Knowledge Hub

Duolingo

වත්මන් ආර්ථික අර්බුදය හමු‍වේ රැකියාවක් සඳහා විදේශගත වීම අපේ රටේ තරුණ තරුණියන්ගේ විශාල සිහිනයක් වෙලා. ඒත් ඊට තියන විශාල ම බාධකයක් වන්නේ භාෂා දැනුම ප්‍රමාණවත් නොවීම. එමෙන්ම විවිධ භාෂා හදාරන්නන් අපේ රටේ විතරක් නෙවෙයි ලෝකය පුරාම සිටිනවා. එමඟින් ලෝකය පිළිබඳ පුළුල් දැක්මක් ලබා ගැනීමටත් දැනුම සොයා යන්නටත් විශාල පිටිවහලක් ලැබෙනවා.

ඔබත් සිය මව් බසට අමතරව වෙනත් බසක් ඉගෙනීමට කැමති නම් ඔබේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනයට ලබා ගත යුතුම ඇප් එකක් තමයි Duolingo කියන්නේ. වචනාර්ථයෙන්ම භාෂා දෙකක් ඉගෙනීම යන අරුත ඇතිව නම් කර ඇති මෙම ඇප් එක ලෝකයේ ප්‍රමුඛ භාෂා විශාල ප්‍රමාණයක් ඉගෙනීමට හැකි වන පරිදි සකස් කර තිබෙනවා. මෙහි ඉතා කුඩා පාඩම් සිත් ගන්නා සුළු අතුරු මුහුණතක් මඟින් ඉදිරිපත් කරනු දක්නට පුළුවන්. සරල පාරිභාෂික වචන වලින් පටන් ගෙන සෙමෙන් දැනුම වර්ධනය වන ආකාරයෙන් සකසා ඇති මෙම ඇප් එක භාෂාව ඉගෙනීම සඳහා මනා මගපෙන්වීමක් සිදු කරනවා. එනිසා අළුත්ම භාෂාවක් ඉගෙනීමට පමණක් නොවෙයි ඔබ දැනටමත් තරමක් දන්නා භාෂාවක් Polish කර ගන්නටත් මෙම ඇප් එක සුදුසුයි.

අඛණ්ඩව මෙම ඇප්එක භාවිතයෙන් වැඩි පුහුණුවක් සමඟින් භාෂාවේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ඉගෙනීමට ඔබට අවස්ථාව ලැබෙනවා. Goodle Playstore හි නොමිලේ බාගත කළ හැකි පරිදි ඇති මෙම ඇප් එක දැනට ඩෙන්මාර්ක, ප්‍රංශ, ජර්මානු, අයර්ලන්ත, ඉතාලි, පෘතුගීසි, ස්පාඤ්ඤ සහ ස්වීඩන් යන භාෂාවන් සඳහා සහය දක්වයි.
භාෂාවන් ඉගෙනීම සඳහා නොමිලේ ලබා දෙන හොඳම ඇප් එක මෙයයි. එයටම ආවේනික වූ පහසුකම් සහ පැහැදිලි උපදෙස් හා මඟපෙන්වීම් මෙහි ඇති විශේෂත්වය යි. ලොව පුරා මිලියන 100 කට අධික Downloads ප්‍රමාණයක් පැවතීම හා 4.6 ක Ratings මෙහි අද්විතීය බවට සාධකයි.

Android ගැන බිඳක්
නිදහස් අධ්‍යාපනයට පින් සිදු වෙන්නට 2022 දී අපේ රටේ සාක්ෂරතාවය 98.76% ක්. එය දකුණු ආසියාවේ ඉහළම අගයක් වගේම ගෝලීය මට්ටමින් ද ඉතා ඉහළ අගයක්. නමුත් එවන් රටක පරිගණක සාක්ෂරතාවය 34.3% ක්. එය දියුණු රටවල් හා සාපේක්ෂව ඉතාම පහළ අගයක්. එබැවින් මේ උත්සාහය තාක්ෂණික කාරණා ගැන ඒ හැටි දැනුමක් නොමැති කෙනෙකුට වුනත් අපහසුවකින් තොරව තොරතුරු තාක්ෂණයේ මහිමයෙන් අප වෙත ලැබී ඇති පහසුකම් භුක්ති විඳීමට හැකියාව ලබා දීමටත් අපේම මිනිස්සුන්ගේ තොරතුරු තාක්ෂණික දැනුම ඉහළ නැංවීම සඳහා ඉතා සුළු හෝ දායකත්වය ලබා දීමයි.
ඔබේ ජංගම දුරකතනය දෘඩාංග (Hardware) කිහිපයක එකතුවක්. එය තිරයක් (Screen) කැමරා කිහිපයක්, බැටරියක්, පරිපථ පුවරුවක් ( Circuit Board) , ස්පීකර්ස්, මයික්‍රොෆෝන් එකක් හෝ කිහිපයක් හා එවැනි දෘඩාංග ගණනාවක් එක් කොට තැනූවක්.
මදක් සිතන්න මේ දෘඩාංග සියල්ල එකලස් කළ පමණින් ම ඔබගේ ජංගම දුරකතනය ක්‍රියාත්මක වේ ද?

පිළිතුර නැත යන්නයි. ඒ මෙම උපාංගය ක්‍රියාත්මක වීම සඳහා පරිගණක පද්ධතියකට මෙන්ම මෙහෙයුම් පද්ධතියක් අත්‍යාවශ්‍ය වීම නිසාවෙන්.
මෙම අවශ්‍යතාවය සපුරාලනු වස් ඇමෙරිකාවේ Google නම් සමාගම විසින් හඳුන්වා දුන් ජංගම දුරකතන මෙහෙයුම් පද්ධතිය තමයි Android. එබැවින් Android යන වදන අසා නැති කෙනෙකු සොයා ගැනීම කළුනික සෙවීම වැනි දුෂ්කර කාර්යයක්.

