27/09/2026
ကလေးတစ်ယောက် စာမေးပွဲမှာ အမှတ် ၁၀၀ ရတာကို မြင်ရင် မိဘတိုင်း ဝမ်းသာကြမှာပါ။ ဒါပေမယ့် စာတော်ပြီး ကိုယ်အသုံးပြုထားတဲ့နေရာကို မသိမ်းတတ်ဘူး၊ ကိုယ့်အမှားကို တာဝန်မယူတတ်ဘူး၊ တခြားသူတွေအပေါ် လေးစားမှုမရှိဘူးဆိုရင် အဲဒီပညာရေးဟာ တကယ်ပြည့်စုံပြီလို့ ပြောနိုင်ပါ့မလား။
ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ပညာရေးယဉ်ကျေးမှုမှာတော့ ကလေးတွေကို စာတော်အောင်သင်ပေးဖို့တင်မကဘဲ အများနဲ့အတူ နေထိုင်တတ်တဲ့ လူကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်လာဖို့ပါ ငယ်စဉ်ကတည်းက လေ့ကျင့်ပေးထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။
ကျောင်းဆိုတာ စာအုပ်ဖွင့်ပြီး ဆရာပြောသမျှကို မှတ်သားရတဲ့နေရာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ အကျင့်စာရိတ္တ၊ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ စည်းကမ်းနဲ့ တာဝန်ယူစိတ်တွေ ပျိုးထောင်ပေးရမယ့် လူမှုဘဝလေ့ကျင့်ရေးနေရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဂျပန်ကျောင်းအများစုမှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ အလေ့အကျင့်တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ကျောင်းသားတွေဟာ သူတို့အသုံးပြုတဲ့ စာသင်ခန်း၊ စင်္ကြံနဲ့ ကျောင်းပတ်ဝန်းကျင်အချို့ကို ကိုယ်တိုင်ပါဝင် သန့်ရှင်းရေးလုပ်ကြတာပါ။
အပြင်ကကြည့်ရင် ကလေးတွေကို သန့်ရှင်းရေးခိုင်းထားတာလို့သာ ထင်စရာရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလုပ်ဆောင်မှုရဲ့နောက်ကွယ်မှာ သင်ခန်းစာအများကြီး ဝှက်ထားပါတယ်။
“ကိုယ်အသုံးပြုတဲ့နေရာကို ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူရမယ်”
“အများပိုင်ပစ္စည်းကို ကိုယ့်ပစ္စည်းလို တန်ဖိုးထားရမယ်”
“အလုပ်တစ်ခုကို အဆင့်အတန်းခွဲခြားမနေဘဲ အားလုံးအတူလုပ်ရမယ်”
“ကိုယ်က ရှုပ်ပွအောင်လုပ်ခဲ့ရင် ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်သန့်ရှင်းပေးရမယ်”
ဆိုတဲ့အတွေးအခေါ်တွေကို စာအုပ်ထဲက စကားလုံးတွေနဲ့ သင်ကြားပေးတာမဟုတ်ဘဲ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်စေပြီး အလေ့အကျင့်ဖြစ်လာအောင် ပျိုးထောင်ပေးတာပါ။
တံမြက်စည်းလှည်းတာ၊ စားပွဲခုံသုတ်တာနဲ့ အမှိုက်သိမ်းတာတွေဟာ သာမန်အလုပ်ငယ်လေးတွေလို ထင်ရပေမယ့် ကလေးတွေရဲ့စိတ်ထဲမှာ “ငါလည်း ဒီနေရာအတွက် တာဝန်ရှိတယ်” ဆိုတဲ့ အသိကို မွေးဖွားပေးနေပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်သန့်ရှင်းရေးလုပ်ဖူးတဲ့ကလေးဟာ သူတစ်ပါးက သန့်ရှင်းထားတဲ့နေရာကို လွယ်လွယ်ကူကူ ညစ်ပတ်အောင် မလုပ်ချင်တော့ပါဘူး။
