ICT with Thiva

Troubleshooting

ඔබේ පරිගණකය අඩාල වී (Slow) ඇත්නම් කුමක් කළ යුතුද?

පරිගණකයක දෝෂ ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකි: දෘඩාංග දෝෂ (Hardware) සහ මෘදුකාංග දෝෂ (Software).

බොහෝ ගැටළු වලට ඇති මූලිකම විසඳුම වන්නේ පරිගණකය Restart කිරීමයි.

අනවශ්‍ය මෘදුකාංග ඉවත් කිරීමෙන් (Uninstall) පරිගණකයේ කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කරගත හැක.

ප්‍රධාන ආචයනයේ (C: Drive) ඉඩ මදි වූ විටද පරිගණකය මන්දගාමී විය හැක.

Word Processing Hacks

MS Word ලේඛනයක පෙළ තෝරාගැනීම (Text Selection) පහසුවෙන් කරමු!

වචනයක් තෝරා ගැනීමට: එම වචනය මත දෙවරක් (Double Click) ක්ලික් කරන්න.
ඡේදයක් තෝරා ගැනීමට: එම ඡේදය මත තෙවරක් (Triple Click) ක්ලික් කරන්න.
මුළු ලේඛනයම තෝරා ගැනීමට: යතුරුපුවරුවේ Ctrl + A ඔබන්න.

මතක තබා ගන්න: ලේඛනයක් සුරැකීමට File -> Save භාවිතා කරන්න

Computer Ports

මේ Ports හඳුනනවාද?

USB Port: මූසිකය, යතුරුපුවරුව සහ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර වැනි බොහෝ උපාංග සම්බන්ධ කිරීමට පොදුවේ භාවිතා වේ.
VGA Port: මොනිටරය (Monitor) සම්බන්ධ කිරීමට භාවිතා කරයි.
HDMI Port: උසස් තත්ත්වයේ රූප සහ ශබ්ද (High Quality Audio/Video) ලබා ගැනීමට භාවිතා කරයි.
Ethernet Port: පරිගණකය ජාලගත කිරීමට (Network) භාවිතා කරයි.

File Properties & Security

ඔබේ පරිගණක ගොනු (Files) අන් අයට වෙනස් කළ නොහැකි ලෙස ආරක්ෂා කරමු!

ඕනෑම ගොනුවක් මත Right Click කර Properties තෝරාගැනීමෙන් එහි ගුණාංග බැලිය හැක.

Read-only: මෙය සක්‍රීය කළ විට අන් අයට ගොනුව කියවිය හැකි වුවත් එහි වෙනස්කම් සිදු කළ නොහැක.

Hidden: මෙය සක්‍රීය කිරීමෙන් ගොනුව අන් අයට දර්ශනය නොවන පරිදි සඟවා තැබිය හැක.

Configuring OS Settings

ඔබේ පරිගණකයේ දිනය සහ වේලාව නිවැරදිව සකසා ගන්නේ කොහොමද?

Windows මෙහෙයුම් පද්ධතියේ Control Panel වෙත ගොස් Date and Time තෝරාගන්න.

එහි ඇති Change time zone මඟින් ශ්‍රී ලංකාවට අදාළ කාල කලාපය ලෙස UTC+05:30 (Sri Jayawardenepura) තෝරාගත හැක.

මුදල් ඒකකය ලෙස රුපියල් (Rs.) සකසා ගැනීමට Region Settings හි Currency ටැබය භාවිතා කළ හැක.

Binary Number System

පරිගණකය තේරුම් ගන්නා භාෂාව - ද්විමය සංඛ්‍යා!

පරිගණකයක් තුළ දත්ත ගබඩා වන්නේත් හුවමාරු වන්නේත් ද්විමය ආකාරයටයි.මෙහි භාවිතා වන්නේ සංකේත දෙකක් පමණි (0 සහ 1).එබැවින් මෙහි පාදය 2 ලෙස හැඳින්වේ.