Android මෙහෙයුම් පද්ධතිය Linux කර්නලය මත පදනම්ව සකස් කළ Open Source මාදිලියේ මෙහෙයුම් පද්ධතියක්. එහි අරුත නම් මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියේ කේත ලබා ගෙන ඕනෑම අයෙකුම එය තමන්ට අවශ්‍ය පරිදි වෙනස්කම් (Modifications) වලට ලක් කර භාවිතා කිරීමටත් ඒවා වෙනත් අය අතර හුවමාරු කිරීමටත් නිදහස ඇති මෙහෙයුම් පද්ධතියක් බවයි. මෙම විශේෂත්වය Android හි සීඝ්‍ර පැතිරීමටත් ඍජුවම බලපෑවා.

මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතිය ජංගම දුරකතන හා ටැබ්ලට් පරිගණක වල වැඩි වශයෙන් භාවිතා වන අතර මුල්ම වරට හඳුන්වා දුන්නේ 2007 නොවැම්බරයේ දී. එදින සිට අද දක්වා විවිධ Android සංස්කරණ 12 ක් Google සමාගම විසින් එළි දක්වා තිබෙනවා. සෑම සංස්කරණයක් සඳහාම ඊට අනන්‍ය වූ නාමයක් ඇති අතර එය අතුරුපසක නමකින් හැඳින්වීමට Google සමාගම කටයුතු කරනවා. එහි නවතම සංස්කරණය වන්නේ Tiramisu හෙවත් Android හි13 වන සංස්කරණයයි. මෙය තවමත් අත්හදා බැලීමේ මට්ටමේ පවතිනවා. දැනට නිල වශයෙන් නිකුත් වී භාවිතා වන Android 12 හි නාමය වන්නේ Snow Cone යන්නයි.
මෙම සංස්කරණ අතර දක්නට ලැබෙන වෙනස්කම් පහත පරිදි කාණ්ඩ කර හඳුන්වන්න පුළුවන්.

01. විවිධ ඇප්ස් සඳහා යොදා ගන්නා Shortcuts හෙවත් අයිකන , Home Screen සහ වෙනත් ස්ථාන වල layout හා වෙනත් අතුරු මුහුණත් වල පෙනුම ආදියෙහි වෙනස්කම් දක්නට ලැබීම
02. නව ඇප්ස් හා පහසුකම් අත්විඳිය හැකිය
03. දැනට පවත්නා පහසුකම් වල වෙනස්කම්
04. ඇසට නොපෙනෙන නමුත් ඔබගේ උපකරණයේ වේගවත් බව, ආරක්ෂාව, බැටරියෙහි ආයු කාලය වැඩි කිරීම වැනි පහසුකම්

වර්තමානයේ භාවිතා වන ජංගම දුරකතන වලින් 70% කට වැඩි ප්‍රතිශතයක් මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතිය මත බලගැන්වී තිබෙනවා. ඇපල් සමාගමේ මෙහෙයුම් පද්ධතියට වඩා ඉක්මනින් නවීකරණය වීමත් භාවිතා කරන්නාට රිසි සේ වෙනස්කම් සිදු කරගත හැකි වීමත් එයට බලපා ඇති බව පෙනී යනවා. මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ස්ථාපනය කරන ඇප්ස් APK format එකෙන් ලබා ගත හැකි අතර Google සමාගම විසින් පවත්වාගෙන යන App Store හි මුදල් ගෙවා හෝ නොමිලයේ ලබා ගත හැකි ඇප්ස් මිලියන 2.65 ක් මේ වන විටත් තියනවා. එපමණක් නොවෙයි මේ ලියන මොහොතේත් එය වේගයෙන් වර්ධනය වනවා. ලොව පුරා විසිරී සිටින Android Apps නිර්මාණ ශිල්පීන් මිලියන ගණනක් ඒ සඳහා දායක වෙනවා. මීට අමතරව විවිධ පරිගණක ක්‍රීඩා ද මෙහි ඇතුලත්.
Android තුල ඇති විවිධ විශේෂාංග පිළිබඳ ලිපියකින් හමුවන තෙක් ... ආයුබෝවන්.

අදින් වසර 15 කටත් කලින් හරියටම 2007 ජුනි මස 29 වනදා ඇමෙරිකාවෙදි ලොව පළමු ඇපල් ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනය ඒ කියන්නේ I phone එක ලෝකයට හඳන්වා දුන්නේ ඇපල් සමාගමේ නිර්මාතෘ මෙන්ම එවකට ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ස්ටීව් ජොබ්ස් විසින්.
එදා ඔහු ලෝකයට වැදගත් පණිවිඩයක් ලබා දුන්නා. ඒ තමයි “ Apple reinvents the phone." ඒ කියන්නෙ ඇපල් සමාගම විසින් දුරකතනය නැවත සොයා ගන්නා ලදී .. වගේ කතාවක්.

වසර 15 කට පස්සෙ හිතල බලද්දි ඒ කතාව හරියටම හරි . 2007 ලොව පළමු ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනය වශයෙන් එළිදුක්වුණ පළමු පරම්පරාවෙ I phone එකෙන් පසුව විවිධ සමාගම් විවිධ smartphones ලෝකයට හඳුන්වා දුන්නා. Samsung , Huawei, Lenovo, Xiaomi, ZTE වගේ සමාගම් ගණනාවක් තමන්ගෙ නිශ්පාදන වෙළඳපොලට ඉදිරිපත් කළේ එකකට එකක් නොදෙවෙනි වන පරිදි පහසුකම් හඳුන්වාදෙමින්.

අපි කලින් කතා කළ iphone එකෙත් මේ අනෙකුත් නිශ්පාදනත් අතර තියන ප්‍රධානම වෙනස තමයි මේවායේ භාවිතා වන මෙහෙයුම් පද්ධතිය. සරලව කියනව නම් Apple iphone දුරකතනයේ ios නම් වූ Apple සමාගම විසින් ම නිකුත් කළ මෙහෙයුම් පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක වෙනවා. අනෙකුත් සමාගම් Google සමාගම විසින් නිකුත් කළ Android කියන මෙහෙයුම් පද්ධතිය තමන්ට අවශ්‍ය පරිදි වෙනස්කම් සිදු කරගෙන භාවිතා කරනවා. මේ ගැන අපි වෙනම ලිපියකින් සාකච්ඡා කරමු.