သန့်ရှင်းရေးလုပ်တဲ့နေရာမှာလည်း တစ်ယောက်တည်းလုပ်ရတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဖွဲ့လိုက် အလုပ်ခွဲဝေပြီး ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရတာကြောင့် ကိုယ့်အလုပ်ကိုယ်ပြီးရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့လုံး ပြီးမြောက်အောင် ဘယ်လိုကူညီရမလဲဆိုတာပါ သင်ယူလာကြပါတယ်။
ဒီအတွေ့အကြုံလေးတွေက အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ လုပ်ငန်းခွင်၊ မိသားစုနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း ပူးပေါင်းနေထိုင်ရာမှာ အခြေခံကောင်းတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ကျောင်းနေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ ကိုယ့်အလှည့်ကို စောင့်တတ်ခြင်း၊ စည်းကမ်းလိုက်နာခြင်း၊ အချိန်တိကျခြင်းနဲ့ အခြားသူတွေရဲ့အခွင့်အရေးကို လေးစားတတ်ခြင်းတွေကိုလည်း တဖြည်းဖြည်း လေ့ကျင့်ပေးပါတယ်။ တန်းစီရတဲ့အခါ ကိုယ်အရင်ရဖို့ တိုးဝှေ့တာထက် ကိုယ့်အလှည့်ကို စောင့်ရမယ်ဆိုတာကို နားလည်လာစေပါတယ်။
အတန်းဖော်တစ်ယောက် အခက်အခဲကြုံနေရင် ကူညီပေးဖို့၊ အဖွဲ့လိုက်လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း ထင်ပေါ်ဖို့ထက် အားလုံးပါဝင်နိုင်အောင် လုပ်ပေးဖို့နဲ့ ကိုယ့်လုပ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့အကျိုးဆက်ကို ရှောင်ပြေးမနေဘဲ တာဝန်ယူဖို့ကိုလည်း လက်တွေ့အတွေ့အကြုံတွေကနေ သင်ယူစေပါတယ်။
အစားအသောက်စားချိန်မှာလည်း စားစရာရဖို့တင် အာရုံစိုက်တာမဟုတ်ဘဲ ပြင်ဆင်ပေးသူတွေ၊ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ပေးသူတွေနဲ့ မိမိစားသုံးနေတဲ့ အစားအစာအပေါ် ကျေးဇူးတင်တတ်ဖို့၊ အစားအသောက်မဖြုန်းတီးဖို့နဲ့ ကိုယ်စားပြီးတဲ့နေရာကို ကိုယ်တိုင်သပ်ရပ်အောင်ထားဖို့ သင်ယူကြရပါတယ်။
ဒီလိုအလေ့အကျင့်တွေကို တစ်ရက်နှစ်ရက်သာ လုပ်ခိုင်းတာမဟုတ်ဘဲ ကျောင်းဘဝရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ထပ်ခါတလဲလဲ လေ့ကျင့်ပေးတာကြောင့် စည်းကမ်းနဲ့ တာဝန်ယူတတ်မှုဟာ ကြောက်လို့လုပ်ရတဲ့အရာမဟုတ်တော့ဘဲ ကလေးတွေရဲ့ ပုံမှန်အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
တကယ်တော့ စည်းကမ်းဆိုတာ ဆရာကိုကြောက်လို့ တိတ်တိတ်နေခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ လူမကြည့်တဲ့အချိန်မှာတောင် လုပ်သင့်တာကိုလုပ်ပြီး မလုပ်သင့်တာကို ရှောင်ကြဉ်နိုင်ခြင်းကမှ စည်းကမ်းအစစ်ပါ။
တာဝန်ယူမှုဆိုတာလည်း အမှားမလုပ်မိအောင် နေခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အမှားလုပ်မိသွားရင် ဝန်ခံတတ်ခြင်း၊ ပြင်ဆင်တတ်ခြင်းနဲ့ နောက်တစ်ကြိမ်မဖြစ်အောင် သင်ယူနိုင်ခြင်းလည်း ပါဝင်ပါတယ်။