ක්‍රියාකාරකම: පහත ද්විමය සංඛ්‍යාව දශමය සංඛ්‍යාවක් බවට හරවන්න බලන්න: 11111_2

Number Systems

අපි එදිනෙදා භාවිතා කරන දශමය සංඛ්‍යා පද්ධතිය ගැන දන්නේ මොනවාද?

සංකේත 10ක් (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9) භාවිතා වන සංඛ්‍යා පද්ධතිය දශමය සංඛ්‍යා පද්ධතිය (Decimal Number System) ලෙස හැඳින්වේ. මෙහි පාදය 10 වේ.

උදාහරණයක් ලෙස 1001_{10} හි පාදය 10 කි.

ප්‍රශ්නය: සංකේත දෙකක් පමණක් භාවිතා වන සංඛ්‍යා පද්ධතිය කුමක්ද? (පිළිතුර කමෙන්ට් කරන්න).

❓ ඔබට තියෙන තාක්ෂණික ගැටලු මොනවාද? අද අපි ඒ ගැන කතා කරමු! 💻📱

"ICT with Thiva" අපේ පිටුව සමඟ මේ සතිය පුරාම එකතු වුණු ඔබ හැමෝටම ගොඩක් ස්තූතියි! අපි සතිය පුරාම විවිධ Tech Hacks ගැන කතා කළා. අද දවස අපි වෙන් කළේ ඔබ වෙනුවෙන්.

ඔබේ පරිගණකය, ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය, අන්තර්ජාලය හෝ ඕනෑම තාක්ෂණික විෂයයක් සම්බන්ධයෙන් ඔබට තියෙන ගැටලු, සැක සහිත තැන් පහළින් Comment කරන්න. 🤗

උදාහරණයක් ලෙස:
🔹 "මගේ Phone එකේ Battery එක ඉක්මනින් බහිනවා, මොකද කරන්නේ?"
🔹 "හොඳ Laptop එකක් තෝරාගන්නේ කොහොමද?"
🔹 "Internet එකෙන් සල්ලි හොයන්න පුළුවන් ආරක්ෂිත ක්‍රම මොනවාද?"

ඔබ අසන ප්‍රශ්න වලට සරලව පිළිතුරු ලබා දෙන්න මම සූදානම්. ඒ වගේම වැදගත්ම ප්‍රශ්න කිහිපයක් තෝරාගෙන ඉදිරියේදී ඒ ගැන වීඩියෝ එකක් හෝ පෝස්ට් එකක් කරන්නත් මම බලාපොරොත්තු වෙනවා. 🚀

එහෙනම්, ඔබේ ප්‍රශ්නය දැන්ම පහළින් Type කරන්න! 👇

තාක්ෂණික දැනුම නිවැරදිව බෙදාගන්න ICT with Thiva සමඟ දිගටම රැඳී සිටින්න. 💡✨

💻 ඔබේ Laptop එක හෝ PC එක On වෙන්න ගොඩක් වෙලාව යනවාද? මෙන්න ඒක Fast කරගන්න ලේසිම විදිහ! 🚀✨

පරිගණකය On කරපු ගමන් ඒක හරිම slow ද? වැඩක් කරගන්න බැරි තරමටම "Lag" වෙනවාද? මේකට ප්‍රධානම හේතුවක් තමයි පරිගණකය On වෙනකොටම පසුබිමෙන් (Background) අපිට අනවශ්‍ය Apps ගොඩක් ඉබේම ක්‍රියාත්මක වීම.

මේ Startup Apps පාලනය කරලා ඔබේ පරිගණකයේ වේගය වැඩි කරගන්න මෙහෙම කරන්න:

පියවරෙන් පියවර:

✅ ඔබේ Keyboard එකේ Ctrl + Shift + Esc යන බොත්තම් තුන එකවර ඔබා Task Manager විවෘත කරගන්න.
✅ එහි ඉහළින් ඇති 'Startup' (හෝ Startup Apps) යන Tab එක තෝරන්න.
✅ දැන් ඔබේ පරිගණකය පණගැන්වෙන විට ඉබේම වැඩ කරන Apps ලැයිස්තුවක් ඔබට පෙනේවි.
✅ එතනින් ඔබට නිතරම අවශ්‍ය නොවන Apps (උදා: Skype, Spotify, Steam) මත Right Click කර 'Disable' කරන්න.