සංඛ්‍යා දත්ත අනුව 2022 අගෝස්තු මාසය අවසන් වෙද්දි ලෝකයේ වැඩියෙන්ම භාවිතා වන Mobile Operating System එක වෙන්නෙ Android මෙහෙයුම් පද්ධතිය. ඒ සමස්ත ජංගම දුරකතන ප්‍රමාණයෙන් 72% කටත් වඩා වැඩි ප්‍රතිශතයක් හිමි කර ගනිමින්.

ඉතින් මම අද කතා කරන්න තීරණය කළා 2022 වර්ෂයේ Android Smartphone එකක් භාවිතා කරන කෙනෙක් සතුව තියෙන්නම ඕන Apps කිහිපයක් ගැන ඔයාල දැනුවත් කරන්න.

01. Google Translate
වෙනත් රටක සංචාරය කිරීමේදී වගේම තම මව් බස නොවන වෙනත් භාෂාවකින් තිබෙන ලේඛනයක් කියවීමට යාමේදී පත්වන අපහසුතාවය මඟ හැරවීමට මෙම ජංගම දුරකතන යෙදුම සමත්. මෙය Google Play Store හි නොමිලයේ භාගත කිරීමට හැකි ඇප් එකක්. මේකෙ විශේෂත්වය තමයි අන්තර්ජාල සබඳතාවය සහිත විටෙක දී භාෂා 103 ක් පරිවර්තනය කිරීමේ හැකියාව තිබෙනවා වගේම අන්තර්ජාල සබඳතාවය නොමැති විටෙකදී පවා භාෂා 52 ක් පරිවර්තනය කිරීමට හැකියාව තිබෙනවා. ඔබගේ අත් අකුරු හඳුන්ගෙන පරිවර්තනය කිරීම, කටහඬ මඟන් ලබා දෙන පනිවිඩයක් වෙනත් භාෂාවකින් ඇසීමට සැලැස්වීම, නාම පුවරුවක් එම අවස්ථාවේදී ම වෙනත් බසකට පරිවර්තනය කිරීමේ හැකියාව ආදී විශේෂ පහසුකම් බොහොමයක් මෙම ජංගම දුරකතන යෙදුම සතුයි. ඉතින් Google Translate ඔබගේ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනයේ අත්‍යාවශ්‍යයෙන්ම තිබිය යුතු යෙදුමක් වශයෙන් අවිවාදයෙන් හැඳින්වීමට හැකියි.

02. Evernote
ජංගම දුරකතනය මීට පෙර අප භාවිතා කළ බොහෝ සේ සඳහා ප්‍රභල ආදේශකයක් වෙලා අවසන්. එදිනෙදා අවශ්‍ය වෙන පුංචි නෝට් එකක් දාගන්න බඩු ලැයිස්තුවක් ලියාගන්න, වාහන අංක හෝ වෙනත් වැදගත් දේවල් ලියාගන්න භාවිතා කරපු Notebook එකත් ඒ වගේ ඩිජිටල් වුන තවත් එක් දෙයක්. Evernote කියන්නේ විශාල පහසුකම් රාශියක් ලබා දෙන අංග සම්පූර්ණ ඩිජිටල් Notebook එකක් කියන්න පුළුවන්. මේකෙදි ඔයාට කැමති Note එකක් type කර ගන්න විතරක් නෙවෙයි ඔයාගෙ අත් අකුරින් Notes ලියන්නත්, විවිධ Fonts , colors ආදිය යොදාගන්නත් පහසුකම් ලබා දීල තියනවා. Drawings කිරීමට මෙන්ම Attachments විදිහට Photos ආදිය Note සඳහා එකතු කරන්නත් පුළුවන් මේ ඇප් එකේ හදන Notes අන්තර්ජාලයේ පරිස්සම් තැනක Save කරලා අවශ්‍ය නම් කිහිප දෙනෙක් අතරේ Share කර ගන්න පවා පහසුකම් ද ඇතුලත්.

03. Google Maps
මීට දශකයකට දෙකකට කලින් නොදන්න පළාතක හෝ නොදන්න දේශයකට පය තියන එක හරිම අවිනිශ්චිත දෙයක්. ඒ පළාත ගැන දන්න කෙනෙක් ගෙන් හරි මඟ තොවේදි හමුවන කෙනෙක් ගෙන් හරි පාර අහගෙන තමන්ට අවශ්‍ය ස්ථානය සොයා ගැනීම හරිම සුලබ දසුනක් වුනා. ඒත් අද වෙනකොට Goodle Maps කියන යෙදුම මගීන්ගෙ ජීවිත බොහොම පහසු කරලා. ඔබ සිටින ස්ථානය සහ ගමනාන්තය මේ යෙදුමට ඇතුලත් කළ පසු ඒ වෙත ගමන් කිරීමට ඇති පහසුම මාර්ගය, කෙටිම මාර්ගය හා වෙනත් විකල්ප සියල්ල ඔබ වෙත ලබා දීමට මෙම යෙදුම සමත්. ඒ විතරක් නෙවෙයි ඔබ භාවිතා කරන ප්‍රවාහන මාධ්‍යය අනුව ඔබට සුදුසුම මාර්ගය තෝරා දෙමින් අදාල ගමන සඳහා ගත වන කාලය හා දුර පිළිබඳවත් විස්තර ලබා දෙනවා. එතනින් නොනැවතෙන මෙම යෙදුම ගමන අතරතුර රථ වාහන තදබදය පිළිබඳ තොරතුරු, ආපන ශාලා, ඉන්ධන පිරවුම්හලා වැනි තොරතුරුද ඔබ වෙත ලබා දීමට සමත්. අන්තර්ජාල සබඳතාවය නොමැතිව වුවත් සිතියම් භාගත කර ප්‍රයෝජන ගැනීමේ හැකියාව වගේම Street View පහසුකම මඟින් යම් ස්ථානයක ඔබ සැබෑවටම සිටගෙන සිටින්නාක් මෙන් අංශක 360 ම ආවරණය වන පරිදි බලා ගැනීමේ පහසුකම ඔබව කිසිඳු අපහසුවකින් තොරව යා යුතු ස්ථානය වෙත රැගෙන යනු ඇති.

