Креативен Центар Карпош - КЦК

ВОЛШЕБНИ ХЕМИЈА И ФИЗИКА ВО КЦК

При крајот на оваа учебна година, КЦК беше на гости во ПОУ Јахја Кемал каде што проф. Методија Најдоски пред повеќе од 20-ина креативци правеше хемиско-физички магии. Работилницата беше интерактивна и во неа учествуваа ученици од училиштата во Карпош и неколку ученици од домаќинското училиште.
Ротирачки, сите реализираа по 13 експерименти и тоа:
1. Јаглерод диоксидот не го поддржува горењето
2. Топ со јаглерод диоксид
3. Облак во шише
4. Декартов нуркач
5. Паричка на површина од вода
6. Чамец на погон од течен детергент
7. Флуоресценција на раствори
8. Фосфоресценција на прашкасти материи
9. Раздвојување на бои од мастило
10. Волшебно стапче
11. Реакција со варова вода
12. Хемиски сталагмит
13. Грмлив гас

Сликите во продолжение покажуваат со каков ентузијазам истржуваа идните научници.
Голема благодарност до домаќинот во надеж дека оваа соработка меѓу КЦК и ПОУ Јахја Кемал ќе продолжи и ќе се развива.

КЦК СО ВЕСЕЛА НАУКА МЕЃУ НАЈМЛАДИТЕ

И во ова време-невреме кога има други "приоритети", КЦК продолжува со својата мисија. Годинава покрај Карпош и општина Центар му го сврте грбот на КЦК, ама тој не се предава.
Така денес во градинката Н.Н.Борче, КЦК се дружеше со најмладите преку работилница насловена како "Весела наука". Професорите Бети и Зоки од Факултетот за земјоделски науки и храна во Скопје преку десетина експерименти и демонстрации си играа наука со 40-ина мудри главчиња. Вулкан од пена, компир што произведува струја, прочистувач на вода, магичното дејство на витаминот С, работа со метеролошка станица, трката со Жаре желката, во светот на бубачките, садење пченица и краставица, како работат моторите беа дел од оваа игра.
Според изразите на нивните лица, овие умници уживаа во светот на науката. Изненадувачки е колку овие дечиња се потковани со знаење на 5-6 години.
Македонија има иднина. Одиме понатаму!

КЦК ОДИ ПОНАТАМУ

КЦК ја продолжува својата мисија во обезбедување услови за занимавање на заинтересираните ученици со истражувачка и креативна работа.
Така на 27.04 во стаклената градина на ООУ " Вера Циривири Трена" под менторство на проф. Дивна Карапанчева се организираше работилница поврзана со размножување на растенијата во услови на климатски промени и намалување на јаглеродниот отпечаток. 15-тина креативки од неколку училишта во Карпош садеа и расадуваа магдонос, краставици, авокадо, правеа разлика меѓу полово и бесполово размножување, креираа самонаводнувачки саксии кои ги украсуваа ,ги насадија и на крај си ги земаа дома.
Со цел спречување на климатските промени, како последна тема на работилницата се зборуваше за компостирање. Учениците ги украсуваа компостерите во училишниот двор и ги научија чекорите како да компостираат дома.
Како и секогаш не недостигаше ентузијазам, љубопитност и дружба.
Заради немањето поддршка, бројот на работилниците е намален и се реализира волонтерски, но КЦК како и досега не наплатува ништо од учесниците.
КЦК ја продолжува својата мисија.

СПЕКТАКЛ СО НОВИ МАТЕРИЈАЛИ

КЦК ја заврши 2025-та спектакуларно во Центарот за роботика и дизајн во ООУ "Братство". Под магичната палка на Проф. Методија Најдоски, 21 креативец/ка уживаа откривајќи ги тајните на физичко-хемиските појави и процеси.

На работилницата учениците имаа прилика да ги осознаат необичните својства на неколку вида материјали.

Во еден од експериментите (Термохромизам), со ставање на пластифицирано жолто картонче во жешка имаа приликада видат појава на промена на боја на цртежот од жолта во портокалово црвена, а со ставање во ладна вода цртежот повторно станува жолт.

Во експериментот „Фотохромизам – пишување со светлина“, учениците сведочена на промена предизвикана со ултравиолетова светлина која овозможува да се пишува и црта на фотохромна боја. А нацртаните линии волшебно исчезнуваа со тек на времето.

Во експериментот „Паметна жица“ учениците во жешка вода ставаа метална спирала која спонтано се претвораше во права жица.

