11/05/2024
အမေး- "ကြည့်လိုက်လား" " သွားလိုက်တယ်"မှာပါတဲ့ " လိုက်" ရဲ့အဓိပ္ပါယ်။
🍂🍂🍂
🌻 ကြိယာထောက်နဲ့ဆိုင်တဲ့အမေးပါ။
ဆန်စဉ်ရာကျည်ပွေ့လိုက်စရာမလိုပဲ
ဒါကိုဖတ်မှတ်ပြီး အမေးမှာပါတဲ့ စာလုံးတွေရဲ့အဓိပ္ပါယ်ကို ကိုယ်တိုင်သဘောပေါက်ရုံမက ကျန်တဲ့ကြိယာထောက်သဘောတွေပါသိသွားနိုင်ပါတယ်။👇
🔖 ကြိယာ၏
အထောက်အပံ့🔖
" ကြိယာထောက်" ခေါ် ကြိယာတစ်မျိုးအကြောင်း.ပြောပြရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။ ကြိယာ၏အဓိပ္ပါယ်ကို လိုအပ်သလို အထောက်အကူ
ပြုသည့်အတွက် " ကြိယာထောက်"
ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ကြိယာထောက်ပစ္စည်းဟုလည်း
ခေါ်သည်။🍁
ကြိယာထောက်က ကြိယာကို ဘယ်လိုအထောက်အကူပြုပါသလဲ။
" ပြောတယ်" ဆိုသောကြိယာပုဒ်ကိုမူတည်၍ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။
"ပြော" ကို နောက်က " တယ်" ဆိုသောပစ္စည်းဆက်ပြီး " ပြောတယ်" ဟုသုံးကြောင်း အားလုံးအသိပင်ဖြစ်သည်။ "ပြော" ဆိုသောကြိယာကို ဆိုလိုသောအဓိပ္ပါယ် တိတိကျကျရအောင် ကြိယာထောက်အမျိုးမျိုး
တွဲနိုင်ပါသည်။🍁
" ပြောအပ်တယ်" ဟုဆိုလျှင် ပြောသင့်သည်ဟုဆိုလိုကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ "ပြောခဲတယ်" ဟုဆိုလျှင် အလွယ်တကူ မကြာခဏမပြောကြောင်း ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။
" ပြောခဲ့တယ်" ဆိုလျှင်တော့ အရင်ကပြောပြီးသည်ဟု ဆိုလိုသည်။
"ပြောချင်တယ်" က ပြောဖို့ဆန္ဒရှိကြောင်းဖော်ပြသည်။ "ပြောတတ်တယ်" က ကျွမ်းကျင့်သည့်အလေ့ရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ "ပြောထိုက်တယ်" က ပြောသင့်သည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။
" ပြောနေတယ်" က ပြော၍မပြီးသေးကြောင်း ပြောဆဲဖြစ်ကြောင်းဖော်ပြသည်။ " ပြောနိုင်တယ်" က
ပြောဖို့အစွမ်းရှိကြောင်း အခွင့်အရေးရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။
" ပြောနှင့်တယ်" က ကြိုတင်ပြီးပြောခြင်းဖြစ်သည်။ " ပြောပါတယ်"
က ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေးပြောကြောင်း ဖော်ပြသည်။ " ပြောဖူးတယ်" က ယခင်ပြောခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။" ပြောမိတယ်" က
မပြောသင့်ဘဲပြောကြောင်း ၊
" ပြောရက်တယ်" က မငဲ့မညှာပြောကြောင်း၊ " ပြောရှာတယ်" က ပြောသူကို ကရုဏာသက်ကြောင်းဖော်ပြသည်။ "ပြောလိုက်တယ်" က
ပြောခြင်းပြီးမြောက်သည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်။
" ပြောလွန်းတယ်" က အများကြီးပြောသည်၊ အလွန်အမင်းပြောသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ " ပြောဝံ့တယ်" က
ပြောရဲခြင်းဖြစ်သည်။🍁
