10/08/2026
Ta Shërojmë Mëkatarin, Ta Zhdukim Mëkatin
Një qasje islame ndaj pendimit, edukimit dhe mbrojtjes së shoqërisë
Islami ka një qasje të thellë dhe të ekuilibruar ndaj gabimit njerëzor. Ai nuk e mohon ekzistencën e mëkatit dhe as nuk e relativizon të keqen, por njëkohësisht nuk e dënon njeriun në atë mënyrë që t’ia mbyllë derën e pendimit.
Në Islam duhet bërë dallimi ndërmjet mëkatit dhe mëkatarit: mëkati është vepër që duhet refuzuar dhe luftuar, ndërsa mëkatari është njeri që, edhe kur ka gabuar, mbetet i aftë për pendim, ndryshim dhe kthim tek Allahu.
Prandaj, qëllimi nuk është vetëm të dënojmë të keqen, por edhe ta kurojmë njeriun që ka rënë në të.
Dera e pendimit është gjithmonë e hapur
Njeriu është krijesë që gabon. Por madhështia e Islamit qëndron në faktin se gabimi nuk paraqitet si fundi i rrugës. Përkundrazi, pendimi është një derë e hapur drejt një fillimi të ri.
Allahu i Lartësuar thotë:
“Mos e humbni shpresën nga mëshira e Allahut. Me të vërtetë, Allahu i fal të gjitha mëkatet.”
(Ez-Zumer, 53)
Ky ajet nuk është vetëm një mesazh për mëkatarin, por edhe një mësim për shoqërinë: mos ia merrni njeriut shpresën nga mëshira e Allahut.
Ai që ka rënë ka nevojë për një dorë që e ngre, jo për një gjuhë që e shkatërron.
Muhammedi a.s ka thënë:
“Të gjithë bijtë e Ademit gabojnë, ndërsa më të mirët prej atyre që gabojnë janë ata që pendohen.”
(Tirmidhiu)
Pra, pyetja nuk është vetëm: “A ka gabuar?”
Pyetja duhet të jetë edhe: “A do ta ndihmojmë të kthehet?”
Ta mbulojmë të metën, ta këshillojmë me urtësi
Islami nuk e ndërton reformën mbi turpërimin dhe poshtërimin publik.
Muhammedi a.s ka thënë:
“Kush ia mbulon të metën një myslimani, Allahu do t’ia mbulojë të metat në këtë botë dhe në botën tjetër.”
(Muslimi)
Kjo nuk do të thotë se shoqëria duhet të heshtë përballë krimit apo padrejtësisë. Do të thotë se këshillimi nuk duhet të shndërrohet në poshtërim, ndërsa mbrojtja e shoqërisë duhet të bëhet me drejtësi, përgjegjësi dhe autoritetin e duhur.
Nuk është e njëjta gjë të këshillosh një njeri që ka gabuar dhe të ekspozosh atë për ta turpëruar.
Njëra mund ta shpëtojë.
Tjetra mund ta shtyjë edhe më larg.
Kurimi përmes dialogut
Një nga shembujt më të bukur është rasti i të riut që erdhi tek i derguari i Allahut dhe kërkoi leje për zina.
Sahabët u zemëruan nga kërkesa e tij, por i derguari i Allahut nuk e poshtëroi. Përkundrazi, e afroi pranë vetes dhe filloi ta udhëzonte përmes pyetjeve.
Ai e pyeti nëse do ta pranonte një gjë të tillë për nënën, vajzën, motrën apo hallën e tij. I riu përgjigjej gjithmonë: “Jo.”
I derguari i Allahut më pas u lut për të.
Ky është një model i jashtëzakonshëm edukimi:
jo vetëm ndalim, por edhe arsyetim;
jo vetëm kritikë, por edhe afërsi;
jo vetëm qortim, por edhe lutje.
I derguari i Allahut nuk e trajtoi të riun si një njeri të humbur përgjithmonë. Ai pa tek ai një njeri që mund të ndryshonte.