04. Youtube
නම දුටු සැනින් හඳුනා ගන්නා තවත් යෙදුමක් තමයි Youtube. මෙය Video Streaming කාණ්ඩයට අයත් යෙදුමක්. Google සමාගමට අයත් මෙම යෙදුම බොහෝවිට Android ජංගම දුරකතන මෙහෙයුම් පද්ධතියට ම ඇතුලත්. විනෝදාස්වාදය සඳහා මෙන්ම දැනුම සොයා යෑමේ කටයුතු ඉගැනුම් කටයුතු සඳහා ඇති Video නැරඹීමේ පහසුකම් මෙම යෙදුම හරහා ලැබෙනවා. ඔබේම කියා Youtube නාලිකාවක් පවත්වාගෙන යෑමට පවා පහසුකම් මෙහි ඇතුලත්.

05. Snapseed
ඡායාරූප ගැනීම Smart Phone එකක තියන ප්‍රධානම පහසුකමක් ලෙස සලකන්න පුළුවන්. Snapseed කියන්නෙ Google සමාගම විසින් ලබා දෙන තවත් එක් යෙදුමක්. මෙමගින් ඔබ ලබා ගන්නා ඡායාරූප ඉතාමත් සිත් ගන්නා ආකාරයෙන් සංස්කරණය කර ගැනීම සඳහා විශාල tools පුමාණයක් ලබා දීල තියනවා. ඉතින් ඡායාරූපකරණයට ආස ඔයාල සතුව අනිවාර්යයයෙන්ම තිබිය යුතුම යෙදුමක් තමයි Snapseed.

ඉතින් මේ වගේ ප්‍රයෝජනවත් තොරතුරු බොහොමයක් දැනගන්න එන්න KnowledgeHub එකට.

Scanner එකක් වූ ජංගම දුරකතනය
තමාගේ CV එකයි වටිනා සහතිකපත් කිහිපයකුයි ප්‍රවේශමෙන් සිය ගමන් මල්ලට රුවාගත් නිශාන්ත නිවසින් එළියට බැස්සේ දෙගිඩියාවෙන්. “අම්මේ .... මම ටවුන් එකට යනවා. එන්න ටිකක් ප්‍රමාද වෙයි...” හඬ නගා පැවසූ ඔහුගේ හිතේ තිබුණේ දෙගිඩියාවක්. “නිශාන්ත ඉක්මනින්ම මට CV එක mail කරන්න. කෝකටත් ඔයාගේ certificates ටිකත් scan කරලා දාන්න.” රුවන් සර් ගේ වදන් නිශාන්තගෙ හිත කලබල කරලා.
නිශාන්ත රැකියා විරහිත උපාධිධාරියෙක්. විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය සාර්ථකව නිම කරපු නිශාන්ත රැකියාවක් අපේක්ෂාවෙන් විවිධ ආයතන වලට අයඳුම් කළා. ඒ අතර විශ්ව විද්‍යාලයේ දී හඳුනාගත් රුවන් සර්ටත් තමන්ගෙ රැකියා සිහිනය ගැන නිශාන්ත කියලා තිබුණා. ගමේ ආපු නිශාන්තට හදිසියෙම ලැබුණු දුරකතන ඇමතුමේ අනෙක් පස හිටියේ රුවන් සර්. සර් දන්න ආයතනයක රැකියා අවස්ථාවක් සඳහා යොමු කිරීමට නිශාන්තගෙ CV එකයි සහතික ටිකයි රුවන් සර්ට ඉක්මනින් ම යොමු කරන්න ඕනි වුනා.

මේ වෙලාවෙ ටවුමෙ Communication එකේ සෙනඟ ඇති.කොහොම හරි ඒකෙ Scanner එකක් තියනවද නැත්ද කියලවත් නිශාන්තට නිච්චි නෑ. වෙන විකල්පයක් නෑ.. ගිහින්ම බලනවා.. නිශාන්ත යමින් ගමන් ම කල්පනා කලා.. බස් එකක් අල්ලගෙන ටවුමට එන්නත් පැය බාගයක් විතර ගතවුණා. බසයෙන් බැසගත් නිශාන්ත කඩිමුඩියේ communication එක පැත්ත්ට යන්න පය ඉක්මන් කලා. Communication එක දැක්ක නිශාන්තට පුංචි සතුටක් දැනුනේ වෙනදට සෙනඟ පිරිලා ඉන්න ටවුමෙ තියන එකම communication එකේ කවුරුත්ම නෑ. ඉතින් තමන්ගෙ අවශ්‍යතාවය ඉක්මනින් කරගන්න පුළුවන් කියන සිතුවිල්ලෙන් පුංචි කඩේ ඇතුලට පය තිබ්බ නිශාන්තට ඇහුනේ කඩේ අයියගෙ ගාණ්ඨාර හඬ. “කරන්ට් එක නෑ මල්ලි ...”

