Natural Burmese

17/04/2022

17/04/2022

ရေးတော့အမှန် ဖတ်တော့အသံ

ဗမာမဟုတ်တဲ့သူတွေဗမာစကားမပီလို့သတ်ပုံပါမှားတာတော့အဆိုးမဆိုသာဘူး။ ဒါပေမဲ့သူတို့မှားတာကိုနားထောင်ကောင်းလို့ဆိုပြီးလိုက်အတုယူလို့တော့လည်းမဖြစ်ချေဘူး၊ ပြင်ပေးသင့်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ငယ်ငယ်ကစလုံးဆလိမ်ကွဲအောင်အမေက ဆန်ဆီဆားဆေး ရွတ်ခိုင်းခဲ့ပြီး ဆူးစူးတယ် စိတ်ဆိုးတယ်လို့ပီအောင်ပြောတတ်လာတယ်၊ တက်နဲ့တတ်မကွဲတာ ထက်နဲ့ထပ်မကွဲတာတွေကျလက်ခံဖို့ရာခက်သွားပြီ။ ဗမာထဲမှာတောင်သနဲ့တမကွဲတာ ဒီနေ့ဝက်တားဟင်း ဆိုတာမျိုးကျလူကြီးတွေကလျှာခင်ငြိတာလို့ပြောကြတယ်။

မနှစ်ကမှဆုံးသွားတဲ့လန်ဒန်တက္ကသိုလ်ကဆရာဂျွန်အိုကယ် John Okell ကမြန်မာစကားမှာ အသံထွက်စည်းမျဥ်း voicing rule တခုရှိတယ်လို့ရေးခဲ့ဖူးပါတယ်။ တသက်လုံးစကားတတ်စကတည်းကပြောလာတာဆိုတော့လည်းအမှတ်တမဲ့ပဲမို့သူပြောတော့မှ ဪ.. ဟုတ်သားပဲလို့အောက်မေ့မိတယ်။

တစ်ကနေတဆယ်မှာတခုနှစ်ခုကနေသုံးခုကျတော့သုံးဂုလို့ထွက်တာကိုပြောတာ၊ ဗမာမဟုတ်တဲ့တိုင်းရင်းသားတွေပြောတဲ့အခါကျဒီလိုပြောင်းမသွားတာခုခေတ်မီဒီယာသတင်းဖတ်သူတချို့ကိုသတိထားမိကြပါလိမ္မယ်။ လူထုကိုလူဒုမထွက် ဗိုလ်ချုပ်ကိုဗိုလ်ဂျုပ်မထွက် ရေးချင်ကိုရေးဂျင်မထွက် သွားခဲ့ကိုသွားဂဲ့မထွက် ရေးတဲ့အတိုင်းထွက်နေကြသလိုပေါ့။

အသတ်သံပြတ်များ - ကသတ်စသတ်တသတ်ပသတ်တွေကအသံထွက်ကိုမပြောင်းစေဘူး၊ ဥပမာ လှေကားတ(တစ်)ထစ် နှစ်ထစ် သုံးဒစ် လေးဒစ် ငါးဒစ် ခြောက်ထစ် ခုနစ်ထစ် ရှစ်ထစ် ကိုးဒစ် ဆယ်ဒစ်။

အသတ်ပေမဲ့အထက်ကဆယ်ထစ်ယသတ်အပြင်ငသတ်နသတ်ညသတ်လသတ်ကျတော့လည်းသံပြတ်မဟုတ်လို့ပြောင်းတယ်၊ဥပမာ လုပ်ချင်ကိုင်ဂျင် ရိုက်ချင်ကန်ဂျင် သွက်ချင်မြန်ဂျင် ပျောက်ချင်ကင်းဂျင် မြင်ဂျင်မှတ်ချင် တတ်ချင်မှန်ဂျင်။ ပဲအသုံးမှာလည်းပဲသံမထွက် ဘဲနဲ့ဖဲသံထွက်တာမျိုး၊ ဥပမာ မသင်ဘဲမတတ်ဖဲ မဟုတ်ဖဲမမှန်ဘဲ မပစ်ဖဲမပြင်ဘဲ မပါဘဲမလိုက်ဖဲ။ အလားတူ မကြိုက်ဖူးမလှဘူး မလုပ်ဖူးမကိုင်ဘူးမမြင်ဘူးမရောက်ဖူး မစားဘူးမသောက်ဖူး။ ဝင်သက်ထွက်သက် စာအုပ်သစ်နာမည်သစ်အဝတ်သန့်ရေသန့်ဖိနပ်သည်မုံ့သည်တို့မှာလည်းသသံချင်းမတူဘူးမို့လား။

ဗမာမဟုတ်တဲ့တိုင်းရင်းသားတွေကအင်္ဂလိပ်လိုကျတော့ဗမာထက်ပိုပီတာသတိထားမိကြပါသလား။ အကြောင်းကဗမာအက္ခရာမှာ ကခ တထ ပဖ လေမထွက်တာ unaspirated နဲ့ လေထွက်တာ aspirated voicing သေသေချာချာကွဲပြားတော့အင်္ဂလိပ်လို k(c) t p ကိုဗမာကအသံမှန် ခ ထ ဖ မထွက်ပဲ က တ ပ ထွက်နေလို့။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၄၅နှစ်လောက်ကဆေးရုံမှာစစ္စတာနော်ထီးရာက pain ကိုဖိန်းထွက်ပေမဲ့ကျွန်တော်ကပိန်းထွက်နေတာမျိုး။ သူကအသံထွက်မှန်တယ်။ အင်္ဂလိပ်တွေကျပြန်တော့ က တ ပ ကိုရှေ့ကစသံပါမှထွက်နိုင်တယ် ဥပမာ စကတ်(ထ်) စတန့်(ထ်) စပိန်(န်) ခုခေတ်ဘိုလိုပဲ စတိုင်(လ်) လုပ်ပြောနေကြတဲ့ စပိကောက်(စပိခေါက်ထ်) စပို့(စပ္ပို့ထ်)။

