Society of Food Science & Technology - UoP

𝐖𝐡𝐞𝐫𝐞 𝐟𝐨𝐨𝐝 𝐬𝐜𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞 𝐦𝐞𝐞𝐭𝐬 𝐢𝐧𝐧𝐨𝐯𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧!🧪🧠

🟡Get ready to explore the exciting world of next-generation food science and technology at the 𝐏𝐫𝐨𝐅𝐨𝐨𝐝 𝐏𝐫𝐨𝐏𝐚𝐜𝐤 𝐄𝐱𝐡𝐢𝐛𝐢𝐭𝐢𝐨𝐧 𝟐𝟎𝟐𝟔!🌟

Discover innovative ideas, emerging technologies, and creative food solutions brought to you by the Society of Food Science & Technology, University of Peradeniya.🌱🔬

📅𝟐𝟏𝐬𝐭 - 𝟐𝟑𝐫𝐝 𝐀𝐮𝐠𝐮𝐬𝐭 𝟐𝟎𝟐𝟔
📍 𝐁𝐌𝐈𝐂𝐇
⏰ 𝟏𝟎.𝟎𝟎 𝐚.𝐦. – 𝟖.𝟎𝟎 𝐩.𝐦.
📌 𝐒𝐭𝐚𝐥𝐥 𝐍𝐨. 𝐅𝟗𝟏

We look forward to welcoming you to the ProFood ProPack Exhibition 2026!

𝐈𝐧𝐭𝐞𝐫𝐧𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥 𝐑𝐮𝐦 𝐃𝐚𝐲 🥃 – 𝐀𝐮𝐠𝐮𝐬𝐭 𝟏𝟔

Rum is one of the most popular spirits enjoyed around the world. It is found in a wide variety of beverages, from refreshing citrusy mixed drinks to cool blended summer cocktails. Beyond being a popular beverage, rum is a distilled spirit traditionally produced from sugarcane-derived materials such as sugarcane juice and molasses. Its production involves several fascinating processes, including fermentation, distillation, maturation, blending and packaging. International Rum Day is an opportunity to appreciate the history, culture, craftsmanship and science behind this distinctive spirit.

One of the most interesting aspects of rum production is its connection with the sugarcane industry. Molasses, a major by-product of sugar production, can be used as an important raw material for rum. During fermentation, yeast converts fermentable sugars into ethanol and other compounds that contribute to the characteristic aroma and flavour of rum. The type of raw material, yeast and fermentation conditions can all influence the final quality of the product.

After fermentation, the liquid undergoes distillation, where ethanol and other volatile compounds are separated and concentrated. Different distillation methods, including pot stills and column stills, can produce rums with different flavour and aroma profiles. This shows how processing technology can influence the characteristics of the final beverage.

Ageing and maturation can further develop the character of rum. When rum is stored in wooden barrels, interactions between the spirit and the wood contribute to its colour, aroma and flavour. Depending on the barrel and ageing conditions, flavours such as vanilla, caramel, spice and toasted notes may develop. Therefore, ageing is an important stage in creating the distinctive character of many rums.

Rum production also highlights the importance of sustainability and by-product utilization. Using molasses adds value to a by-product of the sugar industry, while modern producers are exploring ways to reduce water and energy consumption and manage production residues more effectively. These practices can contribute to more sustainable beverage production.

At the same time, modern technology is bringing new possibilities to the rum industry. Analytical techniques such as gas chromatography can help identify flavour and aroma compounds, while automated processing and digital monitoring can improve consistency and quality. Emerging technologies such as artificial intelligence may also support fermentation monitoring, quality prediction, process optimization and automated packaging.

Ultimately, International Rum Day is more than a celebration of a popular spirit. It is an opportunity to appreciate how agriculture, microorganisms, chemistry, processing technology, craftsmanship and innovation come together to create rum.

This International Rum Day, let us look beyond the bottle and appreciate the science, tradition, innovation, and sustainability behind every drop of rum.

References
Kumar, S., Shekhar, S., Muthukumar, M., Chandra, A., Singh, S. and others (2021) ‘Processes, Challenges and Optimisation of Rum Production from Molasses—A Contemporary Review’, Fermentation, 7(1), p.21. Available at: https://www.mdpi.com/2311-5637/7/1/21⁠ Accessed on 30 July 2026.

Franitza, L., Granvogl, M. and Schieberle, P. (2016) ‘Influence of the Production Process on the Key Aroma Compounds of Rum: From Molasses to the Spirit’, Journal of Agricultural and Food Chemistry, 64(47), pp. 9041–9053. Available at: https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.6b04046⁠ Accessed on 30July 2026.