“අනේ අයියෙ .. මම මේ වැදගත් වැඩකට Documents ටිකක් scan කරලා mail එකක් යවන්න ආවෙ ..” නිශාන්ත කිව්වෙ බලාපොරොත්තු සුන් වූ හඬින්. “ කරන්න දෙයක් නෑ මල්ලි .. මාත් මේ කඩේ වහල දාන්න හැදුවෙ . ආයිත් පැය තුනකින් කරන්ට් එක එන්නෙ” කියල කිව්වෙ communication එකේ අයියා.
රීලෝඩ් එකක් දාගන්න ඇවිත් හිටිය මේ කතා බහ අහගෙන හිටිය පුංචි කොල්ලෙක් දුක් මුසු මුහුණින් එළියට ආව නිශාන්තට කතා කලා.
“අයියේ මට ඔයාගෙ කතාව ඇහුණා .. ඕකට කොහෙවත් යන්න ඕනි නෑ.. අයිය ගාව ස්මාර්ට් ෆෝන් එකක් නේද තියෙන්නේ ..? ‘’
“ඔවු මල්ලි .. ” නිශාන්ත කිව්වෙ මේ පුංචි කොල්ල දිහා පරීක්ෂාවෙන් බලමින්.
“මෙහෙමයි අයියෙ දැන් Documents Scan කරන්න, ඒවා email කරන්න වෙනම devices ඕනි නෑ.... ඔයාගෙ Smartphone එකම Scanner එකක් කර ගන්න ඇප්ස් තියනවා. Adobe Scan , තව Cam Scanner වගේ විවිධ ඇප්ස් Playstore එකේ තියනවා. අයියට කරන්න තියෙන්නෙ ඒ ඇප් එකක් Download කරගෙන Phone එකට install කරගන්න එක.”
නිශාන්ත කොහොමත් තමන් නොදන්න දෙයක් පොඩි එකෙක්ගෙන් හරි අහගන්න විදිහේ ඩයල් එක. ඉතින් නිශාන්ත හරිම උනන්දුවෙන් මේ මල්ලිගෙ කතාව අහන් හිටියා. “මල්ලි මම එච්චරම මේ තාක්ෂණය ගැන නම් දන්නෙ නෑ..” නිශාන්ත එහෙම කියද්දි පොඩි එකා හිනා වුනේ කින්ඩියට නෙමෙයි. “ගොඩාක් අය දන්නෙ නෑ අයියෙ. මම දන්නෙත් නෑ මේව හෙව්වෙ නැත්නම්.” කියපු පොඩි එකා නිශාන්තගෙ Smartphone එක අරන් Play Store එකෙන් Adobe Scan App එක Download කරලා දුන්නා.

“දැන් මේ ඇප් එක Open කරලා ඔයාගෙ CV එක Scan කරලා save කරන්න අයියේ. එතනින්ම ඔයාට මේක ඕනම කෙනෙකුට e-mail කරන්න පුළුවන්. දැන් ඔයාගෙ සහතික වෙන වෙනම Scan කරලා PDF විදිහට save කරන්නත් පුළුවන්. පොතක් වගේ නම් එක දිගටම scan කරලා පිටු කිහිපයක PDF එකක් හදාගන්නත් පුළුවන්. ඒ විතරක් නෙමෙයි මෙහෙම scan කරන documents crop කරන්න edit කරන්නත් පුළුවන්.”
“ගොඩාක් ස්තූතියි මල්ලි. ඔයා මේක කිව්වෙ නැත්නම් මට ලැබුණු ලොකු අවස්ථාවක් නැති වෙන්න තිබුණා.” කියපු නිශාන්ත බස් එකෙන් බහින්නත් කලින් රුවන් සර්ට ඇමතුමක් ගත්තෙ හරිම සතුටින්. “සර් මම documents ටික mail කලා” කිවුව නිශාන්ත කල්පනා කලේ ජංගම දුරකතනය අපේ එදිනෙදා ජීවිතේ උපකරණ කීයක් නම් අතික්‍රමණය කරල තියනවද කියලා....

හැමෝම දන්න ඒත් වැඩ නොගන්න Google දිනපොත
ඉස්සර අපි හැමෝම දින පොතක් ලිව්වා . දිනෙන් දින සිදු වූ වැදගත් සිද්ධි සහ විස්තර ඒකට ඇතුලත් කලේ අනාගතේ දවසක තමන්ගෙ ඉස්සර දවස් ගෙවිල ගිය හැටි සිහිපත් කරන්න. එහෙමත් නැත්නම් ඒ ඒ දවස් වල සිදු වුන වැදගත් දේවල් වල තොරතුරු පසුව ප්‍රයෝජනවත් වෙන්න පුළුවන් නිසා.
තාක්ෂණයත් එක්කම උස් මහත් වුණ ඈත් වුන අපේ තරුණ පරපුර එන්න එන්නම කඩදාසි භාවිතයෙන් ඉවත් වෙද්දි මේ පුරුද්දත් නිකන්ම අපෙන් ඈත් වෙලා. විශේෂ දවස් විශේෂ සිදුවීම් සමාජ ජාල අස්සෙ ඇතුලත් කරන්න පුරුදු වෙලා. ඒත් ඒක අපේ දිනපොතෙන් වෙනස් වෙන වැදගත් කාරණාවක් තියනවා. මොකක්ද දන්නව ද? පෞද්ගලික බව.. සමාජ මාධ්‍ය ඇතුලෙ තමන්ට පමණක්ම වැදගත් වෙන අතිශය පෞද්ගලික දත්ත රඳවලා තියන එක ඒ තරම් නුවණට හුරු නෑ නේද?
ඒත් එදිනෙදා ජීවිතේ හැම දෙයක්ම වගේ ඩිජිටල් වෙන ලෝකෙක අපේ දිනපොත විතරක් ඩිජිටල් නොවී තියෙයිද?
මීට අදාල ඇප්ස් ගොඩාක් Google Play Store එකේ තිබ්බත් ඔයාට විශ්වාසයෙන් හඳුන්වලා දෙන්න පුළුවන් සහ ඔයාගෙ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතනයේ නිතැතින්ම තියන ඇප් එකක් තමයි Google Calendar කියන්නේ.
ගොඩාක් දෙනෙක් මේ ඇප් එක ඕපන් කරන්නෙ දිනය බලා ගන්න විතරයි. තව සමහරු එහෙමවත් නෑ. මොකද දිනයත් ඔයාගෙ දුරකතන තිරයෙ දිස්වන නිසා වෙනම ඇප් එකක් ඕන වෙන්නෙ නෑ. ඒත් දැන් අපි බලමු කොහොමද Google Calendar එකේ ඔයාගෙ දින පොත ලියන්නෙ කියලා.
මුලින්ම Google Calendar කියන ඇප් එක Open කරගන්න.
ඒකෙ තියන + ලකුණ වගේ අයිකන් එක Touch කරන්න.මෙතනදි ඔයාට Options හතරක් ලැබෙනවා. ඒ තමයි
01. Goal
02. Reminder
03. Task
04. Event
මෙතනින් අපි Event කියන එක තෝරගන්නවා.
හරි. දැන් ඔයාට එන Screen එකේ Add title කියන තැන Touch කරලා අද දිනයට අදාලව ඔයා කැමති මාතෘකාවක් යොදන්න.
ඊට පස්සෙ දවසේ යම් නිශ්චිත වෙලාවකට අදාල සිදුවීමක් ලියනව නම් පහතින් තියන දිනය සහ වේලාව තෝරලා දෙන්න මුළු දවසටම අදාල නම් All day කියන Option එක On කරන්න.
දැන් ඔයාට අවඔය විස්තර පහලින් තියන description කොටසේ ලියලා දකුණු පැත්තේ උඩම තියන Save කියන button එක උඩ Touch කරන්න.
මතක තියාගන්න ඔයාට ඕනනම් සිදුවීමට අදාල පුද්ගලයන් tag කරන්න location details දාන්න වගේම ඕනනම් Attachment වලින් මීට අදාල වෙනත් දේවල්, පින්තූර එහෙමත් ඇතුලත් කරන්න පහසුකම් දීල තියනවා.

