Macedonian Archaeology

На фотографијата се прикажани три златни медалјони (со предна и задна страна) кои припаѓаат на Тарската златна остава, која е пронајдена во градот Тарс, Турција, во 1862 година.
Со дијаметар од приближно 67 mm и тежина од 98 грама, овие артефакти се со исклучителен квалитет на изработка.
На медалјоните на аверсите се прикажани бистите на Александар Македонски и татко му Филип II, а на аверсите соодветно се прикажани сцена од лов на лавови и победничката кочија со која Филип победил на Олимписките игри.
Се верува дека медалјоните биле изработени како награди за време на игрите „Alexandria“ организирани во чест на Александар Македонски во Тарс околу 242-243 година од нашата ера.
Сегашна локација: Значаен дел од златната остава моментално е зачуван во Cabinet des Médailles во рамките на Националната библиотека на Франција во Париз.

Македонски златен погребен дабов венец. Погребувањето покрај венецот содржи и коски од адолесцент поставени во златен погребен сад кои сите заедно биле ставени во бронзен котел и скриени во светилиштето Еуклеја во Кутлеш заедно со уште две сребрени погребни вазни, урна и амфора која меѓу другото содржела и златен маслинов венец. Датирање 325-300 пред Христа.
Според Полицентричниот музеј на Ајга во Кутлеш (Вергина), Беломорска Македонија, каде што е изложено ова величествено дело. Тој музеј е отворен пред околу 2,5 години и е зачудувачки. Би ви препорачале да го посетите откако прво ќе ја посетите Палатата на Филип во Ајга, а исто така и Музејот на кралските гробници на Ајга за подобро да ја разберете областа и дополнителниот контекст.

Спектакуларната златна дијадема на принцезата Меда, сопругата на Филип II Македонски (336 година пред Христа)

Златните венци првично биле резервирани за боговите, но во 4 век пред Христа тие станале модерни и за кралевите, кралиците и аристократијата.
Кралицата Меда била шестата сопруга на Филип II, принцеза со тракиско потекло.
Како што било обичај во Тракија, таа се фрлила на погребната клада на Филип за да го следи во Царството на мртвите. Затоа, таа била единствената од неговите седум жени што била погребана заедно со него во неговата гробница.
Спирални ластари, мали листови од акантус, чипкасти палми, лилјани, единечни и повеќекратни маргаритки, пчели, мала птица, сина стаклена паста и златна чипка ја сочинуваат една од најшармантните и највредните скапоцености што се зачувани од античкиот свет.

Сега во колекциите на Археолошкиот музеј на Ајга, Вергина.

КОКИНО – Една од најстарите и најубавите мегалитски опсерватории што егзистираат на оваа планета.

3800 години стара мегалитска опсерваторија во Македонија.

Мегалитската опсерваторија се наоѓа на неовулкански рид. Карпите се создадени со стврднувањето на лавата, која истекла од вулкански кратер. Пред околу 3800 години луѓето направиле процепи во карпите кои биле главните маркери низ кои се следеле циклусите на Сонцето и Месечината и се мерело времето.

Седумте камени маркери во минатото ги означувале местата за изгревање на Сонцето и Месечината во периодите на краткодневица, рамнодневица и долгодневица, како и нивните отклони. Сонцето, всушност, само на рамнодневиците - на 21 март и на 21 септември — изгрева точно на исток и заоѓа точно на запад. Потоа, постепено има отклонување кое изнесува до 45 степени.

Местата на изгревање кои се опфаќаат со природните маркери на мегалитните стени во Кокино укажуваат дека изгревањата на исто место на Сонцето се повторуваат на 18,6 години. Веројатно некои членови на племенската заедница имале задача секојдневно да ги следат движењата на небесните тела и да прават календари за одредување на деновите за ритуалните обреди, како и за започнување на сезонските работи во земјоделството и сточарството. Опсерваторијата е сместена на две скалести платформи од кои се следеле планетите. На горната платформа се пронајдени траги од неколку објекти и делови на керамика.