Written By: Sanduni Kavidya
Designed By: Nejini Kumarasiri

Join us for an insightful afternoon of discussions on the latest trends shaping the food sector at the IFSTSL Industry Seminar:

🍽️ Next-Gen Foods in Sri Lanka: Health, Technology & Trust in a Resilient Food System

Hear from leading experts in academia, industry, and regulation on:

🔹 Future Foods & Health
🔹 Regulations, Trust & Consumer Protection
🔹 AI & Digital Transformation in the Food Industry
🔹 Resilient Food Systems & Sustainable Innovation

📅 Sunday, 23 August 2026
🕐 1.00 PM – 4.00 PM
📍 Mihilaka Medura, BMICH, Colombo

💰 Registration Fee: LKR 3,500
🎓 Certificate of Participation will be awarded.

📲 Register now by scanning the QR code or via:
https://forms.gle/yxBSdkdQ3EYtNbnw6

For inquiries:
📞 Ms. Sandya – 077 796 1497

We look forward to welcoming food industry professionals, academics, researchers, and all those passionate about the future of food.

Microplastics in Food: Are We Eating Plastic Every Day?

​Plastic has become an essential part of modern life due to its convenience, durability, and low cost. However, its widespread use has led to a critical environmental and public health concern; microplastic pollution.
Microplastics are tiny plastic fragments smaller than 5 millimeters in size. They originate either from the fragmentation of larger plastic debris or are manufactured intentionally as nanoplastics and microbeads, for industrial and commercial use. Today, these pervasive particles are found in our oceans, rivers, soil, air, and increasingly, the food we consume.

​Microplastics enter the food chain through multiple pathways. Marine organisms, including fish and shellfish, ingest plastic particles floating in contaminated waters. As these particles accumulate in their tissues, they travel up the food chain, ultimately reaching human consumers. Beyond seafood, microplastics have been detected in tap and bottled drinking water, table salt, honey, beer, and even fresh fruits and vegetables, which can absorb microscopic particles through their root systems. Both environmental contamination and modern food processing or packaging practices contribute to this widespread presence.

​Current research suggests that humans unknowingly consume tens of thousands of microplastic particles each year through food and beverages alone. While individual exposure varies drastically depending on dietary habits such as a high reliance on bottled water or seafood, encountering microplastics has become virtually unavoidable. Compounding these findings, scientists have recently detected microplastic particles in human blood, lung tissue, placentas, and other organs, proving that these particles can pe*****te biological barriers and migrate within the human body.

​The potential health effects of this internal exposure are a subject of intense ongoing investigation. Toxicologists are concerned that microplastics may trigger physical irritation, chronic inflammation, oxidative stress, and cellular damage. Furthermore, plastics are notorious carriers of chemical additives such as plasticizers, stabilizers, and flame retardants - many of which are known endocrine disruptors. Because these tiny particles possess highly absorbent surfaces, they can also act as vectors, binding to environmental pollutants, heavy metals, and harmful microorganisms before entering the human body.

​Minimizing our exposure requires a combination of individual awareness and systemic change. On a personal level, consumers can reduce their reliance on single-use plastics, transition to glass or stainless steel containers, strictly avoid microwaving food in plastic packaging, and filter their drinking water. However, individual choices alone cannot solve a systemic issue. Governments, industries, and the scientific community must collaborate to revolutionize waste management, invest in truly biodegradable packaging alternatives, and enforce stricter regulations to curb plastic production at the source.

​In conclusion, microplastics are no longer just an environmental issue; they are a definitive food safety concern. While science works to uncover the exact long-term thresholds of human toxicity, reducing global plastic pollution and adopting sustainable habits are essential steps to safeguard both the planet and public health.

ආහාරවල ඇති ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික්: අපි දිනපතා ප්ලාස්ටික් ආහාරයට ගන්නවාද ?

පහසුව, කල්පැවැත්ම සහ අඩු පිරිවැය හේතුවෙන්, ප්ලාස්ටික් එදිනෙදා ජීවිතයේදී සුලබව භාවිතා වන අංගයක් බවට පත්ව ඇත. කෙසේ වෙතත්, එය ප්‍රබල පාරිසරික මෙන්ම සෞඛ්‍ය ගැටලුවකට මුල් වී ඇත. මෙය ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් දූෂණය ලෙස හදුන්වයි.
ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් යනු මිලිමීටර 5 ට වඩා කුඩා ප්ලාස්ටික් කොටස් වේ. ඒවා විශාල ප්ලාස්ටික් සුන්බුන් ඛණ්ඩනය වීමෙන් හෝ කාර්මික හා වාණිජ භාවිතය සඳහා හිතාමතාම නැනෝ ප්ලාස්ටික් සහ ක්ෂුද්‍ර පබළු ලෙස නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ. කෙසේ වුවද අද වන විට මේවා සාගර, ගංගා, පස සහ වාතය මෙන්ම අප පරිභෝජනය කරන ආහාර සමඟ පවා මුසුවී තිබීම මහත් ගැටලුවකි.