ဒီနေရာမှာနောက်ဆက်တွဲပြဿနာကဘားဂလစ်ရှ် Burglish နဲ့ ဖိုးဖိုးကို ဗမာက Phoe Phoe ရေးတော့ အင်္ဂလိပ်က Foe Foe ဖတ်၊ Po Po နဲ့ပြီးရမဲ့ကိစ္စ။ အလားတူ ဖေဆိုတဲ့နာမည်နဲ့ဖေဖေကို မူလသတ်ပုံ Pe မရေးပဲ Phay လုပ်လာကြပြန်တော့သူများက Fay လို့ဖတ်မှာ။ ရှေးကတည်းက ဖြူ Phyu နဲ့ ဘုန်း/ဖုန်း Phone လည်းအတူတူပေမဲ့ကြာလှပြီမို့ပြင်ကြမယ်မထင်။ ဗမာလိုပနဲ့ဖကွဲပြားချင်ရင် H ကို p ရှေ့ကထား Hpyu Hpone.. မွှေး Hmwe ထက် Htet လိုပေါ့။ ခုခေတ်မှာပိုဆိုးလာတာက ပုလဲမူလသတ်ပုံ Pale ကို Palel ရေးလာကြတာမျိုး၊ ကြယ် နွယ် ကို Kye Nwe နဲ့မပြီးပဲ Kyel Nwel လုပ်လာကြတာမျိုး၊ ကိုယ့်ဗမာပါးစပ်ကနောက်ဆုံးပိတ် လ သံကိုထွက်လေ့မရှိဦးတော့နိုင်ငံခြားသားတွေက ပလဲလ် ကြဲလ် နွဲလ် လို့ထွက်မယ်။

အဆုံးမတော့ကိုယ်လည်းသူ့အသံမပီသူလည်းကိုယ့်အသံမပီ အသံတုဝိဇ္ဇာမဟုတ်ရင်အထုံဝါသနာပါရမီမပါရင် ဗမာလိုမပီတာအင်္ဂလိပ်လိုငပိသံထွက်တာကိုအပြစ်မြင်နေလို့တော့အပိုပါပဲ။ အဲ.. သတ်ပုံမှာတော့မူကွဲတွေလက်ခံနိုင်ရမှာဖြစ်သော်လည်းပစ္စလက္ခတ်မလုပ်ကြပဲမြန်မာစာဖြစ်ဖြစ်အင်္ဂလိပ်စာဖြစ်ဖြစ်မှန်အောင်ကြိုးစားသင့်ပါတယ်။

05/04/2022

ဝစွဲ

15/09/2021

ရေးထုံးမပီ အသံမမည်

ပြောရရင် မြန်မာ စကားလုံးက တစ်လုံးစီတိုင်းမှာ အဓိပ္ပာယ် ရှိပါတယ်။ တစ်ခါတစ်ခါ အဓိပ္ပာယ်က တစ်ခုတောင်မကဘဲ အများကြီး ရှိပါသေးတယ်။ 'ပန်း'ရယ်၊ 'ကန်'ရယ် ဆိုပါစို့။

* ပန်း (နာမ်)
(၁) အပင် စသည်မှ မျိုးပွားရန် ပွင့်သောအပွင့်။
(၂) အပွင့်၊ အခက်၊ အရွက် စသည့် အပြောက်အမွမ်းပုံ။
(၃) ဒင်္ဂါး၊ ပိုက်ဆံပြားတို့တွင် ပန်းပုံ ပါသောဘက်။
(၄) အပြေးပြိုင်ပွဲ စသည်၏ တာဝင် အမှတ်အသား။
(၅) ယောက်ျားလိင်အင်္ဂါ။
(၆) မိန်းမဓမ္မတာသွေး။
(၇) ပန်းချီ ပန်းပု စသည့် လက်မှု အနုပညာ။

* ပန်း (ကြိယာ)
(၁) နွမ်းနယ်သည်။
(၂) အရှိန်နှင့် သွန်ထွက်သည်၊ သွန်ထွက်စေသည်။

* ပန်း (ကြိယာဝိသေသန)
(၁) ကွေ့ဝိုက်၍။

ဆိုရရင် 'ပန်း'ဟာ 'နာမ်၊ ကြိယာ၊ ကြိယာဝိသေသန' ဆိုပြီး ဝါစင်္ဂ ၃ မျိုးနဲ့ အနက်ဖွင့်ထားပါတယ်။
'ကန်'ကလည်း 'နာမ်၊ ကြိယာ၊ ကြိယာဝိသေသန' ဆိုပြီး ဝါစင်္ဂ ၃ မျိုးနဲ့ အနက်ဖွင့်ပါတယ်။

* ကန် (နာမ်)
(၁) တူးဆည်ထားသော ရေအိုင်။
(၂) ဆယ့်နှစ်ရာသီတွင် လှေစီး သတို့သမီးရုပ်ဖြင့် မှတ်အပ်သော ဆဋ္ဌမရာသီ။