Според наодите на археолозите, на наоѓалиштето Кокино, всушност, немало живеалишта туку дека опсерваторијата воедно била и светилиште, а во процепите на карпите се ставале предмети наменети за нивните божества. Во наоѓалиштето има и еден вид престол, кадешто, најверојатно, седеле старешините и водачите на племето. При откривањето на наоѓалиштето пронајдени се бројни артефакти (керамички чинии, амфороидни садови, камени секири итн.).
Уште една наша гордост, македонска убавина.

Златната маска со насмевка од Пела, втора половина на VI век пред Христа.
Се наоѓа во музејот во Пела, село Постол, Беломорска Македонија.

МАКЕДОНСКИ БРОНЗЕН ШТИТ

Овој речиси целосен бронзен штит припаѓа на карактеристичен македонски тип користен за време на македонскиот период.
Нејзината највпечатлива карактеристика е големата централна Sвезда од Кутлеш, симбол на македонската кралска моќ, толкувана како сончева слика опкружена со помали ѕвезди или планети и нивните орбити, иконографија со силно политичко и космичко значење.

Штитот носи натпис „На кралот Деметриј“, генерално поврзан со Деметриј Полиоркет, крал на Македонија помеѓу 294 и 288 година п.н.е.
Тој е многу сличен на штитовите пронајдени блиску македонската кралска гробница во Бонче, Пелагонија.

📍Мет музеј, позајмен од приватна колекција.
📸Стивен Чапел.

Лавот од Амфипол, кој се наоѓа во близина на античкиот град Амфипол во Беломорска Македонија, е извонреден погребен споменик кој датира од крајот на 4 век пред Христа.
Се верува дека е подигнат во чест на истакната личност, веројатно генерал или крал, и ја одразува величината на македонската античка уметност. Статуата е најверојатно е поврзана со погребувањето во тумулот Каста каде што е погребан значаен македонски великодостојник.
Лавот првпат бил откриен во 1912 година од страна на британски војници за време на Балканските војни. Неговите фрагментирани парчиња лежеле расфрлани по бреговите на реката Стримон (Струма), во близина на неговото првобитно место. Систематските ископувања следеле во 1930-тите, што довело до реставрација на статуата. До 1937 година, со поддршка од грчки и француски археолози, лавот бил реконструиран и повторно поставен на пиедестал блиску до неговата оригинална локација. Споменикот, висок над 8 метри, покажува сложена изработка, симболизирајќи сила и храброст.

Македонски бронзи, во науката познати како „Пајонски“ или „Македонски бронзи“

Темата за тоа дека Пајонците го прават над 80% од етничкиот субстрат на античките Македонци не е за прв пат изнесена во научната јавност. Една мала плејада на експерти се занимаваат со оваа тематика, но нивните истражувања се чини како да не излегуваат од строгите научни кулоари и не стигнуваат пошироко до луѓето.

Праисториските погребувања од Кутлеш, Пајонската свештеничка, маските од Требениште, Синдос и Архонтико, богатите погребувања од Корошишта, менадата од Тетово се само мал дел од артефактите кои се откриени, а им се припишуваат на Пајонците.

Историските извори со галопирачка брзина не враќаат наназад со векови, се до времето на Хомеровата Илијада каде за првпат се споменуваат криволаките Пајонци и нивната храбра коњаница во одбраната на Троја. Археолошките записи и мноштвото на откриени артефакти откриваат дека на територијата на етничка (обединета) Македонија во периодот на железното време (10-6 век п.н.е.) а и подоцна, биле населени повеќе Пајонски племиња во историските извори споменати како: Сиропајонци, Енхелеи, Лајаи, Агријани, Дерони, Пелагонци, Астраи, Крестонци, Едони, Синти...