මාළු සහ බෙල්ලන් ඇතුළු සාගර ජීවීන් දූෂිත ජලයේ පාවෙන ප්ලාස්ටික් අංශු අවශෝෂණය කරයි. මෙම අංශු ඔවුන්ගේ පටක වල එකතු වන අතර, එමඟින් ඒවා ආහාර දාම තුළට ඇතුළු වී අවසානයේ මිනිස් ශරීරය තුළටද ඇතුළු වේ.
මේ සම්බන්ධයෙන් සිදු කරන ලද විවිධ අධ්‍යනයන් වලදී මුහුදු ආහාර වල පමණක් නොව ටැප් සහ බෝතල් කළ පානීය ජලය, මේස ලුණු, මී පැණි, බියර් සහ නැවුම් පලතුරු සහ එළවළු වල පවා ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් අනාවරණය වී ඇත. ශාකමය ආහාර සැලකූ විට ඒවායේ මූල පද්ධති හරහා මෙම ක්ෂුද්‍ර අංශු අවශෝෂණය කළ හැකි බව විද්‍යාත්මක මතයයි.

වර්තමාන පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ මිනිසුන් නොදැනුවත්වම ආහාර පාන හරහා පමණක් සෑම වසරකම ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් අංශු දස දහස් ගණනක් පරිභෝජනය කරන බවයි. කෙසේ වුවද, බෝතල් කළ පානීය ජලය හෝ මුහුදු ආහාර මත දැඩි ලෙස යැපීම වැනි ආහාර පුරුදු මත පුද්ගලයෙකු ඊට නිරාවරණය වීමේ මට්ටම වෙනස් වුවද, අද වන විට ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් (microplastics) හා මුහු වීම ප්‍රායෝගිකව වළක්වා ගත නොහැකි මට්ටමක් දක්වා ඒවා අඩංගු විවිධ ද්‍රව්‍ය භාවිතය ඉහළ ගොස් ඇත. මෙම සොයාගැනීම් සංකීර්ණ කරමින්, විද්‍යාඥයින් මෑතකදී මිනිස් රුධිරයේ, පෙනහළු පටකවල, වැදෑමහවල සහ අනෙකුත් අවයවවල ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් අංශු හඳුනාගෙන ඇති අතර, මෙම අංශු මිනිස් ශරීරයේ ස්වභාවිකව පිහිටා ඇති ජීව විද්‍යාත්මක බාධක විනිවිද ගොස් මිනිස් සිරුර තුළට සංක්‍රමණය වීමට තරම් ප්‍රබල බව ඔප්පු කර ඇත.

මෙසේ මිනිස් ශරීර අභ්‍යන්තරය ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් වලට නිරාවරණය වීමෙන් ඇති විය හැකි සෞඛ්‍ය බලපෑම් පිළිබඳව දැඩි හා අඛණ්ඩ විමර්ශන සිදු කරමින් පවතී. ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් මගින් ඇතිවන ශාරීරික ගැටලු බොහොමයකි. ඔක්සිකාරක ආතතිය සහ සෛලීය හානි ඉන් සමහරකි. තවද, ප්ලාස්ටික් යනු ප්ලාස්ටිසයිසර්, ස්ථායීකාරක සහ ගිනි නිවන ද්‍රව්‍ය වැනි රසායනික ආකලනවල වාහකයන් වන අතර ඒවායින් බොහොමයකට අන්තරාසර්ග ආබාධ ඇති කිරීමේ හැකියාවක්ද පවතී. මෙම ඉතා කුඩා අංශු ඉහළ අවශෝෂණ හැකියාවක් සහිත පෘෂ්ඨයන්ගෙන් සමන්විත බැවින්, මිනිස් සිරුරට ඇතුළු වීමට පෙර පරිසරයේ ඇති දූෂක ද්‍රව්‍ය, බැර ලෝහ සහ හානිකර ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් සමඟ බැඳෙමින් ඒවායේ වාහකයන් ලෙසද ක්‍රියා කළ හැකිය.