* ကန် (ကြိယာ)
(၁) သတ်မှတ် ဖော်ပြသည်။
(၂) ခြေဖြင့်ခတ်သည်။
(၃) တစ်စုံတစ်ရာဖြင့် ထောက်တွန်းသည်။
(၄) အရှိန်ဖြင့် ပြန်လှန်တွန်းသည်။
(၅) ခွာသည်။
(၆) ပွင့်ထွက်သည်။
(၇) ဆံ့သည်။ ကာသည်။

* ကန် (ကြိယာဝိသေသန)
(၁) တအား။
(၂) အလွန်။

'ပန်း'ကော 'ကန်'ပါ တစ်လုံးစီမှာ အဓိပ္ပာယ် အများကြီးစီ ရှိတာကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီ စကားလုံးကို ပေါင်းပြီး 'ပန်းကန်'လို့ ရေးရင်တော့ အဓိပ္ပာယ် တစ်မျိုးပဲ ရပါတယ်။

ပန်းကန် (နာမ်)= အစားအသောက် ထည့်စရာ အသုံးအဆောင် တစ်မျိုး။

ရေးထုံး သတ်မှတ်ထားတာ 'ပန်းကန်' ဖြစ်ပေမဲ့ အသံထွက်ကျတော့ 'ဗဂန်'လို့ အသံထွက်ပါတယ်။
အသံထွက်အမှန်'ဗဂန်' ဆိုပြီး ပီသအောင် မထွက်နိုင်လို့ 'ပဂန်' စသဖြင့် မှားထွက်တာ လက်သင့်ခံလို့ကောင်းပေမဲ့ စာရေးသားရာမှာတော့ 'ပန်းကန်'လို့ပဲ သတ်မှတ်ရေးထုံး မှန်အောင် ရေးသားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

* ဆေးပြီးသား ပုဂံနဲ့ စားချင်ရင် စားပြီးသား ပုဂံကို ဆေးပါ။

စာ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ အင်မတန် ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အသံထွက်ချင်းလဲ မဆင်တဲ့ 'ပု'နဲ့ တွဲပြီး 'ပုဂံ'လို့ ရေးထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ 'ပုဂံ' ဆိုတာ အများသိကြပါတယ်။ အခုတော့ 'ပုဂံ'ဟာ စားစရာလိုလို ဖြစ်သွားရပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး မဖြစ်အောင် အထူး သတိပြုသင့်တာ အမှန်ပါပဲ။

12/09/2021

Tea Shop ကို
လဖက်ရည်ဆိုင်
လက်ဖက်ရည်ဆိုင်
လ္ဘက်ရည်ဆိုင်
ဆိုပြီး ရေးကြတာ တွေ့ရပါတယ်။
ဘယ်ဟာ အမှန်ဖြစ်မလဲ

31/08/2021

ဘူး သီးကို ဗူး သီးဟု မရေးမိစေနဲ့ ။
ဗူး မှုတ်တာကလွဲရင်
ဘာထည့်တဲ့ဘူးဖြစ်ဖြစ်
အကုန်လုံး ဘကုန်းနဲ့ ဘူး။

ပန်းရန်ဆရာတွေကိုင်တဲ့ကိရိယာကို
သံလျက် လို့ မရေးမိစေနဲ့။
သံလက် လို့ရေးမှမှန်တယ်။

ဘုရင်တွေကိုင်တဲ့
ဓားအမျိုးအစားကိုလည်း
သံလက် လို့ မရေးမိစေနဲ့။
သံလျက် လို့ ရေးမှအမှန်။

ပါတ်သက် လို့ရေးထားတာတွေ့ရင် ပတ်သက် လို့ ပြင်ပေးလိုက်ပါ။

တစ်ချို့ လို့ ရေးထားတာတွေ့ရင်
တချို့ လို့ပြင်ပေးလိုက်ပါ။

မျိုးမျိုးမြတ်မြတ် မဟုတ်ဘူးနော်
မြိုးမြိုးမြက်မြက် ။

မျက်ခြေပြတ် လို့မှားမရေးနဲ့
မျက်ခြည်ပြတ် လို့ ရေးမှအမှန်။

ဟိုလို တက်က တယ်
ဒီလိုတက်က တယ်
ဆိုပြီး တက်ရ တယ်လို့
ပြောတဲ့အခါမှာ
ရ နဲ့ က တောင်
အထားအသိုမမှန်ဘဲပြောနေတဲ့
နိုင်ငံခြားဘာသာ
သင်တန်းဆရာတချို့ လည်း
ရှိတတ်တယ်။

တက်ရတယ် လို့ပြောမှ မှန်ပါတယ်။
တက်ကတယ် ဆိုတာ
အပေါ်ကိုတက်ပြီး က တယ်လို့
ဆိုလိုတာပါ။

လုပ်ရ တယ်ကို လုပ်က တယ်
စားရ တယ်ကို စားက တယ်
စားရ ဦးမယ်ကို စားက ဦးမယ်
စသည်ဖြင့်
ဒါဟာ စကားမပီတာမဟုတ်ပါဘူး။
စာမပီတာပါ၊ စာမတတ်တာပါ။

မြန်မာစာကို တိတိကျကျ
မသိ မတတ်တာပါ။
မြန်မာစကား မတတ်တာပါ။
မြန်မာစကား ပီပီသသ
မပြောတတ်တာပါ။

ပဠိပကရှ လို့ရေးတဲ့
ပညာရှင်ရှိနေတယ်။
ပဋိပက္ခ သာအမှန်ဖြစ်ပါတယ်။

ကာတွန်းမှာပဲဖြစ်ဖြစ်
တခြားဝါကျမှာပဲဖြစ်ဖြစ်
ဝုန့်ကနဲ့ တို့ ဒိုင်း ကနဲတို့တွေ့ပြီဆိုရင်
ဝုန်းခနဲ ဒိုင်းခနဲ လို့သာ
ပြင်ပေးလိုက်ပေတော့။