Во експериментите имаше една волшебна нота која ја следеше работилницата од почеток до крај. Учениците ставаа песок во вода, а кога ќе го извадеа со лажица тој беше сув (Хидрофобен песок). Исто така, кога прстот ќе го вронеа во чаша со вода на чија површина имаше полен наречен ликоподиум, прстот од водата излегување сув (Хидрофобен прашок).

Во експериментот „Фукови струи“ низ 3 цевки, пластична, алуминиумска и бакарна пуштаа да паѓа магнет. За изненадување, времето на паѓање беше различно во сите 3 цевки.

Во експериментот „Виножито од лак за нокти“ користејќи лак за нокти на црна хартија приготвуваа виножито.

Нењутнова течност“ е уште еден чудесен експеримент во кој во течност ако полека се вронува прстот може да се стигне до дното од садот, но ако нагло и силно се внесува прстот, течноста ја зголеува вискозноста и не дозволува да се допри дното од садот.

И така КЦК ја испраќа 2025-та со желби за здравје и среќа во Новата 2026 година.

ПС: Денес Советот на општина Карпош по предлог на градоачалникот го исфрли Креативниот Центар Карпош од Програмата за образование за 2026 год. со што автоматски се прекина неговото понатамошно финансирање. Затоа, за жал КЦК нема са може да продолжи со организација на работилниците за дечињата и учениците во Карпош. Но, КЦК ќе продолжи да функционира, можеби без зборот Карпош.
Да сме живи и здрави.💪

SCIENTIX И КЦК - РАКА ПОД РАКА

Една од клучните цели на КЦК е и подигнувањето на нивото на знаење и вештини кај наставниот кадар во општина Карпош, а преку тоа осовременување на наставата во основните училишта чиј основач е општината.

Во тој смисол деновиве се одржа обука за примена на дигиталните алатки во наставата и за примена на искуството од STEM предметите

Обуката се одржа во ООУ "Јан Амос Коменски" и на неа учествуваа 26 наставници од училиштата во Карпош.

Организатори на оваа обука беа КЦК и SCIENTIX, односно Александра Блажевска- амбасадор на Scientix во Македонија и претседателка на КЦК и основачот на КЦК, проф. д-р Зоран Поповски.

На почетокот тој ги запозна присутните со историјатот и мисијата на КЦК, а потоа сподели искуства кои се однесуваа на потребата од лична интеракција во наставата, доживувањето на часот како претстава, потребата за учење надвор од институциите (outdoor teaching) и т.н.

Во продолжение Александра ги воведе присутните во светот на SCIENTIX, алатките на STEM платформата и учеството на Македонија и КЦК во традиционалната STEM discovery week која се одржува во април.

Понатаму присутните беа запознаени со софтвери и други алатки кои може да се применат во наставата.

Со овој настан КЦК ја завршува оваа година во делот на обука на наставниците кои преку анкетата изразија висок степен на задоволство од оваа обука од која учесниците добија сертификати. Одиме понатаму.

ГРАДИНКИТЕ КАКО ИСТРАЖУВАЧКИ КАТЧИЊА

Денес КЦК имаше привилегија да се дружи со најмладите жители од општина Карпош во градинката "Мајски цвет" која се наоѓа кај Млечен ресторан.

Проф. Елизабета Мискоска-Милевска и проф. Зоран Поповски од Земјоделскиот факултет организираа 6 експериментални катчиња во кои беа поставени неколку опити.

На првата станица неверојатно љубопитните умни главчиња се запознаа со метеоролошката станица која мери брзина на ветер, температура и количина вода од дожд и снег.

На втората станица дечињата се запознаа со Жаре - желка која својот дом го имаше во аквариумот во кој имаше и микроскоп и хранилка и капки за очи.

Третата станица послужи на децата да им се покаже дека и компирот произведува струја.

Во четвртата станица дечињата се запознаа со растење на растенија од семчиња. При тоа беше направена споредба на растенијата и животните.

Следната станица беше наменета за проверка на значењето на витаминот С и докажување на неговото дејство врз ризиците. На оваа станица дечињата набљудуваа разлика меѓу чиста и загадена вода.

И на последната станица децата направија вулкан од сода бикарбона.

И така помина уште еден незаборавен ден во КЦК во друштво со овие прекрасни и умни дечиња.

КЦК изразува голема благодарност до персоналот на градинката кои со својот ангажман придонесоа за овој убав настан на кој ичествуваа над 40 дечиња. Одиме понатаму.