මේ තුලින් සිදුවන අවදානම අවම කර ගැනීම සඳහා පුද්ගල දැනුවත්භාවය සහ පද්ධතිමය වෙනස යන දෙකෙහිම එකතුවක් අවශ්‍ය වේ. පුද්ගලික මට්ටමින් ප්ලාස්ටික් මත යැපීම අඩු කිරීම, වීදුරු හෝ මල නොබැඳෙන වානේ බහාලුම් වෙත මාරු වීම, ප්ලාස්ටික් ඇසුරුම්වල ආහාර මයික්‍රෝවේව් කිරීමෙන් දැඩි ලෙස වැළකී සිටීමද ඒ අතර වැදගත් වේ. එසේම පානීය ජලය පෙරහන් කර භාවිතා කිරීම තුළින්ද මෙම අංශු නිසා ඇතිවන සෞඛ්‍ය ගැටලු යම් තරමකට හෝ වළක්වා ගත හැක. කෙසේ වෙතත්, මෙවැනි පියවර තුලින් පමණක් පද්ධතිමය ගැටළුවක් විසඳිය නොහැක. එනිසා අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණයේ විප්ලවීය වෙනසක් ඇති කිරීමට, සැබවින්ම ජෛව හායනයට ලක්විය හැකි විකල්ප ඇසුරුම් සඳහා ආයෝජනය කිරීමට සහ ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදනය, ඉවත දැමීම සඳහා දැඩි රෙගුලාසි ක්‍රියාත්මක කිරීම මූලිකවම සිදුවිය යුතුය. මෙම ක්‍රියාවලිය සාර්ථකව සිදු කිරීමට නම් වගකීම එක් පාර්ශවයක උර මත පමණක් තබා නොසිට රජය, කර්මාන්ත සහ විද්‍යාත්මක ප්‍රජාව ඒකරාශීව තීරණ ගත යුතුය.

සමස්තයක් ලෙස ගත් විට, ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් (microplastics) යනු තවදුරටත් හුදෙක් පාරිසරික ගැටලුවක් පමණක් නොව එය අනිවාර්යයෙන්ම සැලකිල්ලට ගත යුතු ආහාර සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳවද ගැටලුවකි. මිනිසුන්ට අහිතකර බලපෑම් ඇති කරන නිශ්චිත සීමාවන් හඳුනා ගැනීමට විද්‍යාව කටයුතු කරමින් සිටියදී, ගෝලීය ප්ලාස්ටික් දූෂණය අවම කිරීම මෙන්ම සහ තිරසාර පුරුදු අනුගමනය කිරීමද පෘථිවිය මෙන්ම මහජන සෞඛ්‍යයද ආරක්ෂා කර ගැනීමට ගතහැකි අනඟි පියවර වේ.

References
1. European Food Safety Authority (EFSA). (2026). Microplastics and nanoplastics in food. Available at: https://www.efsa.europa.eu/en/topics/microplastics-and-nanoplastics-food
2. EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain. (2016). Presence of microplastics and nanoplastics in food, with particular focus on seafood. EFSA Journal, 14(6).
3. Udovicki, B., Andjelkovic, M., Cirkovic-Velickovic, T., et al. (2022). Microplastics in food: scoping review on health effects, occurrence, and human exposure. International Journal of Food Contamination, 9(7).
4. Brits, M., van Velzen, M.J.M., Sefiloglu, F.O., et al. (2024). Quantitation of micro and nanoplastics in human blood by pyrolysis-gas chromatography–mass spectrometry. Microplastics and Nanoplastics, 4(12)

Written By: Sineru Gopendra, Kaushadee Shehara
Edited by:Vinadhi Dasanayake
Designed By:Chamodi Gamage

දුඹුරු සීනි ඇත්තටම සුදු සීනිවලට වඩා සෞඛ්‍ය සම්පන්නද?

වර්තමානයේ, බොහෝ දෙනාගේ අදහස වන්නේ දුඹුරු සීනි, සුදු සීනි වලට වඩා, සෞඛ්‍යයට හිතකර බවයි. එයට ප්‍රධාන ලෙසම හේතු වී ඇත්තේ දුඹුරු සීනි වඩා ස්වාභාවික ලෙස පෙනීමත්, එහි මොලැසස් (Molasses) නම් සීනි නිෂ්පාදනයේදී ඉතිරි වන තද දුඹුරු පැහැති සිරප් ස්වල්පයක් අඩංගු වීමත්ය.

නමුත්, විද්‍යාත්මක ව මෙම මතය විශ්වාස කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි තිබෙනවා ද යන්න මතු කළ යුතු වැදගත් කාරණාවකි.

දුඹුරු සීනිත්, සුදු සීනිත් යන දෙකම ප්‍රධාන වශයෙන් සුක්‍රෝස් (Sucrose) නම් සීනි ප්‍රභවයෙන් සමන්විත වේ. සුදු සීනි නිෂ්පාදනයේදී වැඩි වශයෙන් පිරිපහදු කිරීමක් සිදු කරන අතර, දුඹුරු සීනි නිපදවන්නේ ස්වාභාවිකව ම මොලැසස් කොටසක් ඉතිරි කර හෝ පිරිපහදු කළ සුදු සීනි වලට නැවත මොලැසස් එකතු කිරීමෙනි. මෙම මොලැසස් මඟින් දුඹුරු සීනි වලට එහි දුඹුරු පැහැය, තෙත් ස්වභාවය, මෘදු කැරමල් රසය සහ ඛනිජ ලවණ ද ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් ලැබේ.