ကတ်ပြား လို့ရေးမှအမှန်
(ကပ်ပြား၊ ကဒ်ပြား အမှား)
သေနတ်ထဲ ထည့်တဲ့ ယမ်းတောင့်ကို
ကျည်ဆံ လို့ရေးရင် အမှား။
ကျည်ဆန် လို့ရေးမှအမှန်။
( ကိုယ်လည်း မှားရေးဖူးတယ်၊
တစ်ဆက်တည်း မှာပါရစေ
ကျည်ဆံ လို့အသံမထွက်ဘူးနော်
ကျည်ဇန် လို့အသံထွက်ရမယ်)

သူ့ထက်ပိုတယ်လို့ ရေးရမှာကို
သူ့ထပ်ပိုတယ်လို့ ရေးနေမိကြတယ်။
( -က် နဲ့ -ပ် အမှားတွေက အတော်များကြတယ်)

မြန်မာစာ သိပ်မရင်းနှီးတဲ့သူဆိုရင်
ကရဝိက်ငှက်ကို ကရဝိက် ဌက်လို့
ရေးမိတတ်ကြတယ်။

ကြေငြာ လို့ရေးရင်အမှား
ကြေညာ လို့ရေးမှအမှန်။
ကြော်ညာ လို့ရေးရင်အမှား
ကြော်ငြာ လို့ရေးမှအမှန်။
ရှုခင်းကို ရှု့ခင်း လို့မရေးမိစေနဲ့။

မွှေ့ရာ လည်းမဟုတ်ဘူး။
မွှေ့ယာ လည်းမဟုတ်ဘူး။
မွေ့ယာ လည်းမဟုတ်ဘူး။
မွေ့ရာ လို့ရေးမှအမှန်။
အိပ်ယာ လို့ရေးရင်အမှား
အိပ်ရာ လို့ရေးမှအမှန်။

သတင်းရေးသူတွေပဲဖြစ်ဖြစ်
တခြားရေးသူတွေပဲဖြစ်ဖြစ်
တုံ့ပြန် လို့ရေးနေမိကြလိမ့်မယ်။
တုံ့ပြန် သာအမှန်ဖြစ်ပါတယ်။

သံပုရာသီး လို့မှားမရေးမိစေနဲ့။
သံပရာသီး လို့ရေးမှအမှန်။

ပုခုံး လို့မှားမရေးမိစေနဲ့။
ပခုံး လို့ရေးမှအမှန်။

အမွှာပူး လို့ရေးရင်မှားတယ်။
အမြွှာပူးလို့ရေးမှအမှန်။

ဗံဒါ ပင်လည်းမဟုတ်ဘူး။
ဗန်ဒါ ပင်လည်းမဟုတ်ဘူး။
ဗန္ဒာ ပင်လည်းမဟုတ်ဘူး။
ဗာဒံ ပင်။

ဆက်နွယ် လို့ရေးတာ
အမှန်ထင်ခဲ့ဖူးတယ်၊ မဟုတ်ဘူး။
ဆက်နွှယ် လို့ရေးမှအမှန်။

ပတ်သက် ကို ပတ်သတ် လို့
ရေးနေကြသလို
ဖြစ်ရပ် ကို ဖြစ်ရက် လို့ရေးနေကြတယ်။
( မြန်မာပြည်က မြန်မာတွေရဲ့ မြန်မာစာအခြေအနေ)

တစ်ခြား လို့ အမှားရေးနေသူတွေ
ရှိနေသေးတယ်။
တခြား ကအမှန်။

အဓိဠာန် လို့မှားရေးထားတာလည်း
တွေ့ကြရမယ်။
အဓိဌာန် သာအမှန်။

လှေခါး လို့ရေးရင်မှားတယ်။
လှေကား ။

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းမဟုတ်
ကမ္ဘာတစ်ဝန်း နိုင်ငံတစ်ဝန်း။

တစ်ခါတစ်လေ လို့
ရေးထားတာပဲဖြစ်ဖြစ်
တခါတလေလို့
ရေးထားတာပဲဖြစ်ဖြစ် အမှား၊
တစ်ခါတလေ ကအမှန်။

မြင့်မိုရ်တောင် မဟုတ်
မြင်းမိုရ် တောင်။

အနူးအညွန့် တောင်းပန်မဟုတ်
အနူးအညွတ် တောင်းပန်။

ဒါဏ်ရိုက် မယ်မဟုတ်
ဒဏ်ရိုက်မယ်။

ပါတ်ဝန်းကျင် မဟုတ်၊
ပတ်ဝန်းကျင်။

ခင်မင်လျှက် လေးစားလျှက် မဟုတ်၊
ခင်မင်လျက် လေးစားလျက်။
လျက်ဆား ကိုလျှာနဲ့ လျက်သည်။

လေပြေလေညှင်း မဟုတ်
လေပြည်လေညင်း။
( တိုက်ခတ်တဲ့လေကို လေပြည် ဟုခေါ်ပြီး
ပြောတဲ့စကားကိုတော့ လေပြေ ထိုးသည်)

ကောက်နှုတ် မဟုတ် ကောက်နုတ်
ခုနှစ် မဟုတ် ခုနစ်(၇)
ခေတ်မှီ မဟုတ် ခေတ်မီီ
ကျစ်လစ် မဟုတ် ကျစ်လျစ်
စိုပြေ မဟုတ် စိုပြည်
စွဲလန်း မဟုတ် စွဲလမ်း ။