වැදගත්: ⚠️ මෙහි ඇති Windows වලට අදාළ System Apps Disable කිරීමෙන් වළකින්න. ඔබට හඳුනාගත හැකි Apps පමණක් Disable කරන්න.

දැන් ඔබේ පරිගණකය Restart කර බලන්න. වෙනදාට වඩා වේගයෙන් එය වැඩ කරන බව ඔබටම දැනේවි! 😎

ඔබේ Slow වුණු පරිගණකයෙන් දුක් විඳින යාළුවෙක්ට මේ පෝස්ට් එක Mention කරන්න. 🤝

ICT ලෝකයේ මෙවැනි වටිනා Performance Hacks දැනගන්න ICT with Thiva අපේ පිටුව Follow කරන්න! 💡💻

🛡️ ඔබේ Phone එකේ Apps ඔබ හොරෙන් අහගෙන ඉන්නවාද? පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කරගන්න මෙන්න මෙහෙම කරන්න! 📱🔒

අපි කතා කරන සමහර දේවල් වලට අදාළ වෙළඳ දැන්වීම් (Ads) ටික වෙලාවකින් අපේ Phone එකේ පෙන්නනවා ඔබ දැකලා තියෙනවාද? ඒ කියන්නේ සමහර Apps අපේ අවසරය ඇතිව හෝ නැතිව මයික්‍රොෆෝනය (Microphone) සහ කැමරාව (Camera) භාවිතා කරනවා වෙන්න පුළුවන්.

ඔබේ පෞද්ගලිකත්වය අනතුරේ දාන්නේ නැතුව මේවා පාලනය කරන්නේ මෙහෙමයි:

කරන්න තියෙන්නේ මෙන්න මේ දේ:

✅ ඔබේ දුරකථනයේ Settings වෙත යන්න.
✅ එහි ඇති Privacy හෝ Permission Manager (සමහර Phone වල Apps -> Permissions) සොයා ගන්න.
✅ දැන් Microphone සහ Camera යන කොටස් වලට ගොස් ඒවා භාවිතා කිරීමට අවසර දී ඇති Apps ලැයිස්තුව පරීක්ෂා කරන්න.
✅ Calculator එකක් හෝ Wallpaper App එකක් වැනි සරල App එකකට මයික්‍රොෆෝනය හෝ කැමරාව අවශ්‍ය නැහැ. එවැනි අනවශ්‍ය Apps වලට ලබාදී ඇති අවසර 'Don't Allow' කරන්න.

Thiva’s Tip: 💡
ඔබ Android 12 හෝ ඊට පසු සංස්කරණ භාවිතා කරනවා නම්, ඕනෑම App එකක් ඔබේ කැමරාව හෝ මයික්‍රොෆෝනය භාවිතා කරන සෑම විටම Screen එකේ ඉහළ දකුණු කෙළවරේ කුඩා කොළ පැහැති තිතක් (Green Dot) දිස්වේවි. ඒ ගැන සැමවිටම අවධානයෙන් සිටින්න!

ඔබේ පෞද්ගලික තොරතුරු අන් අයට ලබා නොදී ආරක්ෂිතව තබාගන්න මේ පෝස්ට් එක යාළුවන් අතරේ Share කරන්න. 🤝

ICT ලෝකයේ මෙවැනි වැදගත් ආරක්ෂණ උපක්‍රම දැනගන්න ICT with Thiva අපේ පිටුව Follow කරන්න! 💻✨

🎬 YouTube වීඩියෝ එකක ඔබට අවශ්‍යම කොටස විතරක් යාළුවෙකුට යවන්න මෙන්න නියම ක්‍රමයක්! ⏳📲

ඔබ YouTube වීඩියෝ එකක් බලනකොට එහි මැද තියෙන වැදගත්ම කොටසක් යාළුවෙකුට බලන්න යවන්න හිතුණොත් ඔබ මොකද කරන්නේ? සාමාන්‍යයෙන් මුළු ලින්ක් එකම යවලා "මචං විනාඩි 5 යි තත්පර 30 ඉදන් බලන්න" කියලා මැසේජ් එකක් දානවා නේද?