ဤသာဓကများကိုကြည့်လျှင် ကြိယာထောက်က ကြိယာ၏အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို မည်သို့ထောက်ကူကြောင်း သိသာလောက်ပါပြီ။ ကြိယာနောက်တွင် ကြိယာထောက် တစ်ခုမကသုံးနိုင်သည်။ " ပြောနိုင်ပါတယ်"
" ပြောနိုင်ကြပါတယ်" " ပြောနိုင်ရက်ကြပါတယ်" " ပြောနိုင်ရက်ကြပါပေတယ်" စသည်ဖြင့် "ပြော" နှင့်
" တယ်" ကြားတွင် ကြိယာထောက် ငါးလုံးထိထည့်သုံးနိုင်သောသာဓကကို ပြခြင်းဖြစ်သည်။
တချို့ကြိယာထောက်များမှာ အရင်းခံကြိယာအဖြစ် သုံးနိုင်သော
စကားလုံးများဖြစ်သည်။
" နိုင်၊ သင့်၊ တတ်၊ အား" တို့ကို
ကြည့်ပါ။ " ဘောလုံးပွဲနိုင်တယ်"
" ဒီစာအုပ်ရဲ့တန်ဖိုးက သင့်ပါတယ်"
" သူရှမ်းစကားတတ်တယ်"၊
" ငါဒီနေ့အားတယ်" ဆိုသောသာဓကများတွင် ထိုစကားလုံးများသည် အရင်းခံကြိယာများဖြစ်သည်။ သို့သော်
" ကျွန်တော်အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်တယ်"၊ " ဒီကိစ္စကို မေးသင့်တယ်"၊
" အဖေက ညနေတိုင်း လမ်းလျှောက်တတ်တယ်"၊
" ငါရုပ်ရှင်မကြည့်အားဘူး" ဆိုသောအသုံးများတွင် " နိုင်၊ သင့်၊ တတ်၊ အား" တို့ကို ကြိယာထောက်များအဖြစ်သုံးထားကြောင်းတွေ့နိုင်ပါသည်။🍁
အရင်းခံကြိယာအဖြစ်သုံးတာလား၊
ကြိယာထောက်အဖြစ်သုံးတာလား
ခွဲခြားနိုင်သောမှတ်ကျောက်တစ်ခုမှာ
မဟုတ်ကြောင်းပြသော " မ" နှင့် တွဲသုံးကြည့်ခြင်းဖြစ်သည်။
" ပြောသင့်တယ်" ကို " မ" တွဲသုံးကြည့်လျှင် " မပြောသင့်ဘူး" ဟု
သုံးရသည်မဟုတ်ပါလား။
ထို့အတူ " မသွားနိုင်ဘူး"၊ " မရေးတတ်ဘူး"၊ " မလုပ်ရက်ဘူး" စသည်ဖြင့် " မ" ကို ရှေ့ကထားပြီး
သုံးရမြဲဖြစ်သည်။ အရင်းခံ
ကြိယာနှင့် ကြိယာထောက်တို့၏
ရှေ့မှာ " မ" တွဲရကြောင်းတွေ့နိုင်သည်။ " ပြောနေတယ်" ကို
" မ" တွဲသုံးလျှင် " ပြောမနေဘူး"ဟု
" မ" ကို ကြိယာနှစ်လုံးကြားက
ထည့်သုံးရသည်မဟုတ်ပါလား။
ထို့အတူ " လိုက်ပြတယ်"၊ " ခူးစားတယ်"၊ တို့တွင်လည်း " မ"ထည့်လျှင် " လိုက်မပြဘူး"၊ " ခူးမစားဘူး"ဟု " မ" ကို ကြားကထည့်သုံးရသည်။ ဤသာဓကများတွင်
"နေ၊ ပြ၊ စား" တို့မှာ ကြိယာထောက်များမဟုတ်ကြောင်း တွေ့ရသည်။
🍁 ကြိယာနှင့် ကြိယာထောက်တွဲလျှင်
" မ" ကိုရှေ့ကထားရပြီး အရင်းခံကြိယာနှစ်လုံးတွဲလျှင် " မ" ကို ကြားကထားရကြောင်း
တွေ့ရသည်။🍁
အရင်းခံကြိယာအဖြစ်ရော ကြိယာထောက်အဖြစ်ပါ သုံးနိုင်သောစကားလုံးများ၏ အသုံးချင်း
ယှဉ်ကြည့်လျှင် အရင်းခံကြိယာအဖြစ်သုံးတာလား ကြိယာထောက်အဖြစ်သုံးတာလား ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။ " စားကောင်းတယ်" " နေကောင်းတယ်" ဆိုသောစကားများတွင် " ကောင်း" သည် အရင်းခံကြိယာလား၊ ကြိယာပြည့်လား
"မ"တွဲပြီးသုံးလျှင် သိနိုင်ပါသည်။
"မစားကောင်းဘူး" ဟုသုံးလျှင်
"မ" ကို ရှေ့မှာထားရသည့်အတွက်
"ကောင်း" သည် ကြိယာထောက်ဖြစ်ကြောင်း သိနိုင်သည်။
မစားသင့်သော၊ စားလျှင် အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်သော သဘောကိုဆိုလိုပါသည်။ " ဒီအသီးကမစားကောင်းဘူး၊ စားလျှင် သေတတ်တယ်" ဟူသောအသုံးမျိုးဖြစ်သည်။