တစ်ကယ် မဟုတ် တကယ်
တစ်ချို့ မဟုတ် တချို့
တစ်ခြား မဟုတ် တခြား
တစ်ဝှမ်း မဟုတ် တစ်ဝန်း
တွန်ကြူး မဟုတ် တွန်ကျူး
ထို့အပြင် မဟုတ် ထို့ပြင်
ဒါပေမယ့် မဟုတ် ဒါပေမဲ့

နေ့လည် မဟုတ် နေ့လယ်
ပရိတ်သတ် မဟုတ် ပရိသတ်
ပင်ကိုယ် မဟုတ် ပင်ကို
ပြဿဒ်/ ပြဿာတ် မဟုတ် ပြာသာဒ်
ဖြေးဖြေး မဟုတ် ဖြည်းဖြည်း
မြောက်များ မဟုတ် မြောက်မြား
မြင့်မိုရ်တောင် မဟုတ် မြင်းမိုရ်တောင်

မြိန်ယှက် မဟုတ် မြိန်ရှက်
ရှစ်ခိုး မဟုတ် ရှိခိုး
လေပြည်လေညှင်း မဟုတ်
လေပြည်လေညင်း ။

လက်ထက် မဟုတ် လက်ထပ်
(မင်းတုန်းမင်း၊ သီပေါမင်း တို့
လက်လက်ကိုတော့ သီပေါမင်းတို့
လက်ထပ် ဟုမှားရေးကြသည်)

လျှက် မဟုတ် လျက် ။
( ကိုင်စွဲလျက် ၊ သိလျက်နှင့် ..)

ဝိရိယ မဟုတ် ဝီရိယ
သာမာန် မဟုတ် သာမန်
သဏ္ဍန် မဟုတ် သဏ္ဌာန်
သံဓိဌာန် မဟုတ် သန္နိဌာန်
ဟေမာန် မဟုတ် ဟေမန် ။

အနှောက်အရှက် မဟုတ်
အနှောင့်အယှက်
အလျှင်အမြန် မဟုတ် အလျင်အမြန်
အာရုဏ် မဟုတ် အရုဏ်
အလွန်အကျူး မဟုတ် အလွန်အကြူး။

အော် မဟုတ် သြော် (အာမေဋိတ်စကား)

အိပ်ယာ မဟုတ် အိပ်ရာ
( မွေ့ရာ၊ အိမ်ရာ၊ ကြင်ရာ တို့ကအမှန်)

မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံမှာ
ကျွန်တော်လည်း ခဏခဏမှားပါသည်။ သို့သော် အသုံးများသော စကားလုံးများကိုတော့ မမှားအောင် သတိထားသုံးပါသည်။ သတ်ပုံမှားသောစာမှာ စာအရသာပျက်လှသည်။

အထက်ဖော်ပြပါ စကားလုံးများမှာ အများစုမှားလေ့ရှိကြသော စာလုံးပေါင်းတစ်ချို့ဖြစ်သည်။

Crd'U Myint Zaw( Shwe Dagar)

31/08/2021

#မြန်မာစကားပုံ (၁၀၀) (မြန်မာ+အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာ)

