင်းတိုင်း အပင်မျိုးစိတ်အသစ်တွေကို ရှာဖွေပြီး အိမ်မွေးမြူဖို့ပဲရှိတယ်။
ရလဒ်အနေနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးစပျံ့နှံ့တာက တောင်မြောက်ရှည်လျားတဲ့ အာရှနဲ့ ဥရောပတစ်လျှောက်မှာ အမေရိကတိုက်တစ်လျှောက် အပေါ်အောက် ပျံ့နှံ့ခဲ့တာထက် နှစ်ဆကနေ သုံးဆလောက် ပိုမြန်ခဲ့တယ်။ ရာစုနှစ်တွေ ကြာလာတော့ ဒီကွာခြားချက်လေးက သိပ်ကြီးမားတဲ့ သက်ရောက်မှု ဖြစ်လာတယ်။ စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်မှု တိုးလာတော့ လူဦးရေ ပိုမြန်မြန် တိုးပွားလာတယ်။ လူတွေ ပိုများလာတော့ ယဉ်ကျေးမှုတွေက ပိုအားကောင်းဘာတယ်၊ ပိုအားကောင်းတဲ့ စစ်တပ်တွေ တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ပြီး နည်းပညာအသစ်တွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့ ပိုအဆင်သင့်ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ အပြောင်းအလဲတွေက အစပိုင်းမှာ သေးသေးလေးပဲ—စိုက်ပျိုးနှုန်းက နည်းနည်းပိုမြန်သွားတာ၊ လူဦးရေက နည်းနည်းပိုမြန်မြန် တိုးတာ—ဒါပေမယ့် အချိန်ကြာလာတော့ သိသာထင်ရှားတဲ့ ကွာခြားချက်တွေ ဖြစ်လာခဲ့တယ်။
စိုက်ပျိုးရေး စတင်ပျံ့နှံ့ခဲ့တဲ့ ပုံစံက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဆင့်မှာ Atomic Habit ထဲမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ The Law of Least Effort အတွက် သက်သေပဲ။ ပုံမှန်အတိုင်းစဉ်းစားရင် စိတ်အားထက်သန်မှုက အလေ့အကျင့် ပြောင်းလဲဖို့ သော့ချက်ပဲ လို့ထင်နိုင်တယ်။ မင်းသာ တကယ် အဲ့ဒါကို လုပ်ချင်ရင် တကယ်လုပ်မှာပေါ့?
တကယ့်အမှန်တရား: ငါတို့က က ပျင်းပျင်းနဲ့လုပ်လို့ အဆင်ပြေတာကိုပဲ လုပ်လိုက်ဖို့ အမြဲတမ်း motivate ဖြစ်နေတယ်။ နောက်ဆုံးထွက်ထားတဲ့ productivity စာအုပ်တွေက ဘာပဲပြောပြော၊ ဒါက မင်းကိုယ်တိုင်လည်း ခံစားကြည့်လို့ရတဲ့ အမှန်တရားပဲ။
စွမ်းအင်က အဖိုးတန်တယ်၊ ဦးနှောက်က တတ်နိုင်သလောက် ချွေတာနိုင်အောင် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားတာပဲ။ အနည်းဆုံး အားထုတ်မှု နိယာမ (The Law of Least Effort) ကို လိုက်နာတာက လူသားတွေရဲ့ သဘာဝပဲ။
The Law of Least Effort: ဆင်တူတဲ့ ရွေးချယ်စရာ နှစ်ခုကြား ဆုံးဖြတ်ရတဲ့အခါ လူတွေက သဘာဝအားဖြင့် အနည်းဆုံး အလုပ်ပမာဏ လိုအပ်တဲ့ ရွေးချယ်မှုဆီကို ဆွဲဆောင်ခံရတယ်။
ဒါဆိုရင် self-study လုပ်တဲ့ အကျင့်ရလာဖို့ The Law of Least Effort ကိုဘယ်လိုသုံးမလဲ?
နောက်နေ့မှဆက်တွေ့တာပေါ့!
——
Home - www.igcsemyanmar.com
——
Join our community - https://t.me/willofjchannel
Contact Us - t.me/willofj2024
——