පෝෂණීය වටිනාකම සලකා බැලූ විට, මෙම සීනි වර්ග දෙක අතර ඇති වෙනස නොසැලකිය හැකි තරම් වේ. දුඹුරු සීනි තුළ කැල්සියම්, පොටෑසියම්, මැග්නීසියම් සහ යකඩ වැනි ඛනිජ ලවණ ඉතා සුළු ප්‍රමාණයකින් පවතින නමුත්, ඒවා දෛනික පෝෂණ අවශ්‍යතාවයට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා නොදේ. උදාහරණයක් ලෙස, දුඹුරු සීනි තේ හැන්දක (ග්‍රෑම් 4 ක පමණ) අඩංගු මෙම ඛනිජ ලවණ ප්‍රමාණය දෛනික අවශ්‍යතාවයෙන් 1% කටත් අඩුය.

දුඹුරු සීනි සහ සුදු සීනි යන දෙකම සැලකූ විට, ආසන්න වශයෙන් ග්‍රෑම් 1 කට කිලෝ කැලරි 4ක් පමණ ලබාදෙන අතර, කාබෝහයිඩ්‍රේට් ප්‍රමාණය හා ග්ලයිසෙමික් දර්ශකය (Glycaemic Index - GI) ද බොහෝ දුරට සමානය. එබැවින්, සමාන ප්‍රමාණ වලින් පරිභෝජනය කළ විට රුධිරයේ සීනි මට්ටමට ඇති කරන බලපෑමද සමාන වේ.

වඩා වැදගත්ම කරුණ වන්නේ, පරිභෝජනය කරන්නේ දුඹුරු සීනිද සුදු සීනිද යන්න නොව, අධික සීනි පරිභෝජනය සෞඛ්‍යයට ඇති කරන බලපෑමයි. අධික ලෙස සීනි ගැනීම ස්ථූලතාව, දියවැඩියාව (Type 2 diabetes), හෘද රෝග සහ දත් කුහර (දත් දිරායාම) ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කළ හැකිය. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධාන (WHO) නිර්දේශයන්ට අනුව, දෛනික කැලරි අවශ්‍යතාවයට සීනි මඟින් එකතු වන කැලරි ප්‍රමාණය 10% කටත් අඩුවිය යුතු ය. එය 5% ටත් වඩා අඩු කළ හැකි නම් තවත් සෞඛ්‍ය ප්‍රතිලාභ ලැබිය හැකි බවද සඳහන් කරයි.

ඒ අනුව, දුඹුරු සීනි සුදු සීනි වලට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස සෞඛ්‍ය සම්පන්න නොවේ. එහි ඇති ඛනිජ ලවණ ප්‍රමාණය ඉතා ම සුළු බැවින්, ඒවායෙන් සැලකිය යුතු පෝෂණ ප්‍රතිලාභයක් ද අපේක්ෂා කළ නොහැකි තරම් වේ. සීනිවල වර්ණය සලකා බලනවාට වඩා, අප දෛනිකව පරිභෝජනය කරන සීනි ප්‍රමාණය පිලිබඳ ව වැඩි අවදානයක් යොමු කිරීම වඩා වැදගත් වේ.
එබැවින්, දුඹුරු සීනි සෞඛ්‍යයට වඩා හොඳ යැයි සිතා එය තෝරාගැනීමට වඩා, අවබෝධයෙන් සීනි පරිභෝජනය පාලනය කිරීම සෞඛ්‍යමත් නිරෝගී දිවියකට වඩාත් වැදගත් වේ.

එමෙන්ම ශරීරයට අවශ්‍ය විටමින්, ඛනිජ ලවණ සහ අනෙකුත් පෝෂක ලබාගැනීම සඳහා පලතුරු, එළවළු, රනිල බෝග සහ කිරි ආහාර වැනි ස්වාභාවික ආහාර දෛනික ආහාර වේලට එකතු කර ගැනීම ඔබ අද දවසේ කරන වටිනාම ආයෝජනයයි.

Is Brown Sugar Really Healthier Than White Sugar?

Brown sugar is often perceived as a healthier alternative to white sugar because it appears more natural and contains small amounts of molasses, a thick, dark brown syrup that remains after sugar is extracted from sugarcane or sugar beet. But does scientific evidence support this claim?

Both brown sugar and white sugar are primarily composed of sucrose, a disaccharide made up of glucose and fructose. White sugar undergoes extensive refining, while brown sugar is produced by retaining some natural molasses during processing or by adding molasses back to refined white sugar. The presence of molasses gives brown sugar its characteristic brown colour, moist texture, mild caramel-like flavour, and trace amounts of minerals.

From a nutritional perspective, the differences between the two are minimal. Brown sugar contains slightly higher amounts of minerals such as calcium, potassium, magnesium, and iron due to its molasses content. However, these minerals are present only in trace amounts and do not make a meaningful contribution to daily nutrient requirements. For instance, one teaspoon (approximately 4 g) of brown sugar provides less than 1% of the recommended daily intake for most of these minerals.