1. A wonder lasts nine days.
ချီးမွမ်းခုနှစ်ရက် ကဲ့ရဲ့ ခုနှစ်ရက် ။

2. Out of the frying pan into the fire.
ကျားကြောက်လို့ ရှင်ကြီးကိုး၊ ရှင်ကြီး ကျားထက်ဆိုး ။

3. Follow the river and you will get to the sea.
လမ်းဆုံးရင် ရွာတွေ့ ။

4. The more you have; the more you want.
ရလေ လိုလေ၊ အို တစ္ဆေ ။

5. A burnt child dreads the fire.
တစ်ခါသေဘူး ပျဉ်ဖိုးနားလည် ။

6. Every dog is Valiant at his own door.
ကိုယ့်ရွာမှာ ကြက်ဖ၊ သူများရွာမှာ ကြက်မ ။

7. A thief knows a thief just as a wolf knows a wolf ./
Diamonds cut diamonds.
မြွေမြွေချင်း ခြေမြင် ။

8. Old customs are the best.
ရှေးထုံးလည်း မပယ်နဲ့ ။

9. Set a thief to catch a thief.
ငါးကြင်းဆီနဲ့ ငါးကြင်းကြော် ။

10. So near yet so far.
နီးလျှက်နဲ့ ဝေး ။

11. Bite off more than one can chew.
ဖင်မနိုင်ပဲ ပဲကြီးဟင်းသောက် ။

12. Don't cry for the moon.
မမီတဲ့ပန်း မလှမ်းနဲ့ ။

13. One swallow doesn't make a summer.
နှမ်းတစ်လုံးနဲ့ ဆီမဖြစ် ။

14. The pestle cannot go after grains of rice.
ဆန်စင်ရာကျည်ပွေ့ မလိုက်နိုင်ဘူး ။

15. Bees can swar on and squeels scamper.
ရှဉ့်လည်းလျှောက်သာ၊ ပျားလည်းစွဲသာ ။

16. He may be clever and yet he sometimes lacks foresight.
ပညာရှိ သတိဖြစ်ခဲ ။

17. Testing lie brings serious sorrows.
အပျက်အပျက်နဲ့ နှာခေါင်းသွေးထွက် ။

18. Love begets love.
တစ်ဦးမေတ္တာ တစ်ဦးမှာ ။

19. Change of pasture makes fat calves.
တစ်ရွာမပြောင်း သူကောင်းမဖြစ် ။

20. At the tree; so is the fruit.
အပွေးမြင် အပင်သိ ။

21. Better to slip with the foot than with the tongue.
ကြမ်းကျွံရင် နှုတ်လို့ရ၊ စကားကျွံရင် နှုတ်လို့မရ ။

22. A man's reach should exceed his grasp.
ဒူးလောက်တင်မှ ရင်လောက်ကျ ။

23. There are ups and downs in life.
ရေစီးတစ်ခါ ရေသာတစ်လှည့် ။

24. When the bow is too much bent;it brokes.
ကွေးလွန်းတဲ့လေး ကျိုးတတ်တယ် ။

25. It is never too late to mend.
ပျက်အစဉ် ပြင်ခဏ ။

26. Everything in time comes to him who knows how to wait.
စောင့်နိုင်ရင် သူခိုးမိ၊ အောင့်နိုင်ရင် အကျိုးရှိ ။

27. Don't put off till tomorrow what you cando today.
ယနေ့လုပ်နိုင်သော အလုပ်ကို မနက်ဖြန်မရွှေ့ပါနဲ့ ။

28. Do it now It will do.
ချက်ချင်းလုပ် အဟုတ်အကျိုးဖြစ် ။

29. Strike the iron while it is hot.
လသာတုန်း ဗိုင်းငင် ။

30. The ugly one is truly vain.
အကျည်းတန် မှန်ကြိုက် ။

31. Be humble like a beggar in the quest for learning.
ပညာရှာ ပမာသူဖုန်းစား ။

32. The seven vulgar creatures who announce their own name.
ကိုယ့်ဂုဏ်ကိုဖေါ် မသူတော် ခုနှစ်ပါး ။

33. A greedy man is always needy.
ရလေ လိုလေ အိုတစ္ဆေ ။

34. He uncovers his own thigh and bangs it with his elbow.
ကိုယ့်ပေါင် ကိုယ်လှန်ထောင်း ။

35. Only the sufferer knows how his belly aches.
ကိုယ့်ဝမ်းနာ ကိုယ်သာသိ ။

36. A little learning is dangerous.
မရှိတာထက် မသိတာခက် ။

37. Little pot is soon hot.
လူပု စိတ်တို၊ ခွေးပု ရန်လို ။

38. A clean hand wants no washing.
ကိုယ်ကောင်းရင် ခေါင်းဘယ်မှမရွေ့ ။

39. Revenge is as sweet as love.
အချစ်ကြီးရင် အမျက်ကြီး ။

40. The pot calls the kettle black.
နှုတ်ခမ်းပဲ့ချင်း မီးမှုတ် ။

41. A fine thing is soon mopped up.
အထိမခံ ရွှေပန်းကန် ။

42. A hint suffices for a wise man.
အရိပ်ပြ အကောင်မြင် ။

43. Skill is stronger than strength.
ကျွမ်းကျင်ရာ လိမ္မာ ။

44. Ecerybidy his due.
သူ့နေရာနဲ့ သူ ။

45. Big in size; small in wit.
အကောင်ကြီးပြီး အချိန်မစီး ။

46. A nine day wonder.
ခွေးရူးကောင်းစား တစ်မွန်းတည့် ။

47. There's no accourting for taste.
ရှမ်းကြိုက်ရင် နွားချော ။

48. To put off with fair words.
ပျားရည်နဲ့ ဝမ်းချ ။

49. Nothing ventured ; nothing gained.
ထိုင်နေလို့တော့ ဘာမှဖြစ်မလာဘူး ။

50. Walls have ears.
နေ့ပြော နောက်ကြည့်၊ ညပြော အောက်ကြည့် ။

51. Kill two birds with one stone.
တစ်ချက်ခုတ် နှစ်ချက်ပြတ် ။

52. In the kingdom of blind; the one- eyed is the king.
အနူ‌တော လူချော ။

53. The grass is always green on the other side of the fence.
ရှာနားမွကျ ရှာနှားမစား ။
အမေ ကျော်၊ ဒွေးတော် လွမ်း ။

54. A short cut is often a wrong cut.
အရင်လို လမ်းအိုလိုက် ။

55. Least said soonest mended.
စကားစကား ပြောပါများ၊ စကားထဲက ဇာတိပြ ။

56. One gets another boil on top of the
previous one.
နူရာ ဝဲစွဲ၊ လဲရာ သူခိုးထောင်း ။

57. Birds of the same feather flock together.
သူတော်ချင်းချင်း သတင်းလွေ့လွေ့ ။

58. Between a rock and a hard place.
ဆုပ်လည်းစူး စားလည်းရူး ။

59. He cries before he is beaten.
ခါး တကယ်မတို့ခင်က၊ ယားတယ်လို့ တွန့် ။

60. A woman in love waits;a man in love comes without fail .
မိန်းမကြိုက်တော့ မျှော်လိုက်တာ၊ ယောက်ျားကြိုက်တော့ ဆိုက်ဆိုက်လာ ။

