25/04/2024
17ရာစု က စာပေလက်ရာ၁ခုကို လေ့လာကြည့်ရအောင်
Of Studies
by Francis Bacon (1625)
Studies serve for delight, for ornament, and for ability.
လေ့လာသင်ယူခြင်း က ကြည်နူးစိတ်၊ အသိပညာအဆင်တန်ဆာ နဲ့ တတ်ကျွမ်းမှုစွမ်းရည်တွေကို ဆောင်ကျဥ်းပေးတယ်။
Their chief use for delight is in privateness and retiring;
သင်ယူမှုကရလာတဲ့ ကြည်နူးစိတ်ဟာ တစ်ကိုယ်ထဲရှိနေစဥ် နဲ့ အလုပ်မှအနားယူချိန်တွေမှာ အဓိက သိသာတယ်။ (တစ်ကိုယ်ထဲ စာဖတ်တွေးတောတာမျိုး)
for ornament, is in discourse;
သင်ယူမှုကြောင့် ရရှိတဲ့ ပညာအဆင်တန်ဆာ က အခြားလူတွေနဲ့ စကားပြောတဲ့အခါမှာ ပေါ်လွင်တယ်။ (စကားကြွယ်မယ်၊ ပါးနပ်မယ်)
and for ability, is in the judgment and disposition of business.
တတ်ကျွမ်းမှုစွမ်းရည်ကတော့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့အခါ နဲ့ စီးပွားရှာတဲ့နေရာတွေမှာ အရေးပါတယ်။
For expert men can execute, and perhaps judge of particulars, one by one;
ကျွမ်းကျင်သူတွေက လုပ်ငန်းတွေကို ပြီးမြောက်အောင် စီရင်နိုင်တယ်၊ တစ်ခုပြီးတစ်ခု အသေးစိတ်လိုက်ပြီး အောက်ခြေကနေ လုပ်နိုင်ကောင်း လုပ်နိုင်မယ်။
but the general counsels, and the plots
and marshalling of affairs, come best from those that are learned.
ဒါပေမယ့် ကျယ်ပြန့်တဲ့ အကြံပေးမှုတွေ၊ အစီစဥ်ရေးဆွဲမှုတွေနဲ့ ကိစ္စတွေကို မဟာဗျူဟာမြောက် ကိုင်တွယ်နိုင်မှုတွေကိုတော့ ပညာလေ့လာလိုက်စားသူတွေကပဲ အကောင်းဆုံး လုပ်နိုင်ပါတယ်။
To spend too much time in studies is sloth;
လေ့လာသင်မှုမှာပဲ အချိန်တွေကုန်ဆုံးနေမယ်ဆိုရင်တော့ လူတွေက ထိုင်းမှိုင်းသွားမယ် (အမြဲတမ်းစာအုပ်ပဲ ထိုင်ဖတ်နေရင် ပျင်းသွားမယ်)၊
to use them too much for ornament, is affectation;
အဆင်တန်ဆာအနေနဲ့ အလွန်အကျွံသုံးတာက သမားဂုဏ်ပြခြင်းပဲဖြစ်တယ်၊ (စာတွေဖတ်ပြီး စကားကြီး စကားကျယ်ပြောရင် ကြွားဝါတာဖြစ်သွားပြီ)
to make judgment wholly by their rules, is the humor of a scholar.
ကိစ္စတိုင်းကို စည်းမျဥ်းဥပဒေသတွေနဲ့ပဲ ဖြေရှင်းတာက သုတေသီဆန်လွန်းတယ် ( စာအုပ်ကြီးဆန်တယ်)။
They perfect nature, and are perfected by experience:
သင်ယူခြင်းဟာ ပင်ကိုယ်ဗီဇကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေတယ်၊ သင်ယူခြင်းကိုတော့ အတွေ့အကြုံက ပိုမိုပြီးပြည့်စုံအောင် လုပ်ပေးတယ်။
for natural abilities are like natural plants, that need pruning, by study;
သဘာဝသစ်ပင်တွေ အပင်သန်လှပအောင် ကိုင်းဖြတ်ပုံဖော်မှုလိုသလိုပဲ ပင်ကိုယ်စွမ်းရည်များကို ပိုမိုထက်မြတ်လာအောင် သင်ယူလေ့လာဖို့လိုတယ်။
and studies themselves do give forth directions too much at large, except they be bounded in by experience.
အတွေ့အကြုံနဲ့ အထိန်းအကွပ် မလုပ်ရင် သင်ယူလေ့လာခြင်းမှာ ဦးတည်ချက်တွေ ပြန့်ကျဲလွန်းနေတယ်။ (ဤနေရာမှာ Studies ဆိုတာ စာဖတ်ခြင်းကို အဓိကပြောတာဖြစ်နိုင်)
Crafty men condemn studies, simple men admire them, and wise men use them;
လူလည်တွေက ပညာရှာမှီးခြင်းကို အပြစ်တင်ကြတယ်၊ သာမန်လူတွေက ချီးမွမ်းတယ်၊ ပညာရှိတွေက ပညာကို ဘဝတိုးတက်ရေးအတွက် ပြန်အသုံးပြုတယ်။
for they teach not their own use;
ဘာလို့လဲဆိုတော့ စာပေတွေမှ သင်ယူလေ့လာခြင်းသပ်သပ်ကတော့ လူတွေကို လက်တွေ့ပြန်လည် အသုံးပြုဖို့ ပြောမထားဘူး။ ( စာဖတ်ခြင်းသပ်သပ်ကတော့ စာဖတ်နေတာပဲဖြစ်တယ်၊ ပြန်လည်အသုံးချမှုက ကိုယ်နဲ့ပဲဆိုင်)
but that is a wisdom without them, and above them, won by observation.
အဲ့ဒီစာပေတွေက လေ့လာတာထက် ပိုသာလွန်တဲ့ ဥာဏ်ပညာ ရှိသေးတယ်၊ အဲဒါကတော့ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ အတွေ့အကြုံကနေ လေ့လာဆည်းပူးခြင်းပါ။
Read not to contradict and confute;
အများနဲ့ငြင်းခုံဖို့ သူများအမှားရှာဖို့လောက် နဲ့တော့ စာမဖတ်နဲ့။
nor to believe and take for granted;
မျက်စိမှိတ်ပြီး စာအုပ်တွေပြောသမျှလည်း လက်မခံနဲ့။
nor to find talk and discourse;
စကားကြီးစကားကျယ်ပြောဖို့ အတွက်လည်း မဖြစ်စေနဲ့။
but to weigh and consider.
စာကို ချင့်ချိန် စဥ်းစားနိုင်စွမ်းအတွက်ပဲ ဖတ်ပါ။
__
ဆက်ရန်
Telegram 👇😃