Both brown and white sugar provide approximately 4 kcal per gram, contain nearly identical amounts of carbohydrates, and have a similar glycaemic index (GI). As a result, they have comparable effects on blood glucose levels when consumed in similar quantities.

More importantly, excessive consumption of added sugars, regardless of whether they are brown or white, is associated with an increased risk of obesity, type 2 diabetes, cardiovascular disease, and dental caries. The World Health Organization (WHO) recommends limiting free sugar intake to less than 10% of total daily energy intake, with additional health benefits when intake is reduced to below 5%.

Scientific evidence indicates that brown sugar is not significantly healthier than white sugar. Although it contains trace amounts of minerals from molasses, these amounts are nutritionally insignificant. The health effects of sugar depend far more on the total amount consumed than on its colour. Therefore, rather than choosing brown sugar for perceived health benefits, it is more important to reduce overall added sugar intake and obtain essential nutrients from whole foods such as fruits, vegetables, legumes, dairy products, and nuts.

References

Atkinson, F.S., Foster-Powell, K. and Brand-Miller, J.C. (2021) International tables of glycemic index and glycemic load values. Available at: https://glycemicindex.com/gi-search/ (Accessed: 30 July 2026).

Gropper, S.S. and Smith, J.L. (2021) Advanced Nutrition and Human Metabolism. 8th edn. Boston, MA: Cengage Learning.

USDA FoodData Central (2025) FoodData Central. U.S. Department of Agriculture. Available at: https://fdc.nal.usda.gov/ (Accessed: 30 July 2026).

World Health Organization (WHO) (2015) Guideline: Sugars intake for adults and children. Geneva: World Health Organization. Available at: https://www.who.int/publications/i/item/9789241549028 (Accessed: 30 July 2026).

Written By: Bodhini Gamlassage, Maheesha Rasanjalee
Designed By: Irushi Uthunika

With profound sorrow, we extend our heartfelt condolences on the passing of 𝐌𝐫. 𝐓𝐡𝐚𝐫𝐚𝐧𝐠𝐚 𝐁𝐚𝐧𝐝𝐚𝐫𝐚 , 𝐒𝐭𝐚𝐟𝐟 𝐓𝐞𝐜𝐡𝐧𝐢𝐜𝐚𝐥 𝐎𝐟𝐟𝐢𝐜𝐞𝐫, 𝐃𝐞𝐩𝐚𝐫𝐭𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐨𝐟 𝐅𝐨𝐨𝐝 𝐒𝐜𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐓𝐞𝐜𝐡𝐧𝐨𝐥𝐨𝐠𝐲, 𝐔𝐧𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢𝐭𝐲 𝐨𝐟 𝐏𝐞𝐫𝐚𝐝𝐞𝐧𝐢𝐲𝐚.

His dedication, kindness, and invaluable service will always be remembered. May his soul rest in eternal peace. Our thoughts and prayers are with his family and loved ones during this difficult time. 🕊️🤍

නැවුම් රසය හා පෝෂණය රැකගන්නා "Freeze-Dried" පලතුරු: ලාංකීය පලතුරු කර්මාන්තයේ නවතම පෙරළිය

ශ්‍රී ලංකාව අඹ, අන්නාසි, කෙසෙල්, පැපොල්, වරකා, රඹුටන් සහ මංගුස් වැනි විවිධ නිවර්තන පලතුරු වර්ග බහුල රටකි. මෙම පලතුරුවල කාබෝහයිඩ්‍රේට, ප්‍රෝටීන, මේද වැනි මහා පෝෂක මෙන්ම විටමින්, ඛනිජ ලවණ, ආහාර තන්තු සහ ප්‍රතිඔක්සිකාරක බහුලව පවතී. එම නිසා ඒවා සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර වේලක වටිනා සංරචක ලෙස සැලකිය හැක. කෙසේ වෙතත්, මේවායේ ඇති ඉතා ඉක්මනින් නරක් වන ස්වභාවය නිසා, විශේෂයෙන් අස්වැන්න වැඩි කාලවලදී, අස්වනු නෙලීමෙන් පසු විශාල පාඩු සිදුවේ. එබැවින්, අපතේ යාම අවම කර ගොවි අස්වැන්නෙහි වටිනාකම ඉහළ නැංවීම සඳහා ඵලදායී සංරක්ෂණ ක්‍රම භාවිත කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