61. Brush the cavities for beautiful teeth and all you get is pyorrhoea.
လှစေလို၍ သွားချောင်တိုက်၊ ရေစီးကမ်းပြိုလိုက် ။

62. A good tree can lodge ten thousand birds.
သစ်တစ်ပင်ကောင်း ငှက်တစ်သောင်းခိုနိုင် ။

63. Pieces of curry- meat go to the man of high position.
မျက်နှာကြီးရာ ဟင်းဖတ်ပါ ။

64. Driving a spare into low ground.
မြေနိမ့်ရာ လှံစိုက် ။

65. Woe to the river when a monitor lizard becomes an alligator.
ဖွတ် မိ‌ကျောင်းဖြစ်၊ မြစ် မချမ်းသာ ။

66. His successful notes were spoilt by the noise of " Ding- d**g ".
အရေးကောင်း ဒိန်းဒေါင်း ဖျက် ။

67. He does not catch the monitor lizard and he has lot his chopper.
ဖွတ်မရ၊ ဓားမဆုံး ။

68. Scanty; when I steal for my living the dogs bark.
လုပ်စား မိုးခေါင်၊ ခိုးစား ခွေးဟောင် ။

69. I have no money to pay ( the dept ) and no land to abscond to.
ပေးစရာလည်း ငွေမရှိ၊ ပြေးစရာလည်း မြေမရှိ ။

70. As you are fated to eat ( honey ) bees swarm in your beard.
စားရကံကြုံ မုတ်ဆိတ် ပျားစွဲ ။

71. A wise man never shows his anger.
ပညာရှိအမျက် အပြင်မထွက် ။

72. Let your mind be there; but body here.
စိတ်ပေါင်းကိုယ်ခွာ ။

73. A genuine rubies never sink in mud.
ပတ္တမြားမှန် နွံမနစ် ။

74. Parsimony spoils the bread.
မစားရက် လောက်တက် ။

75. A single deal and ten times shy.
တစ်ခါဆက်ဆံ ဆယ်ခါလန် ။

76. Onion was quite safe alone but in compsny with chilli got pounded.
ကြက်သွန်ချည်းနေ အကောင်းသား၊ ငြုပ်သီးနဲ့ပေါင်းမှ အထောင်းခံရ ။

77. Wife's whispers finally with out.
မယားပြော တစ်ည ။

78. Buffalo impersonated by godking has short tail and crooked horn.
သိကြားမင်း ကျွဲယောင်ဆောင်၊ အမြီးတို ချိုစောင်း။

79. You can't get away from fate and destiny.
ဝဋ်နှင့် ကြမ္မာ မလွတ်သာ ။

80. An extended family is secure; intermarriage is nobel.
ဆွေချင်းခြုံ လုံ၊ ဆွေချင်းထပ် မြတ် ။

81. Ranks bring responsibilities.
ကျားကြီးတော့ ခြေရာကြီး ။

82. Peny wise; pound foolish.
ကုသိုလ်တစ်ပဲ ငရဲတစ်ပိဿာ ။

83. A light heart lives long.
ပျော်ပျော်နေ သေခဲ ။

84. A small spark makes a great fire.
အမှိုက်ကစ၊ ပြဿတ်မီးလောင် ။

85. A bitter jest is the position of friendship.
ကျီစားသန်က ရန်များ၏ ။

86. A good servant makes a good master.
တပည့် လိမ္မာ ဆရာအာပါတ်လွတ် ။

87. What is done cannot be undone.
ထွက်ပြီးဆင်စွယ် ပြန်ဝင်ရိုးမရှိ ။

88. Like master; like man.
ဆရာကောင်းတပည့် ပန်းကောင်းပန် ။

89. Beauty is only skin deep.
လှတာမက်တော့ ညစာခက် ။

90. Speech is sliver; silence is golden. တိတ်တိတ်နေ ထောင်တန် ။

91. A sound mind is a sound body.
စိတ်ထောင်း‌တော့ ကိုယ်ကျေ ။

92. Sink or swin.
ငုတ်မိသဲတိုင် တက်နိုင်ဖျားရောက် ။

93. Satisfaction is beauty.
ရှမ်းကြိုက်ရင် နွားချော ။

94. To live in a fool's paradise.
ဝါးလုံးခေါင်းထဲ လသာ ။

95. Absence makes the heart grow fonder.
နီးတကျက်ကျက် ဝေးတသက်သက် ။

96. Bring oil to the fire.
မီးလောင်ရာ လေပင့် ။

97. God arms the harmless.
လူ မစွမ်း နတ်မ ။

98. The crockling of dawn never hails the dawn.
ကြက်မ တွန်လို့ မိုးမလင်းပါဘူး ။

99. Sadness and gladness succeed each other.
မှန်ကင်းတစ်လှည့် ထင်းတစ်လှည့် ။

100. Every shoots at other but hits oneself.
သူများမကောင်းကြံ ကိုယ်ဘေးဒဏ်ထိ ။

31/08/2021

#လည်း_နဲ့_လဲ

လည်း ဆိုတာကို မြန်မာအဘိဓာန်မှာ-
လည်း /လဲ/ စည်း- အတူတကွဖြစ်ကြောင်း၊ ပါဝင်ကြောင်း‌ပြသော စကားလုံး ဆိုပြီး အနက်ဖွင့်ဆိုပါတယ်။ လည်း ကို ရေးဟန်စကားပြေမှာ သုံးရပါတယ်။
ဥပမာလေးတွေ ကြည့်ရအောင်ပါ။

- သည်ကိစ္စကို သူလည်းသိလျက်နှင့် ကျွန်တော့်ကို မေးနေပြန်သည်။
- သည်နေ့ မိုးအုံ့သည်။ မိုးလည်းရွာလိမ့်မည်ထင်သည်။
- တပေါင်းပွဲသို့ ကျွန်တော်လည်းလိုက်ချင်သည်ဟု ဖေဖေတို့ကို ပြောထားသည်။