Пајонците се познати во науката и според предметите кои им се припишуваат, детерминирани како ‘Македонски бронзи‘. Се работи за група на бронзени артефакти од периодот на железното време именувани според територијата на нивната распространетост, а предметите се поделени според стилските и типолошки карактеристики како накит за раце, за гради и за глава, појасни гарнитури, а како посебна група се издвоени култните бронзи. Овие т.н. Македонски брозни поистоветени со Пајонците се детермината според која може да се следи нивната активност, живеење и духовен свет во еден долг континуум, особено на територијата на Македонија.

АНТИЧКИТЕ МАЈСТОРИ БИЛЕ ВОЛШЕБНИЦИ ЗА МОНЕТИ – НУМИЗМАТИЧКА ПОСТАВКА СО НАД 4.000 ПРИМЕРОЦИ СЕ СПРЕМА ВО АРХЕОЛОШКИОТ МУЗЕЈ НА МАКЕДОНИЈА
Околу четири илјади монети се подготвуваат да бидат дел од постојаната нумизматичка поставка на Археолошкиот музеј на Македонија во Скопје. Зад секоја од нив стои долготраен и внимателен процес на конзервација, бидејќи, како што велат конзерваторите, ниту една монета не е иста. Кустос-советникот за средновековна нумизматика Трајан Зафировски за САКАМДАКАЖАМ.МК вели дека во нумизматика ќе бидат изложени 4.000 монети, а поставката ќе ги опфати од првото монетоковање во Европа.
„Ние сме првите во Европа, заедно покрај територијата на денешна Грција, што сме монетаризирани. Ние имаме непрекината монетаризација 2.600 години. Никој не може да се пофали со тоа што ние го имаме. И така ќе биде, хронолошки ќе тргнеме од тие монети. Од првите монети што се изработени, на пајонските племиња, тие се декадрахми. Тежат по 40 грама и се користеле за да платат данок на Персија. Не биле за размена. Подоцна доаѓаат помалите монети и се први монети за размена, за трговија, тие се со многу помала грамажа. Од 40 грама ќе паднат на 1 грам. Збирката хронолошки ќе почнува од Пајонија, Античка Македонија, Рим, Византија, Средновековна Србија и Бугарија ,Османлиска Империја. Целото монетоковање од 2.600 години ќе биде опфатено во овие витрини. Ќе биде импресивно да се видат поставките“, вели Зафировски.

Шлем од Македонски тип, пронајден во Македонски тип на гробница исклесана во карпа, IV век пред Христа, лок. Исар - Марвинци, Валандово.
Најверојатно припаѓал на некој офицер во војските на Александар Македонски.

Релјефно-калапена керамичка чаша со претстава на Македонски штит, II век пред Христа, старомакедонски град Гортинија, локалитет Вардарски рид - Гевгелија. Изложена во НУ Музеј Гевгелија.
Чашата била наменета за пиење вино и интересно е што заедно со многу други слични чаши е пронајдена во одбранбениот дел на акрополата каде што била стационирана македонската војска.
Претставата на македонскиот штит во целина всушност ги симболизира древните Македонци како сложен и воиствен народ.
Првобитниот антички македонски штит бил изработен од дрво, кожа и малку метал, како и бројни заковани метални клинови, за да подоцна биде изработен од метал за подобра заштита односно одбрана од непријателот.
Централна претстава на Македонскиот штит е розетата. Кај древните Македонци сончевата розета е еден од најчестите симболи. Најран до сега пронајден приказ на сончевата розета е на една бронзена дијадема од IX век пред Христа, најдена во некрополата во Вергина (Кутлеш).
Тоа е одраз на култот на Сонцето и ја симболизира бесмртноста , т.е. вечното раѓање. Македонските војници го имале овој симбол на своите штитови и се верувало дека симболот на Сонцето дава моќ и победа на тој што го носи.
Задржувањето на култот на Сонцето се до крајот на антиката е специфичност на древната македонската религија, така што сончевата розета со право се вбројува во македонските симболи.