මේ සඳහා ඇති හොඳම විසඳුමක් වන්නේ අධිශීත වියළීමයි (Freeze-Drying).මෙයින් අදහස් වන්නේ හිමාංකයට පහළ උෂ්ණත්වයකදී පලතුරුවල අඩංගු ජලය අයිස් බවට පත් කර, ඉන්පසු රික්තයක් තුළ ජල වාෂ්ප බවට කෙලින්ම පරිවර්තනය කර ජලය ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. මෙය ඌර්ධ්වපාතනය (Sublimation) ලෙස හැඳින්වේ. තාපය භාවිත කරන සාම්ප්‍රදායික වියළන ක්‍රම මෙන් නොව, අධිශීත වියළීම සිදුවන්නේ අඩු උෂ්ණත්වයකදීය. එම නිසා පලතුරේ ව්‍යුහයට සහ ගුණාත්මක භාවයට සිදුවන තාප හානිය අවම වේ. එම හේතුව නිසා, තාපයට සංවේදී ආහාර පරිරක්ෂණය කිරීමේ වඩාත්ම ඵලදායී තාක්ෂණයන්ගෙන් එකක් ලෙස මෙම ක්‍රමය සැලකිය හැකිය.

Freeze dried පලතුරුවල, විටමින් C, ප්‍රතිඔක්සිකාරක(antioxidants), කැරොටිනොයිඩ සහ සාම්ප්‍රදායික වියලීමේදී බොහෝ විට හානිවන අනෙකුත් ජෛව ක්‍රියාකාරී සංයෝග ඇතුළු මුල් පෝෂකවල වටිනාකම බොහෝ දුරට රැකගැනේ. ඊට අමතරව, freeze drying මඟින් පලතුරේ ස්වාභාවික වර්ණය, රසය, සුවඳ සහ වයනය ආරක්ෂා කරන අතරම, ජල ප්‍රමාණය අඩු කිරීමෙන් එහි නරක් නොවී පවතින කාලය (Shelf life) සැලකිය යුතු ලෙස දීර්ඝ කරයි. මෙම ගති ලක්ෂණ නිසා අධිශීත වියලන ලද පලතුරු නූතන පාරිභෝගිකයින් සඳහා පෝෂදායී, පහසුවෙන් ගත හැකි සහ උසස් තත්ත්වයේ සුලු ආහාර නිෂ්පාදන (Snack products) ලෙස ඉතා ආකර්ෂණීය වේ.

ආර්ථික දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන විට, අධිශීත වියලීම මඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්ම අංශයට සැලකිය යුතු අවස්ථා උදා වේ. අතිරික්ත පලතුරු අධිශීත වියලන ලද නිෂ්පාදන බවට සැකසීමෙන් අස්වනු නෙලීමෙන් පසු සිදුවන හානිය අවම කර ගත හැකි අතර, ගොවීන් සඳහා අමතර ආදායමක් උත්පාදනය කර අපනයනය ඉලක්ක කරගත් අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන (Value-Added Products) බිහි කළ හැක. සෞඛ්‍ය සම්පන්න සහ ස්වාභාවික ආහාර සඳහා ලෝක ව්‍යාප්ත ඉල්ලුම ඉහළ යමින් පවතින හෙයින්, අධිශීත වියලන ලද අඹ, අන්නාසි, කෙසෙල් සහ වරකා වැනි නිෂ්පාදන ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොලේ ඉතා ඉහළ ඉල්ලුමක් ඇති කර ගැනීමට හැකියාව පවතී. තවද, අධිශීත වියලන ලද පලතුරු නිෂ්පාදනය කිරීමේ කර්මාන්තයක් නිර්මාණය කිරීමෙන් රැකියා අවස්ථා උදා කර ගොවි අගය දාමය (Agricultural Value Chain) ශක්තිමත් කළ හැක.

මෙතරම් වාසි තිබියදීත්, අධිශීත වියලීම තවමත් ශ්‍රී ලංකාවේ සෙමෙන් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින තාක්ෂණයක් වන අතර එය බහුලව භාවිත නොවේ. උපකරණවල ඉහළ පිරිවැය, බලශක්ති අවශ්‍යතාව සහ තාක්ෂණික දැනුමේ අවශ්‍යතාවය මෙහි ව්‍යාප්තියට සීමා පනවයි. ඊට අමතරව, බොහෝ දේශීය සැකසුම්කරුවන් ඔවුන්ගේ පලපුරුද්ද සහ අඩු ආරම්භක ආයෝජන පිරිවැය හේතුවෙන් තවමත් සාම්ප්‍රදායික වියලන ක්‍රම මත යැපේ. කෙසේ නමුත්, වැඩි වන දැනුවත්භාවය, තාක්ෂණික දියුණුව සහ රජයේ හා පෞද්ගලික අංශයේ සහය ඇතිව, අධිශීත වියලීම තිරසාර අගය එකතු කිරීමේ උපායමාර්ගයක් බවට වර්තමානයේ පත් වී ඇත.එය ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්ම අංශයේ තරඟකාරිත්වය වැඩි කරන අතරම අස්වනු නෙලීමෙන් පසු සිදුවන පසු අස්වනු හානියද අවම කරයි.