ඉතින් දැන් හැමදාම ඔයාගෙ දිනපොත ලියනව වගේ Google Calendar ඇප් එකේ සටහන් තියාගන්න පුළුවන්. මෙහෙම ලියපු සටහන් පසුව බලන්න වගේම Edit කරන්නත් පහසුකම් Google සමාගම මේ ඇප් එක හරහා අපිට දීල තියනවා.
ඉතින් එන්න ඩිජිටල් ලෝකයට... Smart Phone එක Smart විදිහට Use කරන්න. තවත් තොරතුරු අරන් ඊළඟ ලිපියෙන් මුණ ගැහෙනකම් ආයුබෝවන්.

පවතින ඉන්ධන අර්බුදය කළමනාකරණය කිරීමට යොදාගත හැකි තොරතුරු තාක්ෂණික විසඳුම් මොනවාද ?

ඔයාල දැනගන්න කැමති තාක්ෂණික දේවල් තියෙනවා නම් ඒ ගැන මේ පෝස්ට් එකට කමෙන්ට් කරන්න

මෙම සමූහය තාක්ෂණික දැනුම සාකච්ඡා කිරීමට ඵලදායී ලෙස භාවිතා කරමු.

Cyber-attack කියන වචනය දැන් දැන් නිතරම අපිට අහන්න ලැබෙන වචනයක් වෙලා. මේකට සිංහලෙන් සයිබර් ප්‍රහාරයක් කියලා හඳුන්වන අවස්ථා තියනවා. අපි අද බලමු මොනවද මේ සයිබර් ප්‍රහාර කියන්නේ කියලා.

පරිගණකයක්, පරිගණක ජාලයක් හෝ පද්ධතියකය හානි කිරීමට හෝ බිඳ හෙලීමට පුද්ගලයෙක් හෝ කණ්ඩායමක් උත්සාහ කිරීම සයිබර් ප්‍රහාරයක් කියලා හඳුන්වන්න පුළුවන්. මේ වගේ අයට හැකර්වරුන් කියලා කියවා. මෙයාලගේ අපේක්ෂාව බොහෝවිට පරිගණකයකට අනවසරයෙන් ඇතුළු වෙලා ඒ් පරිගණකය අකර්මන්‍ය කරන්න, වටිනා දත්ත සොරා ගන්න හරි වෙනත් සයිබර් ප්‍රහාරයන් සඳහා මේ පරිගණකය භාවිතා කරන්න හරි වෙන්න පුළුවන්. මේ නිසා ඒ් හැකර්වරුන් ට Cyber Criminals කියන්නත් පුළුවන්. ඔවුන් අරමුණු ඉටු කර ගැනීමට විවිධ methods භාවිතා කරනවා. Malware, Phishing, Ransomware, Denial of Service මේවායින් කිහිපයක්. ඔවුන් මේ methods ඇතුලෙත් විවිධ උපක්‍රම භාවිතා කරනවා. මේ වෙද්දි සයිබර් ප්‍රහාර මොබයිල් සහ Cloud සේවාවන් දක්වාත් පැතිරිලා. ඒ් විතරක් නෙමෙයි ලෝකයේ බලවත් රාජ්‍ය අතර මේ වෙද්දිත් සයිබර් යුද්ධ ඇති වෙලා තියනවා ඒකිනෙකාගේ යුධ රහස්, රාජ්‍ය රහස්, තාක්ෂණික දැනුම සොරා ගන්න වගේම ඔත්තු සේවා සඳහා ත් මේ සයිබර් ප්‍රහාර ඇති වෙලා තියනවා.

ඉතින් තවත් පෝස්ට් ඒකකින් වෙනම කතා කරමු මොනවද මේ සයිබර් ප්‍රහාර වර්ග, මෑතකදී ඒල්ල වුනු දැඩි බලපෑමක් කළ සයිබර් ප්‍රහාර මොනවද සහ කොහොමද මේවාගෙන් ආරක්ෂා වෙන්නේ කියලා.

පරිගණක ගැටළු සාකච්ඡා කරන්න අද ඉඳන් මේ පිටුව ඔබට විවෘතයි.