Dhe kjo është një nga mësimet më të mëdha për edukatorët, imamët, prindërit dhe udhëheqësit: nëse dëshiron ta ndryshosh një njeri, së pari duhet të arrish tek zemra e tij.
Mëshira ndaj mëkatarit nuk do të thotë tolerim i mëkatit
Këtu qëndron ekuilibri islam.
Ne nuk duhet ta urrejmë njeriun për shkak të gabimit të tij, por as nuk duhet ta zbukurojmë gabimin.
Mëkati refuzohet.
Mëkatari udhëzohet.
E keqja parandalohet.
Njeriu rehabilitohet.
Nëse mëkati normalizohet, ai dëmton jo vetëm individin, por edhe familjen dhe shoqërinë.
Prandaj Allahu thotë:
“Ju jeni populli më i mirë i nxjerrë për njerëzimin: urdhëroni për të mirë, ndaloni nga e keqja dhe besoni në Allahun.”
(Ali Imran, 110)
Por urdhërimi për të mirë dhe ndalimi nga e keqja duhet të bëhen me urtësi, dije, drejtësi dhe pa shkaktuar një të keqe edhe më të madhe.
E keqja nuk luftohet vetëm me ndalesa
Një shoqëri e shëndoshë nuk mjaftohet duke thënë: “Mos bëj!”
Ajo duhet të krijojë edhe mundësi për të bërë të mirën.
Në vend që vetëm të dënojmë varfërinë dhe pasojat e saj, duhet të luftojmë edhe shkaqet e saj.
Në vend që vetëm të flasim kundër imoralitetit, duhet të forcojmë familjen, martesën dhe edukimin.
Në vend që vetëm të qortojmë të rinjtë, duhet t’u japim dije, perspektivë, përgjegjësi dhe një ambient të shëndoshë.
Kurani na mëson:
“Vërtet, veprat e mira i fshijnë veprat e këqija.”
(Hud, 114)
Pra, një nga mënyrat më të fuqishme për ta larguar errësirën është të ndezim dritën.
Shoqëria është si një anije
Muhammedia.s na ka dhënë një nga metaforat më të fuqishme për përgjegjësinë shoqërore: shembullin e anijes.
Njerëzit në anije janë të lidhur me fatin e përbashkët. Nëse dikush hap një vrimë në pjesën e tij dhe të tjerët e lejojnë, nuk mbytet vetëm ai rrezikohen të gjithë.
Kështu është edhe shoqëria.
Kur përhapen korrupsioni, dhuna, droga, imoraliteti, padrejtësia dhe shkatërrimi moral, pasojat nuk mbeten gjithmonë tek individi që i kryen ato.
Ato prekin familjet, fëmijët dhe brezat e ardhshëm.
Prandaj, të kujdesesh për moralin e shoqërisë nuk është ndërhyrje e panevojshme në jetën e tjetrit. Është përgjegjësi kolektive, e cila duhet të ushtrohet me drejtësi dhe urtësi.
Islami nuk na mëson të ndërtojmë një shoqëri ku njerëzit poshtërohen për gabimet e tyre.
Na mëson të ndërtojmë një shoqëri ku:
mëkati refuzohet,
mëkatari nuk humbet shpresën,
gabimtari këshillohet,
i penduari pranohet,
e keqja parandalohet,
dhe e mira forcohet.
Prandaj mesazhi ynë duhet të jetë:
Le ta luftojmë mëkatin, por ta shpëtojmë mëkatarin.
Le ta refuzojmë të keqen, por të mos e humbasim njeriun.
Le ta mbrojmë shoqërinë, por edhe ta hapim derën e pendimit.
Sepse qëllimi i edukimit islam nuk është të prodhojë njerëz pa gabime, por njerëz që, kur gabojnë, dinë të kthehen tek Allahu.
Ta kurojmë njeriun nga mëkati dhe ta pastrojmë shoqërinë nga mëkati jo ta dënojmë e ta shkatërrojmë njeriun për shkak të tij.
Adi ef. Murtishi