Freeze-Dried Tropical Fruits: A Value-Addition Strategy for Sri Lanka's Agricultural Sector.

Sri Lanka is home to a diverse range of tropical fruits, including mango, pineapple, banana, papaya, jackfruit, rambutan, and mangosteen. These fruits are rich in macronutrients as well as vitamins, minerals, dietary fibre, and antioxidants, making them valuable components of a healthy diet. However, their highly perishable nature often results in significant post harvest losses, especially during peak harvesting seasons. Therefore, adopting to effective preservation methods is essential to reduce waste and enhance the value of agricultural produce.

One promising solution is freeze-drying (lyophilization), a dehydration technique that removes water from frozen fruits through a process called sublimation, where ice changes directly into water vapour under vacuum conditions. Unlike conventional drying methods that use heat, freeze-drying operates at low temperatures, minimizing the heat damage to the fruit's structure and quality. As a result, it is considered one of the most effective preservation technologies for heat sensitive foods.

Freeze-dried fruits retain much of their original nutritional value, including vitamin C, antioxidants, carotenoids, and other bioactive compounds that are often lost during traditional drying. In addition, freeze-drying helps preserve the natural colour, flavour, aroma, and texture of fruits while significantly extending their shelf life by reducing moisture content. These characteristics make freeze-dried fruits attractive as nutritious, convenient, and high-quality snack products for modern consumers.

From an economic perspective, freeze-drying offers considerable opportunities for Sri Lanka's agricultural sector. Processing surplus fruits into freeze-dried products can reduce post-harvest losses, generate additional income for farmers, and create export-oriented value-added products. With the growing global demand for healthy and natural foods, products such as freeze dried mango, pineapple, banana, and jackfruit have strong potential in international markets. Furthermore, the development of a freeze-dried fruit industry could create employment opportunities and strengthen agricultural value chains.

Despite its advantages, freeze-drying is still an emerging technology in Sri Lanka and has not been widely adopted. The high cost of equipment, energy requirements, and the need for technical expertise pose significant financial and operational challenges. Additionally, many local processors continue to rely on conventional drying methods due to their familiarity and lower initial investment costs. Nevertheless, with increasing awareness, technological advancements, and support from government and private sectors, freeze-drying has the potential to become a sustainable value addition strategy that enhances the competitiveness of Sri Lanka's agricultural sector while reducing postharvest food waste.

References-
1. Food and Agriculture Organization (FAO) - Freezing of fruits and vegetables available at: https://www.fao.org/4/y5979e/y5979e03.htm⁠ accessed on 20 June 2026.

2. Jayasinghe, M.A.E.K., Dehideniya, K.M.S.A.K. and De Silva, D.A.M. (2024) ‘Optimizing the value chains for underutilized fruits: A comprehensive approach to promote sustainable production and consumption’, Proceedings of the International Forestry and Environment Symposium, 28, pp. 1–7.

3. Mat, S.A., Zainol, N.A. and Sarmidi, M.R. (2018) ‘Mini-review of dehydrated products: Nutritional properties and mineral components of freeze-dried tropical fruits’, International Journal of Biotechnology for Wellness Industries, 7(2), pp. 20–28.

4. Mohamad Shofian, N., Abdul Hamid, A., Osman, A., Saari, N., Anwar, F., Pak Dek, M.S. and Hairuddin, M.R. (2011) ‘Effect of freeze-drying on the antioxidant compounds and antioxidant activity of selected tropical fruits’, International Journal of Molecular Sciences, 12(7), pp. 4678–4692

Written By : Dhanusha Nayanajith, Anjalee Somachandra
Designed By :Lakshan Dhanusankha

𝐋𝐞𝐚𝐫𝐧𝐢𝐧𝐠 𝐢𝐬 𝐦𝐨𝐬𝐭 𝐦𝐞𝐚𝐧𝐢𝐧𝐠𝐟𝐮𝐥 𝐰𝐡𝐞𝐧 𝐢𝐭'𝐬 𝐬𝐡𝐚𝐫𝐞𝐝 𝐰𝐢𝐭𝐡 𝐩𝐚𝐬𝐬𝐢𝐨𝐧𝐚𝐭𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐞𝐧𝐠𝐚𝐠𝐞𝐝 𝐩𝐚𝐫𝐭𝐢𝐜𝐢𝐩𝐚𝐧𝐭𝐬.✨

To everyone who joined us, asked questions, shared ideas, and made this workshop an engaging experience , thank you for being part of this journey. Your enthusiasm made all the difference.

We wish you every success in your research and future endeavours.🎓📖

Every great learning experience begins with a great mentor.✨

A sincere thank you to *Prof.* *Niranjan Rajapakse* for generously sharing your knowledge, experience, and practical insights. Your guidance has undoubtedly inspired our participants to approach their research with greater confidence.

We are truly grateful for your time and support sir! ♥️