"မနေကောင်းဘူး"ဟု သုံးလျှင်လည်း ထို့အတူ မနေသင့်သည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည်။ "ခေါင်းရင်းဘက်ကို ခြေဆင်းပြီးမနေကောင်းဘူး" ဟု သုံးပုံမျိုးဖြစ်သည်။🍁
"စားမကောင်းဘူး"၊ "နေမကောင်းဘူး"ဟူ၍ " မ" ကို ကြားကထားပြီး
သုံးလျှင်မူ " စားလို့မကောင်းဘူး၊
နေလို့မကောင်းဘူး" လို့ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။
"ကောင်း" ကို အရင်းခံကြိယာအဖြစ် သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ "ထမင်းစားမကောင်းဘူး၊ ခံတွင်းပျက်နေတယ်" ၊ " နေမကောင်းလို့ ဆေးခန်းသွားမယ်"
ဆိုသောအသုံးမျိုး ဖြစ်သည်။
အသံထွက်ပုံချင်းလည်းကွဲပါသည်။ "စားကောင်းတယ်" မှ"ကောင်း"ကို ကြိယာထောက်အဖြစ်သုံးလျှင် / စားဂေါင်းဒယ်/
ဟု အသံထွက်ပါသည်။"ကောင်း"
ကို အရင်းခံကြိယာအဖြစ်သုံးလျှင်
/ စားကောင်းဒယ်/ ဟု အသံထွက်ပါသည်။ / မစားဂေါင်းဗူး/ဟူသော
ကြိယာထောက်အသုံးနှင့်
/ စားမကောင်းဘူး/ ဟူသောကြိယာအသုံးတို့တွင် အသံထွက်ချင်းကွဲပုံပါ
ယှဉ်ကြည့်နိုင်ပါသည်။🍁
ကြိယာထောက်အဖြစ်သာသုံးပြီး
အရင်းခံကြိယာအဖြစ်မသုံးနိုင်သော
ကြိယာထောက်များမှာ-
" ချင်၊ နှင့်၊ ပါ၊ ဖူး၊ မိ၊ ရက်".စသည်တို့ဖြစ်သည်။တခြားအဓိပ္ပါယ်နှင့်သုံးလျှင် ရချင်ရပါလိမ့်မည်။ ကြိယာထောက်၏အဓိပ္ပါယ်အတိုင်း အရင်းခံကြိယာအဖြစ်မသုံးနိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ " ကျွန်တော်စားချင်တယ်" ဟုသုံးနိုင်သော်လည်း
" ကျွန်တော်ချင်တယ်" ဟု မသုံးနိုင်ပါ။" သူပြောမိတယ်" ဟု သုံးနိုင်သော်လည်း "သူမိတယ်"ဟု
( ထိုအဓိပ္ပါယ်မပျက်စေဘဲ) မသုံးနိုင်ပါ။ တစ်လုံးတည်းသုံး၍ မရဘဲ
ကြိယာနှင့်တွဲသုံးရသော စကားလုံးများဖြစ်သည်။ 🍁
ကြိယာထောက် ထားသည့်နေရာ
သုံးမျိုးရှိကြောင်းတွေ့ရသည်။
"စားချင်ကြတယ်"၊ " လုပ်နိုင်ကြတယ်"၊ "ပြေးခဲ့ကြတယ်"ဆိုသောအသုံးများတွင် "ချင်၊ နိုင်၊ ခဲ့" ဟူသောကြိယာထောက်များကို
"ကြ" ၏ရှေ့မှာထားရကြောင်း တွေ့နိုင်ပါသည်။ "သေကြရှာပြီ"၊
" ဆူကြလွန်းလို့"၊ " ပြောကြပြန်ပြီ"
တို့တွင် " ရှာ၊ လွန်း၊ ပြန်" ဟူသောကြိယာထောက်များကို "ကြ" ၏နောက်မှာထားရကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ "ရှိပါသေးတယ်"၊ " လာပါလိမ့်မယ်"၊ " ပြန်ပါအုန်းမယ်"(ပြန်ပါဦးမယ်)တို့တွင် "သေး၊ လိမ့်၊ အုန်း(ဦး)" ဟူသောကြိယာထောက်များကို "ပါ"၏နောက်မှာ ထားရပါသည်။ 🍁
နေ့စဉ် ပြောဆိုသုံးနှုန်းနေသော မြန်မာစကားထဲက ကြိယာထောက်များကို စူးစမ်းကြည့်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။🍁
🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀
📓 မြန်မာစကားအကြောင်း
တစေ့တစောင်း📓
{ ဆရာကြီးမောင်ခင်မင်( ဓနုဖြူ)}
***
ဇေယျာမြတ်( မြန်မာစာ မြန်မာစကား)