පරිගණක Monitor එකක් මිලදී ගැනීමේදී දැනගත යුතු දේවල් ගැනයි මේ පෝස්ට් එක. මෙහි සමහර කරුණු TV වලටත් අදාලයි.
පරිගණක තිරය කියන්නේ ඔයාගේ පරිගණකයේ වැදගත්ම උපාංගයක්. ඒ ඇයි කියනවනම් ඔයා කරන හැම දෙයක්ම කරන්නේ මේ තිරය දිහා බලාගෙන නේද? ඉතින් ඔයා Film එකක් බැලුවත්, Game එකක් Play කළත්, ලස්සන Selfie එකක් එඩිට් කළත් එහෙම නැත්නම් මේ ලිපිය වගේ Text එකක් හරි Document එකක් හරි කියෙව්වත් මේ හැම දේම කරන්නේ Monitor එක ආධාරයෙන්. ඉතින් ඔයාගෙ Monitor එක හරියට නැත්නම් ඔයාගෙ Experience එක ඒ තරම් ගුණාත්මක වෙන එකක් නැහැ නේද?
ඉතින් ඔයා අළුතින් මිලදී ගන්නවනම් මේ Device එක ගැන හරියට දැනගෙන ගියොත් ඔයාගෙ අවශ්‍යතාවයට ගැලපෙන Quality Monitor එකක් තෝරගන්න පුළුවන්.
ඔයා Monitor එකක් මිලදීගන්න ගියාම Market එකේ විවිධ නිශ්පාදකයන්ගේ විවිධ මාදිලි වල Monitors දකීවි. ඇත්තටම ඒවා සන්සන්දනය කරලා හොඳ Monitor එකක් තෝරගන්නේ කොහොමද? ඒවායේ දැක්වෙන 4K, 1440p, 1080p, HD Resolution මේ සංකේත වලින් අදහස් කරන්නේ මොනවද? ඒවාගේ වෙනස්කම් මොනවද? මේ ගැන අපි කතා කරමු.

01. ඔයා මේ Monitor එක මිලදී ගන්නා කාරණය ගැන හිතන්න. Game එකක් Play කරන්න, වෘත්තීයමය කාරණා සඳහා හෝ සාමාන්‍ය භාවිතයට වගේ ඔයාගේ අවශ්‍යතාවය හරියටම තීරණය කරන්න.

02. Resolution : මේක Monitor එකක් මිලදී ගනිද්දි බලන්නම ඕන දෙයක්. මේකෙන් අදහස් වෙන්නේ Monitor එකේ කොතරම් Pixel ප්‍රමාණයක් උස x පළල කියන format එකට තියනවද කියන එකයි. ඔයා දැකලා ඇති 1920 x 1080 කියලා දක්වලා තියනවා. (1080p, Full HD (FHD) හා HD කියන්නෙත් මේකටමයි) කොහොම නමුත් ඉහළ Resolution සහිත Monitor එකක් ඉහළ ගුණාත්මකභාවයකින් යුක්තයි. (QHD හා 4K වගේ) ඉතින් Resolution ප්‍රමාණය ඉහළ යනවත් එක්කම මිලත් ඉහළ යනවා කියන එක අමුතුවෙන් කියන්න ඕන නැහැනේ.

03. Screen Size : තිරයේ විශාලත්වයත් Resolution වගේම වැදගත්.ඒක Inches වලින් මනිනවා. අඟල් 17, 19,24, 32 වගේ විවිධ ප්‍රමාණයන්ගෙන් තියනවා දකින්න පුළුවන්. මේ අඟල් ප්‍රමාණය මනින්නේ diagonal විදියට. ඒ කියන්නේ මුල්ලෙන් මුල්ලට. ඒත් විශාල තිරයක අඩු Resolution ප්‍රමාණයක් තියනවනම් Quality එක අඩු වෙනවා. මේකෙ ගුණාත්මකභාවය ගැන තේරුම්ගන්න ppi (Pixel per Inch) අගය ගැන සලකා බලන්න. ppi අගය වැඩි නම් Picture Quality එකත් වැඩියි.

04. Refresh Rate : මේකෙත් විශාල අගයක් තියනවනම් හොඳයි. මේක හර්ට්ස් වලින් මනිනවා. (Hz) මේකෙන් ඔයාගේ Monitor එක තත්පරයට කොච්චර ප්‍රමාණයක් Refresh වෙනවද කියන එක දක්වනවා වගේම වැඩි අගනක් ගන්නවනම් හරිම Smooth experience එකක් ලැබෙනවා. විශේෂයෙන් ඔයා Die-hard Gaming fan කෙනෙක් නම් ඔයාගේ Monitor එකේ refresh rate එක 75 Hz ක් හෝ120 Hz වගේ අගයක් ගන්නවනම් හොඳයි.

05. තිරය : IPS Display … මේ වචනය අහල ඇති නේද? මේ කියන්නේ තිරය ගැන. මේකෙ විවිධ වර්ග තියනවා TN , IPS, VA කියලා. මේකෙන් TN කියන වර්ගය වේගවත් වගේම මිලෙන් අඩුයි.හැබැයි ඔයා පැත්තෙන් බලද්දි මේකෙ තියන රූප නම් ඔයාට හරියට පෙනෙන්නේ නැහැ. ඒ කියන්නේ Vieving Angle එක හරි නැහැ. IPS වල වර්ණ හොඳින් පෙන්වනවා.මිලෙන් වැඩියි. VA panel වල ගුණාත්මකභාවය හොඳයි. මේකෙ තාක්ෂණික කරුණු අඩු කලේ Post එක දිග වැඩි වෙන නිසා.

06. Curved Monitor : ඔයාලා දැකලා ඇති සමහර Monitors තියනවා වක්‍රාකාර ස්වභාවයක් ගත්ත. මේවා තරමක් මිලෙන් වැඩියි හැබැයි User experience එක හරිම හොඳයි.ඒ වගේම අපේ ඇස වෙහෙසට පත් කරවන ස්වභාවය අඩුයි.