НОВОГОДИШНА СТАКЛЕНА ГРАДИНА

Денес беше вистинско задоволство да се биде меѓу креативците на работилницата која се одржа во пластеникот на КЦК кој се наоѓа во ООУ В.Ц. Трена. Посебен белег на настанот дадоа неколку ученици од одделенската настава кои во ништо не заостануваа зад своите поголеми другарки и другари - креативци.

25-темина креативци создаваа свој екосистем во терариум кој си го направија за дома.

Потоа ги анализираа житните зрна кои ги засадија пред десетина дена и сега се претворија во житна трева.

Не помалку интересни беа висечките саксии кои беа засадени со различни растенија.

Во духот на новогодишната и божикна атмосфера од пластични шишиња и од шишарки направија прекрасни украси со кои ќе си ги разубавуваат своите домови.

И сето ова ќе беше невозможно без ентузијазмот и креативноста на аниматорите Дивна и Зорица.

Така започна новогодишната еуфорија и во КЦК со оваа прекрасна работилница.
🎅🌲🤶🌲🧑‍🎄

БЕЗДОМНИЦИ НА ЧЕТИРИ НОЗЕ
Со денешната работилница, КЦК ја покажа и својата хумана димензија. Имено, денес креативците беа во посета на стационарот за бездомни кучиња во рамки на претпријатието Лајка. Во подготовка на работилницата креативците во организација на наставничката Дивна Карапанчева собраа големо количество ќебиња, јастуци, храна и други добра за животните. Домаќини на денешниот настан беа чичко Јоцо, поранешен директор на Скопје зоо и чичко Горан, ветеринар во стационарот. 25-те креативци уживаа во друштво на овие навидум осамени суштества кои во Лајка си го нашле својот дом. Уште на влезот, креативците ги пречекаа 10-на кучиња- домаќини кои иако пуштени беа многу пријателски настроени кон нив. Во стационарот се запознавме со процесот на вдомување на животните преку заловување, потоа со карантинскиот период во кој се прегледуваат, па со нивната стерилизација и кастрација, за на крај се се посетат и живеалиштата на кучињата. Во моментот во стационарот имаше над 180 животни од кои некои се заловени, некои оставени од своите сопственици, а некои се одземени од борби меѓу кучиња. Во текот на работилницата креативците уживаа во друштво на овие четвороножни бездомници, а активно учествуваа и во разговорите со домаќините. На крајот остана впечатокот дека и покрај тоа што станува збор за судбина на бездомници, тие се сепак целосно збринати и очекуваат да бидат вдомени од добри луѓе како би се создале места за нови жители на стационарот. Уште еден прекрасен ден во КЦК.🐕

И МУЗИКАТА СЕ ПРОИЗВЕДУВА, АМА КОГА ИМА СТРУЈА😉

Ете и тоа денес ни се случи во КЦК. Во студиото на нашиот најпознат композитор, аранжер и продуцент Александар Масевски во текот на работилницата едноставно снема струја. Среќа што претходно Масе на 15-ината креативци им го објасни процесот на "производство" на музика, како се "мечуваат" текстот, музиката и аранжманот, а ги запозна и со својот нов проект/производ.
Но, и немањето струја не беше пречка за муабет во кој многу активно се вклучија и креативците. Во "романтична" атмосфера се зборуваше за нови технологии и жанрови во музичката индустрија, за организација на едно музичко студио, за влијанието на вештачката интелегенција во музичката продукција, за судирот на старите вредности и новите трендови во музиката...
Голема чест ни направи и присуството на нашата претставничка на Детскиот евросонг, Нела која идната недела ќе ја претставува Македонија на овој музички настан во Тбилиси, Грузија. И ја посакуваме сета среќа на Нела.
Одиме понатаму😃

ТИМСКА РАБОТА И КОМУНИКАЦИЈА
Најчесто, работилниците во КЦК се од материјална природа со експериментирање, истражување, мерење... овојпат работилницата во организација на Креативен Центар Карпош - КЦК , беше во поинаков контекст со акцент на меките вештини. 20-та креативци на еден поразличен начин ја осознаа важноста на комуникацијата и тимската работа . Дали секоја група е тим или не? Што значи ефикасна и ефективна комуникација? Обучувачот Павле Зимбаков на еден непосреден и искуствен начин низ игра ги воведе во овие исклучително важни вештини. При тоа се симулираа примери од секојдневието во односите меѓу младите, на училиште или меѓугереациските релации. Многу е важно да се истакне интересот кај креативците кои многу активно учествуваа во реализација на оваа исклучително успешна работилница.