දැන් ඒ වෙහෙස වෙන්න ඕන නැහැ! ලින්ක් එක ක්ලික් කරපු ගමන් ඔබ කියන වෙලාවෙන්ම වීඩියෝ එක ප්ලේ වෙන විදිහට යවන්න පුළුවන් මෙහෙමයි.

කරන්න තියෙන්නේ ඉතාම සරල දෙයක්:

✅ ඔබ යවන YouTube Link එක අගට ?t= ලෙස යොදා අවශ්‍ය වෙලාව ඇතුළත් කරන්න.

👉 උදාහරණයක් ලෙස:
ඔබට වීඩියෝ එකක විනාඩි 1 තත්පර 30 සිට පෙන්වීමට අවශ්‍ය නම් ලින්ක් එක අගට මෙහෙම එකතු කරන්න:
https://youtu.be/example_video?t=1m30s

(මෙහි 1m යනු විනාඩි 1 ක් ද, 30s යනු තත්පර 30 ක් ද වේ)

දැන් ඔබේ යාළුවා ඒ ලින්ක් එක ක්ලික් කළ සැනින් වීඩියෝ එක ආරම්භ වෙන්නේම ඔබ කියපු තැනින්! වැඩේ ලේසියි නේද? 😎

මේ වගේ එදිනෙදා වැඩ ලේසි කරන තවත් තාක්ෂණික රහස් දැනගන්න ICT with Thiva අපේ පිටුව Follow කරන්න! 💡💻

🔍 Google එකේ ඔබ සොයන දේ හරියටම තත්පරයෙන් සොයාගන්න කැමතිද? 🌐💡

අපි හැමෝම මොනවා හරි දැනගන්න ඕන වුණාම කරන්නේ Google කරන එක. හැබැයි ගොඩක් වෙලාවට අපි සොයන දේට අදාළ නැති අනවශ්‍ය තොරතුරු දහස් ගණනක් අපිට ලැබෙනවා. ඔබට අවශ්‍ය දේ විතරක්ම Filter කරලා ගන්න මේ සරල උපක්‍රමය පාවිච්චි කරන්න.

නිවැරදි ක්‍රමය: උද්ධෘත ලකුණු (Quotes) භාවිතය

ඔබට යම් නිශ්චිත වාක්‍යයක් හෝ වචන කිහිපයක් ඒ අයුරින්ම අඩංගු වෙබ් අඩවි සොයාගන්න අවශ්‍ය නම්, එම වචන උද්ධෘත ලකුණු " " ඇතුළත ටයිප් කර සොයන්න.

👉 උදාහරණයක් ලෙස: ඔබ Google හි Best budget laptops 2026 ලෙස සෙවූ විට එම වචන වෙන වෙනම ඇති අඩවි ද පෙන්වයි.
නමුත් ඔබ "Best budget laptops 2026" ලෙස සෙවූ විට, එම වාක්‍ය ඛණ්ඩය හරියටම ඒ ආකාරයෙන්ම ඇති තොරතුරු පමණක් Google විසින් ඔබට ලබා දෙයි.

මීට අමතරව තවත් ටිප් එකක්:
යම් වෙබ් අඩවියක ඇති තොරතුරු පමණක් සොයන්න අවශ්‍ය නම් site: ලෙස ටයිප් කරන්න.
(උදා: ICT site:wikipedia.org)

මේ වගේ පුංචි දේවල් වලින් ඔබේ කාලය ගොඩක් ඉතිරි කරගන්න පුළුවන්. මේ ක්‍රමය අදම උත්සාහ කරලා බලන්න! 😊

තාක්ෂණික ලෝකයේ මෙවැනි රහස් තවත් දැනගන්න ICT with Thiva අපේ පිටුව Follow කරන්න! 💻✨