07. Response Time : මේකේ නම් අගය අඩුවෙන තරමට හොඳ User experience එකක් ලැබෙනවා. හැබැයි මේක ගොඩාක් වැදගත් වෙන්නේ Games සඳහාම Monitor එකක් ගන්නවනම් තමයි.

08. LCD ද LED ද ? : LCD Monitors වල තිරය සඳහා ආලෝකය දෙන පසුපස light එක fluorescent, බලශක්තිය වැඩියෙන් භාවිතා කරනවා LED කියන වර්ගයට වඩා. LED වර්ගයේ මේ සඳහා භාවිතා වෙන්නේ Light Emitting Diode කියන තාක්ෂණය.මේකෙත් වර්ග දෙකක් තියනවා edge lighting and full array lighting කියලා. දැනගන්න ඕනි දේ සරලව කිව්වොත් LED හොඳයි LCD වලට වඩා.

09. මීට අමතරව ඔයාගේ Graphic Processor එක වගේ වැදගත් කරුණුත් Quality එකට බලපානවා. කොහොම උනත් අපි අද කතා කරන්නේ Monitors ගැන නිසා ඒවා වෙන දවසක බලමු. ආ තව ඔයා ගන්න යන Monitor එකේ උස අඩු වැඩි කර ගන්න පුළුවන්ද? Screen එක දෙපැත්තට, උඩට පහළට හරවන්න පුළුවන්ද? තිරය මතුපිට Glossy ඒ කියන්නේ දිලිසෙනවද නැතිනම් Mat ද කියන ඒවා ගැනත් (දිලිසෙද්දි රූප ලස්සනට පෙනුනත් බාරිහ ආලෝකය වැඩි තැන් වලදි පසුපස තියන දේවල් වල ප්‍රතිබිම්බ තිරයේ පේන්න ඉඩ තියනවා) Power Consumption එක ඒ කියන්නේ බලශක්ති පරිභෝජනය (Energy Stars වලින් නිශ්පාදකයා මේක දක්වනවා. Stars වැඩි ඒව හොඳයි) ගැනත් සැළකිළිමත් වෙන්න. තව මේක පරිගණකයට සම්බන්ධ කරන Port එක HDMI හා VGA Support කරනවද ඔයාගෙ පරිගණකයේ ඊට අදාල Ports තියනවද කියලත් බලන්න. සමහර Monitors වල speakers පවා තියනවා.

මේක ගොඩාක් තාක්ෂණික පැතිකඩකින් බලන්න පුළුවන් කාරණා සහිත උණත් මම මෙතන උපරිම උත්සාහ කළේ සරලව ඔයා දැන ගත යුතුම කරුණු කෙටියෙන් ඉදිරිපත් කරන්න එහෙමත් නැත්නම් Quick Monitor Shopping Tips ගැන.
තාක්ෂණික කරුණු සම්බන්ධව ඔයාලට යම් ගැටළු තියනවනම් හරි මීට අමතරව ඔයාලට මතක්වෙන කරුණු තියනවනම් ඒවා පහළින් Comment කරන්න. මේ ලිපි පෙළ වටිනවනම් තවත් කෙනෙකුට දකින්න Like කරන්න Share කරන්න අමතක කරන්න එපා !

Windows 10 වල හැංගිලා තියන හැබැයි අපිට ගොඩක් වටින දෙයක් ගැන තමයි අද මම ලියන්න හිතුවේ.
ඒ කොහොමද Screenshot එකක් ගන්නේ කියන එක. මේ පහසුකම අපි ගොඩ දෙනෙක් තමන්ගේ Smart Phone එකෙන් භාවිතා කරනවා. ඒත් ඒක පරිගණකයෙන් කරන්න ක්රිම කිහිපයක් ම තියනවා.
පැරණිම ක්‍රමය තමයි ඔයාට Screenshot එක ගන්න ඕනි Window එක Open කරලා ඔයාගෙ Keyboard එකේ තියන Print Screen (PrtScr) key එක Press කරන්න. ඊට පස්සේ ඔයා Paint වැඩසටහන Open කරලා Paste කියන Option එක භාවිතා කරපු ගමන් ඔයා Key එක Press කරද්දි තිබුන තිරයේ Capture එකක් ලැබේවි. ඉතින් දැන් ඔයාට තියෙන්නේ මේක Save කරගන්න.

දෙවනි ක්‍රමය තමයි Snipping Tool එක භාවිතා කරන එක. ඔයාගේ PC එකේ Start Menu එකට ගිහින් Snipping Tool කියන එක type කරලා එතකොට එන Snipping tool / Snip and Sketch දෙකෙන් ඕනිම Tool එකක් Open කරලා Screenshot ගන්න එක. හැබැයි මෙතනදි අපිට පහසුකම් ගොඩාක් දීලා තියනවා මුළු Screen එකම අවශ්යක නම් ඔයාට පහුසුවෙන් ඒක Capture කරන්න පුළුවන්. නැතිනම් Screen එකේ යම් ස්ථානයක් පමණක් අවශ්‍ය නම් එහෙමත් ගන්න පුළුවන්.

ඔයා භාවිතා කරන මෙහෙයුම් පද්ධතිය මොකක්ද ඇහුවොත් ගොඩ දෙනෙක්ගෙ උත්තරය වෙන්නේ Windows 10 කියන එක. තුන්වෙනි ක්‍රමය නම් Windows 10 මෙහෙයුම් පද්ධතියේ හැංගිච්ච Tip එකක්.
ඔයාට Screenshot එකක් ගන්න කරන්න තියෙන්නේ Windows Key + Shift Key + S කියන Shortcut එක භාවිතා කරන එක විතරයි. ඒ කියන්නේ මුලින්ම Shift key එක Press කරනවා ඒකත් එක්කම Windows Key එකයි ඊළඟට S Key එකයි එකටම Press කරන්න.
ඉතින් මෙන්න මේ ක්රKම වලින් ඔයාට පුළුවන් Windows පරිගණක වලදී Screenshots ගන්න.