ကလေးတစ်ယောက်ဟာ သင်္ချာပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်ကို မှန်အောင်တွက်နိုင်တာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ဘေးမှာ အခက်အခဲဖြစ်နေသူကို မြင်တတ်ဖို့၊ လဲကျနေသူကို လက်ကမ်းပေးတတ်ဖို့နဲ့ ကိုယ့်အကျိုးတစ်ခုတည်းထက် အများအကျိုးကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားတတ်ဖို့က ဘဝတစ်လျှောက် ပိုပြီးတန်ဖိုးရှိနိုင်ပါတယ်။
ကျောင်းစာအမှတ်ကောင်းတစ်ခုက ကလေးတစ်ယောက်ကို ကျောင်းကောင်းတစ်ကျောင်းဆီ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ပေမယ့် အကျင့်စာရိတ္တကောင်းခြင်းကတော့ သူ့ကို လူကောင်းတစ်ယောက်အဖြစ် ဘဝတစ်လျှောက် လမ်းပြပေးနိုင်ပါတယ်။
အသိပညာများပေမယ့် ကိုယ်ချင်းစာစိတ်မရှိတဲ့သူ၊ ထူးချွန်ပေမယ့် တာဝန်မယူတတ်တဲ့သူ၊ အောင်မြင်ပေမယ့် အခြားသူတွေကို မလေးစားတတ်တဲ့သူတစ်ယောက်ကို ပညာရေးက ဖန်တီးပေးလိုက်မိရင် အဲဒါဟာ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အောင်မြင်မှုတစ်ခုလို့ သတ်မှတ်ဖို့ခက်ပါလိမ့်မယ်။
ဒါကြောင့် ပညာရေးရဲ့ရည်ရွယ်ချက်ဟာ အမှတ်အများဆုံးရသူတွေ မွေးထုတ်ပေးဖို့တစ်ခုတည်း မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ ကိုယ့်တာဝန်ကို သိတတ်သူ၊ အများပိုင်ပစ္စည်းကို ထိန်းသိမ်းတတ်သူ၊ အခြားသူတွေကို လေးစားတတ်သူနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အကျိုးပြုနိုင်သူတွေ မွေးထုတ်ပေးဖို့လည်း ဖြစ်သင့်ပါတယ်။
မိဘတွေအနေနဲ့လည်း “ဒီနေ့ ဘယ်နှမှတ်ရခဲ့လဲ” လို့ မေးသလို “ဒီနေ့ ဘယ်သူ့ကို ကူညီပေးခဲ့လဲ၊ ကိုယ့်တာဝန်ကို ပြီးမြောက်ခဲ့လား၊ အမှားတစ်ခုကနေ ဘာသင်ယူခဲ့လဲ” ဆိုတဲ့မေးခွန်းတွေကိုပါ မေးပေးသင့်ပါတယ်။
ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့ အောင်မြင်မှုကို အဆင့်နဲ့ အမှတ်တွေနဲ့သာ မတိုင်းတာဘဲ သူ့ရဲ့စည်းကမ်း၊ ရိုးသားမှု၊ ကိုယ်ချင်းစာတရား၊ တာဝန်ယူတတ်မှုနဲ့ အများအတွက် အသုံးဝင်နိုင်မှုတို့နဲ့ပါ တိုင်းတာနိုင်မယ်ဆိုရင် ပိုမိုနွေးထွေးပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ လူငယ်မျိုးဆက်တစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်ပါလိမ့်မယ်။
စာတော်တဲ့ကလေးတစ်ယောက်ဖြစ်လာတာ ဂုဏ်ယူစရာပါ။ ဒါပေမယ့် စာတတ်ပညာတတ်ပြီး လူကောင်းတစ်ယောက်ဖြစ်လာတာကတော့ မိသားစုအတွက်သာမက လူ့အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးအတွက်ပါ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့ အောင်မြင်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ 🥰
သင်ဆိုရင် ကလေးတစ်ယောက်ရဲ့အနာဂတ်အတွက် “စာအမှတ်ကောင်းခြင်း” နဲ့ “လူကောင်းဖြစ်ခြင်း” တို့ထဲက ဘယ်အရာကို ပိုပြီးဦးစားပေးမလဲ။
#ဂျပန်ပညာရေး
#လူကောင်းဖြစ်ဖို့ပညာရေး
#ကလေးတို့ရဲ့အနာဂတ်