ဒါက လည်း ကို ရေးဟန်စကားပြေမှာ သုံးထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ အရင်က ရေးဟန်မှာရော ပြောဟန်မှာပါ လည်း ကိုပဲ သုံးလေ့ရှိပါတယ်။ ဆရာဇော်ဂျီရဲ့ ပိတောက်ပန်းကဗျာစာသားမှာ “ သူလဲလေ လောကီသားလိုပါ့၊ ကြွားချင်လှပေလိမ့်မယ် ” လို့ အရင်က ပါပါတယ်။ ဒါကို ဟိုးအရင်က နိုင်ငံတော်အစိုးရက လဲ ကို လည်း လို့ ပြင်ခိုင်းခဲ့ပါတယ်။

စကားပြောတဲ့အခါမှာ ထွက်နေကျ လဲ ကိုလဲ လည်း လို့ ပြင်ရေးကြပါတယ်။ အဲဒီမှာ လဲ မှန်သမျှကို လည်း လို့ ပြင်လိုက်ကြတာ အမေးသဘောမှာသုံးတဲ့ လဲ ကိုတောင် လည်း တွေ ဖြစ်ကုန်ပါတယ်။ အခုအထိလဲ မှားပြီး သုံးနေကြတာကို မြင်ဖူးကြ၊ မှားဖူးကြမှာပါ။

အခုအခါမှာတော့ လည်း အစား လဲ ကို ပြောဟန်စကားပြေမှာ သုံးဖို့ မြန်မာစာအဖွဲ့က ခွင့်ပြုထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ လဲ ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်တွေကို မြန်မာအဘိဓာန်မှာ လေးမျိုးလောက် ဖွင့်ထားပါတယ်။

လဲ၊ ကြိ- တိမ်းစောင်းကျသည်။
လဲ၊ ~လှယ်၊ ကြိ-၁၊ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဖလှယ်သည်။ ၂၊ တစ်ခုကို တစ်ခုနှင့် ပြောင်းသည်။
လဲ၊ စည်း-(အပြော) အမေးသဘော သက်ရောက်သော ဝါကျအဆုံးသတ် စကားလုံး။
လဲ၊ န-၁၊ မွေ့ရာ ခေါင်းအုံး စသည်တွင် သွတ်သွင်းရသော အမျှင်ထွေးရသည့် အပင်။ ၂၊ လဲမျှင်ကဲ့သို့သော အမျှင်ထွေး။
စသဖြင့် ဖော်ပြထားပါတယ်။

လဲ ရဲ့ အသုံးတွေကတော့ လဲကျ၊ ချော်လဲ၊ လဲလျောင်း၊ လဲလှယ်၊ အင်္ကျီလဲ၊ လူစားလဲ၊ လဲဝါ စသဖြင့် သုံးကြပါတယ်။ အခု ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ထားတဲ့ မြန်မာအဘိဓာန်အသစ်မှာတော့ လဲ ကို-
လဲ၊ စည်း-(အပြော) ၁၊အမေးသဘော သက်ရောက်သော ဝါကျအဆုံးသတ် စကားလုံး။ ၂၊အတူတကွဖြစ်ကြောင်း၊ ပါဝင်ကြောင်း‌ပြသော စကားလုံး။ ဆိုပြီး ဖြည့်စွက် ဖွင့်ဆိုပါတယ်။

ဒါကြောင့် ပြင်ဆင်ဖြည့်စွက်ထားတဲ့ မြန်မာအဘိဓာန်အရ၊ မြန်မာစာအဖွဲ့ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်အရ လဲ နဲ့ လည်း ကို ရေးဟန်နဲ့ပြောဟန်မှာ လျော်ကန်အောင်သုံးလို့ ရပြီဖြစ်ပါတယ်။ လဲ ကို အမေးသဘောမှာတင်မဟုတ်ဘဲ အတူတကွဖြစ်ကြောင်းပြတဲ့ အပြောဟန်မှာပါ သုံးလို့ရပါတယ်။

လဲ ကို ပြောဟန်နဲ့ သုံးပြရရင် အထက်မှာပေးခဲ့တဲ့ ဥပမာအတိုင်း ပြန်သုံးပြပါမယ်။

- ဒီကိစ္စကို သူလဲသိလျက်နဲ့ ကျွန်တော့်ကို မေးနေပြန်တယ်။
- ဒီနေ့ မိုးအုံ့တယ်။ မိုးလဲရွာလိမ့်မယ်ထင်တယ်။
- တပေါင်းပွဲကို ကျွန်တော်လဲလိုက်ချင်တယ်လို့ ဖေဖေတို့ကို ပြောထားတယ်။
- ဒီကနေပြီးရင် ဘယ်သွားကြအုံးမလဲ။ (အမေးသဘောနဲ့ သုံးတဲ့ လဲ။)
အဲဒီဥပမာတွေမှာ အပြောဟန်အရ သည်၊ မည်၊ နှင့်၊ ဟု တို့ပါ ပြောင်းပြီးရေးလိုက်တာ သတိပြုမိမယ် ထင်ပါတယ်။ ဒီစာတစ်ပုဒ်လုံးမှာကို အပြောဟန် လဲ တွေကို ထည့်သုံးထားတာ တွေ့နိုင်ပါတယ်။

ဒီလောက်ဆိုရင် လဲ နဲ့ လည်း အသုံးကို ရှင်းလင်းကွဲပြားပြီ ထင်ပါတယ်။ နောက်ရက်ကျရင် ဦး နဲ့ အုံး အသုံးကို တင်ပြပါအုံးမယ်။